Jubileusz Komitetu Badań Naukowych

Dziesiątka bez zadęcia

15 maja, w 10. rocznicę pierwszego posiedzenia, odbyła się uroczystość jubileuszowa Komitetu Badań Naukowych. Prof. Andrzej Wiszniewski, minister nauki, przewodniczący KBN, przyrównał kierowaną przez siebie instytucję do wielbłąda. Dwugarbny wielbłąd jest wybrykiem natury, ślepym zaułkiem ewolucji. Podobny do niego jest KBN – ministerstwo i instytucja samorządowa zarazem. Jednak podobnie, jak wielbłąd odporny jest na długotrwały brak wody i pożywienia oraz zmienne warunki środowiska, Komitet odporny jest na zmiany polityczne i brak środków finansowych.

Prof. Jerzy Buzek, premier RP stwierdził, że najważniejszymi osiągnięciami KBN było stworzenie merytorycznej skali ocen projektów badawczych i placówek naukowych. – To jest moje środowisko – stwierdził premier. – Z niego wyrosłem i wartości, które ono reprezentuje, cenię sobie.

Fot. Piotr Kieraciński

Prof. Mirosław Mossakowski, prezes Polskiej Akademii Nauk, podkreślił następującą z biegiem lat normalizację napiętych początkowo stosunków między KBN a PAN. Prof. Zbigniew Śmieszek, przewodniczący Rady Głównej Jednostek Badawczo-Rozwojowych zauważył, że Komitet jest czynnikiem stabilizującym naukę. Za najważniejszą zasługę KBN uznał zachowanie potencjału badawczego kraju. Prof. Jerzy Woźnicki, przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich podkreślił, że system organizacji i finansowania badań naukowych wymaga głębokich zmian – nie wynikają one z analizy tego systemu, ale z przesłanek rozwoju społeczno-gospodarczego.

Bardzo miłym akcentem spotkania było wystąpienie prof. Witolda Karczewskiego, pierwszego przewodniczącego KBN, który przypomniał pierwsze chwile nowej w naszym kraju instytucji. – Przyniosłem do Komitetu skromne wiano – mówił. – Miałem w swojej dyscyplinie jakiś dorobek naukowy, zamiłowanie do podejmowania szybkich decyzji oraz skrzętnie ukrywaną wojowniczość, którą przywiozłem z rodzinnego Lwowa, a która parę razy mi się przydała.

Uroczystości towarzyszyło wręczenie odznaczeń państwowych. Prof. W. Karczewski otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Prof. Wiszniewski wręczył też niektórym osobom okolicznościowe, numerowane srebrne znaczki KBN – znaczek z numerem pierwszym otrzymał prof. J. Buzek.

Spotkałem się z opinią, że uroczystość była mało oficjalna, niezbyt dostojna. Rzeczywiście, mimo udziału ok. 250 gości, atmosfera spotkania była swobodna i nie było czuć „nadęcia” towarzyszącego wielu podobnym imprezom. Mam nadzieję, że niewymuszona swoboda i spontaniczność były zamierzonymi efektami, osiągniętymi przez organizatorów.

(pik)

Jubileusz i troska

Organizowana przez Komitet Badań Naukowych corocznie w maju konferencja NAUKA jest najważniejszym miejscem publicznej wymiany opinii i poglądów na temat finansowania systemu nauki. W tym roku konferencja odbyła się w Warszawie w dniach 23-24 maja. Obecni na niej dyrektorzy jednostek PAN i JBR oraz prorektorzy ds. nauki dzielili się doświadczeniami, jakie przyniosło 10 lat funkcjonowania KBN. – Doprawdy nie wiem, co okaże się trudniejsze: osiągnięcie wymarzonego finansowania nauki na poziomie 1 proc. PKB czy też skłonienie uczonych do rezygnacji z wieloetatowości i skoncentrowaniu się na pracach badawczych – mówił prof. Andrzej Wiszniewski, minister nauki, podsumowując te 10 lat i spoglądając w przyszłość.

 

Fot. Andrzej Świć

1 stycznia weszła w życie nowelizacja ustawy o KBN. Jej najważniejsze założenia przedstawiał dr Jak K. Frąckowiak, sekretarz Komitetu, 15 maja mianowany przez premiera sekretarzem stanu (wcześniej, od początku istnienia Komitetu, był podsekretarzem stanu). Wzmacnia ona m.in. pozycję przewodniczącego KBN i pozwala ubiegać się o środki wszystkim podmiotom prowadzącym badania naukowe, w tym także uczelniom niepublicznym.

Jak co roku, na konferencji wiele bliskich życiu problemów podnosili dyrektorzy JBR. Padały przykłady nie zawsze racjonalnych mechanizmów i procedur, jakie obowiązują przy finansowaniu badań. Z dużą troską mówiono o uczestnictwie polskich uczonych w V Programie Ramowym UE. Może się zdarzyć, że polskie zespoły nie odzyskają nawet znacznie obniżonej składki do programu. Padały też pytania o nowe zasady oceny parametrycznej jednostek. Zespoły KBN kończą prace nad doprecyzowaniem szczegółowych kryteriów, a do 30 września zainteresowane podmioty będą musiały złożyć dokumentację osiągnięć naukowych.

(as)

Konferencja Rektorów Uczelni Medycznych

Co z klinikami?

6 maja w Warszawie członkowie Konferencji Rektorów Uczelni Medycznych brali udział w spotkaniu z Prezydentem RP Aleksandrem Kwaśniewskim. Poświęcone ono było nowelizacji ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Oprócz rektorów uczestniczyli w nim przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia oraz parlamentarzyści z Sejmowej Komisji Zdrowia. W trakcie spotkania prezydent Kwaśniewski wyraził zaniepokojenie z racji nieunormowania statusu szpitali klinicznych. Rektorzy akademii medycznych podnosili konieczność włączenia szpitali klinicznych w struktury uczelni i uznanie rektora jako ich organu założycielskiego. Jednocześnie wyrażali aprobatę dla przygotowanego przez Podkomisję Nadzwyczajną Sejmowej Komisji Zdrowia projektu o zmianie ustawy o ZOZ. W dyskusji zabrali również głos przedstawiciele resortu zdrowia. Okazało się, że ministrowie Andrzej Ryś i Dorota Safian przedstawili stanowisko zgoła odmienne – ich zdaniem organem założycielskim dla szpitali klinicznych powinien być minister zdrowia. Stanisław Grzonkowski, przewodniczący Sejmowej Komisji Zdrowia, zadeklarował szybkie zakończenie prac nad nowelizacją ustawy przez Sejmową Komisję Zdrowia i niezwłoczne przedstawienie projektu zmiany ustawy pod obrady Sejmu.

Maciej Rogala

Jak w rodzinie

W dniach 11-12 maja odbyło się w Gliwicach i Wiśle kolejne posiedzenie Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. KRPUT to najliczniejsza, bo skupiająca rektorów 24 uczelni, „branżowa” konferencja rektorów. Gospodarzem spotkania był prof. Bolesław Pochopień, rektor Politechniki Śląskiej. Podkreślał on, że choć główna siedziba uczelni mieści się w Gliwicach, to politechnika, jak w nazwie, jest śląska – jej wydziały i instytuty działają w kilkunastu miastach regionu. Wzorowo układa się współpraca uczelni z władzami samorządowymi wielu śląskich miast. Np. w Zabrzu, gdzie prof. Pochopień jest od 3 kadencji radnym, miasto wyremontowało budynki po jednostce wojskowej i przekazało nieodpłatnie uczelni dla potrzeb Wydziału Organizacji i Zarządzania.

Obecny na konferencji prof. Edmund Wittbrodt, minister edukacji, przedstawił stan prac nad nowelizacją ustawy o szkolnictwie wyższym. Ma ona być uchwalona jeszcze w tej kadencji Sejmu. Rządowy projekt trafił już do Sejmu i został skierowany na tzw. szybką ścieżkę legislacyjną. 23 maja sejmowa Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży przekazała go do dalszych prac w podkomisji. Projekt zakłada regulację 4 kwestii: powołuje Akademicką Komisję Akredytacyjną, która ma nadzorować jakość kształcenia, wprowadza nowy system wynagrodzeń nauczycieli akademickich, zobowiązuje do uzyskania zgody rektora przy podejmowaniu etatowego zatrudnienia w innym miejscu pracy i prowadzeniu działalności gospodarczej oraz reguluje status Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (patrz: „Monitor Forum”).

Na konferencji obecny był także prof. Andrzej Wiszniewski, minister nauki. Szef KBN przedstawiał zmiany w zasadach finansowania badań naukowych. Strumień pieniędzy, jakie otrzymują szkoły wyższe na badania naukowe, jest coraz większy. W 1992 r. było to 31,7 proc. a w r. 2000 43 proc. kwot dzielonych pomiędzy uczelnie, PAN i JBR-y. W gorącej dyskusji rektorzy argumentowali, że, niestety, w roku bieżącym w wielu uczelniach kwoty te są znacząco niższe niż w roku ubiegłym. 

Rektorzy byli też gośćmi prof. Wilibalda Winklera, wojewody śląskiego, a wcześniej rektora PŚ i wiceministra edukacji, a część obrad konferencji toczyła się w historycznej sali sejmu śląskiego w Katowicach.

(as)

Ranking rankingów

Wiosna jest tradycyjnie porą, kiedy ogłaszane są prasowe rankingi wyższych uczelni. W tym roku swoje siły połączyły „Perspektywy” i „Rzeczpospolita”, ogłaszając razem to, co dotychczas czyniły oddzielnie i prezentując osobno dwa rankingi: uczelni i wybranych kierunków. W konsekwencji mamy cztery rankingi szkół wyższych: dwa „Perspektyw” i „Rzeczpospolitej” oraz tygodników „Polityka” i „Wprost”.

Swoje rankingi tworzą także czasopisma „Businessman Magazine” i „Home & Market”, ale dotyczą one jedynie kierunków biznesowych (w „H&M” tylko niepublicznych uczelni biznesowych), redakcje są oszczędne co do informacji na temat, jak te zestawienia powstają i nie odbijają się one tak szerokim echem, jak cztery wyżej wymienione. Efekt medialny to zresztą chyba jeden z ważniejszych celów, jakie przyświecają redakcjom tworzącym rankingi. W tym roku najlepiej umiały go wykorzystać „Perspektywy” i, przy okazji, „Rzeczpospolita”, ogłaszając swój ranking jako pierwszy i doskonale go nagłaśniając.

Kiedy przyjrzymy się bliżej publikowanym rankingom pojawia się jednak wiele zastrzeżeń. W przypadku niektórych trudno powiedzieć, aby rzeczywiście rzetelnie mierzyły pozycję danej uczelni czy jednostki prowadzącej kierunek studiów. Świadczą o tym choćby porównania i zdecydowanie różne miejsca niektórych szkół w różnych rankingach, zmiany miejsc o kilkanaście pozycji bez żadnych uzasadnionych przyczyn, a nawet takie przypadki, jak nagłe pojawienie się w czołówce uczelni, która w roku ubiegłym nie była w ogóle klasyfikowana, ale także hołdowanie stereotypom, co do tego, kto jest najlepszy. Rankingi nie są, niestety, traktowane z należytym dystansem przez opinię publiczną oraz ich uczestników, czyli uczelnie. Środowisko akademickie często dyskutuje nad nimi bez należnego krytycyzmu. Dobrze, jeśli tworzą je eksperci (najlepiej niezależni i mający pojęcie o sprawach akademickich) i jeśli są one oparte na choćby w miarę obiektywnych kryteriach. Subiektywizmem grzeszy przede wszystkim ranking uczelni „Perspektyw”, gdzie aż 50 proc. punktów uczelnie otrzymują za prestiż określany na podstawie opinii ankietowanych przedstawicieli środowiska akademickiego i naukowego.

Trzeba jednak stwierdzić, że pojawienie się przed 2 laty konkurencyjnych dla zestawienia „Wprost” rankingów może tylko cieszyć. Ranking „Wprost” ma, niestety, nadal charakter promocji niektórych uczestników rynku edukacyjnego (i, oczywiście, samego tygodnika). Jego autor, red. Stanisław Janecki, systematycznie się uczy – zbierając dane zadaje już np. uczelniom w ankiecie 25 pytań, a nie, jak przez ostatnie 2 lata, 11 podstawowych, nie pozwalających w ogóle oceniać w przyjętych kategoriach. Wcześniej przez 5 lat nie robił tego wcale. Potrafi jednak przyznać, że przy typowaniu przedsiębiorstw, które ankietowano, korzystano z rekomendacji zaprzyjaźnionych uczelni. Daleko tu do rzetelności i obiektywizmu. Ale dzięki upublicznieniu kryteriów oraz nazwisk autorów i ekspertów przynajmniej wiadomo, z kim i o czym dyskutować. Trzeba mieć nadzieję, że kolejne edycje rankingów będą coraz rzetelniejsze i bardziej dopracowane. Więcej na temat tegorocznych rankingów w kolejnym numerze „Forum”.

Andrzej Świć

Studenci Uniwersytetu Wrocławskiego

W Uniwersytecie Wrocławskim studiuje obecnie 46 616 osób. Jednak na studiach dziennych tylko 15 259 studentów. Słuchaczy studiów zaocznych jest 23 146. Wieczorowo kształci się 3214 osób. Ponadto w UWr. kształci się 1009 doktorantów, a 3988 osób uczestniczy w studiach podyplomowych.

Wśród studentów jest 170 obcokrajowców z 26 krajów, głównie ze Wspólnoty Niepodległych Państw (87 proc.). Znaczna część z nich – 112 osób – to stypendyści rządowi. Największa grupa obcokrajowców – 47 osób – kształci się na filologii polskiej.
Z pomocy stypendialnej korzysta blisko 6 tys. studentów. Stypendia socjalne pobiera 2 tys. osób, a naukowe – 4,5 tys. 35 studentów korzysta ze specjalnych stypendiów dla niepełnosprawnych. Średnia wysokość stypendium socjalnego w UWr. wynosi nieco ponad 140 zł, natomiast naukowego – blisko 250 zł. W ub. roku akademickim 20 studentów otrzymywało stypendia MEN w wysokości 650 zł.

Uczelnia dysponuje 9 akademikami, w których znajduje się 3,1 tys. miejsc. Nie zaspokaja to potrzeb studentów. Odwrotnie jest w stołówce, która wydaje dziennie ok. 1,2 tys. posiłków, a mogłaby znacznie więcej. Największą uczelnianą organizacją studencką jest samorząd. Budżet tej instytucji wynosi ponad 200 tys. zł. 50 tys. samorząd otrzymuje ze środków uczelni, a 156 tys. to dotacja MEN. Działalność naukową studenci uprawiają w ramach 68 studenckich kół naukowych, które na działalność merytoryczną otrzymują dotację z uczelni, wynoszącą rocznie ok. 37 tys. zł.

(kada)

Mniejsze zainteresowanie

Tegoroczna edycja Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie (16-20 maja) cieszyła się mniejszym zainteresowaniem niż ubiegłoroczna. Do dusznych pomieszczeń Pałacu Kultury i Nauki przybyło zarówno mniej zwiedzających (35 tys. – o 7 tys. mniej niż przed rokiem), jak i wystawców (ich liczba w ciągu roku spadła drastycznie – z blisko 700 do 450). Tych ostatnich z pewnością odstraszyła opłata za wynajmowaną powierzchnię – 120 dolarów za metr kwadratowy – przy niewielkiej liczbie zawieranych tam umów handlowych. – Myślę, że największym problemem warszawskich Międzynarodowych Targów Książki jest brak jasnej definicji, czemu ma służyć ta impreza – stwierdził na łamach „Rzeczpospolitej” prezes Polskiej Izby Książki, Andrzej Nowakowski. – Osobiście nie mam nic przeciwko kiermaszowi, ale za jego organizację powinni brać się księgarze, bo to do nich należy handel książką. Wydawcy spotykają się na targach po to, by promować swoją ofertę i sprzedawać prawa autorskie.

Dla wydawców uczelnianych targi są jedną z niewielu okazji przedstawienia swojej oferty szerszemu odbiorcy. Zdecydowały się zatem na wzięcie w nich udziału wydawnictwa: UW, UAM, UG, UŁ, UMCS, UMK, UŚ, UWr., Redakcja Wydawnictw KUL, jak również oficyny z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu i WSP w Częstochowie. Przez pierwsze 2 dni (dla profesjonalistów) zainteresowanie ich stoiskami było raczej mizerne, sytuacja poprawiła się jednak znacznie podczas dni otwartych dla czytelników. Niemałe zainteresowanie wzbudziło też otwarcie Internetowej Księgarni Akademickiej – o inicjatywie tej informowało Wydawnictwo UMCS, którego dyrektor Andrzej Peciak sprawuje nadzór nad realizacją tego przedsięwzięcia.

Fot. Piotr Kieraciński

Wśród licznych spotkań autorskich nie zabrakło również możliwości kontaktu z popularyzatorami nauki – Marią Janion (Purpurowy płaszcz Mickiewicza, Romantyzm i historia), Markiem Kwiatkowskim (Znane i nieznane. Rezydencje, ludzie, wydarzenia), Andrzejem Kajetanem Wróblewskim (Uczeni w anegdocie) czy Michałem Głowińskim, którego eseje (Dzień Ulissesa i inne szkice na tematy niemitologiczne) znalazły się na liście nominowanych do Nagrody Nike. Nie należy się jednak łudzić, iż ustawiały się do nich tak długie kolejki jak do Papcia Chmiela (który nie tylko rozdawał autografy, ale też rysował na życzenie postacie z popularnego komiksu) czy autora powieści o Rambo, Davida Morella (nb. byłego wykładowcy literatury w uniwersytecie Iowa).

Interesującą próbę ratowania z zapaści naszego rynku książki podjęła Polska Izba Książki. Podczas spotkania zorganizowanego w drugi dzień targów spośród grupy inicjatywnej wydawców wyłoniły się 4 zespoły odpowiedzialne za przedstawienie rozwiązań w zakresie problemów dotyczących czytelnictwa, regulacji prawnych, dystrybucji książek i integracji środowiska wydawców. Pozostaje mieć nadzieję, że na wyniki ich pracy nie trzeba będzie czekać zbyt długo.

(kg)

Śląska Akademia Sztuk Pięknych

Początki działalności uczelni plastycznej w Katowicach sięgają r. 1947, kiedy powstał tam oddział Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. W 1952 został on przekształcony w zamiejscowy Wydział Grafiki krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a później w jej filię. 23 marca ub.r. Senat krakowskiej ASP podjął decyzję o możliwości przekształcenia swej katowickiej filii w samodzielną uczelnię. Projekt ustawy o utworzeniu Śląskiej Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach został niedawno przyjęty przez parlament. Zgodnie z tym projektem, nowa uczelnia powstanie 1 września 2001 r.

Aktualnie w katowickiej filii ASP kształci się 174 studentów, w tym 137 na dziennych studiach magisterskich i 37 na licencjackich studiach wieczorowych. Uczelnia oferuje 4 specjalności kształcenia: projektowanie graficzne, grafikę artystyczną, projektowanie produktu i komunikację wizualną. Kadrę naukowo-dydaktyczną filii stanowi 10 profesorów zwyczajnych, 5 profesorów nadzwyczajnych i 2 profesorów ASP, 4 adiunktów z kwalifikacjami II stopnia (odpowiednik habilitacji), 8 adiunktów w kwalifikacjami I stopnia (odpowiednik doktoratu), 7 starszych wykładowców, 9 wykładowców i 10 asystentów. Ponadto placówka zatrudnia 6 pracowników administracji, 3 pracowników inżynieryjno-technicznych i 19 pracowników obsługi.

Fot. Stefan Ciechan

Strukturę filii tworzą: Katedra Kształcenia Ogólnoplastycznego z 2 pracowniami rzeźby, 5 pracowniami rysunku i 5 pracowniami malarstwa; Katedra Projektowania Graficznego z pracownią podstaw projektowania, 3 pracowniami specjalistycznymi, pracownią komputerową i pracownią fotografii; Katedra form przemysłowych z 3 pracowniami podstaw projektowania, 4 specjalistycznymi pracowniami projektowymi, pracownią komputerową, pracownią rysunku i malarstwa, pracownią rzeźby. 

Filia posiada uprawnienia do przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie projektowania graficznego i grafiki warsztatowej.

Utworzona na bazie filii krakowskiej ASP Śląska Akademia Sztuk Pięknych będzie zorganizowana w 3 wydziały: Grafiki, Form Przemysłowych i Malarstwa. Kształcić będzie na kierunkach: grafika (ze specjalizacjami projektowanie graficzne, fotografia, multimedia, grafika artystyczna), formy przemysłowe (ze specjalizacjami projektowanie produktu i komunikacja wizualna) oraz malarstwo (ze specjalizacjami malarstwo, rysunek, multimedia). Przewiduje się, że po reorganizacji uczelnia będzie mogła kształcić 600-800 studentów. Nowa uczelnia wprowadzi kierunki kształcenia związane z potrzebami regionu w zakresie rewaloryzacji krajobrazu i ochrony dziedzictwa kulturowego, np. konserwację zabytków. Przewiduje się także możliwość powołania studiów teoretycznych w zakresie historii sztuki oraz organizacji działalności artystycznej i organizacji prac rewaloryzacyjnych.

(pik)

Nowa siedziba SWPS

W grudniu 1999 r. Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej zakupiła biurowiec i hale fabryczne dawnych Zakładów Wytwórczych Aparatury Rozdzielczej na warszawskiej Pradze. Na terenie wielkości 2,4 ha znajduje się budynek o powierzchni 25 tys. m2. Jego kubatura wynosi ok. 115 tys. m3. Od wrześnie br. ma on stać się nową, własną siedzibą uczelni.

Autorami projektu przebudowy dawnego obiektu fabrycznego na siedzibę szkoły wyższej są dwie łódzkie firmy projektowe: Pracownia Architektury i Urbanistyki (mgr inż. arch. Grzegorz Kepler) oraz Pracownia Urbanistyki i Architektury (arch. Marek Solnica). W grudniu 2000 r. w wyniku przetargu na wykonawcę adaptacji budynków dawnych ZWAR dla potrzeb SWPS wybrano Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe INTERBUD – WEST z Gorzowa Wielkopolskiego. Firma ta powstała w 1991 roku i posiada certyfikat jakości ISO 9002.

Nowa siedziba SWPS ma kształt litery U. Jej podstawę o długości ok. 60 m stanowi 4-piętrowy biurowiec, a boki to 3-piętrowe skrzydła fabryczne o długości ok. 160 m. Biurowiec ma powierzchnię 5 tys. m2. Pomiędzy skrzydłami budynku znajdować się będzie dziedziniec uczelni. Na terenach należących do uczelni powstanie parking na 350 samochodów.

Zakończenie pierwszego etapu inwestycji planowane jest na 31 sierpnia br. Wtedy to oddane zostaną do użytku m.in. aule – jedna amfiteatralna na ok. 300 osób, druga na 500, dzielona w razie potrzeby ruchomą ścianą – 20 sal seminaryjnych, każda na 25 osób, 9 dużych sal dydaktycznych na 50 osób każda, 4 sale komputerowe, laboratorium językowe, biblioteka oraz niezbędne pomieszczenia biurowe. W budynku znajdą się również: klub studencki, fitness club, 3 bary oraz 2 sklepy. W I etapie adaptacji do użytku zostaną oddane pomieszczenia o łącznej powierzchni 12 tys. m2. Pozostała część budynku zostanie przystosowana do potrzeb uczelni w późniejszym terminie. Planuje się tam m.in. umiejscowienie akademika.

Agnieszka Zaborowska

UMK na SpitsbergenieEUREKA w Politechnice Krakowskiej

LOGCHAIN i EUROTOURISM

W ostatnich latach obserwuje się w Europie intensywny wzrost międzynarodowego transportu drogowego, któremu towarzyszy spadek udziału kolei w przewozach ładunków. Celem Programu LOGCHAIN, realizowanego w ramach Europejskiej Inicjatywy EUREKA, jest dokładna identyfikacja aktualnego stanu oraz określenie źródeł, wielkości i kierunków przepływu towarów w perspektywie najbliższych lat. Baza danych posłuży do opracowania modeli stopniowego przebudowywania logistycznych łańcuchów transportu towarów z położeniem głównego nacisku na transport kolejowy. Zostaną one zaprojektowane zgodnie z systemami intermodalnymi: kolej – samochód, statek – kolej, żegluga kabotażowa – żegluga śródlądowa – kolej. Inicjatorem Programu LOGCHAIN było niemieckie ministerstwo nauki i badań (BMBF). Ze strony Politechniki Krakowskiej w programie uczestniczy Instytut Pojazdów Szynowych, który zaproponował usprawnienie przewozu towarów w korytarzach transportowych przebiegających przez nasz kraj, w tym korytarza Gdańsk – Odessa, oraz rozwiązań natury technicznej związanych z problematyką styku dwóch szerokości torów (1435 i 1520 mm) na naszej wschodniej i północno-wschodniej granicy.

Kolejnym programem EUREKI, w którym uczestniczy PK, jest EUROTOURISM, a Ekologiczna kolejka górska elementem zrównoważonego rozwoju regionu turystycznego w Polsce to tytuł podjętego przez nią projektu. Obok uczelni, reprezentowanej przez Instytuty: Inżynierii Drogowej i Kolejowej, Pojazdów Szynowych oraz Architektury Krajobrazu, w projekcie uczestniczyć będą: Urząd Miasta i Gminy Piwniczna Zdrój, Urząd Miasta Szczawnica, Instytut Turystyki z Warszawy, TransTec – firma konsultingowa z Niemiec oraz strona francuska. Doświadczenia europejskich państw, Szwajcarii, Austrii czy Niemiec dowodzą, że interesującym produktem turystycznym może być górska kolejka szynowa przebiegająca przez atrakcyjne punkty widokowe. Fachowcy z PK zaproponowali, aby wybudować taki obiekt na obszarze Beskidu Sądeckiego, gdzie w dolinach dwóch rzek, Popradu i Dunajca, leżą miejscowości uzdrowiskowo-turystyczne, Piwniczna i Szczawnica, oddzielone pasmem górskim o wysokości 1000-1260 m n.p.m. Autorzy projektu myślą o połączeniu wąskotorową linią kolejową Piwnicznej przez Kosarzyska, Obidzę i Jaworki ze Szczawnicą. Pojazdy obsługujące linię napędzane byłyby silnikami na gaz płynny, spełniającymi wysokie wymagania ekologiczne. Ponieważ profil linii zakłada podjazdy o pochyleniu nawet 200 promili – na takich odcinkach zabudowana zostanie trzecia szyna – zębata. Przygotowana w projekcie analiza będzie podstawą do podjęcia prac inwestycyjnych, obejmujących nie tylko infrastrukturę transportową, ale również bazę hotelową, gastronomiczną wraz z infrastrukturą rekreacyjno-wypoczynkową. Dzięki realizacji tej koncepcji droga pomiędzy dwoma zaangażowanymi w projekt kurortami uległaby skróceniu z obecnych 60 do 25 km.

(EB)

Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Współpraca z policją

Przed 4 laty Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie jako pierwsza w Polsce podpisała z policją porozumienie dotyczące przeciwdziałania narkomanii na terenie uczelni. Teraz podobną współpracę z policją podjęły inne państwowe uczelnie Krakowa. Kolejne porozumienie AGH z policją, podpisane 17 maja, dotyczy korzystania przez funkcjonariuszy policji z systemu monitorowania Miasteczka Studenckiego AGH w Krakowie oraz współpracy w celu poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego w tym rejonie.

Aby ograniczyć przestępczość na terenie Miasteczka Studenckiego AGH z inicjatywy Samorządu Studenckiego zainstalowano 22 kamery, w tym 14 obrotowych, które obejmują swoim zasięgiem 70 proc. terenu kampusu. O tym, że teren miasteczka jest monitorowany, ostrzegają ustawione tablice, a przekazywany przez kamery obraz całą dobę obserwują w Centrum Monitoringu pracownicy AGH. W przypadku przestępstwa lub wykroczenia natychmiast zawiadamiają policję. Rektor AGH wyraził zgodę na: przeglądanie przez upoważnionych funkcjonariuszy policji kaset wideo z nagraniami, przechowywanie przez Centrum Monitoringu kaset z nagraniami do 21 dni po nagraniu, kopiowanie pojedynczych klatek, wydanie nagranych kaset dla celów procesowych oraz wykorzystanie systemu monitoringu przez policję podczas imprez masowych na terenie miasteczka i w jego bezpośrednim sąsiedztwie.

System monitorowania Miasteczka Studenckiego AGH kosztował blisko 600 tys. złotych. Połowa kwoty pochodziła z funduszy rektora, druga – z funduszy Samorządu Studenckiego AGH.

Małgorzata Krokoszyńska

Katolicki Uniwersytet Lubelski

Nowe władze

Senat Akademicki KUL na posiedzeniu w dniu 18 maja w głosowaniu tajnym bezwzględną większością głosów wybrał nowe władze uczelni. Rektorem – na drugą kadencję – został ks. prof. dr hab. Andrzej Szostek MIC. Prorektorem ds. administracji i finansów – dr hab. Andrzej Budzisz, prof. KUL, prorektorem ds. dydaktyki i wychowania – ks. dr hab. Stanisław Wilk, prof. KUL, natomiast prorektorem ds. nauki, współpracy z zagranicą i promocji – dr hab. Agnieszka Kijewska, prof. KUL.

Ks. prof. Andrzej Szostek, filozof, od 1992 r. bierze udział w zarządzaniu uczelnią, początkowo jako prorektor ds. kontaktów z zagranicą, a od 3 lat jako rektor KUL. Prof. Andrzej Budzisz, zajmujący się łacińską literaturą renesansu, będzie pełnił funkcję prorektora przez kolejną kadencję. Ks. dr hab. Stanisław Wilk, historyk Kościoła, funkcję prorektora ds. studenckich pełni od kwietnia 1998 r. Prof. Agnieszka Kijewska, historyk filozofii średniowiecznej, jest pierwszą kobietą, której powierzono funkcję prorektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Agnieszka Bieńkowska

SUBSYDIA 
DLA UCZONYCH

W połowie maja rozstrzygnięto czwartą edycję konkursu „Subsydia dla uczonych”, która adresowana była tym razem do przedstawicieli nauk technicznych. Do udziału w konkursie zaproszono 59 uczonych. 45 z nich zdecydowało się złożyć konkursowe aplikacje. Przeważającą grupę stanowili uczeni z Warszawy (31 proc.), następnie z Gdańska (16 proc.), Krakowa i Górnego Śląska (po 13 proc.). Zarząd Fundacji wyłonił listę 15 laureatów, na której znalazło się 13 uczonych z uczelni technicznych (aż 6 laureatów pracuje w Politechnice Warszawskiej) oraz 2 z instytutów PAN. Laureaci przez najbliższe 3 lata (do roku 2003) otrzymywać będą po 75 tys. zł rocznie. Część tej sumy przeznaczona jest na imienne stypendium dla laureata. Resztą pieniędzy każdy z uczonych dysponuje dość swobodnie, np. przyznając stypendia swoim młodym współpracownikom, dokonując zakupów książek i czasopism, aparatury i materiałów, opłacając udział w konferencjach lub organizując sympozja naukowe.

Wśród tematów badawczych realizowanych przez laureatów tegorocznego konkursu przeważa problematyka związana z zastosowaniem metod i technik informatycznych w różnych dziedzinach techniki.

Laureaci programu 
SUBSYDIA DLA UCZONYCH

Prof. Krzysztof Abramski, Instytut Telekomunikacji i Akustyki PWr.; prof. Andrzej Czyżewski, Katedra Inżynierii Dźwięku i Obrazu PG; prof. Marian P. Kaźmierkowski, Instytut Sterowania i Elektroniki Przemysłowej PW; prof. Michał Kleiber, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, Warszawa; prof. Małgorzata Kujawińska, Instytut Mikromechaniki i Fotoniki PW; prof. Krzysztof J. Kurzydłowski, Zakład Projektowania Materiałów PW; prof. Krzysztof Malinowski, Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej PW; prof. Jarosław Mikielewicz, Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Gdańsk; prof. Michał Mrozowski, Katedra Techniki Mikrofalowej i Telekomunikacji Optycznej PG; prof. Antoni Niederliński, Instytut Automatyki PŚ; prof. Roman Słowiński, Instytut Informatyki PP; prof. Gwidon Szefer, Instytut Mechaniki Budowli PK; prof. Zenon Waszczyszyn, Instytut Metod Komputerowych w Inżynierii Lądowej PK; prof. Władysław K. Włosiński, Instytut Technologii Materiałowych PW; prof. Piotr Wolański, Instytut Techniki Cieplnej PW.

Rozstrzygnięcie 
programu TECHNE

Celem programu TECHNE jest dofinansowanie ostatnich etapów prac technicznych i badawczych, które niezbędne są do wprowadzenia osiągnięcia naukowego – technologii, produktu czy usługi – na rynek. W 2001 r. zgłoszono do konkursu 44 wnioski na łączną kwotę ponad 15 mln zł. Najwięcej wniosków nadesłano z Warszawy i Wrocławia – po 12, z Lublina – 6, ze Szczecina – 4. Jednostki uczelniane zgłosiły 32 wnioski (w tym 23 – uczelnie techniczne), placówki PAN – 7, a jednostki badawczo-rozwojowe – 5 wniosków. Zarząd Fundacji postanowił finansować 6 projektów, przeznaczając na ten cel 915 tys. zł.

Beneficjanci 
programu TECHNE

dr hab. inż. Wiesław Kopeć, Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych AR Wrocław; dr Józef Kapusta, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Poznań; dr inż. Jan Rogut, Instytut Górnictwa Odkrywkowego „Poltegor-Instytut”, Wrocław; prof. Tadeusz Wierzchoń, Instytut Inżynierii Powierzchni PW; dr inż. Regina Paszkiewicz, Instytut Techniki Mikrosystemów PWr.; dr inż. Marek Kozłowski, Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Teoretycznej PWr.

Rozstrzygnięcie 
MILAB-u

Program MILAB, który ma pomóc w modernizacji i remontach budynków i pomieszczeń przeznaczonych dla pracy naukowej, w przeprowadzkach oraz wyposażeniu technicznym i meblowaniu zmodernizowanych pomieszczeń, spotkał się z nieoczekiwanie wielkim zainteresowaniem. Wpłynęło 112 wniosków na sumę 65 mln zł. Fundacja postanowiła subwencjonować 16 projektów, na których finansowanie przeznaczono ok. 4,5 mln zł. Biorąc pod uwagę ogromny odzew, z jakim spotkał się MILAB, postanowiono, że w planowanej na przyszły rok edycji konkursu będą mogli brać udział także tegoroczni jego beneficjanci.

Ewentualne pojawienie się oczekiwanych środków z prywatyzacji, które mają zasilić konto Fundacji (2 proc. akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa – stosownie do zapisu znowelizowanej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych) pozwoli powrócić do wniosków rozpatrywanych w tegorocznym konkursie. Umożliwiłoby to sfinansowanie większej liczby zasługujących na to projektów.

Lista laureatów pierwszej edycji programu MILAB

Prof. Wiesław H. Trzeciak, Katedra i Zakład Biochemii i Biologii Molekularnej AM w Poznaniu; prof. Paweł P. Liberski, Katedra Onkologii AM w Łodzi; prof. Małgorzata Krajewska-Walasek, Zakład Genetyki Medycznej Instytutu „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa; prof. Janusz Lipkowski, Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa; doc. dr hab. Tomasz Story, Instytut Fizyki PAN, Warszawa; doc. dr hab. Danuta Duś, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, Wrocław; Agnieszka Lewandowska, kierownik Działu Konserwacji Muzeum Narodowego w Poznaniu, Pracownia Badań Technologiczno-Konserwatorskich; prof. Zbigniew Floriańczyk, Wydział Chemiczny PW; prof. Wiesław Żyrnicki, Wydział Chemiczny PWr.; prof. Krzysztof Marlicz, Klinika Hematologii Pomorskiej AM; prof. Kazimierz Strzałka, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi UJ; prof. Jan Chochorowski, Wydział Historyczny UJ; prof. Stanisław Chwirot, Wydział Fizyki i Astronomii UMK; prof. Jerzy Zioło, Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii UŚ; prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow, Wydział Fizyki UW; prof. Jerzy Nowak, Zakład Genetyki PAN w Poznaniu – remont i meblowanie pawilonów laboratoryjnych.

(mit)

Niemiecko-Polskie Towarzystwo 
Uniwersytetu Wrocławskiego

Integracja i pojednanie

Jako forum dla kontaktów pracowników, studentów i absolwentów Uniwersytetu Wrocławskiego z uczonymi i studentami z RFN 12 maja powołane zostało Niemiecko-Polskie Towarzystwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Inicjatorem utworzenia Towarzystwa był prof. Norbert Heisig, rodem z Wrocławia, obecnie emerytowany dyrektor Szpitala Klinicznego Uniwersytetu w Hamburgu. Wystąpił on z pomysłem odszukania i zintegrowania dawnych studentów i pracowników UWr., a także urodzonych w Breslau niemieckich uczonych z sentymentem wspominających to miasto. Apel profesora zachęcał rozsianych po świecie dawnych wrocławian do włączenia się w przygotowania jubileuszu 300-lecia Alma Mater. Łącznikiem między inicjatorami w Niemczech i Polsce był pochodzący z Gliwic prof. Waldemar Kozuschek.

Wśród członków założycieli powołanego Towarzystwa jest prof. Guenter Blobel, biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 1999 roku, wrocławianin z pochodzenia, obecnie profesor w Hovard Hughes Medical Institute w Nowym Jorku. Akces zgłosili również przewodniczący Bundestagu Wolfgang Thierse, wrocławianin z pochodzenia, oraz prof. Nils Jaeger z Bremy, wnuk prof. Wilhelma Uhthoffa, rektora UWr. sprzed 90 lat. Na apel wysłany do 250 wybitnych uczonych na świecie związanych z Wrocławiem i Dolnym Śląskiem odpowiedziało 170 osób. Wśród członków założycieli ze strony polskiej są rektorzy uczelni Wrocławia, prezydent Wrocławia, dyrektor Muzeum Miejskiego, profesorowie Uniwersytetu, Akademii Medycznej, Rolniczej i Papieskiego Wydziału Teologicznego, czyli uczelni wywodzących się z Alma Mater Wratislaviensis.

Zarząd Towarzystwa, który będzie miał siedzibę w Hamburgu, tworzą: prof.prof.: Norbert Heisig, Romuald Gelles, Ulrich Leuschner, Waldemar Kozuschek, ks. Jan Krucina i Jerzy Josiak.

W opinii prof. Heisiga stowarzyszenie przyczyni się do pojednania między naszymi narodami, zbliżenia naukowego ze środowiskiem UWr., tworzenia wspólnych projektów naukowych, wymiany naukowej i studenckiej oraz wsparcia młodego pokolenia wrocławskich naukowców.

(kada)

Centrum Badań 
Kosmicznych PAN 
i Główny Urząd Miar

Polska skala 
czasu atomowego

Polska ma – jako jeden z pierwszych krajów w Europie – własną zintegrowaną skalę czasu atomowego – TAPL (Temps Atomique PL), opartą na wskazaniach 8 superdokładnych zegarów atomowych. Jest ona efektem współpracy Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz Głównego Urzędu Miar w Warszawie.

Podstawą pomiaru czasu są dziś superdokładne zegary atomowe. W Polsce do niedawna pracowały one niezależnie od siebie, a nasz wzorzec czasu opierał się na wskazaniach zegarów w Obserwatorium Astronomiczno-Geodynamicznym CBK PAN w Borowcu k. Poznania oraz w Głównym Urzędzie Miar. Z początkiem 2001 r. wprowadzono skalę czasu opartą na porównaniu wskazań wszystkich ośmiu zegarów, co znacznie podniosło jej stabilność. Nową skalę opracowali dr Jerzy Nawrocki z Obserwatorium CBK w Borowcu i dr Włodzimierz Lewandowski – polski uczony, pracujący w Sekcji Czasu Międzynarodowego Biura Miar i Wag w S?vres pod Paryżem. Prace polegały na przystosowaniu aparatury do porównywania wskazań poszczególnych zegarów z dokładnością do 2-3 nanosekund oraz opracowaniu specjalnych algorytmów i właściwej metodologii ich stosowania. Zegary atomowe mogą się spóźniać nie więcej niż 1 sekundę na 100 mln lat.

Tak dokładne wzorce czasu potrzebne są w różnych dziedzinach nauki i gospodarki, m.in. w telekomunikacji, nawigacji satelitarnej, obserwacjach astronomicznych. CBK PAN zamierza uczestniczyć w przygotowywanym przez Europejską Agencję Kosmiczną międzynarodowym projekcie Atomic in Clock Space, obejmującym synchronizację wzorcowego zegara atomowego na stacji orbitalnej „Alfa” z podobnymi zegarami w laboratoriach czasu na Ziemi. Zegar atomowy na stacji orbitalnej – w warunkach mikrograwitacji – będzie pracował z jeszcze większą dokładnością niż na Ziemi. Do synchronizacji zostaną wykorzystane impulsy laserowe, a stację laserową w Borowcu wytypowano do tych badań jako jedną z trzech w Europie.

(ert)

Zgromadzenie 
OgÓlne PAN

W dniach 24-25 maja odbyła się XCV sesja Zgromadzenia Ogólnego Polskiej Akademii Nauk, poświęcona znaczeniu nauki i edukacji dla rozwoju Polski. Otwierając obrady prof. Mirosław Mossakowski, prezes PAN, zwrócił uwagę na potrzeby w zakresie badań i edukacji. Przypomniał, że istnieją opracowania tych tematów przygotowane przez różne gremia Akademii.

Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP, wyraził poparcie dla zabiegów uczonych o zwiększenie środków na badania naukowe i stworzenie takich mechanizmów edukacyjnych, które umożliwiłyby równy dostęp do wiedzy młodym ludziom z różnych środowisk.
W trakcie dyskusji prof. Leszek Kuźnicki przedstawił ujęcie problemów nauki i edukacji w Strategii rozwoju Polski do roku 2020, przygotowanej przez Komitet Prognoz Polska 2000 Plus. O problemach edukacji wsi mówił prof. Rudolf Michałek. Prof. Andrzej Pelczar przedstawił problemy szkolnictwa wyższego, a o działalności edukacyjnej PAN mówili prof.prof. Jerzy Holzer i Michał Sulczewski. Prof. Jadwiga Koralewicz wskazała przykład Collegium Civitas, jako uczelni, która wykorzystuje do działalności edukacyjnej kadrę instytutów humanistycznych i społecznych PAN.

Drugi dzień obrad rozpoczęło sprawozdanie z działalności PAN w 2000 r., które przedstawił prof. Jerzy Kołodziejczak, wiceprezes Akademii. W trakcie dyskusji, która się potem wywiązała, mówiono m.in. o funkcjonowaniu publikacji naukowych, zasadach awansowania kadr badawczych i dydaktycznych, przyczynach upadku etyki w nauce. Przypomniano jak władze państwowe zaprzepaściły dorobek naukowy polskich informatyków przez złą politykę fiskalną – zniesienie ceł na gotowe komputery, a obłożenie wysokimi opłatami podzespołów do ich budowy – co doprowadziło do ruiny polski przemysł informatyczny. Zamykając obrady prof. M. Mossakowski powiedział: – Polska weszła w XXI wiek niosąc doświadczenia swej niezwykle trudnej, ale bogatej i pełnej pięknych kart historii.

Uczestnicy spotkania podjęli również uchwałę, w której czytamy: Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk uważa za ze wszech miar szkodliwą próbę rozwiązania przez Ministerstwo Zdrowia – Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. (...) Instytucja ta została zakwalifikowana przez Komitet Badań Naukowych do pierwszej, najwyższej kategorii placówek naukowych. Wymaga ona szczególnej opieki i ochrony, bo wnosi wartościowy wkład do nauki i ochrony zdrowia.

Masowa edukacja 
i czytelnictwo

8 maja odbyło się posiedzenie Prezydium PAN poświęcone sytuacji polskich bibliotek. Dr Michał Jagiełło, dyrektor Biblioteki Narodowej, przypomniał o związku powszechnej, masowej edukacji z masowym czytelnictwem. To natomiast uwarunkowane jest dostępem do książek, który zapewniają biblioteki. Tymczasem sytuacja polskich bibliotek nie jest dobra. Na świecie biblioteki przeżywają akurat renesans, nie tylko jako miejsca obcowania z książką, nauką, kulturą i sztuką, ale także jako oazy refleksji i wyciszenia. W Polsce z bibliotek korzysta zaledwie 30 proc. ludności, podczas gdy np. w Skandynawii – ok. 70 proc. Zamykanie wielu placówek bibliotecznych z powodu braku środków na ich utrzymanie pogarsza i tak już złą sytuację czytelnictwa. Szczególnie dramatycznie spada liczba korzystających z bibliotek w małych miejscowościach – powiedziała dr Mirosława Zygmunt, kierownik Zakładu Informacji Naukowej BN.

W toku obrad uczeni zwracali uwagę na konieczność nowelizacji ustawy dotyczącej działalności i finansowania bibliotek. Państwo przerzuciło troskę o utrzymanie bibliotek na barki samorządów, które nie mają na to pieniędzy. Niestety, w tej dziedzinie ingerencja państwa nie może zostać zastąpiona grą rynkową. Realizacja ofensywy edukacyjnej, która jest warunkiem naszego sukcesu w UE, zależy także od dostępu młodzieży do książki, co zapewniają biblioteki. Bez nich nie mamy żadnych szans w Unii Europejskiej – podsumował prof. Jerzy Kołodziejczak, wiceprezes PAN.

Elżbieta Elbe

NOMINACJE PROFESORSKIE

18 maja Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 73 nauczycielom akademickim i pracownikom nauki i sztuki.

NAUKI BIOLOGICZNE: Maria Grzybkowska (UŁ), Ewa Łojkowska (UG), Maria Teresa Malicka-Błaszkiewicz (UWr.), Stanisław Weidner (UWM, Olsztyn).

NAUKI CHEMICZNE: Jerzy Ciosłowski (Florida State University, USA), Aleksander Michał Wróbel (Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN, Łódź).

NAUKI HUMANISTYCZNE: Jerzy Stanisław Gołębiowski (AP, Kraków), Janusz Łukasz Grzelak (UW), Urszula Jadwiga Kaczmarek (UAM, Poznań), Anna Legeżyńska (UAM, Poznań), Marie-Pierrette Malcuzynski (UW), Bolesław Orłowski (Instytut Historii Nauki PAN, Warszawa), Andrzej Pepłoński (PAP, Słupsk), Zbigniew Sareło (UKSW, Warszawa), Christoph Schatte (UAM, Poznań), Władysław Śliwiński (UJ), Włodzimierz Tyburski (UMK, Toruń), Marian Andrzej Wójtowicz (UAM, Poznań).

NAUKI MATEMATYCZNE: Andrzej Smajdor (AP, Kraków), Kazimierz Włodarczyk (UŁ).

NAUKI MEDYCZNE:  Barbara Ludwika Błońska-Fajfrowska (ŚAM, Katowice), Maria Katarzyna Kornacka (AM, Poznań), Jerzy Liebhart (AM, Wrocław), Krystyna Łoboz-Grudzień (AM, Wrocław), Tadeusz Kazimierz Pawełczyk (AM, Gdańsk), Ludwika sadowska (AM, Wrocław), Wanda Sobczyk (Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa).

NAUKI O KULTURZE FIZYCZNEJ: Igor Ryguła (AWF, Katowice).

NAUKI O ZIEMI: Tadeusz Mikołaj Szczypek (UŚ, Katowice), Stefan Kazimierz Żynda (UAM, Poznań).

NAUKI ROLNICZE: Aleksandra Katarzyna Balicka-Ramisz (AR, Szczecin), Apoloniusz Berbeć (Instytut Uprawy, Nawożenia i gleboznawstwa, Puławy), Włodzimierz Kazimierz Białczyk (AR, Wrocław), Andrzej Mieczysław Chochowski (SGGW, Warszawa), Hanna Krystyna Czaja (Instytut Zootechniki, Kraków), Józefa Gardzielewska (AR, Szczecin), Wojciech Maria Goszczyński (KUL), Jolanta Janiszewska (AR, Szczecin), Krzysztof Marek Janus (AR, Szczecin), Stanisław Laskowski (UŁ), Edward Pierzgalski (SGGW, Warszawa), Tadeusz Zygmunt Tuszyński (AR, Kraków), Leszek Zbigniew Tymczyna (AR, Lublin), Stanisław Wociór (AR, Lublin).

NAUKI TECHNICZNE: Marek Stanisław Amanowicz (WAT, Warszawa), Janusz Stanisław Gajda (AGH, Kraków), Mirosław Zbigniew galicki (PZ), Tadeusz Łukasiewicz (Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych, Warszawa), Tadeusz Majcherczyk (AGH, Kraków), Bogdan Kazimierz Mizieliński (PW), Kazimierz Józef Rup (PK), Jan Kazimierz Szmidt (Instytut Budownictwa Wodnego PAN, Gdańsk).

NAUKI WETERYNARYJNE: Maciej Ugorski (AR, Wrocław).

NAUKI WOJSKOWE: Andrzej Makowski (AMW, Gdynia), Jan Wojnarowski (AON, Warszawa).

SZTUKI MUZYCZNE: Krzysztof Bąkowski (Amuz., Warszawa), Danuta Dobrowolska-Marucha (Amuz., Warszawa), Bogdan Gola (Amuz., Warszawa), Stanisław Krawczyński (Amuz., Kraków), Jerzy Łukasiewicz (Amuz., Warszawa), Krzysztof Robert Olczak (Amuz., Gdańsk), Jan Paruzel (Amuz., Bydgoszcz), Tomasz Strahl (Amuz., Warszawa), Magdalena Szczepanowska-Reichert (Amuz., Warszawa), Henryk Tritt (Amuz., Poznań).

SZTUKI PLASTYCZNE: Grzegorz Banaszkiewicz (WSP, Częstochowa), Józef Budka (ASP, Kraków – Filia w Katowicach), Małgorzata Dajewska (ASP, Wrocław), Stanisław Hryń (ASP, Kraków), Jarosław Modzelewski (ASP, Warszawa), Ludwik Żelaźniewicz (Asp, Wrocław).

SZTUKI TEATRALNE: Józef Frymet (PWST, Kraków – Wydziały Zamiejscowe we Wrocławiu), Wojciech Adam Kobrzyński (AT, Warszawa – Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku).