Notatki Przewodniczącego RGSzW

Chciałem raz jeszcze wyrazić swój osobisty,
bardzo radykalny pogląd, gdyż uważam sprawę zaocznego kształcenia nauczycieli za niezwykle ważną.
 

Andrzej Pelczar

14 listopada odbyło się 26. posiedzenie Prezydium, a w dniu następnym 17. posiedzenie plenarne Rady Głównej. Podczas posiedzenia Prezydium przygotowano, jak zwykle, materiały do dyskusji na posiedzeniu plenarnym i propozycje uchwał Rady. Omówię więc łącznie, zgodnie z przyjętym już dawno zwyczajem, tematykę obu tych posiedzeń.

Zapoznano się ze sprawozdaniami przedstawicieli Rady biorących udział w posiedzeniach różnych gremiów. Prof. Andrzej Gomuliński omówił obrady Prezydium PAN z 13 listopada, prof. Andrzej Jamiołkowski obrady Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich z 9-10 listopada (w Poznaniu), ja zaś omówiłem posiedzenia Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych z 18-20 października (ale tylko na posiedzeniu plenarnym, gdyż Prezydium Rady poinformowałem o tych posiedzeniach wcześniej, 25 października).

Rada zapoznała się wstępnie z nowelizacją ustawy z 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych. W dyskusji, w której poruszano tylko najogólniejsze aspekty tej sprawy, stwierdzono, że nowelizacja ta będzie miała niebagatelne skutki w odniesieniu do działań (i planowania działań) uczelni wyższych. Sprawa ta będzie musiała być przedmiotem dalszych dyskusji oraz ewentualnych wystąpień mających na celu uniknięcie negatywnych rezultatów dla szkolnictwa wyższego.

RADYKALNY POGLĄD

Rada zajęła stanowisko w sprawie kształcenia nauczycieli w związku z kontrolą NIK poświęconą temu zagadnieniu. Rada przyjęła z wielkim niepokojem informacje o rezultatach tej kontroli, z których wynika, że w wielu kontrolowanych uczelniach plany i programy studiów nie są zgodne z wymaganiami określonymi przez odpowiednie przepisy, liczba godzin na studiach zaocznych bywa zbyt mała (i to w stopniu czasem rażącym) w stosunku do liczby godzin na analogicznych studiach dziennych, organizacja praktyk nauczycielskich oraz nadzór nad nimi ze strony uczelni nie zapewnia właściwego przygotowania dydaktycznego przyszłych nauczycieli, stan zatrudnienia i kwalifikacje nauczycieli akademickich odbiegają w pewnych wypadkach istotnie od tego, co wynika z obowiązujących uregulowań prawnych. Chciałbym dodać od siebie, że na tym tle widać w sposób drastyczny jak bardzo potrzebne jest utworzenie Państwowej Komisji Akredytacyjnej i jak ważna była nowelizacja ustaw o szkolnictwie wyższym i wyższych szkołach zawodowych, która stworzyła po temu odpowiednie ramy prawne.

Pozwolę sobie w tym miejscu na jeszcze jedną uwagę dotyczącą znacznie głębszego aspektu sprawy kształcenia nauczycieli (wypowiadałem się na ten temat już wielokrotnie przy różnych okazjach; wypowiedzi te bywały przedmiotem dość żywych dyskusji, a czasem polemik). Otóż jestem przekonany, że masowe – systemowe – kształcenie nauczycieli w systemie studiów zaocznych jest wysoce niewłaściwe. I nie chodzi tu tylko, a nawet nie przede wszystkim, o poziom tych studiów (często przecież zdecydowanie niezadowalający), ale o to, że przyszli nauczyciele muszą nabyć umiejętność budowania relacji interpersonalnych nauczyciel – uczeń, właściwych relacji nauczyciel – klasa. Tego zaś trudno się nauczyć wtedy, gdy – w ramach studiów zaocznych – ma się kontakt ze swoim mistrzem, nauczycielem akademickim bardzo rzadko i dorywczo. Studia zaoczne mogą i powinny być uznawane za właściwą formę dla kształcenia podyplomowego, różnych form dokształcania i doskonalenia, ewentualnych studiów uzupełniających pozwalających na zmianę zawodu. Ale nie są formą odpowiednią dla kształcenia nauczycieli od podstaw, jako studentów rozpoczynających studia zaraz po maturze. Rada Główna wypowiadała się w tym duchu kilkakrotnie, ale niezależnie od tego chciałem tu raz jeszcze wyrazić swój osobisty, bardzo radykalny pogląd, gdyż uważam tę sprawę za niezwykle ważną.

OPINIE I WNIOSKI

Rada wypowiedziała się w sprawie matematyki, jako przedmiotu maturalnego, uznając, iż egzamin z matematyki na poziomie podstawowym powinien być na maturze obowiązkowy.

Zaopiniowano pozytywnie projekt standardów nauczania na kierunku muzykologia na poziomie zawodowym (w ramach poprzednich przepisów Rada uchwaliła tzw. minimalne wymagania programowe, nazywane zwykle krótko minimami programowymi; obecnie Rada opiniuje projekty standardów przedstawiane przez Ministerstwo).

Nie zgłoszono zastrzeżeń do projektu rozporządzenia MENiS w sprawie dotacji na stypendia socjalne dla studentów szkół wyznaniowych i nowo utworzonych szkół niepublicznych.

Zaopiniowano pozytywnie wnioski 4 jednostek uczelni publicznych starających się o uzyskanie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora.

Rozpatrzono 22 sprawy związane z wnioskami o utworzenie nowych szkół niepublicznych lub rozszerzenie uprawnień szkół już działających. Niektóre z tych spraw dotyczyły więcej niż jednego wniosku (np. o zgodę na uruchomienie studiów w ramach kilku specjalności). Podjęto uchwały zawierające opinie pozytywne w 12 przypadkach, a negatywne w 10. Rada musiała zaopiniować negatywnie projekty utworzenia dwóch państwowych wyższych szkół zawodowych.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Komentarze