Notatki Przewodniczącego RGSzW

Poddawanie się kontroli PKA będzie obowiązkowe,
a ewentualne oceny negatywne będą miały konsekwencje
przewidziane przepisami.

Andrzej Pelczar

 Kolejne posiedzenia Prezydium (27. w bieżącej kadencji) oraz plenarne (20.) Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego odbyły się 16 i 17 stycznia br. W części sprawozdawczej miałem okazję opowiedzieć o uroczystości wręczenia przez minister Krystynę Łybacką nominacji członkom Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Uroczystość ta odbyła się w MENiS 11 stycznia i miała specjalną oprawę. Wziął w niej udział Prezydent Rzeczypospolitej, a także ministrowie, rektorzy, najwyżsi przedstawiciele środowiska nauki i szkolnictwa wyższego. Podkreślono w ten sposób wagę aktu i rangę, jaką nadaje się PKA. Przewodniczącym Komisji został – jak to już było oficjalnie wiadomo od 19 grudnia 2001 roku – prof. Andrzej Jamiołkowski, dotychczasowy wiceprzewodniczący Rady Głównej. Spośród członków Rady Głównej zostały powołane do PKA jeszcze 4 osoby: dr Maria Baster-Grząślewicz, prof. Kazimierz Kosiniak-Kamysz, prof. Ryszard Parkitny i prof. Jan Pawlaczyk. Na posiedzeniu plenarnym Rady Głównej wszystkim przechodzącym z Rady do PKA uroczyście podziękowano za dotychczasową, bardzo owocną pracę w Radzie i gratulując nominacji do PKA życzono sukcesów w działaniach na rzecz jakości kształcenia w nowej sytuacji prawnej.

BEZ KOLIZJI

Wobec tego, że powstają chyba od czasu do czasu wątpliwości co do wzajemnych relacji między Radą Główną i PKA z jednej strony oraz PKA i komisjami akredytacyjnymi powołanymi przez konferencje rektorów (z najstarszą z tych komisji, świetnie działającą Uniwersytecką Komisją Akredytacyjną, powołaną przez Konferencję Rektorów Uniwersytetów Polskich, na czele), chciałbym przypomnieć w tym miejscu pewne podstawowe zasady. PKA ma w zakresie swych uprawnień i obowiązków wszystkie sprawy dotyczące oceny jakości kształcenia, w tym także wydawania opinii o wnioskach dotyczących tworzenia nowych szkół wyższych oraz rozszerzania uprawnień dydaktycznych szkół już działających. Ma też uprawnienia kontrolne, których to uprawnień nie posiadała Rada Główna zajmująca się z konieczności, przed utworzeniem PKA, także sprawami dopiero co wymienionymi. W zakresie uprawnień i obowiązków Rady Głównej pozostają natomiast wszystkie inne sprawy, które do tej pory były w jej gestii.

Do Rady Głównej nadal należeć więc będzie w szczególności opiniowanie standardów nauczania (których forma przesądzana być musi rozporządzeniami ministra właściwego dla spraw szkolnictwa wyższego). Nie ma więc ani kolizji między prerogatywami Rady Głównej i PKA, ani „dublowania” tych prerogatyw. Dodać należy, że opinie PKA są daleko bardziej wiążące dla ministra niż było to w odniesieniu do opinii Rady Głównej. Minister Łybacka w swym przemówieniu podczas opisanej uroczystości nie pozostawiła zresztą żadnej wątpliwości co do tego, że w sprawach jakości kształcenia będzie konsekwentnie kierować się opiniami PKA. Z drugiej strony, nie ma podstaw do obaw o kolizje między działaniami PKA oraz komisji akredytacyjnych utworzonych przez poszczególne konferencje rektorów (koordynowanymi od niedawna przez KRASP). Komisje utworzone przez konferencje rektorów oceniając poziom kształcenia orzekają o akredytacji na zasadzie przyznawania swoistego „znaku jakości” (oczywiście – wysokiej jakości), jeśli spełnione są dość ostre wymogi stawiane przed jednostkami uczelni ubiegającymi się o akredytacje. PKA natomiast ma oceniać czy są spełnione podstawowe standardy pozwalające na stwierdzenie, że oceniana (kontrolowana) jednostka może prowadzić kształcenie na takim czy innym kierunku lub specjalności studiów.

NA STRAŻY STANDARDÓW

Dodać należy, że poddanie się kontroli mającej na celu otrzymanie akredytacji nadanej np. przez UKA (lub jakąkolwiek inną komisję działającą pod auspicjami jakiejś konferencji rektorów) jest w pełni dobrowolne, a ewentualna odmowa przyznania takiej akredytacji (a więc odmowa nadania „znaku jakości”) nie niesie żadnych skutków formalnych. Poddawanie się kontroli PKA będzie natomiast obowiązkowe, a ewentualne oceny negatywne będą miały konsekwencje przewidziane przepisami. Można przypuszczać, że wypracowane zostaną przez PKA także zasady wyróżniania zasługujących na to jednostek, co mogłoby być uwzględniane np. przy konstruowaniu systemu finansowania. Podstawowym jednak zadaniem PKA, określonym przez ustawę, będzie kontrola wypełniania podstawowych standardów jakości kształcenia. Tak więc, działania „środowiskowych” komisji akredytacyjnych utworzonych przez konferencje rektorów oraz działania PKA będą się wzajemnie uzupełniać. Jest to bardzo ważne dla całego systemu szkolnictwa wyższego w Polsce.

Rada Główna przekazała PKA sto kilkadziesiąt wniosków o powołanie nowych szkół wyższych i rozszerzenie uprawnień dydaktycznych szkół istniejących; 28 takich spraw było w ostatnim stadium procedur opiniodawczych (gdyby opinie były formułowane przez Radę w dotychczasowym trybie, to w 12 przypadkach byłyby one pozytywne, w 16 zaś negatywne). Rada zaopiniowała pozytywnie 4 wnioski o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych, 1 zaś negatywnie. Zaopiniowano pozytywnie projekty rozporządzeń MENiS o maksymalnych wysokościach opłat wnoszonych przez osoby ubiegające się o przyjęcie na studia w roku 2002/03 oraz o studiach dla cudzoziemców. Na posiedzeniu Prezydium Rady wylosowano uczelnie (spoza grupy uniwersytetów, gdyż uniwersyteckie wydziały prawa mają zawsze swych przedstawicieli), które delegują przedstawicieli do Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej nowej kadencji.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.
 

Komentarze