Notatki Przewodniczącego KRUN

Status prawny uczelni niepaństwowych, a także uprawnienia ich studentów, nie zostały wyrównane w stosunku 
do uczelni państwowych.

Józef Szabłowski

27 marca obradowało w Warszawie nadzwyczajne zgromadzenie Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych, które podjęło dwie uchwały: w sprawie równego traktowania sektorów w szkolnictwie wyższym i dotyczącą niecelowości tworzenia przez uczelnie państwowe innych niż wydziały i filie zamiejscowych jednostek organizacyjnych. W pierwszej uchwale znalazły się m.in. stwierdzenia: W istniejących przepisach prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego status prawny uczelni niepaństwowych, a także uprawnienia ich studentów, nie zostały wyrównane w stosunku do uczelni państwowych. W kolejnych nowelizacjach i w prawie o szkolnictwie wyższym należy wyrównywać pozycję prawną sektorów. Środowisko oczekuje, że propozycje zmian legislacyjnych przygotowywanych przez MENiS zrównają szkoły państwowe i niepaństwowe w prawach i obowiązkach. Postulowano też wprowadzenie bonu edukacyjnego oraz zrównanie dostępu studentów do równej pomocy stypendialnej finansowanej z budżetu.

Niecelowość tworzenia punktów konsultacyjnych uzasadniano faktem istnienia w Polsce ok. 350 uczelni, nie licząc filii i wydziałów zamiejscowych, które w dostatecznym stopniu pokrywają mapę przestrzenną naszego kraju. Dostępność mieszkańców regionów do uczelni jest dobra, liczba miejsc w uczelniach jest wyższa od liczby osób mogących podjąć studia. Dotyczy to także regionów o najwyższym zagrożeniu bezrobociem.

Problemy pomocy materialnej dla studentów uczelni niepaństwowych ciągle pozostają nie rozwiązane. Zgodnie z Konstytucją RP: Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa (ust. 4, art. 70). Istnienie tego problemu ogranicza dostęp studentów do uczelni niepaństwowych, a wiec jest sprzeczne z ustawą zasadniczą.

UCHWAŁA O STYPENDIACH

Fakty te były m.in. przyczyną zwołania wspólnej konferencji Stowarzyszenia Rektorów i Założycieli Uczelni Niepaństwowych oraz KRUN, która odbyła się 17 kwietnia z udziałem władz Międzyuczelnianego Ogólnopolskiego Niezależnego Stowarzyszenia Studentów Uczelni Niepaństwowych. 17 kwietnia SRiZUN oraz KRUN podjęły uchwałę w sprawie wyrównania pomocy finansowej dla studentów. Stowarzyszenie Rektorów i Założycieli Uczelni Niepaństwowych oraz Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych popierają w całej rozciągłości konstytucyjne uprawnienia studentów uczelni niepaństwowych do wyrównania pomocy materialnej ze strony państwa. Studenci uczelni niepaństwowych w wyniku swoich postulatów otrzymali uprawnienia do stypendiów socjalnych, nie otrzymali natomiast pomocy w zakresie: dopłat do akademików i kwater, do wyżywienia, nie otrzymują także nagród za wyniki w nauczaniu. W celu pełnego wyrównania pomocy materialnej dla studentów Stowarzyszenie Rektorów i Założycieli Uczelni Niepaństwowych oraz Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych popierają również postulaty studentów dotyczące przyznawania bonów edukacyjnych z możliwością swobodnego wyboru uczelni.

UCHWAŁA O RANKINGACH

SRiZUN oraz KRUN podjęły też jednomyślnie uchwałę z sprawie rankingów uczelni: Misją rankingów jest dostarczenie informacji o tym, jak oceniane są polskie uczelnie. Informacje te mają służyć pomocą w wyborze szkoły i kierunku studiów. Rankingi stanowią zatem istotny nośnik promocyjny, wpływający na indywidualne decyzje kandydatów na studia, zaangażowanie ich czasu i środków finansowych, a także zadowolenie z dokonanego wyboru. Ranking wpływający na powodzenie rekrutacyjne wyższych uczelni na rynku edukacyjnym powinien zasadzać się na jasnych i wymiernych kryteriach, odpowiadających warunkom funkcjonowania uczelni państwowych i niepaństwowych. Niestety, dotychczas nie wypracowano satysfakcjonujących metod pozycjonowania uczelni. W związku z tym, informacje wynikające z rankingów mogą być dla kandydatów na studia mylące.

Łączenie uczelni państwowych i niepaństwowych według tych samych kryteriów rankingu nie jest możliwe ze względu na duże zróżnicowanie pod względem prawnym, źródeł i poziomu finansowania, czasu funkcjonowania i innych.

Rankingi ogłoszone według dotychczasowych kryteriów mają charakter subiektywny. Mając to na uwadze, uczelnie niepaństwowe postulują, aby w poszczególnych kapitułach rankingu znaleźli się, obok uczelni państwowych, także przedstawiciele uczelni niepaństwowych, co przyczyni się do szerszego uwzględnienia warunków, w jakich pracują uczelnie niepaństwowe.
W celu wypracowania odpowiedniej polityki w tym zakresie całego niepaństwowego sektora szkolnictwa wyższego do 15 maja 2002 r. powołany zostanie zespół Ekspertów. Skład zespołu ustalą Prezydia SRiZUN i KRUN.

Zdaniem rektorów i założycieli, jeżeli uczelnie mają w rankingach uczestniczyć, muszą być one oparte na kryteriach odpowiadających warunkom pracy uczelni i dostarczać studentom informacji obiektywnych i prawdziwych. Jak wiadomo, w niektórych rankingach posługiwano się jako kryterium opiniami przedstawicieli największych przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwa te nie są jednak rozmieszczone w kraju równomiernie. Zdaniem uczestników konferencji, niewłaściwy dobór kryteriów rankingu, złe założenia metodologiczne i błędy spowodowały, że mają one ograniczone zdolności poznawcze, niektóre uczelnie nadmiernie krzywdzą a inne preferują. Dążeniem uczelni niepaństwowych jest, jak wynika z uchwały, powołanie zespołu ekspertów, którego celem będzie wypracowanie odpowiedniej polityki w tym zakresie.
 

Komentarze