Kronika
)
Rzeszów
9 marca w Ośrodku Kształcenia Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej w Jasionce oddano do użytku symulator lotu typu FNPT II MCC, produkcji francuskiej firmy ALSIM. Urządzenie uzyskało certyfikat Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Jest to pierwszy w Polsce symulator spełniający europejskie wymagania jakościowe JAR-STD 3A. Dzięki modelom aerodynamicznym samolotów: jednosilnikowego TB-20 ␆Trinidad”, dwusilnikowego M-20 ␆Mewa␅ oraz turbośmigłowego Beech B-200, symulator posłuży do wstępnego szkolenia pilotów w lotach według wskazań przyrządów oraz do szkolenia zaawansowanego w lotach IFR i szkolenia załóg wieloosobowych. Dzięki zastosowaniu urządzenia w procesie kształcenia, studenci specjalizacji pilotażowej będą mogli bezpośrednio po ukończeniu studiów starać się o licencję pilota liniowego typu ␆frozen␅ ATPL.
Opole/Rzym
O szansach i zagrożeniach dla młodych ludzi szukających pracy w krajach Unii Europejskiej mówili uczestnicy konferencji, która odbyła się 11 marca w Wyższej Szkole Biznesu im. bp. Jana Chrapka w Radomiu. Podjęcie decyzji o kierunku studiów powinno uwzględniać sytuację na rynku pracy i kierunki rozwoju UE - podkreśliła dr Maria Pierzchalska, rektor uczelni. Jak wygląda rynek pracy w integrującej się Europie, mówiła dr hab. Katarzyna Głąbicka z WSB, natomiast mgr Iwona Bednarczyk-Kocun z Politechniki Radomskiej przedstawiła katalog ␆zawodów przyszłości␅. Rynek pracy Europy będzie potrzebował w przyszłości m.in. personelu medycznego, pracowników socjalnych, psychologów, specjalistów ochrony środowiska, informatyków, menedżerów i sprzedawców - uważa mgr I. Bednarczyk-Kocun.
Warszawa
Od 15 marca na I piętrze Biblioteki Głównej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego czynna jest wystawa poświęcona wybitnemu ekonomiście i politykowi prof. Władysławowi Grabskiemu, patronowi biblioteki. Prof. Grabski (1874-1938) pełnił w II Rzeczpospolitej odpowiedzialne funkcje państwowe, m.in. premiera i ministra skarbu. W 1924 r. przeprowadził reformę walutową i zwalczył hiperinflację. Później poświęcił się pracy naukowej i związał z SGGW, gdzie pełnił m.in. funkcję rektora. Jako uczony zajmował się historią, ekonomiką i socjologią wsi. Był założycielem i pierwszym dyrektorem Instytutu Socjologii Wsi.
)
Zielona Góra
Iwona Kowalkowska, adiunkt z Instytutu Kultury i Sztuki Muzycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, została laureatką Grand Prix Międzynarodowego Konkursu Śpiewu i Sztuki Lirycznej, który odbył się 21 marca w Paryżu. W imprezie uczestniczyło prawie 150 artystów z kilkunastu krajów. Iwona Kowalkowska, przy akompaniamencie Anny Siczyńskiej-Brandenburg, wykonała arię hrabiny z opery S. Moniuszki Hrabina i walca Francisa Poulenca. Jury jednomyślnie przyznało I. Kowalkowskiej najwyższe konkursowe laury za wybitne wykonanie tego drugiego utworu, a wspólnie z akompaniatorką zostały uznane za najbardziej ␆zgrany␅ duet.
Rzeszów
24 marca w Politechnice Rzeszowskiej odbyła się obrona pracy doktorskiej Tomasza Rumana, urodzonego w 1980 r. Jest to najmłodszy doktorant w historii uczelni i najmłodszy doktorant w kraju w dziedzinie chemii. Praca dotyczy nowych związków chemicznych o charakterze kompleksów - potencjalnych katalizatorów - i nosi tytuł: Ligandy polipirazoliloboranowe: homoskorpionianowe, heteroskorpionianowe i chiralne. Promotorem jest prof. Stanisław Wołowiec z Wydziału Chemicznego PRz. Wyniki wykorzystane w pracy doktorskiej zostały opublikowane w czasopismach międzynarodowych o wysokim IF.
Warszawa
Zarząd Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szkoła Linuxa rozpoczęły realizację programu ␆Przyjazny Linux␅. Jest to rezultat uchwały Parlamentu Studentów UW, w której samorząd studencki uczelni został zobowiązany do niedokonywania zakupu komercyjnych programów komputerowych, jeżeli dostępne jest bezpłatne oprogramowanie dające takie same lub większe możliwości. W I etapie akcji ␆Przyjazny Linux␅ uczestniczyło 22 studentów. W kolejnym etapie 150 studentów UW zostanie bezpłatnie przeszkolonych z obsługi systemu Linux. W trzecim etapie Szkoła Linuxa zapewni wsparcie techniczne dla uczestników szkoleń wykorzystujących system operacyjny Linux na komputerach uczelni.
Kraków
Akademia Rolnicza w Krakowie ma swój chór. Utworzony kilka miesięcy temu ma już za sobą dwa udane występy. Ostatni, wielkanocny koncert odbył się w duszpasterstwie akademickim - kościele Pana Jezusa Dobrego Pasterza w Krakowie. Chór, którego dyrygentami są Joanna Gutowska z Papieskiej Akademii Teologicznej oraz Włodzimierz Siedlik z Polskiego Radia, liczy ponad 50 członków - pracowników i studentów AR. Chór powstał dzięki inicjatywie prof. Kazimierza Wiecha oraz dr. Adama Świderskiego z Wydziału Ogrodniczego AR.
Łódź
W czasie Walnego Zgromadzenia Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, które odbyło się 25 marca, na wniosek V Wydziału Nauk Technicznych, członkostwo honorowe ŁTN otrzymało dwóch profesorów Politechniki Łódzkiej: Janusz Szosland i Władysław Pełczewski. Prof. Pełczewski jest członkiem rzeczywistym PAN, doktorem honoris causa Uniwersytetu Paul Sabatier w Tuluzie (1985) i Politechniki Łódzkiej (1995). W PŁ zorganizował Katedrę Napędu Elektrycznego (przekształconą kolejno w Katedrę i Instytut Automatyki). Prof. Szosland jest doktorem honoris causa Moskiewskiej Akademii Tekstylnej (1979) oraz Politechniki Łódzkiej (1996). Wykreował specjalność architektura tekstyliów. Jest członkiem założycielem Akademii Inżynierskiej w Polsce.
Warszawa
Spektrofotometr PSF, skonstruowany w Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie, zostanie wykorzystany w planowanej przez Europejską Agencję Kosmiczną międzyplanetarnej misji ~DVenus-Expres~T w 2005 r. Będzie to nieco zmodyfikowana wersja przyrządu, który znajduje się w sondzie ~DMars-Expres~T i jest wykorzystywany do badania powierzchni i atmosfery Czerwonej Planety. Polski spektrofotometr dokonał już ważnych odkryć: potwierdził obecność wody na południowym biegunie Marsa i wykrył ślady metanu w jego atmosferze. Przyrząd zainstalowany w sondzie ~DVenus-Expres~T będzie przeznaczony do badania składu chemicznego, struktury i dynamiki wenusjańskiej atmosfery.
)
Szczecin
Propozycje przystąpienia i udział Politechniki Szczecińskiej w projekcie przygotował zespół. Pracownicy Katedry Konstrukcji i Mechaniki Okrętów na Wydziale Techniki Morskiej Politechniki Szczecińskiej pod kierunkiem dr. hab. inż. Tadeusza Jastrzębskiego wezmą udział w realizacji projektu w ramach 6. Programu Ramowego UE. Badania dotyczą poprawy bezpieczeństwa, efektywności konstrukcji okrętowych oraz ich oddziaływania na środowisko. W pracach konsorcjum bierze udział 33 partnerów z państw UE. Budżet projektu wynosi 6 mln euro, z czego na PSz. przypada ok. 230 tys. euro. Zakończenie projektu przewidziano na początek 2009 r.
Zielona Góra
Parlament Studencki Uniwersytetu Zielonogórskiego i Dział Spraw Studenckich UZ zorganizowały 3 kwietnia szkolenie dla członków organizacji studenckich i kół naukowych pod hasłem ~DTwój pierwszy krok~T. Podczas szkolenia uczestnicy poznali zasady poruszania się po strukturze administracyjnej uczelni, tworzenia projektów oraz zdobywania środków finansowych na realizację swoich pomysłów ~V przede wszystkim chodziło o możliwość pozyskania środków z funduszy strukturalnych UE. Studenci dowiedzieli się, w jaki sposób rozliczać środki przyznane przez uczelnię, jak starać się o nowe pomieszczenie czy sprzęt komputerowy dla swej organizacji. W UZ działa ponad 50 zarejestrowanych organizacji, stowarzyszeń i kół studenckich.
Opole
5 kwietnia w Politechnice Opolskiej rozpoczął działalność Punkt Informacji Normalizacyjnej. Dzięki temu politechnika pozyska bezpłatnie komplet wydawnictw normalizacyjnych, które są niezbędne w procesach naukowo-dydaktycznych i badawczych oraz w działalności podmiotów gospodarczych. Z usług PIN będą mogli korzystać nie tylko studenci i pracownicy PO, ale również przedsiębiorcy i inżynierowie regionu opolskiego oraz młodzież i nauczyciele technicznych szkół średnich. W 2003 r. Biblioteka Główna PO za 21 tys. zł zakupiła 719 norm. W tym czasie Polski Komitet Normalizacyjny wydał blisko 6 tys. norm, których komplet kosztuje 150 tys. zł. PIN w Opolu jest już 7 tego typu jednostką działającą w ramach szkół wyższych.
)
Bydgoszcz
8 kwietnia prof. Zbigniew Skinder, rektor ATR, i Barbara Horbik-Piazdecka, komendant bydgoskiej policji, podpisali porozumienie o współpracy. Na mocy umowy policja będzie mogła wkroczyć na teren uczelni bez czekania na oficjalną zgodę w sytuacji uzasadnionego podejrzenia o popełnienie przestępstwa, zwłaszcza handlu narkotykami albo o zagrożenie terrorystyczne. ATR jest pierwszą z bydgoskich szkół wyższych, która zawarła tego typu porozumienie. Jako pierwsza podobne porozumienie podpisała przed laty AGH z Krakowa, a w ślad za nią podobne umowy podpisują z policją inne uczelnie.
Warszawa
Planetoida nr 11755, odkryta w 1960 r. przez amerykańskich astronomów i dotychczas nienazwana, otrzymała imię polskiego astrofizyka prof. Bogdana Paczyńskiego. Uczony jest członkiem PAN, pracował naukowo w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie, obecnie związany jest z Uniwersytetem Princeton w USA. W 1980 został wyróżniony Nagrodą Państwową I stopnia za opracowanie teorii dysków akrecyjnych wokół gwiazd. Opracował również metodę mikrosoczewkowania grawitacyjnego, która umożliwia wykrywanie niewidocznych obiektów we wszechświecie. Światowe uznanie przyniosły mu prace na temat błysków promieniowania gamma, docierających spoza naszej galaktyki.
Gdańsk/Słupsk
16 kwietnia podpisana została w Słupsku umowa między Politechniką Gdańską a prezydentem Słupska w sprawie utworzenia Zamiejscowego Ośrodka Dydaktycznego, w którym Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej PG prowadził będzie zaoczne studia inżynierskie na kierunku fizyka techniczna w specjalności informatyka stosowana. Strony zadeklarowały, że dołożą starań w celu uruchomienia w przyszłości studiów na innych kierunkach i specjalnościach, w zależności od zgłaszanego zainteresowania oraz możliwości dydaktycznych politechniki.
)
Toruń/Warszawa
Od 1996 r. zespół archeologów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, pod kierunkiem dr. hab. Wojciecha Chudziaka, prof. UMK, kierownika Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych, prowadzi badania w Kałdusie k. Chełmna. Archeolodzy odkryli kilkadziesiąt tysięcy przedmiotów zabytkowych oraz wiele innych pozostałości poświadczających wielowiekową tradycję zasiedlenia tego miejsca. Ponad tysiąc zabytków wykonanych z gliny, poroża, kości, żelaza, srebra i złota zaprezentowano na wystawie „Tajemnice Góry św. Wawrzyńca”, którą otwarto w kwietniu w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wiele z tych znalezisk potwierdza szczególną rangę ośrodka chełmińskiego we wczesnym średniowieczu. Firma ubezpieczeniowa Allianz wspomaga finansowo badania, a także popularyzuje ich wyniki.
Warszawa
Grobowiec egipskiego dostojnika z czasów Starego Państwa odkryła w Sakkarze ekipa archeologiczna, kierowana przez prof. Karola Myśliwca z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN. Był to grób - jak wynika z zachowanych inskrypcji - kapłana Ni-anch-Nefertuma, który pełnił funkcję osobistego sekretarza dwóch władców Egiptu: Unisa - ostatniego faraona V dynastii i Tetiego - pierwszego faraona VI dynastii. Osobliwością grobowca, zbudowanego ok. 2200 r. p.n.e., są niedokończone reliefy w różnym stadium wykonania. Są to sceny z życia codziennego zmarłego dostojnika i jego otoczenia. Niewykończone reliefy pozwalają odtworzyć poszczególne etapy pracy starożytnych artystów.
Poznań
W dniach 15-16 kwietnia Prezydium KRASP obradowało w UAM i Politechnice Poznańskiej. W podjętych uchwałach rektorzy wskazali na konieczność zwalczania niewłaściwych zachowań w środowisku akademickim, m.in. oszustw egzaminacyjnych, sprzedawania i kupowania prac dyplomowych. Zapowiedzieli zacieśnienie współpracy uczelni z policją, służbami medycznymi w celu zwalczania patologii takich jak narkomania. Wskazali na zagrożenie terroryzmem. Prezydium KRASP, wspólnie z władzami Polskiej Akademii Nauk, zwróciło się z apelem o rezygnację z oprocentowania lub obniżenie oprocentowania kredytów na prefinansowanie projektów realizowanych w ramach programów strukturalnych UE przez szkoły wyższe i instytucje naukowe. Instytucje te nie powinny być obciążone kosztami prowadzenia przez BGK rachunków związanych z finansowaniem projektów europejskich.
)
Warszawa
W dniach 16-18 kwietnia odbyło się seminarium podsumowujące projekt Yourope!, zorganizowane przez lokalny komitet AIESEC przy SGH. 55 uczestników, w tym studenci 14 polskich szkół wyższych (w tym 2 niepaństwowych) oraz goście z Ukrainy, Portugalii, Słowenii, Francji, Finlandii i Niemiec mieli okazję zapoznać się z możliwościami rynku pracy w Europie. Warsztaty dotyczyły m.in.: pisania europejskiego CV, pozyskiwania kapitału na założenie własnej firmy oraz procedury zakładania firmy w kilku krajach UE. Najwięcej pochwał uczestników zebrało case study przeprowadzone przez przedstawicieli Izby Handlowej Hiszpanii oraz spotkanie z prof. Markiem Grelą, ambasadorem Polski przy UE, który umożliwił dwójce uczestników odbycie stażu w Misji RP w Brukseli.
Warszawa/Londyn
Dr Bogdan Żurawski z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN otrzymał prestiżowe wyróżnienie - medal Society of Antiquaries of London za wybitne zasługi w dziedzinie badań archeologicznych okresu wczesnochrześcijańskiego w Sudanie, a zwłaszcza za odkrycie zespołu budowli sakralnych w Banganarti. Znajdowało się tam jedno z najważniejszych sanktuariów chrześcijańskiej Nubii. Kierowane przez dr. Żurawskiego ekspedycje odkryły tam m.in. królewskie mauzoleum-kościół pod wezwaniem archanioła Rafała, gdzie grzebano średniowiecznych władców Nubii. Założone w 1707 r. Society of Antiquaries of London jest jednym z najstarszych na świecie towarzystw archeologicznych. Swoje medale przyznaje co roku naprzemiennie uczonym z Wielkiej Brytanii i cudzoziemcom.
Warszawa
Polska wydała w 2003 r. tylko 0,65 proc. PKB na badania i rozwój. USA i Japonia wydają na te cele po 3 proc. PKB, także Unia Europejska postanowiła zwiększyć swe wydatki na B+R do tego poziomu w 2010 r. Na razie wśród krajów UE najwięcej na tego typu działalność wydają Szwecja (4,1 proc. PKB) i Finlandia (3,3 proc. PKB). Kraje, które właśnie wstąpiły do UE, wydają na B+R średnio 0,75 proc. PKB. W UE ponad 50 proc. przedsiębiorstw współpracuje z instytucjami badawczymi, w Polsce tylko 6 proc. O ile w krajach wysoko rozwiniętych 2/3 nakładów na B+R pochodzi ze środowiska biznesowego, to w Polsce tylko 1/3 badań finansuje gospodarka.
)
Gliwice
Zespół uczonych z Instytutu Informatyki Politechniki Śląskiej stworzył system tłumaczenia tekstów w języku polskim na polski język migowy. Projekt opatrzono nazwą Thetos, stanowiącą skrót od Text into Sign Language Automatic Translator for Polish. System ma ułatwić komunikację z osobami niesłyszącymi. Może także pomagać w nauce języka migowego lub służyć jako słownik zestawiający wyrazy polskie z odpowiadającymi im znakami języka migowego. Zespół pod kierunkiem dr. inż. Przemysława Szmala uzyskał na badania dwa granty KBN. W tej chwili uczeni starają się o fundusze w ramach 6. PR UE.
Łódź
W 2003 r., w ramach różnego rodzaju umów oraz projektów, a także nieformalnie, jednostki Politechniki Łódzkiej współpracowały z 330 ośrodkami z 40 krajów świata. Zrealizowano 239 wspólnych prac badawczych, napisano 188 publikacji. W uczelni zorganizowano 71 konferencji i seminariów międzynarodowych. Międzynarodowa wymiana studencka zamknęła się 470 wyjazdami studentów PŁ i 273 przyjazdami studentów zagranicznych do PŁ.
Gdańsk
W dniach 21-23 kwietnia Katedra Filologii Romańskiej Uniwersytetu Gdańskiego zorganizowała I Międzynarodową Romanistyczną Konferencję Literaturoznawczą In aqua scribis - temat wody w literaturze (In aqua scribis - l.eau dans la litt?rature). Konferencję otworzył referat prof. Lucienne Bozzetto-Ditto z Aix-en-Provence o wodzie w Biblii. Zdecydowana większość referatów dotyczyła literatury francuskiej różnych epok, od średniowiecza (prof. Anna Kukułka-Wojtasik z UMK o symbolice wody w powieściach Chr?tiena de Troyes), przez renesans (prof. V?ronique Duch?-Gavet z Pau o wodzie w powieści renesansowej), klasycyzm (Yolanda Cristina Vi?as del Placio z Salamanki o wodzie w poetyce klasycyzmu), oświecenie (dr Marek Jastrzębiec-Mosakowski z UG o Diderocie), aż po XIX i XX wiek.
)
Gdańsk
Akademicki Chór Uniwersytetu Gdańskiego pod dyrekcją Marcina Tomczaka zdobył Grand Prix XVIII Ogólnopolskiego Festiwalu Pieśni o Morzu, który odbywał się w dniach 23-25 kwietnia w Wejherowie. W programie występu Chóru UG znalazły się m.in.: Ave Maris Stella Tronda Kverno, kaszubska pieśń ludowa Wesele w opracowaniu Leona Łukaszewskiego oraz utwór obowiązkowy festiwalu - Pieśń żeglarzy Tadeusza Szeligowskiego. Oprócz statuetki Grand Prix chór otrzymał obraz ufundowany przez Kaszubsko-Pomorski Oddział Stowarzyszenia Marynistów Polskich w Wejherowie, nagrodę pieniężną w wysokości 5 tys. zł oraz wieżę hi-fi - nagrodę za najlepsze wykonanie utworu obowiązkowego. M. Tomczak został uznany za najlepszego dyrygenta festiwalu w Wejherowie.
Gdańsk
Senat Politechniki Gdańskiej postanowił, że 1 września z połączenia dotychczasowego Wydziału Budownictwa Wodnego i Inżynierii Środowiska oraz Wydziału Inżynierii Lądowej utworzony zostanie Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska. W skład nowego wydziału wejdą wszystkie jednostki organizacyjne istniejące dotychczas na obu wydziałach. Studenci będą kontynuowali studia według programów obowiązujących na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska.
Łódź
Praktycznie raz w miesiącu w Politechnice Łódzkiej odbywają się spotkania dla studentów, organizowane przez koncerny przy współpracy z Biurem Karier PŁ. Naborem studentów zainteresowane są m.in. firmy: Hewlett-Packard, Procter & Gamble, Ernest & Jung, które organizują prezentacje i jednocześnie przedstawiają ofertę zatrudnienia. Odbywają się także spotkania szkoleniowe. W kwietniu spotkanie dla studentów i absolwentów zorganizowały Centrum Komputerowe ZETO SA (dotyczyło programów certyfikacyjnych w zakresie znajomości technologii Microsoft i Novell) oraz firma Procter & Gamble, która poszukiwała 20 kandydatów na stanowisko analityka systemów IT.
)
Gdańsk/Budapeszt
Studenci Uniwersytetu Gdańskiego, reprezentujący Gdańskie Stowarzyszenie Akademickie, zajęli pierwsze miejsce w IV kategorii wiekowej na Europejskim Festiwalu Odysei Umysłu na Węgrzech, który odbywał się w dniach 22-26 kwietnia. Studenci UG zwyciężyli w rozwiązywaniu problemu o nazwie „Fantastyczna Sztuka”, w którym należało stworzyć przedstawienie o dziełach sztuki ożywających, kiedy nikt ich nie widzi i powracających do swego oryginalnego stanu, kiedy ktoś znajduje się w pobliżu. Odyseja Umysłu to program edukacyjny realizowany pod patronatem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, mający na celu rozwijanie u dzieci i młodzieży umiejętności kreatywnego myślenia, twórczego rozwiązywania problemów i współpracy w grupie. Realizowany jest on w formie międzynarodowego konkursu, przeprowadzanego w blisko 30 państwach na 6 kontynentach.
Warszawa
W ubiegłym roku powstał Fundusz Stypendiów Naukowych PZU Życie SA. Z jego środków przyznane zostały stypendia - po 24 tys. zł - dla dwudziestu wyróżniających się młodych pracowników nauki. Od października 2003 r. stypendia PZU Życie SA - po 1,5 tys. zł - otrzymało też 120 studentów, którzy w minionym roku akademickim uzyskali najlepsze wyniki w nauce. Dzięki podpisanej w kwietniu umowie, przewidującej przekazanie przez firmę kolejnych 180 tys. zł, najlepsi studenci otrzymają kolejne 1,5 tys. zł. W sumie w minionym i obecnym roku akademickim PZU Życie SA przekazało 840 tys. zł na stypendia dla studentów i naukowców UW.
Warszawa
Na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego powstała Szkoła Prawa Hiszpańskiego. Jej oferta skierowana jest zarówno do środowiska studenckiego, jak również do pracowników administracji publicznej, osób zajmujących się problematyką UE, a także przedsiębiorców zainteresowanych działalnością na rynku hiszpańskim. Studia trwają dwa semestry. Zajęcia prowadzone są w języku hiszpańskim. Tematyka obejmuje podstawy prawa hiszpańskiego, w tym prawa gospodarczego, handlowego i finansowego. Naukę wieńczy egzamin, po którym słuchacze otrzymają świadectwo wydane przez Wydział Prawa i Administracji UW oraz Wydział Prawa Uniwersytetu w Walencji.
)
Warszawa
W dniach 26-27 kwietnia odbyła się konferencja „Nauka 2004”, podczas której prof. Michał Kleiber, minister nauki, wręczył nagrody Kryształowej Brukselki, przyznawane od 2001 roku za zaangażowanie i sukcesy w programach badawczych UE. Laureatami tegorocznej edycji zostały: Akademia Górniczo-Hutnicza z Krakowa (kategoria szkoły wyższe), Instytut Chemii Bioorganicznej PAN z Poznania (kat. instytuty PAN), Instytut Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego w Krakowie (kat. JBR-y), PZL Świdnik SA (kat. duże przedsiębiorstwa), ASM - Centrum Badań i Analiz Rynku (kat. małe i średnie przedsiębiorstwa) oraz prof. Jan Koch z Politechniki Wrocławskiej (nagroda indywidualna). Nagrodę specjalną za wspieranie polskich uczestników 5. i 6. PR UE otrzymał prof. Manfred Horvat.
Wrocław
Rzecznik praw obywatelskich prof. Andrzej Zoll podpisał umowę o współpracy z Wydziałem Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Studenci zrzeszeni w Kole Naukowym „Uniwersytecka Poradnia Prawna” będą prowadzić działalność jako reprezentanci RPO. Biuro RPO będzie organizować praktyki dla studentów działających w „klinice prawa”. Jest to dziesiąta tego typu inicjatywa rzecznika praw obywatelskich. Pierwsza uniwersytecka „klinika prawa” powstała w styczniu 2001 r. w UJ, jako wynik podpisanej miesiąc wcześniej umowy z rektorem krakowskiej Alma Mater.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: Bydgoszcz - Elżbieta Rudzińska, Gdańsk - Beata Czechowska-Derkacz, Beata Orzażewska, Gliwice - Bogusław Szewc, Kraków - Małgorzata Przybyło-Micek, Leszek Śliwa, Lublin - Mariusz Karwowski, Łódź - Ewa Chojnacka, Opole - Krzysztof Sławiński, Radom - Mirosław Wąsik, Rzeszów - Anna Worosz, Szczecin - Stanisław Heropolitański, Toruń - Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa - Anna Korzekwa, Arkadiusz Kulig, Artur Lompart, Andrzej Markert, Wrocław - Igor Borkowski, Zielona Góra - Ewa Sapeńko.
Tarcza habilitacji
Establishment w nauce istnieje i będzie istniał, bo w nauce nie ma sprawiedliwości. (...) Prawo funkcjonowania w nauce powinni mieć tylko najlepsi, których naturalne skłonności predestynują do pokonywania kolejnych przeszkód. Nie ma racji bytu nauka byle jaka, nauka średnich lotów ani nauka uprawiana przez pracowitych nieudaczników. Nic nie usprawiedliwia tu akceptacji lenistwa i przeciętniactwa - bez względu na literki stawiane przed nazwiskiem. (...)
Uważam habilitację za jedną z ostatnich barier, które bronią naszej nauki przed zalewem wzajemnie wspierającej się bylejakości. (...) W układzie zdominowanym przez stosunki towarzyskie wymóg napisania kolejnych książek, wykazanie się aktywnością naukową i przejścia przez tryby egzaminacyjne stanowi przynajmniej namiastkę kontroli jakości. Mimo obniżania się kryteriów są to procedury publiczne i podlegające tym większej kontroli, im wyższy jest stopień, o który się walczy. Tylko to sprawia, że istnieje selekcja (...).
Niedostatki kariery naukowej rekompensuje się często kariera administracyjną. (...) Problem polega na tym, że w Polsce objęcie jakiegoś „kierownictwa” uważane jest za zdobycz osobista i dożywotnią - chyba że pojawi się szansa jeszcze lepszego awansu. (...) Skoro odwołanie się do przyzwoitości nie działa, pozostaje tylko wprowadzenie bezwzględnych mechanizmów wymuszania rotacji (...). A swoja drogą - uważam, że powinno się zmniejszyć liczbę etatów profesorskich i obsadzać je konkursowo. (Przemysław Urbańczyk, Kręte drogi kariery naukowej, „Gazeta Wyborcza”, 27.02.2004)
Pazerna fundacja
Etos polskiej inteligencji - klasy, która przez stulecia pielęgnowała narodową tradycję i dbała o rozwój społeczeństwa - umiera tam, gdzie się narodził: w uniwersytetach. Okazuje się, że grupa, którą przywykliśmy uważać za elitę i w której widzieliśmy wzór dla reszty społeczeństwa, zapada wyjątkowo łatwo i szybko na choroby trawiące całe państwo. Nie sposób powiedzieć, czy tak było zawsze, czy też degrengolada środowisk profesorskich to owoc ostatnich lat obłąkanej pogoni za pieniądzem w mętnym środowisku postkomunistycznego chaosu i bezprawia. (...)
Nie ma się przy tym co pocieszać, że profesorskie przekręty zamykają się w kwotach tysięcy złotych i ograniczają do rynku kserografii czy niskonakładowych książek. Półtora roku temu prasa ujawniła, że na finansach AWF pasożytuje twór o nazwie Fundacja AWF. Jej prezesem był automatycznie rektor szkoły. Katowicka NIK doliczyła się strat uczelni przekraczających 5,2 mln złotych. (...) Ciekawe, że grabiona z pieniędzy była nie tylko uczelnia, ale i bezpośrednio studenci. Zdaniem NIK, fundacja bezprawnie zagarnęła bowiem ok. 850 tys. zł w formie opłat za studia od wolnych słuchaczy. (...) Okazuje się, że wśród kadry akademickiej, która właśnie studentom powinna świecić przykładem, nie zabrakło takich, którzy wobec młodych zachowywali się jak nastoletni bandyta, wyrywający emerytce torebkę z głodową rentą (...). (Izabela Leszczyńska, Tomasz Maćkowiak, Profesor przekręt, „Newsweek”, 29.02.2004)
Elitarny uniwersytet
Niemal nie ma w Polsce prawdziwych, a nie tylko z nazwy, uniwersytetów. Ktoś powie - przesada. Może i tak, gdybyśmy te gorzką uwagę odnosili do całego szkolnictwa wyższego. Ale mówimy wyłącznie o uniwersytetach, o postępującym kryzysie etosu uniwersyteckiego. Uniwersytet to bowiem (...) nie tyle wyższa uczelnia przekazująca pewien zasób wiedzy (...), ile wspólnota ludzi.
Z podobną definicją uniwersytetu godzą się wszyscy poważni badacze przedmiotu. Najkrócej więc można go określić jako szkołę wyższą, na której poza nauczaniem prowadzone są poważne badania naukowe, gdzie wiedza przekazywana jest w średniowieczny wręcz sposób: w relacji mistrz-uczeń. I to mistrz nie tylko... naukowy, ale także moralny.
(...) Dobra uczelnia to taka, na której studenci mają okazję spotykać i słuchać wykładów najlepszych profesorów bardzo wielu specjalności, która jest ważnym ośrodkiem nie tylko naukowym, ale i badawczym. Liczy się także i to, że poza wykształceniem kierunkowym daje też bardziej wszechstronne, ogólne. (...)
Niestety, nawet (...) uczelnie o najwyższych standardach nauczania, systematycznie obniżają poziom. I nie chodzi tylko o to, że coraz więcej obowiązkowych przedmiotów student wybiera sam i w rezultacie nie uczy się tego, co konieczne w jego dziedzinie. Bardziej niepokoi to, że uniwersytety, przynajmniej na niektórych kierunkach, dostosowują poziom do coraz mniejszych możliwości studentów. (...)
Podkreślanie elitarności uniwersytetów nie musi oznaczać odrzucenia znaczenia innych wyższych uczelni. Trzeba tylko jasno odróżnić wykształcenie wyższe zawodowe, którego posiadanie jest bez wątpienia ważne, od wykształcenia uniwersyteckiego. To pierwsze bowiem przygotowuje świetnych fachowców, ludzi znających swoje rzemiosło (...). Uniwersytet natomiast powinien pozostać tym, czym był od wieków - wspólnota mistrzów i nauczycieli, miejscem, gdzie (...) jedni przekazują drugim nie tylko wiedzę, ale całościowe spojrzenie na świat. Aby tak się stało, nie można zmuszać, również ekonomicznie, uniwersytetów do kształcenia masowego. One musza pozostać elitarne. (Samuel Bracławski, Na gruzach uniwersytetu, „Nowe Państwo”, 03.2004)
KRASP, EUA
Razem do Europy
)
Ponad 300 rektorów z 32 krajów było uczestnikami Kongresu „Higher Education for United Europe”, jaki w dniach 28 kwietnia - 1 maja, w przededniu naszego wstąpienia do Unii Europejskiej, odbył się w Lublinie. Gospodarzem kongresu był obchodzący 60. rocznicę utworzenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a organizatorami - Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz European University Association (EUA), organizacja zrzeszająca narodowe konferencje rektorów i reprezentująca ponad 800 europejskich szkół wyższych. Kongres, podkreślając fakt zawarcia w Lublinie w 1569 roku unii polsko-litewskiej, odbywał się pod hasłem „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej”.
Na obrady zaproszono rektorów z 15 krajów unijnych, 10 krajów wstępujących do Unii, a także, aby podkreślić wspólnotę jednoczącej się Europy, również rektorów krajów starających się o członkostwo, Bułgarii i Rumunii, oraz tych zza naszej wschodniej granicy, m.in. z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Mołdawii i Kazachstanu.
Obrady zgromadziły elitę akademicką i intelektualną Europy - w dyskusjach uczestniczyli m.in. Norman Davies i Krzysztof Pomian. Przesłanie do zgromadzonych skierował papież Jan Paweł II, a także, nieobecny z powodu odbywającej się równocześnie konferencji gospodarczej w Warszawie, prezydent Aleksander Kwaśniewski.
Przez trzy dni rektorzy i zaproszeni goście dyskutowali o starym i rodzącym się modelu uniwersytetu, celach, jakie stawia przed sobą jednocząca się Europa, budowaniu europejskiej przestrzeni edukacyjnej i badawczej, koncepcji obywatelstwa europejskiego, roli uniwersytetów w promowaniu dziedzictwa kulturowego i wielu innych kwestiach. Dyskusja odbywała się na poziomie idei, ale zaskakiwała zgodność poglądów starych i nowych członków Unii.
Efektem tej dyskusji było przyjęcie „Deklaracji Lubelskiej”. Silny akcent znalazły w niej kwestie Europy Wschodniej: Na naszych oczach organizująca się w nowy sposób Europa przesuwa się ku wschodowi, który przecież współtworzył jej dziedzictwo. Środowisko uniwersyteckie z radością ten proces odnotowuje i już dziś wychodzi mu naprzeciw. (...) Będziemy wspierać ten proces poszerzenia Europy, dbając o to, by podejmowanym w tym duchu inicjatywom politycznym towarzyszyły odpowiednie uczelniane działania, adresowane nade wszystko do naukowców i studentów krajów przygotowujących się do wejścia w struktury Unii Europejskiej. Uzgodniono też powołanie unii uniwersytetów Europy Środkowowschodniej.
Deklaracja została uroczyście podpisana na Zamku Lubelskim pod obrazem Jana Matejki Unia Lubelska, i przekazana pani Jolancie Szymanek-Deresz, szefowej Kancelarii Prezydenta RP, który zawiózł ją nazajutrz do Dublina (zwracano uwagę, że tylko jedna litera dzieli te miasta starej i nowej Unii) na spotkanie szefów państw poszerzonej Unii. Rektorzy razem z mieszkańcami Lublina powitali u stóp Zamku, przy wybuchach fajerwerków, historyczne zjednoczenie krajów Europy.
(as)
Wspierać najlepszych
Od siedmiu lat FNP przyznaje corocznie kilkunastu najwybitniejszym w danym obszarze nauki uczonym tzw. subsydia profesorskie. Wsparcie trwa 3 lata i to sam uczony decyduje, czym będzie się w tym czasie zajmował w ramach swojej pracy badawczej. Subsydienci, w ramach przyznanych funduszy, finansują także rozwój swoich następców i tworzenie własnej szkoły naukowej - m.in. poprzez stypendia dla asystentów, ich udział w konferencjach naukowych i publikacje. W dniach 26-27 marca zorganizowanej w Jachrance spotkanie na temat realizowanych w latach 1999-2002 drugiej edycji subsydiów, które były przyznane w obszarze nauk ścisłych.
Pomimo apelu organizatorów o możliwie przystępne przedstawianie wyników swoich prac, w związku z tym, że omawiali je przedstawiciele nauk ścisłych, szansę na zrozumienie wszystkiego mieli tylko ci, którzy wiedzieli, co to jest np. torus niezmienniczy, grupa nilpotentalna, atraktor, ligand czy akrecja. Okazało się też, że współczesna nauka jest dziś tak bardzo wyspecjalizowana i hermetyczna, że niemal wszyscy zaznaczali, że tego, czym się zajmują, nie da się przekazać w formie popularnej, zrozumiałej dla wszystkich, a najwybitniejsi uczeni, reprezentujący inną dziedzinę niż przedmówca, zastrzegali, że z tego, co przed chwilą mówiono, zrozumieli tylko pewną część. Wszyscy jednak byli zgodni, że nagroda Fundacji, to bardzo ważne wsparcie dla najlepszych, możliwość tworzenia własnych zespołów badawczych i przekazywania wiedzy młodszym.
(as)
Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa
Patologie w środowisku
10 marca odbyło się posiedzenie Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa. Tematem wiodącym spotkania były „Patologie w środowisku akademickim”.
Andrzej Skowroński, komendant krakowskiej policji, w wystąpieniu Zagrożenia przestępczością narkotykową na terenie Krakowa zwrócił uwagę, że narkomania to problem coraz częściej dotyczący krakowskich studentów. Komenda Miejska Policji, w ramach programu „Bezpieczny Kraków” oraz porozumień zawartych z uczelniami, stara się przeciwdziałać i ograniczać narkotykową przestępczość. Prof. Janusz Pach, pełnomocnik rektora UJ ds. klinicznych Collegium Medicum, przedstawił referat Problemy alkoholizmu i narkomanii w Krakowie z uwzględnieniem środowiska akademickiego, w którym omówił wpływ i skutki oddziaływania na organizm ludzki trucizn, a szczególnie tzw. substancji psychoaktywnych, do których należą narkotyki i alkohol. Podkreślił, iż pomimo ogromnego zagrożenia, jakie niesie dla człowieka plaga uzależnień, Ministerstwo Zdrowia nie jest tym problemem zainteresowane i nie przeznacza na ten cel prawie żadnych funduszy. Józef Rostworowski, dyrektor Wydziału Kadr i Pragmatyki Zawodowej Nauczycieli Małopolskiego Kuratorium Oświaty, Wolontariusz Dominikański Centrum o Nowych Ruchach Religijnych i Sektach, zreferował temat Sekty - mit czy rzeczywistość? Nowe ruchy religijne i różnego rodzaju sekty stanowią również zagrożenie dla młodzieży. Należałoby przeprowadzić w tym zakresie odpowiednie badania wśród młodzieży akademickiej.
Posiedzenie Kolegium Rektorów zakończyło się dyskusją nad poruszanymi w wystąpieniach zagadnieniami. Ze względu na duże znaczenie omawianych problemów dla środowiska akademickiego konieczne byłoby opracowanie skutecznego sposobu przekazywania informacji o wynikających z nich zagrożeniach.
Protokół z posiedzenia Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa można znaleźć na stronie internetowej: http://kinga.cyf-kr.edu.pl/academic/20040310.php.
Małgorzata Przybyło-Micek
Nagroda Gospodarcza Prezydenta RP
Nominacje
)
19 kwietnia 2004 roku Kapituła Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP w składzie: prof. Janina Jóźwiak - przewodnicząca, Jerzy Mackiewicz - sekretarz, oraz członkowie: Artur Balazs, prof. Marek Belka, prof. Stefan Berczyński, prof. Zbigniew Hockuba, prof. Danuta H?bner, Roman Jagieliński, Wiesław Kaczmarek, Jarosław Kalinowski, Robert Kwiatkowski, Zbigniew Maciąg, Andrzej Nierychło, prof. Emil Panek, Jacek Piechota, Maciej Płażyński, Marek Pol, Janusz Steinhoff, Mariusz Walter, Krystyna Woźniak-Trzosek, wyłoniła nominowanych do nagrody w 2004 roku spośród 170 zgłoszonych kandydatów.
W kategorii „Wynalazek w dziedzinie produktu lub technologii” nominacje otrzymali: PZL Świdnik SA za Śmigłowiec PZL SW-4, zespół Cezarego Mikowskiego z firmy Apator SA w Toruniu za Elektroniczny przedpłatowy licznik energii elektrycznej LEW 32 oraz zespół Teresy Kołodziejczyk z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach za Standaryzowane krwinki wzorcowe SKW LISS-VERA.
- Ocena kondycji polskiej gospodarki przez pryzmat osiągnięć kandydatów do nagrody jest wielce optymistyczna - powiedziała prof. Jóźwiak, przewodnicząca Kapituły - chociaż oczywiste jest, że należą oni do gospodarczej elity i znacznie odbiegają od przeciętnej. Doświadczenie kilku lat istnienia Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP i prac Kapituły wskazuje jednak na to, że zgłoszeń kandydatur do nagrody jest coraz więcej, a wybór „najlepszego z najlepszych” - coraz trudniejszy. Doświadczenie to podpowiada też, że osiągnięcie pozycji lidera nie daje gwarancji na przyszłość, utrzymanie tej pozycji jest niezwykle trudnym i wymagającym zadaniem.
Spośród nominowanych prezydent Aleksander Kwaśniewski osobiście wybierze tegorocznych laureatów.
Wręczenie nagród odbędzie się 14 czerwca na uroczystym koncercie z okazji „Dnia Polskiego” na Międzynarodowych Targach Poznańskich.
Szczegółowe informacje na temat regulaminów i zasad przyznawania nagród znajdują się na stronach internetowych: www.prezydent.pl (pod hasłem „Nagrody”)
(mer)
Polskie Towarzystwo Geograficzne
Oceniają podręczniki
27 sierpnia 2003 r. na zjeździe w Opolu Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Geograficznego powołał Komisję ds. Oceny Zawartości Treści Geograficznych w Podręcznikach Szkolnych i Innych Środkach Dydaktycznych. Komisja liczy 13 członków, specjalistów z różnych dziedzin geografii oraz praktyków, w tym nauczycieli. Przewodniczącym komisji został mgr Władysław Żakowski z Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Jest to pierwsza branżowa komisja oceniająca podręczniki. Wcześniej (w 2000 r.) ocenę podręczników szkolnych zainicjowała Polska Akademia Umiejętności.
W styczniu 2004 r. było ok. 100 podręczników do geografii dopuszczonych do użytku w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. Treści geograficzne prezentowane są też w podręcznikach do przyrody w szkołach podstawowych (dalsze 50 pozycji). Szkoły mogą korzystać też z ponad 300 innego rodzaju pomocy geograficznych (atlasy, mapy, globusy, filmy itp.). Pierwszym zadaniem komisji jest wypracowanie kryteriów oceny podręczników pod względem merytorycznym, metodycznym i edytorskim. Wkrótce zostanie przeprowadzona ocena testująca kilku podręczników.
Informacja o wynikach działalności komisji, w szczególności o ocenie podręczników, będzie przedstawiona do publicznej wiadomości (Internet, prasa specjalistyczna, ośrodki związane z edukacją, np. kuratoria oświaty, ODN itp.). Przewiduje się wydanie publikacji zawierającej wnioski prac komisji. Najlepsze podręczniki zostaną uhonorowane. Pierwsze wyniki oceny jednej z grup podręczników będą znane najwcześniej w końcu 2004 r.
dr Przemysław Śleszyński
Autor jest sekretarzem Komisji ds. Oceny Zawartości Treści Geograficznych w Podręcznikach Szkolnych i Innych Środkach Dydaktycznych ZG PTG, przedstawicielem Prezydium ZG PTG w Komisji, adiunktem w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, e-mail: psleszyn@twarda.pan.pl.
Uczelnie w statystyce
WSB w Radomiu
Wyższa Szkoła Biznesu im. bp. Jana Chrapka w Radomiu obchodzi w tym roku szóstą rocznicę powstania. Uczelnia została utworzona na podstawie decyzji ministra edukacji narodowej z 31 lipca 1998 i wpisana do rejestru niepaństwowych uczelni zawodowych pod numerem 5. Założycielem WSB jest Przedsiębiorstwo Usług Technicznych „Instal - Bud” z siedzibą w Gielniowie.
Uczelnia kształci studentów na wyższych studiach zawodowych w systemie dziennym i zaocznym oraz na studiach podyplomowych. Absolwenci uzyskują tytuł licencjata lub inżyniera. Studia licencjackie obejmują specjalności: rachunkowość, bankowość, ubezpieczenia gospodarcze, europeistyka i administracja publiczna. W ramach studiów inżynierskich istnieją specjalności: technika samochodowa i ubezpieczenia komunikacyjne, informatyka stosowana oraz agrobiznes. Obecnie w WSB kształci się ponad 2 tys. studentów, głównie na studiach zaocznych. Kadrę stanowi 156 nauczycieli akademickich, w tym 30 samodzielnych pracowników naukowych oraz 54 doktorów. Mury uczelni opuściło blisko 1,1 tys. absolwentów - głównie w ramach specjalności: rachunkowość, administracja oraz informatyka. Dzięki współpracy z UMCS i Politechniką Radomską w siedzibie WSB prowadzone są ponadto uzupełniające studia magisterskie.
Uczelnia dysponuje własną bazą materialną. Tworzą ją budynki w centrum Radomia (o powierzchni 4 tys. m2) oraz laboratorium techniczne na obrzeżach miasta (o powierzchni 750 m2). W budynkach uczelni znajdują się m.in.: 3 aule, 4 laboratoria językowe oraz 6 pracowni komputerowych. WSB prowadzi własną bibliotekę i czytelnię oraz kawiarenkę komputerową i bufet. Bazę sportową i rekreacyjną tworzą m.in. stadnina koni oraz korty tenisowe. W ramach uczelni funkcjonują ponadto: Centrum Projektów Europejskich, Forum Edukacyjne, Biuro Współpracy z Zagranicą, Koło Integracji Europejskiej, Biuro Karier i Promocji oraz Studium Języków Obcych, które jest stałym członkiem akredytowanym w Centrum Egzaminacyjnym ICC (International Certificate Conference) z siedzibą we Frankfurcie nad Menem. W ciągu najbliższych miesięcy zakończona zostanie budowa 3-kondygnacyjnego budynku, w którym znajdą się m.in. nowoczesna aula, biblioteka oraz laboratoria językowe.
Poza działalnością edukacyjną WSB organizuje konferencje naukowe i wykłady otwarte. Uczelnia prowadzi własne wydawnictwo. Dotychczas ukazało się 12 publikacji naukowych i 3 publikacje popularnonaukowe. Od 2002 roku WSB wydaje półrocznik „Studia Ekonomiczno-Społeczne” oraz pismo studenckie „Nasza Akademia”.
Środowisko akademickie WSB dużą wagę przywiązuje do utrwalania dorobku patrona uczelni bp. Jana Chrapka. Zgodnie z decyzją władz uczelni, kanclerza Franciszka Maciejewskiego i rektora dr Marii Pierzchalskiej, co roku w rocznicę tragicznej śmierci bp. J. Chrapka przyznawana jest nagroda „Mój Radom”. W wydawnictwie WSB ukazało się ponadto kilka publikacji utrwalających dorobek patrona.
Mirosław Wąsik
Medale Kotarbińskiego
Prof. Zbigniew Religa i prof. Stefan Kwiatkowski oraz przedsiębiorca Zbigniew Drzymała otrzymali 22 kwietnia Medale im. prof. Kotarbińskiego. Medale - upamiętniające postać prof. Kotarbińskiego, patrona „dobrej roboty”, przyznawane są przez PAN za „przedsiębiorczość intelektualną” zarówno w sferze nauki, jak i gospodarki - wręczono już po raz piąty.
Prof. Religa, dyrektor Instytutu Kardiologii w Warszawie, jest pionierem polskiej kardiochirurgii, m.in. twórcą prototypu sztucznego serca. Prof. Kwiatkowski kieruje Katedrą Przedsiębiorczości w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie oraz Katedrą Teorii Organizacji w Uniwersytecie Warszawskim. Zbigniew Drzymała - twórca, prezes i właściciel firmy Groclin SA - w ciągu 15 lat stworzył z małego warsztatu tapicerskiego przedsiębiorstwo liczące się w branży tapicerki samochodowej w Europie.
Odznaczenie dla brytyjskiego uczonego
Medal im. Oczapowskiego, przyznawany przez Wydział Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PAN, otrzymał 22 kwietnia w Warszawie brytyjski uczony dr Gruffyd Roger Fenwick z Institute of Food Research w Norwich w Wielkiej Brytanii. Dr Fenwick, znany w świecie specjalista w zakresie nauk rolniczych i nauk o żywności, od wielu lat współpracuje z polskimi placówkami naukowymi: SGGW w Warszawie, Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie oraz Instytutem Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Jest on także przewodniczącym międzynarodowej Rady Naukowej Centrum Doskonałości przy Instytucie Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.
(ert)
Uniwersytet Jagielloński
I Forum Geografów
W dniach 30-31 marca Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, we współpracy z Komitetem Nauk Geograficznych PAN, zorganizował I Forum Geografów Polskich. Uczestnicy dyskutowali o kondycji polskiej geografii oraz obecnych przedmiotach jej zainteresowania.
O kryzysie nauk geograficznych mówił w swoim wystąpieniu niemal każdy prelegent. Część uczestników w dezintegracji geografii widziała osłabienie tej nauki, inni uważali to za element sprzyjający rozwojowi. Niektórzy twierdzili, że różnorodność geografii jest gwarancją jej jedności. Dominował pogląd, iż geografowie nie potrafią przekonać innych o przydatności swojej dyscypliny. Spośród geografów tylko kartografowie cieszą się szacunkiem otoczenia. Zwracano uwagę na konieczność poprawy społecznego odbioru geografii.
Prof. Andrzej Lisowski (UW) porównał obecny kryzys geografii do tego z przełomu XIX i XX wieku, zwracając jednak uwagę na różną ich genezę. Za jeden z głównych celów uznał urynkowienie nauki, w tym geografii oraz wspólne, najlepiej interdyscyplinarne projekty badawcze. W opinii prof. Andrzeja Rychlinga (UW), istnieje sprzyjający klimat do badań zespołowych, zwłaszcza że geografowie są najlepiej przygotowani do współpracy ze specjalistami z innych dziedzin. Dużo czasu poświęcono modnym ostatnio Systemom Informacji Geograficznej (z ang. GIS). Zdaniem prof. Wojciecha Widackiego (UJ), geograf powinien być postrzegany jako specjalista GIS-ów. Kształcenie studentów w tym kierunku daje im największe możliwości zatrudnienia. Prof. Jacek Jania (UŚ) zauważył, że geografowie winni szerzej stosować metody GIS-owskie, zarówno w przypadkach modelowania wybranych procesów przyrodniczych, jak też społeczno-ekonomicznych. Podczas obrad padła propozycja opracowania słownika pojęć geograficznych.
Kończąc dyskusję, prof. Jan Łoboda (UWr.) wyraził opinię, iż pozycja polskiej geografii jest funkcją sytuacji całej polskiej nauki i sytuacji społeczno-ekonomicznej kraju. Stwierdził jednocześnie, iż, wbrew pozorom, przyszłość tej dyscypliny nie rysuje się w czarnych barwach.
Mariusz Karwowski
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Dar dla biblioteki
Dobiega końca opracowanie zbiorów Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG), podarowanych Bibliotece Szkoły Głównej Handlowej w grudniu ub.r. Wśród przekazanych publikacji znalazły się książki, czasopisma, raporty, materiały konferencyjne, roczniki i materiały statystyczne oraz dokumenty życia gospodarczego, w większości w języku polskim i angielskim, głównie z kilkunastu ostatnich lat. Darczyńca oszacował wartość liczącego ponad 6,5 tys. pozycji zbioru na 200 tys. zł.
Tematyka przekazanych wydawnictw dotyczy głównie finansów, rynku kapitałowego, funkcjonowania giełd oraz zadań i działalności KPWiG. Zbiór zawiera jednak również wiele innych publikacji z zakresu ekonomii i zarządzania, prawa gospodarczego, zjawisk zachodzących w gospodarce światowej i w gospodarkach poszczególnych krajów, m.in. Europy Środkowowschodniej, w tym Polski. Dzięki zaangażowaniu pracowników biblioteki duży fragment daru KPWiG jest już udostępniany użytkownikom w Czytelni Głównej.
Większość przekazanych tytułów wzbogaci zasoby Biblioteki SGH i uzupełni dotychczasowe braki w ciągach czasopism. Pozostałe (głównie dublety) zostaną przekazane zainteresowanym placówkom na terenie kraju, które zachęcane są do skontaktowania się z biblioteką w tej sprawie.
Biblioteka SGH pełni rolę Centralnej Biblioteki Ekonomicznej kraju, a jej zbiory stanowią największą w kraju specjalistyczną kolekcję publikacji społeczno-ekonomicznych. Ze względu na tę ważną funkcję w polskim systemie bibliotecznym, to właśnie jej podarowano cenne zbiory KPWiG.
Zbiory biblioteki liczą prawie 962 tys. woluminów, w tym ponad 200 tys. wydawnictw ciągłych. Liczba tytułów prenumerowanych czasopism polskich i zagranicznych wynosi 950. Dalsze 8 tys. czasopism zagranicznych dostępnych jest w bazach komputerowych. Rocznie katalog biblioteki powiększa się o ok. 6-8 tys. egz. Od 1996 r. biblioteka pracuje w zintegrowanym systemie bibliotecznym ALEPH.
Elżbieta Ulinowicz, Jacek Margol
Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie
Książka z rekomendacją
Historyczne korzenie bajki magicznej, Encyklopedię kina i Geometrię wyobraźni kupiono w pierwszych dniach akcji Klubu Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego i Biblioteki Uniwersyteckiej „Książka z rekomendacją”. Te i kilkanaście innych pozycji zostało zamówionych dla BUW dzięki specjalnie uruchomionej aplikacji internetowej.
Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie powiększa co roku swe zbiory o 35 tys. egzemplarzy: 30 tys. pozycji to przekazywane przez wydawnictwa egzemplarze obowiązkowe, pozostałe 5 tys. biblioteka kupuje sama. - To dużo, jak na poziom finansowania bibliotek naukowych w Polsce, ale mało, jak na oczekiwania naszych czytelników - ocenia Ewa Maciuszko, dyrektor BUW. Prawo korzystania ze zbiorów BUW w czytelni ma każdy, kto ukończył 16. rok życia. Z tego prawa korzysta codziennie około 3,5 tys. osób.
Celem wspólnej akcji Klubu Absolwentów i Biblioteki Uniwersyteckiej „Książka z rekomendacją” jest wzbogacenie zbiorów biblioteki o najnowsze i najlepsze publikacje. Marcin Murawski, członek Rady Klubu Absolwentów i pomysłodawca akcji, zamówił dla BUW książkę o funkcjonowaniu przemysłu rozrywkowego w Stanach Zjednoczonych.
Aby kupić książkę dla BUW, wystarczy wejść na stronę www.ksiazka.buw.uw.edu.pl, zostawić swój adres e-mail i podać tytuł książki, której nie ma w zasobach biblioteki, a powinna się tam znaleźć. Jeśli propozycja zostanie przyjęta, biblioteka dopisze publikację do listy. Teraz pozostaje odwiedzić jeszcze raz internetową stronę biblioteki, włożyć książkę do wirtualnego koszyka i wpłacić odpowiednią sumę na podane konto. Biblioteka zamówi książkę u wydawcy i załatwi wszelkie inne formalności. Naklejka z nazwiskiem darczyńcy znajdzie się na karcie tytułowej sfinansowanej publikacji. Akcja trwa od 30 marca do końca roku.
Anna Korzekwa
Politechnika Białostocka
Biblioteka Główna
)
Sieć biblioteczną Politechniki Białostockiej tworzą: Biblioteka Główna, 5 bibliotek wydziałowych oraz 3 punkty biblioteczne zlokalizowane w zamiejscowych wydziałach PB, które zajmują łącznie powierzchnię 2453 m2.
Biblioteka Główna nie posiada odrębnego budynku (planowana jest budowa nowej biblioteki). Agendy biblioteczne mieszczą się w pomieszczeniach nie zawsze przystosowanych do potrzeb użytkowników, w związku z czym nie ma możliwości stworzenia wolnego dostępu do zbiorów. W całej sieci bibliotecznej zatrudnione są 43 osoby, 30 z nich ma wykształcenie wyższe kierunkowe lub inne uzupełnione studiami podyplomowymi. Zbiory biblioteczne liczą 324 tys. woluminów, w tym: książki - 197 tys., czasopisma - 38 tys., zbiory specjalne (normy, literatura firmowa) - 89 tys. jednostek inwentarzowych. Rocznie przybywa ok. 5 tys. wydawnictw zwartych. Do całej sieci bibliotecznej prenumeruje się rocznie 836 tytułów czasopism naukowych, w tym 133 zagraniczne.
Biblioteka obsługuje 15 tys. studentów i 1426 pracowników uczelni, w tym 744 naukowo-dydaktycznych. Dysponuje 275 miejscami w czytelniach. Ze zbiorów udostępnianych na zewnątrz korzysta ponad 10 tys. zarejestrowanych czytelników. W 2003 roku ze zbiorów zgromadzonych w czytelniach skorzystało 100 tys. osób, które wypożyczyły 380 tys. dokumentów.
Od 1995 roku Biblioteka PB pracuje w zintegrowanym systemie bibliotecznym ALEPH, który umożliwił zautomatyzowanie procesów bibliotecznych. W ciągu 8 lat działania systemu do katalogu komputerowego wprowadzono ok. 70 tys. rekordów.
Dostęp do najnowszych osiągnięć nauki zapewniają tematyczne i wielodziedzinowe bazy bibliograficzno-abstraktowe, dostępne on-line: INSPEC (informatyka, elektronika, elektrotechnika, fizyka), COMPENDEX (inżynieria i technika), MathSciNet (matematyka), MEDLINE (medycyna i nauki przyrodnicze), BAZTECH (zawartość polskich czasopism technicznych). BG PB ma dostęp do czasopism następujących wydawców: Ebsco, Elsevier, Academic Press, Kluwer, Proquest, Springer.
Biblioteka dokumentuje działalność naukową uczelni. W bazach komputerowych rejestrowane są publikacje pracowników, prace badawcze (granty), rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz konferencje, w których uczestniczyli pracownicy. Oprócz baz własnych pracownicy biorą udział w tworzeniu baz ogólnopolskich (SYMPOZJA, SYNABA, BAZTECH). Adres internetowy biblioteki to http://libra.pb.bialystok.pl.
Barbara Kubiak
Kawiarnia naukowa w Sopocie
Populus remedia cupit
Wykładem prof. Romana Kaliszana Kierunki poszukiwań lepszych leków, wygłoszonym 25 marca w sopockim Hotelu Rezydent****, zainaugurowała działalność Kawiarnia Naukowa w Sopocie. W intencji pomysłodawców ma ona stać się sposobem na poszerzenie formuły Bałtyckiego Festiwalu Nauki, by nie ograniczać go do majowego weekendu, lecz nieustannie promować uczonych i wyniki ich pracy.
- Stworzyliśmy miejsce, jakiego dotychczas nie było w Trójmieście: salon dyskusyjny, w którym będzie się spotykała kadra z uczelni wyższych, placówek naukowych Polskiej Akademii Nauk oraz jednostek badawczo-rozwojowych - powiedział dr Tadeusz Zaleski, koordynator festiwalu.
Prof. Kaliszan zarysował sytuację współczesnej farmakologii. Spośród zarejestrowanych w Stanach Zjednoczonych 200 tys. preparatów farmaceutycznych zaledwie połowa ma udowodnione właściwości farmakologiczne, a tylko 10 tys. - wartość kliniczną. Od końca lat 90. obserwuje się tendencję spadkową we wprowadzaniu do lecznictwa nowych substancji farmakologicznie czynnych (w ostatnich latach niewiele ponad 20 w ciągu roku), przy wciąż wzrastających nakładach na prace badawcze i rozwój światowego przemysłu farmaceutycznego. Jedynie 3 spośród 10 leków, które przeszły wszystkie fazy badań, są w stanie utrzymać się na rynku.
Wśród niewielkiej liczby nowo wprowadzonych leków (np. w 2002 r. 18 w USA i 13 w Europie) ponad 35 proc. stanowią leki otrzymywane biotechnologicznie. Odkrycie polimorfizmu pojedynczego nukleotydu już okazało się przełomowym, jednak pełne poznanie genomu ludzkiego mogłoby spowodować, zdaniem prof. Kaliszana, że około 5 tys. chorób nękających dzisiaj ludzkość przestałoby istnieć, gdyż leczenie, zamiast substytucyjnego, jak obecnie, sprowadzałoby się do radykalnego - „naprawy” genu odpowiedzialnego za chorobę. Obok biotechnologii wspartej inżynierią genetyczną, dziedzinami, które wyznaczają kierunki rozwoju współczesnej farmakoterapii są: chemia kombinatoryczna, modelowanie molekularne in silico, sprawne metody selekcji potencjalnych leków, a także fitofarmakologia. Spośród 250 tys. znanych gatunków roślin, zaledwie 1 proc. przebadano naukowo.
Optymalizacja farmakoterapii to nie tylko nowy bądź ulepszony lek, ale podanie go w odpowiedniej postaci. Postęp technologiczny w farmakoterapii wyznaczają alternatywne sposoby aplikacji leków (podpoliczkowa, oczna, transdermalna, dopłucna), zaawansowane technologie dozowania (modyfikacje chemiczne, pompy, plastry, implanty dozujące lek w zależności od potrzeby), kierowanie leku na miejsca docelowe w organizmie lub uwalnianie go w zaprojektowanych miejscach. Uboczne działania leków są przyczyną 15 proc. hospitalizacji i jedną z głównych przyczyn śmierci. 10,2 proc. leków wprowadzonych do lecznictwa w latach 1975-99 zostało wycofanych lub oznaczonych ostrzegawczo black box warning, około 50 proc. leków nie jest przyjmowanych właściwie.
Elżbieta Rudzińska
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Mozaika orientalna
37 uczestników z 8 uniwersytetów z 3 państw skupiła pierwsza Ogólnopolska Konferencja Orientalistów, która odbyła się w dniach 22-24 kwietnia. Studenci i doktoranci ułożyli orientalną mozaikę kultur, języków, sztuki i religii. Miejscem sympozjum był pałac w Ciążeniu nad Wartą, gdzie mieści się jeden z największych w Europie zbiorów masoników i judaików (ok. 80 tys. tomów).
Walorem spotkania okazała się jego interdyscyplinarność. Uczestnicy reprezentowali przeróżne filologie orientalne, nauki społeczne i historyczne (archeologia i etnologia), a także prawo i politologię. Wystąpienia dotyczyły cywilizacji i społeczeństw nie tylko Orientu, lecz także nie mniej egzotycznej dla Polaków - Afryki. Studenci z Koła Naukowego Afrykanistów Uniwersytetu Warszawskiego opowiedzieli m.in. o socjolingwistycznych przemianach w RPA i o kulcie świętej Rypsymy w Etiopii.
Ponadto mowa była o demokracji w judaizmie (goście z Izraela - Ben Gurion University in Beersheva) i o chińskich muzułmanach (Uniwersytet Łódzki - politologia), o stosunkach Bałkanów i Orientu (gość z Czech) i o filozofii arabskiej (Uniwersytet Śląski - anglistyka), o sytuacji językowej w Syrii (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - arabistyka), a także w Iranie (Uniwersytet Jagielloński), o czasoprzestrzeni w muzyce teatru n? (UAM - muzykologia), a nawet o seksie we współczesnych Chinach (UAM - orientalistyka).
Pokłosiem na wskroś humanistycznych dyskusji, a także spotkań kuluarowych, są zawiązane naukowe przyjaźnie i obiecujące zaproszenia na inne konferencje orientalne. Organizatorzy - Koło Naukowe Orientalistów, działające przy Katedrze Orientalistyki UAM w Poznaniu - zapowiedzieli powtórzenie konferencji w przyszłym roku.
Konrad Juszczyk
Uniwersytet Warszawski
Konfrontacje matematyczne
24 marca na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego odbyło się pierwsze spotkanie w ramach cyklu Konfrontacji matematycznych - odczytów, w których to samo zagadnienie naświetlane jest z dwóch różnych punktów widzenia: matematyka i humanisty. Tym razem o perspektywie mówili historyk sztuki i geometra.
Marcin Zgliński z Akademii Sztuk Pięknych i Instytutu Sztuki PAN wykład O, jakże pełną słodyczy nauką jest perspektywa! poświęcił zjawisku perspektywy matematycznej w malarstwie nowożytnym. Zastanawiał się, czy perspektywa była narzędziem realistycznego odtwarzania przestrzeni, czy też „fundamentalną abstrakcją”, przenoszącą przestrzeń psychofizyczną do przestrzeni matematycznej. Obok syntetycznej prezentacji zastosowań perspektywy w najbardziej reprezentatywnych dziełach malarstwa i grafiki (m.in. Trójca Św. Masaccia, Biczowanie Piera Della Francesca, Ostatnia wieczerza Leonarda), zaprezentowane zostały sposoby ujęcia omawianego zagadnienia w traktatach teoretycznych, m.in. Albertiego, Piera Della Francesca, Leonarda i D?rera. W drugiej części referatu ukazane zostało załamanie wiary w działanie perspektywy postrzeganej w XV w. jako metoda obiektywna i naukowa. Wyrazem tego były deformacje przestrzeni w malarstwie manierystycznym (np. Parmigianina, Rossa, Pontorma), m.in. tzw. przyspieszona perspektywa, ucieczka przestrzeni. Omówione zostało także zjawisko anamorfozy, którego najbardziej znanym przykładem jest czaszka na słynnym portrecie Ambasadorowie Hansa Holbeina.
Marek Kordos z Instytutu Matematyki UW w referacie Nie wierzcie własnym oczom starał się przybliżyć słuchaczom pojęcie perspektywy w geometrii. Spoglądając na tory kolejowe zdaje nam się, że łączą się one gdzieś w nieskończoności. Wyciągając z tej obserwacji wnioski, przyjmujemy w tzw. geometrii rzutowej (czyli „geometrii widzenia”), że każde dwie proste równoległe mają punkt wspólny, zwany romantycznie punktem w nieskończoności, a wszystkie punkty w nieskończoności tworzą z kolei prostą zwaną horyzontem. Odpowiedni model takiej geometrii pozwala zobaczyć np. że cała płaszczyzna znajduje się po jednej stronie (!) każdej ze swoich prostych oraz że trzy proste nieprzechodzące przez jeden punkt dzielą płaszczyznę na cztery trójkąty (i nic więcej!). Spróbowaliśmy wykonać model takiej płaszczyzny, łącząc ze sobą suwakiem koło wykonane z płótna i wstęgę M?biusa (czyli skręcony i sklejony końcami pasek papieru). Oczywiście, suwak nie chciał się dopiąć, co naocznie pokazało, że płaszczyzna rzutowa - choć wyrosła z bacznego przyjrzenia się perspektywie - w naszej normalnej, trójwymiarowej przestrzeni zmieścić się nie może! Pomimo to, geometria rzutowa jest ogromnie przydatna. Pozwala wykreślić styczną do okręgu samą linijką, a i laikom może dostarczyć zabawy, gdy spróbują rozwiązać zadanie XVII-wiecznego Desarguesa: zasadzić 10 drzew w 10 prostych rzędów, po 3 w każdym rzędzie.
Na kolejnych konfrontacjach z matematykami spotkali się: prawnik (Piotr Winczorek Osobliwości rozumowań prawniczych i Wiktor Bartol Paradoksy dedukcji) oraz literaturoznawca (Agnieszka Szurek Literatura jako matematyka i Michał Szurek Matematyka jako literatura). W maju przewidziano konfrontację z historykiem (Marek Stępień Jak historyk czyta pisma Sumerów? i Jerzy Tyszkiewicz Jak informatyk czyta pisma Sumerów?).
Witold Sadowski
Uniwersytet Jagielloński
Badania w nanoświecie
W Instytucie Fizyki UJ grupa naukowców pod kierunkiem prof. Marka Szymońskiego współtworzy Centrum Doskonałości NANOSAM w Zakresie Badań Układów Nanoskopowych i Zaawansowanych Materiałów. - Nanostruktury, mimo małych rozmiarów, nie są po prostu spotykanymi na co dzień, tylko pomniejszonymi, układami. Odmienne własności nanostruktur wynikają z faktu, że układ atomów czy molekuł uwięzionych na tak małym obszarze podlega prawom mechaniki kwantowej i nie może być opisywany za pomocą funkcji ciągłych. Nanotechnologia otwiera nowe możliwości np. przed elektroniką, w której potrzebny jest przełom jakościowy, aby produkować jeszcze mniejsze układy. Może powstanie nanoelektronika? - mówi prof. Szymoński.
Aby prowadzić zaawansowane badania w dziedzinie nanotechnologii na światowym poziomie, potrzebna jest specjalistyczna i droga aparatura. Ostatnio w IF UJ otwarto najnowocześniejsze w Polsce Laboratorium Syntezy i Diagnostyki Nanostruktur, w którym naukowcy i studenci pracują m.in. nad syntezą i badaniem nanostruktur metalicznych i półprzewodnikowych oraz nad poznawaniem zjawisk kwantowych w systemach mezoskopowych. Placówka dysponuje skaningowym mikroskopem tunelowym oraz skaningowym mikroskopem sił atomowych, wykorzystującym technikę kelwinowskiej mikroskopii sił. Ponadto jest tu szereg urządzeń do wytwarzania nanostruktur - np. komora do epitaksji związków molekularnych oraz różnego rodzaju spektrometry, służące do badania struktur powierzchniowych. Aparatura została zakupiona dzięki wsparciu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, firmie PREVAC oraz Uniwersytetowi w Heidelbergu. - W naszym laboratorium potrafimy produkować i badać m.in. obiekty w warunkach próżniowych - mówi prof. Szymoński.
Warto też wspomnieć o drugim nanotechnologicznym laboratorium działającym w IF UJ, w którym bada się różnego rodzaju preparaty biologiczne np. komórki lub układy immunologiczne umieszczone w cieczy, ponieważ podczas badania w próżni mogłyby ulec zniszczeniu. W tej dziedzinie IF UJ ściśle współpracuje z prof. Januszem Marcinkiewiczem z Zakładu Immunologii UJ, który zajmuje się biochemicznymi metodami modyfikacji reakcji immunologicznych.
Fizycy z UJ mają już na swoim koncie wiele osiągnięć w dziedzinie badań nanotechnologicznych, zwłaszcza w mikroskopii sił atomowych. - Potrafimy badać nanostruktury z dużą precyzją. I to nie tylko ich kształt, ale również właściwości. Dzięki temu koordynujemy teraz europejski program badawczy w zakresie mikroskopii sił atomowych - mówi prof. Szymoński.
Naukowcy z Centrum NANOSAM czekają na ostateczną decyzję w sprawie przyznania dotacji z KBN na zakup skaningowego mikroskopu tunelowego, pracującego w temperaturze ciekłego helu.
Anna Wojnar
Politechnika Łódzka
Chromatografia cieczowa
29 marca na Wydziale Biotechnologii i Nauk o Żywności Politechniki Łódzkiej odbyło się seminarium „Analiza żywności metodą wysokociśnieniowej chromatografii cieczowej”.
O toksynach wytwarzanych przez pleśnie mówił dr hab. Jan Grajewski z Akademii Bydgoskiej. Mikotoksyny to trujące produkty przemiany materii pewnych rodzajów pleśni, wywołujące zmiany patologiczne u ludzi i zwierząt. Zagrożenie dla konsumenta żywności wynika z ich rakotwórczego, mutagennego oraz teratogennego działania. Dlatego środki spożywcze, szczególnie narażone na występowanie pleśni i ich toksyn, muszą być regularnie kontrolowane w celu zapewnienia ich bezpieczeństwa zdrowotnego. Pozostałe, równie interesujące wykłady i prezentacje, dotyczyły problematyki pobierania i przygotowania próbek do badań chromatograficznych oraz praktycznego oznaczania mikotoksyn.
W drugiej części seminarium zaprezentowano najnowszą aparaturę dla chromatografii cieczowej. Tą metodą można analizować ok. 80 proc. związków chemicznych. Technikę tę z powodzeniem stosuje się do rozdzielania i oznaczania substancji występujących w produktach żywnościowych, np. barwników, witamin, steroidów, amin, węglowodorów, antyutleniaczy, fenoli, tłuszczów, kwasów tłuszczowych oraz mikotoksyn. Tym samym znajduje ona coraz powszechniejsze zastosowanie do analizy czystości produktów żywnościowych, badania obecności substancji szkodliwych lub zafałszowań.
(E.Ch.)
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
Duch kontra materia
Gdzie mieszka prawda, co łączy chrześcijaństwo z politeizmem, jaka jest różnica między głosem rozumu a mową serca? - zastanawiali się żacy w dniach 26-27 marca w Lublinie, podczas zorganizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Kulturoznawców UMCS Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Eldorado”, która odbyła się w ramach III Studenckich Dni Fantastycznych.
W konferencji udział wzięli studenci i doktoranci, którzy z zapałem toczyli ze sobą spór o przeznaczenie człowieka. Jakimi drogami podąża człowiek w epoce ponowoczesnej w poszukiwaniu szczęścia? - pytał Przemek Opłocki z socjologii Uniwersytetu Gdańskiego. Blokowiska są krainą masowego szczęścia, odpowiadał Radosław Bomba z kulturoznawstwa UMCS w Lublinie. Duchowa kondycja człowieka nie była tematem tabu dla zebranych. Wszyscy zgodzili się z dualizmem naszego istnienia i sielankowa atmosfera referatów trwałaby dalej, gdyby nie pytania dotyczące relacji między materią i duchem.
Czy ciało jest więzieniem dla duszy, jak mawiał w utworach Wacław Berent, czy może dusza jest zniewolona ciałem? - z przejęciem pytała 19-letnia dziewczyna. A może człowiek jest królem, który raz daje rządzić ciału, a raz duszy? - wołał 70-letni mężczyzna, który wytrwale przysłuchiwał się dysputom młodych naukowców. Atmosferę na sali studził Tomasz Staniszewski z UG, który na każdą wątpliwość miał przygotowaną odpowiedź: u Arystotelesa jest tak, u Marleau-Ponty.ego inaczej, a u Paula Ricoeura i Wilhelma Diltheya znaleźć można odpowiedź na niejeden problem. Erudycja doktoranta nie wzbudziła jednak należytego szacunku u pozostałych uczestników konferencji. To nie jest filozofia! - z oburzeniem mówiła Emila Mazurek z Uniwersytetu Śląskiego, która udowadniała, że Tomek do opisu świata stosuje postmodernistyczne metody, które niewiele mają wspólnego z poszukiwaniem prawdy.
Demaskatorski zapał młodych koryfeuszy nie trwał długo. Wraz z zakończeniem sesji zakopano topory wojenne. - Studenci sami zorganizowali konferencję, więc niech dyskutują do woli. Ważne jest, by mogli się wypowiedzieć - stwierdził prof. Jan Adamowski, kierownik Zakładu Kulturoznawstwa UMCS.
Jola Workowska
Niezależne Zrzeszenie Studentów SGH
Jak zrobić reklamę?
W dniach 22-26 marca w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie odbyła się, zorganizowana przez Niezależne Zrzeszenie Studentów SGH, międzynarodowa konferencja „Creative & Controversial Advertising”. Konferencję rozpoczął wykład Piotra Tymochowicza z ICCE Greenpol Team Building, podczas którego uczestnicy mieli szansę zapoznać się z podstawowymi zasadami korzystnej autoprezentacji. Ponadto przeprowadzone gry i case studies umożliwiły im integrację i pokazały, jak rozpoznawać i właściwie oceniać ludzi. Podczas prezentacji przygotowanej przez Deutsche Bank - głównego sponsora imprezy - ujawniono tajniki reklamy banków.
W drugim dniu odbyły się warsztaty z planowania mediów zorganizowane przez firmę OMD Poland. Prowadzący przekazali uczestnikom podstawową wiedzę na temat planowania całej kampanii reklamowej. Wykład o reklamie internetowej przygotowała firma K2. Odbyła się też projekcja filmów reklamowych - laureatów festiwalu Złote Orły. Pod okiem specjalistów z agencji reklamowej G7 uczestnicy mieli także okazję spróbować swoich sił w planowaniu kontrowersyjnej kampanii reklamowej. Leszek Stafiej, felietonista magazynu „Brief”, juror polskich i międzynarodowych festiwali reklamy, mówił o prowokacji w reklamie i jej społecznych aspektach. Na przykładzie kilkunastu kampanii reklamowych pokazał, jak wielki wpływ na społeczeństwo wywiera reklama i jak ważne jest jej odpowiedzialne przygotowanie. Christian Lainer, dyrektor zarządzający TBWA, dowiódł, że nieprzewidywane wydarzenie, na pozór zakłócające zaplanowaną strategię, może okazać się bardzo pomocnym narzędziem do zwerbowania klientów i osiągnięcia większego niż zakładano sukcesu. Ponadto uczestnicy mieli okazję obejrzeć, zorganizowaną przez firmę Flash Press Media, prezentację na temat tworzenia fotografii reklamowych, a także zdjęcia z międzynarodowej kolekcji Getty Images. Na zakończenie Katarzyna Barańska z agencji Gruppa 66 Ogilvy mówiła na temat religii w reklamie, a dr Rafał Krzysztof Ohme z Wyższej Szkoły Psychologii Społecznej i Instytutu Psychologii PAN przedstawił sekrety reklamy telewizyjnej oraz odbioru reklamy przez przeciętnego człowieka.
Podczas konferencji uczestnicy mogli wzbogacić swą wiedzę z zakresu reklamy, jej tworzenia i silnego oddziaływania na społeczeństwo. Mieli także szansę spróbować swych sił w kreowaniu własnej kampanii reklamowej.
Agnieszka Karpińska
Akademia Rolnicza w Krakowie
Agroturystyka w AR
Małopolska Giełda Agroturystyczna, organizowana wiosną każdego roku, weszła na stałe do kalendarium imprez Akademii Rolniczej w Krakowie. 24-25 kwietnia odbyła się ona po raz siódmy w Centrum Kongresowym AR. Podczas giełdy zaprezentowało się około 100 wystawców: gmin, stowarzyszeń i gospodarstw agroturystycznych z różnych rejonów Polski oraz ze Słowacji i Ukrainy. Mieszkańcy Krakowa i okolic, którzy tłumnie odwiedzili giełdę, mogli zapoznać się z ofertami, uzyskać informacje o cenach, standardzie kwater i rodzaju usług proponowanych przez gospodarstwa. Zdecydowani mogli na miejscu zarezerwować pobyt w wybranym gospodarstwie agroturystycznym, w dogodnym dla siebie terminie. Na tych, którzy wzięli udział w konkursach, a dopisało im szczęście, czekały atrakcyjne nagrody.
Giełdzie jak zwykle towarzyszyły występy zespołów folklorystycznych, degustacje potraw regionalnych, wystawy rękodzieła ludowego oraz kiermasz ogrodniczy.
Agroturystyka cieszy się wśród mieszkańców Krakowa coraz większą popularnością. Coraz więcej osób decyduje się na tego typu wypoczynek, nie tylko ze względu na jego specyfikę i niepowtarzalność, ale również ze względu na koszty, które są atrakcyjne w porównaniu z ofertami biur podróży. Zainteresowanie agroturystyką wzrasta także wśród kandydatów na studia. Wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom, krakowska AR od roku akademickiego 2004/05 uruchamia na Wydziale Rolniczo-Ekonomicznym nową specjalność - agroturystykę. Z aktualną ofertą edukacyjną uczelni można zapoznać się na stronie internetowej www.ar.krakow.pl.
Małgorzata Przybyło-Micek
II Ogólnopolskie Spotkania Prasy Akademickiej (OSPA)
Mit czy rzeczywistość?
W dniach 22-25 kwietnia Bukowina Tatrzańska gościła niemal 50 dziennikarzy pism studenckich z całej Polski na II Ogólnopolskich Spotkaniach Prasy Akademickiej (OSPA), które odbywały się pod hasłem „Czwarta władza - mit czy rzeczywistość?”. Inicjatorami i organizatorami spotkania były: „Pismo WUJ”, Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ, Fundacja Studentów i Absolwentów „Bratniak” oraz Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Wyższej Szkoły Zarządzania w Rzeszowie.
Prof. Ewa Nowińska, dyrektor Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ, przekonywała o przydatności prawa prasowego, doradzała staranność przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów. Barbara Czajkowska, znana przede wszystkim z programu tv „Linia specjalna”, podała „przepis” na dobry wywiad. Redaktor Kamil Durczok w poprzedzającym dyskusję wykładzie zaprezentował typy rozmówców - agresywny, układny, misyjny oraz nudny - z jakimi miał do czynienia w trakcie swojej pracy dziennikarskiej. Dyskusję z dziennikarzem telewizyjnej „jedynki” zdominowały wątki polityczne. Odpowiadał on na pytania związane m.in. z aferą Rywina, którą odczytywał w kontekście walki mediów publicznych z prywatnymi.
Anna Marszałek, dziennikarka śledcza z „Rzeczypospolitej”, podkreśliła słabość polskich mediów. Przedstawiła kulisy swej pracy, m.in. spotkania z polskimi mafiosami, dzieliła się praktycznymi wskazówkami dotyczącymi pracy dziennikarza śledczego.
Zwieńczeniem zjazdu było wystąpienie ks. Adama Bonieckiego z „Tygodnika Powszechnego”, który omówił podstawowe zasady, jakimi powinien kierować się dziennikarz: prawda, obiektywizm, uczciwość, szacunek i tolerancja, prymat dobra odbiorcy nad dobrem dziennikarza oraz wolność i odpowiedzialność.
II OSPA były nie tylko szansą na poznanie pracy kolegów profesjonalistów, ale również okazją do wymiany doświadczeń między dziennikarzami z czasopism studenckich. Każda z redakcji zaprezentowała swoje pismo. Mimo że nie padła jednoznaczna odpowiedź na pytanie, czy władza mediów to mit, czy rzeczywistość, ze spotkania wynikało, że władza mediów w Polsce jest faktem. Media nie są, jak mówi popularne powiedzenie, „czwartą władzą”, ale często nawet pierwszą.
Leszek Galarowicz
Autor jest studentem V roku polonistyki UJ i II roku filozofii Papieskiej Akademii Teologicznej, dziennikarzem czasopisma studenckiego „Patos”.
Uniwersytet Zielonogórski
Historycy studenci
W dniach 22-25 marca w Zielonej Górze odbył się XII Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Tego typu spotkania organizowane są corocznie od 1992 r. w różnych ośrodkach akademickich w kraju. Organizatorem pierwszego z nich było Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z uwagi na bardzo duże zainteresowanie spotkaniem (do Zielonej Góry przyjechało ponad 120 studentów historii z 23 ośrodków akademickich w Polsce) oraz ogromną różnorodność tematyczną referatów, obrady zjazdu odbywały się w dziesięciu sekcjach tematycznych: historii starożytnej, historii średniowiecznej - dzieje religii i kościoła, historii średniowiecznej - dzieje polityczne i społeczne, historii XVI-XVIII wieku, historii XIX wieku, historii XX wieku - dzieje polityczne, historii XX wieku - dzieje społeczno-gospodarcze, historii wojskowości, historii kobiet, nauk pomocniczych historii. Studenci w referatach nie bali się poruszać tematów trudnych oraz niezwykłych. Mówili m.in. o: współpracy Ludowego Wojska Polskiego z armiami Układu Warszawskiego, herbach kobiet w heraldyce angielskiej, epigrafice hebrajskiej na Kielecczyźnie, rewolucji Meiji 1868-1912, Goralenvolku, lecznictwie w XVIII-wiecznej Warszawie i kobietach Hitlera.
Goście, którzy zjechali z całej Polski, mieli też okazję zapoznać się z historią Zielonej Góry i Ziemi Lubuskiej, zwiedzając muzea i okolice.
Kolejny zjazd odbędzie się w Gdańsku.
(esa)
Nominacje profesorskie
2 kwietnia Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 70 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.
Nauki biologiczne: Henryka Długońska (UŁ), Włodzimierz Doroszkiewicz (UWr.), Hanna Elżbieta Jańska (UWr.), Bogumiła Ewa Jędrzejewska (Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża), Stanisław Czesław Okrasa (UWM, Olsztyn), Wiesław Roman Wątorek (UWr.).
Nauki chemiczne: Barbara Maria Gawdzik (UMCS), Jerzy Edward Pielaszek (IChF PAN, Warszawa), Barbara Elżbieta Sieklucka (UJ), Wincenty Antoni Skupiński (PW), Tadeusz Zakroczymski (IChF PAN, Warszawa).
Nauki ekonomiczne: Ludosław Kazimierz Drelichowski (ATR, Bydgoszcz), Małgorzata Gableta (AE, Wrocław), Zdzisław Kordel (UG), Henryk Kazimierz Sasinowski (PB), Bogdan Sojkin (AE, Poznań).
Nauki farmaceutyczne: Jan Krzek (UJ).
Nauki fizyczne: Andrzej Burian (UŚ), Krzysztof Marian Górski (UW, California Institute of Technology Jet Propulsion Laboratory, USA), Leon Zygmunt Murawski (PG), Antoni Marek Szczurek (IFJ PAN, Kraków), Małgorzata Maria Śliwińska-Bartkowiak (UAM).
Nauki humanistyczne: Henryk Chudak (UW), Teresa Maria Eminowicz-Jaśkowska (UJ), Maksymilian Grzegorz (AB), Maria Kazimiera Halamska (UW), Lesław Koćwin (UZ), Alina Wanda Kolańczyk (UG), Jerzy Marian Kopania (UwB), Kazimierz Kozłowski (USz.), Izabella Dorota Łabędzka (UAM), Adam Tadeusz Łukaszewicz (UW), Edward Rymar (USz.), Henryka Sędziak (UwB), Elżbieta Jadwiga Sękowska (UW), Krystyna Turek (UŚ - filia w Cieszynie), Kazimierz Bernard Wenta (USz.), Andrzej Marek Wyrwa (UAM).
Nauki leśne: Stanisław Brożek (AR, Kraków), Janusz Michał Sowa (AR, Kraków).
Nauki matematyczne: Lech Tadeusz Januszkiewicz (UWr.), Wojciech Marian Kryszewski (UMK), Stanisław Lewanowicz (UWr.), Andrzej Nowak (UZ), Andrzej Edward Wieczorek (Instytut Podstaw Informatyki PAN, Warszawa).
Nauki medyczne: Wiesław Władysław Drozdowski (AM, Białystok), Janusz Marek Gumprecht (ŚAM, Katowice), Joanna Matuszkiewicz-Rowińska (AM, Warszawa), Krystyna Elżbieta Wiśniewska (New York State Institute for Basic Research in Developmental Disabilities, USA).
Nauki o Ziemi: Zygmunt Bernard Babiński (AB).
Nauki prawne: Mirosław Wojciech Granat (UMCS).
Nauki rolnicze: Bożenna Anna Jaśkiewicz (AR, Lublin), Danuta Maria Kołożyn-Krajewska (SGGW), Urszula Prośba-Białczyk (AR, Wrocław).
Nauki techniczne: Andrzej Józef Adamski (AGH), Jan Kazanecki (AGH), Edward Wacław Kujawski (ATR, Bydgoszcz), Sławomir Neffe (WAT), Antoni Marian Neyman (PG), Eugeniusz Rosołowski (PWr.), Ryszard Zajczyk (PG).
Nauki teologiczne: ks. Stanisław Jan Rabiej (UO).
Nauki weterynaryjne: Norbert Pospieszny (AR, Wrocław), Mieczysław Radkowski (UWM), Romuald Zabielski (SGGW).
Sztuki muzyczne: Mariusz Kończal (AMuz., Bydgoszcz), Piotr Arkadiusz Kurzawa (AMuz., Bydgoszcz).
Sztuki plastyczne: Jan Herma (UŚ), Lilla Kulka-Sobkowicz (ASP, Kraków), Danuta Maria Mączak (ASP, Poznań).
Sprostowanie
W artykule Zarządzanie jakością wobec akredytacji („FA” nr 2/04) podaliśmy nieaktualne miejsce pracy Autora. Dr hab. Kazimierz Dendura jest zatrudniony od 2003 r. na stanowisku profesora w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni.
Przepraszamy Autora i Czytelników.
Redakcja