U premiera

29 marca premier Jerzy Buzek zaprosił rektorów wyższych uczelni, aby poznać ich opinie o projekcie nowej ustawy dotyczącej szkolnictwa wyższego z 18 stycznia.

Występujący w imieniu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich prof. Jerzy Woźnicki wyraził w imieniu konferencji zdecydowane poparcie dla projektu. Rektorzy uznali, że projekt uwzględnia najważniejsze postulaty środowiska i powinien jak najszybciej trafić do parlamentu. 

Bardziej krytycznie o projekcie wypowiadał się prof. Andrzej Pelczar, przewodniczący Rady Głównej, a także prof. Józef Szabłowski, przewodniczący Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych, ale również oni uznali, że na etapie prac parlamentarnych możliwe jest jeszcze uwzględnienie niektórych postulatów. Premier obiecał spotkać się jeszcze z Radą Główną i wysłuchać jej głosu.

Minister Handke zapowiedział, że po uzgodnieniach międzyresortowych projekt w ciągu kilku tygodni trafi do sejmu.

Optymistyczny scenariusz zakłada, że ustawa mogłaby być uchwalona na wyjazdowym posiedzeniu parlamentu z okazji 600-lecia odnowienia fundacji Uniwersytetu Jagiellońskiego, już na jesieni br.

(as)

Pełny tekst wystąpienia prof. Jerzego Woźnickiego

Ogień piekielny

Polska Fundacja Upowszechniania Nauki i Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk już po raz 6 przyznały nagrodę im. Hugona Steinhausa w dziedzinie upowszechniania i popularyzacji nauki. Uroczystość odbyła się 23 marca w Pałacu Staszica.

Jury pod przewodnictwem prof. Ewy Łętowskiej postanowiło w tym roku nagrodą w wysokości 10 tys. zł uhonorować Andrzeja Gorzyma, redaktora naczelnego „Wiedzy i Życia”, odnosząc się z uznaniem do jego dokonań w zakresie popularyzacji nauki w okresie blisko 30 lat pracy dziennikarskiej oraz nagradzając go jako znakomitego organizatora tej działalności. 

Zostały przyznane także 3 wyróżnienia honorowe. Za popularyzację nauki w radiu otrzymała je red. Magdalena Bajer, która w cyklu „Rody uczone” przedstawia na radiowej antenie polskie rodziny inteligenckie (drukowana wersja „Rodów” ukazuje się w „Forum” od ponad 3 lat). Za popularyzację wiedzy o języku polskim w telewizji wyróżniono prof. Jana Miodka z Uniwersytetu Wrocławskiego, a wyróżnienie za popularyzację wiedzy przyrodniczej przyznano Adamowi Wajrakowi z „Gazety Wyborczej”. W jego imieniu nagrodę odebrał zastępca red. nacz. „GW” Juliusz Rawicz, gdyż laureat brał w tym czasie udział w wyprawie na Grenlandię.

– Kto zdobył wiedzę, a potem ją ukrywa, ten w ogień piekielny winien być wrzucony – cytował Mahometa prof. Janusz Haman, prezes PFUN, prezentując sylwetkę red. Gorzyma. Oczywiście, laureata ta maksyma nie dotyczy. Jeśli jednak trzymać się tej poetyki, swoim działaniem zasłużył on na coś wręcz odwrotnego. Dotyczy natomiast sporej części środowiska naukowego i akademickiego, które nie uważa za konieczne dzielić się swoją wiedzą z przeciętnym zjadaczem chleba. Celem nagrody jest – jak napisali organizatorzy – z jednej strony nagradzanie najlepszych popularyzatorów, a z drugiej zainteresowanie ludzi nauki tą działalnością i przekonanie społeczeństwa, że nauka jest ważna i potrzebna, a jej zagadnienia mogą być w sposób przystępny i fascynujący przedstawiane osobom nie mającym profesjonalnego przygotowania. Oby udawało się to w coraz większym stopniu.

(as)

Od dyskusji do praktyki

Na temat konieczności zapewnienia jakości kształcenia mówi się ostatnio dużo, choćby w kontekście nowej ustawy i Akademickiej Komisji Akredytacyjnej. Wraca on też często w dyskusjach środowiskowych, niezależnie od tego, czy dotyczy uczelni państwowej czy niepaństwowej. Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku zorganizowała w dniach 28-30 marca konferencję Jakość kształcenia w perspektywie wejścia Polski do Unii Europejskiej.

W trakcie dyskusji mówiono o jakości kształcenia, prezentując dwa różne modele jej zapewnienia - można by je nazwać akademickim i certyfikacyjnym. Przedstawiciele tego pierwszego nurtu prezentowali osiągnięcia środowiskowych systemów akredytacji (S. Chwirot, przewodniczący Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej), podkreślali przydatność przede wszystkim takich metod, jak: licencjonowanie (AKA), wewnętrzne systemy oceny, przegląd (audyt) i akredytacja (dr Ewa Chmielecka, SGH, Stowarzyszenie Edukacji Menedżerskiej FORUM), przyznawali pierwszeństwo doskonaleniu systemu zapewniania jakości nad sztywnymi procedurami (prof. Marek Ratajczak, AE Poznań, SEM FORUM) i podkreślali rolę wiedzy i informacji w procesie doskonalenia jakości (prof. Elżbieta Skrzypek, prorektor UMCS).

Reprezentanci nurtu certyfikacyjnego przedstawiali próby wprowadzenia na grunt szkolnictwa wyższego norm i procedur jakości ISO, stosowanych w innych obszarach. Wyższa Szkoła Morska w Gdyni uzyskała takie certyfikaty dla niektórych jednostek uczelni (prof. Kazimierz Dendura, mgr Ewa Pryłowska, WSM Gdynia). Takie podejście prezentowali też obecni na konferencji naukowcy niemieccy, przypominając, że w Unii Europejskiej uzyskanie od instytucji rządowych czy unijnych zlecenia edukacyjnego przekraczającego kwotę 100 tys. euro wymaga posiadania certyfikatu jakości (dr Andreas Oruu, CERTQUA Bonn, prof. Brunon Bartz, ISK Duisburg).

Uczestnicy konferencji, poza dyskusją i wymianą doświadczeń, mogli zwiedzić szkołę gospodarzy, która krzepnie z roku na rok. Zatrudnia obecnie ponad 400 pracowników naukowych, w tym 160 samodzielnych i kształci 9300 studentów. Większość jednak na studiach zaocznych. Rozbudowuje też systematycznie bazę lokalową, tworząc, na wykupionym po byłej jednostce wojskowej terenie, zwarty kompleks uczelniany. Nic nie otrzymaliśmy za darmo - mówi kanclerz uczelni Zbigniew Kruszewski, senator RP. - Wszystko musieliśmy sami kupić, wyremontować i zbudować. Jego najnowszą dumą jest oddane niedawno do użytku Centrum Rekreacyjno-Sportowe z nowoczesną halą sportową i bogatym zapleczem.

O tym jednak, że jest jeszcze dużo do zrobienia w zakresie wprowadzania systemów zapewniania jakości, najlepiej chyba świadczy fakt, że na kilkaset zaproszeń rozesłanych przez organizatorów m.in. na ręce rektorów wszystkich uczelni państwowych i niepaństwowych, zainteresowanie wyraziło niespełna 20 uczelni. Mówimy o dyskusji. Działających systemów zapewniania jakości nie ma chyba nawet tylu.

(as)

Czy i jaki będzie?

Geneza starań o utworzenie uniwersytetu w Rzeszowie jest starsza niż pokolenie studentów, których kształcą aktualnie rzeszowskie uczelnie. Sięga bowiem połowy lat 70. „Uniwersytecka” inicjatywa wskrzeszona została na początku lat 90. przez prof. Stanisława Kusia, ówczesnego rektora Politechniki Rzeszowskiej, który chciał stworzyć uniwersytet przez sfederowanie wokół PRz. istniejących w Rzeszowie uczelni. Zamiar połączenia WSP i politechniki dyskutowano ponownie w 1992 r. Senat WSP odrzucił wówczas propozycję połączenia z politechniką, zdecydowanie opowiadając się za samodzielnością swej uczelni. Senat PRz., który początkowo zaakceptował pomysł tworzenia uniwersytetu w oparciu o potencjał naukowy politechniki, 16 grudnia 1993 r. odrzucił go, obawiając się utraty tożsamości uczelni technicznej.

Pomysł utworzenia uniwersytetu w Rzeszowie jest wciąż aktualny. Jednak uczelnie rzeszowskie inaczej widzą dziś możliwość jego powołania. W ustaleniach rektorów WSP i PRz., prof. Włodzimierza Bonusiaka i prof. Tadeusza Markowskiego, z 18 października 1999 r. pojawił się zapis: Przekonane o słuszności działań na rzecz zwiększenia poziomu edukacji, obie uczelnie podtrzymują wspólne stanowisko, że równoczesne funkcjonowanie uniwersytetu i politechniki, jest najkorzystniejszym rozwiązaniem zarówno dla regionu, jak i ugruntowanych już na mapie edukacyjnej uczelni.

Kilka dni później i prawie jednocześnie, dwie grupy posłów, z AWS i SLD, złożyły w Sejmie dwa odrębne projekty ustawy w sprawie powołania uniwersytetu w Rzeszowie. Żaden z nich nie przewiduje utworzenia uniwersytetu na bazie PRz.

Decyzją ministra edukacji narodowej z 30 listopada 1999 r. powołany został Zespół ds. Utworzenia Uniwersytetu w Rzeszowie, którego zadaniem jest przygotowanie pełnej dokumentacji umożliwiającej opracowanie projektu ustawy o utworzeniu uniwersytetu w tym mieście.

12 stycznia odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Senatu PRz. z udziałem prof. Mirosława Handkego, ministra edukacji, prof. Jerzego Zdrady, podsekretarza stanu w MEN oraz przedstawicieli samorządu lokalnego i miejscowej administracji. Minister przedstawił zamierzenia resortu dotyczące rzeszowskiego środowiska akademickiego. Celem MEN jest utworzenie uniwersytetu na bazie Prz. z włączeniem w jego strukturę WSP, filii UMCS w Rzeszowie oraz Zamiejscowego Wydziału Ekonomii AR w Krakowie. W godzinę od zakończenia posiedzenia Senatu PRz., ministerialni goście wzięli udział w posiedzeniu Senatu WSP, który z przedstawioną przez MEN koncepcją się nie zgodził. W tym samym dniu odbyło się też w siedzibie WSP inauguracyjne posiedzenie powołanego przez MEN Zespołu ds. Utworzenia Uniwersytetu w Rzeszowie.

Podsumowaniem narad z senatami rzeszowskich uczelni była konferencja prasowa poświęcona utworzeniu uniwersytetu, która jeszcze dobitniej ujawniła sprzeczne stanowiska różnych środowisk. Minister stwierdził, że organem adekwatnym do tworzenia uniwersytetu jest MEN, równocześnie oświadczając, że Rząd RP nie poprze rozwiązań strukturalnych wskazanych przez parlamentarzystów Podkarpacia. Na straży swojego majątku stanęły AR w Krakowie i UMCS. Parlamentarzyści, jak dotąd, zdania nie zmienili. Nie zmienił też swego stanowiska Senat PRz., który widzi w Rzeszowie miejsce dla uniwersytetu oraz uczelni technicznej.

Tymczasem, pod kierunkiem wiceministra edukacji, prof. Jerzego Zdrady, od 12 stycznia regularnie pracuje powołany przez MEN Zespół ds. Utworzenia Uniwersytetu w Rzeszowie.

Marta Olejnik

Hala z gier

21 stycznia oficjalnie otwarto nową halę sportową Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Potężny obiekt, o wymiarach 113 na 52 m, mieści się w kompleksie Stadionu Olimpijskiego. Obiekt składa się z trzech parterowych brył. Ich łączna powierzchnia wynosi 5,8 tys. m2, a kubatura – 40 tys. m3. Główna hala przeznaczona jest do gier zespołowych – siatkówki, koszykówki i piłki ręcznej. Na składanych trybunach może zasiadać 800 kibiców. W obiekcie znalazły się sale do szermierki i sportów walki. Są też siłownia, pokoje odnowy biologicznej, zaplecze sanitarne, szatnie, magazyny sprzętu sportowego oraz zaplecze gastronomiczne. W nowym obiekcie znajdą miejsce niektóre katedry kierunkowe: Katedra Zespołowych Gier Sportowych, Sportów Walki i Medycyny Sportu.

Hala została zaprojektowana przez pracownię projektową Waza z Gdyni. Generalnym wykonawcą, wyłonionym w drodze przetargu nieograniczonego, została wrocławska firma Awbud. Realizacja inwestycji rozpoczęła się 6 lipca 1998 r. Odbiór techniczny – 17 grudnia 1999 r. Budowa trwała więc 1,5 roku. Hala kosztowała 13 mln 600 tys. zł. Większość pieniędzy – 12 mln 900 tys. zł – pochodziło z dotacji UKFiT, ze środków pochodzących z dopłat do stawek w grach liczbowych. Pozostałą część kosztów uczelnia pokryła ze środków własnych.

W tzw. kompleksie Stadionu Olimpijskiego od jakiegoś czasu tworzy się uczelniany kampus AWF. Obok nowej hali sportowej znajdują się tam: akademik „Spartakus” z 500 miejscami noclegowymi i klubem studenckim, trzy nowoczesne pawilony dydaktyczne z salami wykładowymi, ćwiczeniowymi i seminaryjnymi. Mają tam siedzibę katedry teoretyczne, m.in. Katedra Anatomii, Fizjologii Wysiłku Fizycznego, Biomechaniki.

(rat)

Skrining i biopsja na ratunek

15 marca w I Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej Collegium Medicum UJ, kierowanej przez prof. Tadeusza Popielę (na fot.), uroczyście otwarto Regionalną Pracownię Wczesnej Diagnostyki i Leczenia Chorób Sutka. Jest to odpowiedź krakowskiego środowiska medycznego na ogromne zapotrzebowanie w tej dziedzinie. Brak dostatecznej ilości tego typu ośrodków diagnostycznych powoduje, iż schorzenia nowotworowe piersi są najczęstsza przyczyną zgonów wśród kobiet w Polsce.

Głównym zadaniem pracowni będzie przeprowadzanie badań diagnostycznych w celu wykrycia wczesnych zmian nowotworowych, niewyczuwalnych podczas zwykłych badań fizykalnych. Przy pomocy ultrasonografii, mammografii skriningowej, a także mammografii komputerowej połączonej z cyfrową biopsją będzie można niezwykle dokładnie określić stan zdrowia pacjentki, wykrywając nawet najmniejsze zmiany nowotworowe. Zespół pracowni, złożony z chirurgów, onkologów, radiologów i histopatologów, w zależności od rozmiaru tych zmian będzie podejmował decyzje o rodzaju terapii.

Ta najnowocześniejsza w regionie i jedna z najlepiej wyposażonych tego typu pracowni w kraju obejmie swym zasięgiem cały region Małopolski.

Maciej Rogala

Pierwszy rektor z wyboru

W wyniku wyborów przeprowadzonych 16 marca, rektorem Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego został prof. Ryszard Górecki. Pełnił on uprzednio funkcję prorektora olsztyńskiej Akademii Rolniczo-Technicznej. Po utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego uczony otrzymał nominację na pierwszego rektora UWM, podpisaną przez ministra edukacji. Obecne wybory potwierdziły jego pozycję w uczelni. Na stanowiska prorektorów UWM wybrano: prof. Stanisława Achremczyka (prorektor ds. studiów doktoranckich i podyplomowych), prof. Gabriela Fordońskiego (prorektor ds. kadr), prof. Józefa Górniewicza (pierwszy z-ca rektora), prof. Jana Jankowskiego (prorektor ds. nauki i współpracy z gospodarką) i prof. Janusza Piechockiego (prorektor ds. studenckich).

Wioletta Ustyjańczuk

Zacieśnianie współpracy

W dniach 21-22 stycznia w Wyższej Szkole Zawodowej Administracji Publicznej w Sulechowie odbyło się seminarium prorektorów wyższych szkół zawodowych. Uczestnicy spotkania postawili sobie za cel wypracowanie ściślejszej współpracy między wyższymi szkołami zawodowymi w zakresie standaryzacji programów nauczania i życia społeczno-kulturalnego studentów oraz omówienie form i trybu przyznawania studentom pomocy socjalnej. Dr Krzysztof Dzieńdziura omówił zasady funkcjonowania Europejskiego Systemu Transferu Zaliczeń (ECTS), stwierdzając, że warunkiem jego wdrożenia w wyższych szkołach zawodowych, a tym samym umożliwienia studentom tych uczelni kształcenia za granicą, jest standaryzacja programów nauczania w uczelniach krajowych. W wyniku dyskusji postanowiono dokonać analizy ministerialnego wykazu specjalności w celu umożliwienia uczelniom kształcącym w zbliżonych specjalnościach wymiany programów nauczania oraz powołać zespoły robocze do koordynacji tych działań. Pierwszy taki zespół – prorektorzy Wyższych Szkół Zawodowych z Konina i Gorzowa oraz WSZ AP z Sulechowa – spotkał się w Koninie 22 marca.

W zakresie organizacji życia społeczno-kulturalnego studentów postanowiono, aby wzorem mistrzostw innych typów szkół, zorganizować podobne mistrzostwa wyższych szkół zawodowych. Każda WSZ mogłaby zorganizować zawody w jednej dyscyplinie sportowej. Już wkrótce w Koninie odbędą się Mistrzostwa WSZ w Koszykówce. Podczas majowego spotkania kierowników studiów wychowania fizycznego zostaną ustalone szczegóły organizacji mistrzostw pływackich w Lesznie. Rozszerzenie współpracy między studentami będzie z pewnością łatwiejsze po spotkaniu przedstawicieli samorządów studenckich państwowych WSZ w maju.

Formy i tryb przyznawania pomocy materialnej dla studentów scharakteryzował dr Stanisław Pryputniewicz, prof. WSZ AP. Zwrócił uwagę na zapis w ustawie mówiący, że stypendium powinna przydzielać komisja stypendialna na wniosek senatu. Zaproponowano, aby wdrażać rozwiązanie, jakie przyjęła WSZ w Koninie: senat określił tam warunki przyznawania stypendiów i przekazał je komisji stypendialnej.

W ramach seminarium odbyły się także prezentacje uczelnianej bazy danych finansowych, funkcjonującej w WSZ Administracji Publicznej, której dokonał prof. Marian Miłek, rektor tej uczelni, oraz metod i technik badania rynku potrzeb edukacyjnych, przeprowadzona przez Witolda Sawicza, dyrektora Craftsman Invest.

Roman Bajor

Kto wygrywa konkursy?

Tuż przed oficjalnym otwarciem 6. edycji Wrocławskich Targów Książki Naukowej uwagę uczestników zwracały stojące w biurze kosze z kwiatami. Okazało się, że to Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego przygotowywało swoją wystawę do konkursu na najpiękniejsze stoisko. Wysiłek nie poszedł na darmo – UŁ wygrał w tej kategorii.

Główny konkurs dotyczył najtrafniejszej szaty edytorskiej książki naukowej. W kategorii książki humanistycznej zwyciężyła Tragedia o bogaczu i Łazarzu opublikowana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Koncepcję edytorską i opracowanie graficzne tej książki wykonali Jan Misiek i Kazimierz Orzechowski. W kategorii książki technicznej zwyciężyła Architektura współczesnej fabryki Zygmunta Szparkowskiego, wydana przez Oficynę Wydawniczą Politechniki Warszawskiej. Autorem opracowania graficznego tej pozycji jest Danuta Czudek-Puchalska. Za najtrafniej „ubraną” książkę popularnonaukową jury uznało Ubiory kobiece 1840-1939 Barbary Sowiny i Małgorzaty Możdżyńskiej-Nawotki. Wydawcą tej pozycji jest Muzeum Narodowe we Wrocławiu, a autorem projektu graficznego Andrzej Oczkoś. Jury przyznało też nagrodę za „bardzo wysokie walory edytorskie publikacji o charakterze interdyscyplinarnym”. Laureatem została książka – nagradzana już w podobnych kategoriach na innych targach książki – Kulturotwórcza rola lasu Jerzego Wiśniewskiego i Bohdana Kiełczewskiego. Książkę opublikowało Wydawnictwo AR w Poznaniu, a autorem opracowania graficznego jest Jacek Grześkowiak. Jury przyznało także 5 wyróżnień.

Dość atrakcyjny okazał się program imprez towarzyszących. Prof. Jan Miodek i dr Monika Zaśko-Zielińska mówili o zmianach w języku polskim w ostatnich latach. Prof. Miodek zwrócił uwagę na nowy mechanizm zapożyczeń z języków obcych, zwłaszcza angielskiego – teraz zapożyczamy słowa fonetycznie. Dr Zaśko-Zielińska mówiła o języku prac popularnonaukowych. Zwróciła uwagę na rolę tytułu, który powinien czytelnika wabić tajemnicą. Mówiła też o roli fabuły w przedstawianiu treści. W dyskusji wyniknęła sprawa form terminologii naukowej: czy wydawca powinien poprawiać ją stosownie do zaleceń słownika języka polskiego, czy też stosować się do życzeń autorów? Prof. Miodek przychylił się do stosowania form zalecanych przez autorów, gdyż w wypadku języków technicznych poszczególnych dyscyplin naukowych ważny jest uzus. Dużym zainteresowaniem wydawców cieszył się wykład mecenasa Krzysztofa Raniowskiego nt. planowanych zmian w prawie autorskim. Podczas spotkania Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych mówiono o wystawach polskiej książki naukowej w Rzymie (koniec kwietnia) oraz Wilnie (koniec września). Omawiano problemy z uruchomieniem Internetowej Księgarni Akademickiej oraz poinformowano, że, niestety, nie uda się stworzyć wspólnego stoiska uniwersytetów polskich na targach książki we Frankfurcie.

Na WTKN pojawia się coraz więcej wystawców. Szczupłość miejsca na korytarzach Gmachu Głównego PWr. sprawia, że wydawcy, którzy zgłosili się zbyt późno, nie dostali stoiska. Niektórzy zdecydowali się na nietypowe stoiska na półpiętrach. Trzeba zauważyć, że impreza będzie mogła się rozwijać jedynie pod warunkiem zapewnienia większej powierzchni wystawowej. Czy musi to oznaczać wyprowadzenie WTKN poza politechnikę? Dla uczelni byłaby to duża strata, gdyż targi znakomicie ją promują.

Wydawcy organizujący targi są pomawiani o przyznawanie samym sobie nagród w konkursach ogłaszanych podczas imprez targowych. Być może, dla dobra sprawy, wydawcy ci powinni zrezygnować ze zgłaszania swoich publikacji do konkursów.

(pik)

Nauka i praca

Od połowy lutego do połowy kwietnia kraj ogarnia gorączka targów edukacyjnych oraz targów pracy. Te pierwsze organizowane są zazwyczaj przez uczelnie lub różne instytucje związane z uczelniami. Najstarsze są imprezy w Gdańsku – w tym roku nazwane „Akademia 2000” – oraz toruńska „Promocja Edukacyjna”. Od tego roku organizatorem tej ostatniej jest powołane niedawno Centrum Promocji i Rozwoju UMK. Tegorocznej imprezie w Toruniu towarzyszyło posiedzenie prorektorów zaproszonych na targi uczelni. Wzięli oni udział w zamkniętym spotkaniu pt. Reforma systemu edukacji narodowej a szkolnictwo wyższe. Młodszą, ale bardzo prężną imprezę „Edukacja 2000” w Katowicach organizuje Fundacja Viribus Unitis na rzecz Uniwersytetu Śląskiego. Ta impreza, podobnie jak toruńska „Promocja Edukacyjna”, ma charakter ogólnopolski. W wielu miastach odbywają się targi o charakterze lokalnym. W tym samym okresie w całym kraju AIESEC – Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Nauk Ekonomicznych i Handlowych – organizuje targi pracy nazywane Dniami Kariery. Ostatnie – w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie – zapowiedziano na 17-18 kwietnia. Uczelnie otwierają w tym samym czasie swe podwoje dla kandydatów zainteresowanych rozpoczęciem studiów w przyszłym roku akademickim. Chętni mogą odwiedzić uczelnie, zapoznając się z ich ofertą edukacyjną oraz działalnością organizacji studenckich.

(knc, daro, pik)

Oferta dla polonusów

Cztery uczelnie z Polski: Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej z Lublina, Uniwersytet Wrocławski i Politechnika Wrocławska uczestniczyły w BeSt 2k – die Messe f?r Beruf und Studium – targach edukacyjnych, które odbyły się w Wiedniu w dniach 9-12 marca. Na ponad 200 stoiskach swoją ofertę prezentowały instytucje dydaktyczne z całej Europy. Z krajów byłego bloku wschodniego, obok Polaków, widać było też Czechów, Węgrów i Słowaków.

Koszt wynajęcia stanowiska (20 tys. szylingów austriackich), wysłania obsługi stoiska i przygotowania materiałów to spory wydatek, więc dwie wrocławskie uczelnie wynajęły stoisko wspólnie. UW i UMCS miały własne miejsca.

Wysiłek polskich szkół wyższych nie poszedł na marne, choć niektórzy zwiedzający zdawali się po raz pierwszy słyszeć o istnieniu kraju nad Wisłą. Były też jednak osoby polskiego pochodzenia, które interesują się możliwością wysłania swoich dzieci na polskie uczelnie. Z oferty dydaktycznej polskich uczelni zamierzały skorzystać osoby chcące uczyć się języka polskiego oraz osoby z podwójnym polsko-austriackim obywatelstwem – ze względu na możliwość zwolnienia z opłat za studia. Zgłaszali się też na polskie stoiska Austriacy zainteresowani ofertą programu europejskiego SOCRATES. Często chcieli wiedzieć, czy jest możliwość odbycia u nas studiów częściowych (1 lub 2 semestry). Pytający byli zainteresowani nie tylko kierunkami oferowanymi przez uczestniczące w targach uczelnie, dowiadywali się też o studia artystyczne (teatralne, muzyczne, plastyczne). Obsługa polskich stoisk starała się pomóc w nawiązywaniu odpowiednich kontaktów.

Udział w BeSt 2k był także okazją do nawiązywania współpracy z uczelniami z innych krajów. Pojawiła się np. propozycja wymiany studenckiej z Ameryką Południową.

Uczestnicy targów są przekonani, że taka impreza to dobra inwestycja, pod warunkiem starannego przygotowania materiałów promujących uczelnię. Wrocławskie uczelnie biorą pod uwagę możliwość wyjazdu na kolejne targi, które odbędą się na jesieni w Berlinie.

(mk, kada, emp)

Strategia rozwoju

Na posiedzeniu KRUN, które odbyło się w dniach 18-19 lutego w Nowym Sączu, przyjęto strategiczne cele rozwojowe uczelni niepaństwowych. Zaliczono do nich m.in.: kształtowanie wizerunku uczelni łączącej tradycje akademickie z postawami innowacyjnymi w procesie dydaktyki, nauki i kształtowania sylwetki absolwenta odpowiadającej wymogom globalizacji życia społecznego i gospodarczego; poprawę jakości kształcenia zapewniającą staranne przygotowanie specjalistów z konkretnych dziedzin nauki oraz utrzymanie formalnego oraz osobowościowego i merytorycznego prestiżu wyższego wykształcenia; ukształtowanie podstaw rozwoju kadrowego uczelni poprzez intensyfikację badań naukowych, współpracę z krajowymi i zagranicznymi ośrodkami naukowymi, rozwój publikacji i wyposażenia uczelni zapewniającego prawidłowy przebieg badań naukowych i procesu dydaktyki (realizacja tych celów powinna prowadzić do stopniowego uzyskiwania uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora przez te wydziały uczelni, które spełniają określone kryteria); ukształtowanie prawa o szkolnictwie wyższym w taki sposób, aby: uczelnie poszczególnych sektorów i typów miały jednoznaczne kryteria warunków funkcjonowania i rozwoju określane ustawowo; obywatele mieli rzeczywiste warunki swobodnego wyboru uczelni publicznej lub niepublicznej, przy zapewnieniu przez organy państwowe tworzenia i wspierania systemów indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla studentów (art. 70. Konstytucji RP); znacznie większe i bardziej wszechstronne wykorzystanie osiągnięć informatyki w nauce i dydaktyce.

W celu realizacji tych założeń na posiedzeniu Prezydium KRUN 8 marca podjęto decyzje o charakterze instytucjonalnym. Utworzono 4 zespoły problemowe pod przewodnictwem wiceprzewodniczących KRUN: Zespół ds. Programów i Jakości Kształcenia – przewodniczący: prof. dr hab. Andrzej Eliasz, rektor Wyższej Szkoły Psychologii Społecznej w Warszawie, wiceprzewodniczący: prof. dr hab. inż. Włodzimierz Roszczynialski, rektor Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Krakowie; Zespół ds. Rozwoju Nauki i Współpracy Zagranicznej – przewodniczący: prof. zw. dr hab. Jerzy Kleer, rektor Wyższej Szkoły Bankowości, Finansów i Zarządzania w Warszawie; Zespół Prawnych Aspektów Funkcjonowania i Rozwoju Uczelni Niepublicznych – przewodniczący: prof. zw. dr hab. Eugeniusz Ruśkowski, rektor Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Siedlcach; Zespół ds. Informatyki – przewodniczący: prof. dr hab. inż. Stanisław Paszczyński, rektor Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.

Zdaniem Prezydium KRUN, najważniejsze cele bieżące dotyczą: kształtu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zorganizowania jeszcze w bieżącym roku konferencji na temat jakości kształcenia, sporządzenia diagnozy funkcjonowania i założeń dalszego rozwoju uczelni niepaństwowych. Zagadnienia te są niezwykle ważne, często wymagają sformułowania dokładnie przygotowanych wniosków, a także pogłębionych badań. Prezydium KRUN złożyło w MEN wnioski dotyczące poprawek w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Wnioski te są istotne i zmierzają do zapewnienia zgodności ustawy z Konstytucją RP, równoprawności wszystkich uczelni, a także innych rozważań, które nie będą ograniczały rozwoju uczelni niepaństwowych. Opinie negatywne, czasami wypowiadane o uczelniach niepaństwowych, są formułowane często na podstawie pojedynczych, najczęściej niereprezentatywnych spostrzeżeń i generalizowane niezgodnie z zasadami wnioskowania statystycznego dotyczącego badań reprezentatywnych. Potrzebna jest więc rzetelna diagnoza funkcjonowania i rozwoju wyższego szkolnictwa niepublicznego, którą odpowiedni zespół Prezydium KRUN wykona jeszcze w bieżącym roku.

Niewątpliwie ważnym wydarzeniem było spotkanie prof. dr. hab. Mirosława Handkego, ministra edukacji narodowej oraz prof. dr. hab. Jerzego Zdrady, podsekretarza stanu w MEN z Prezydium KRUN. Przedmiotem spotkania były trzy zagadnienia: treść wystąpienia pokontrolnego NIK, dotyczącego funkcjonowania uczelni niepaństwowych; wnioski o utworzenie nowych szkół; projekt ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Poruszane problemy były bardzo ważne dla funkcjonowania i rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce, nie tylko w okresie bieżącym, ale także w dłuższej perspektywie. Zagadnienia te, jak sądzę, będą przedmiotem pracy nie tylko KRUN.

Józef Szabłowski

Wkładka do dyplomu

Podczas posiedzenia plenarnego UKA 18 lutego w Poznaniu, powołano grupę ekspertów do opracowania standardów szczegółowych akredytacji dla kierunku historia oraz otwarto procedurę akredytacyjną dla kierunków filozofia i pedagogika. W trakcie kolejnego posiedzenia 17 marca, również w Poznaniu, otwarto procedurę akredytacyjną dla kierunku biologia. Istotnym elementem tego posiedzenia była dyskusja nad standardami akredytacyjnymi dla specjalności filologia klasyczna i ich zatwierdzenie. O akredytację kierunku ubiega się 6 jednostek. Standardy akredytacji dla filologii klasycznej opracowała grupa ekspertów pod przewodnictwem prof. Janiny Ławińskiej-Tyszkowskiej z UWr.: prof. prof. Józef Budzyński (UŚ), Helena Cichocka (UW), Jerzy Danielewicz (UAM), Sylwester Dworacki (UAM), Henryk Podbielski (KUL), Marian Szarmach (UMK), Alicja Szastyńska-Siemion (UWr.) oraz Romuald Turasiewicz (UJ).

Rozwija się system mobilności studentów. Zgodnie z harmonogramem programu MOST omówiono oferty miejsc zgłoszonych przez uczelnie. Na przyszły rok akademicki zgłoszono ich ponad 1200. Szczegółowy wykaz proponowanych miejsc dostępny będzie we wszystkich uczelniach uczestniczących w programie MOST a także na naszej stronie internetowej (http://main.amu.edu.pl/~ects/uka/uka.html). Dyskutowano również nad sposobem akredytacji nielicznie reprezentowanych kierunków studiów. UKA zwróci się w tej sprawie do KRUP z prośbą o stosowną nowelizację uchwały. Przypomnijmy w tym miejscu, że obecnie procedurę akredytacyjną można rozpocząć dopiero wtedy, kiedy dany kierunek zostanie zgłoszony przez co najmniej 5 jednostek. Podjęto także dyskusję nad trudnym, ze względu na brak dla wielu kierunków minimów programowych, problemem akredytacji studiów licencjackich. Powołano zespół roboczy do opracowania tej kwestii. Sprawa jest złożona a jednocześnie ważna, ze względu na konieczność uzgodnienia zasad naboru na studia drugiego stopnia. W szerszym kontekście dotyczy ona utrzymania drożności różnych ścieżek kształcenia i zapewnienia możliwości ciągłego kształcenia obecnym studentom studiów pierwszego stopnia.

UKA koordynuje wykonawstwo czterech grantów w ramach programu TEMPUS: EXPAND, NET, SQUADS i UNIQUE. W dniach 17-18 marca Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu gościł uczestników seminarium (w tym przedstawicieli partnerów zagranicznych) grantu EXPAND. Również w Poznaniu odbędzie się 14-15 kwietnia, w ramach projektu UNIQUE, międzynarodowe seminarium Quality Assurance and Accreditation in European Higher Education, połączone z kolejnym posiedzeniem plenarnym Komisji. Będą rozpatrywane wnioski o udzielenie akredytacji jednostkom prowadzącym filologię angielską, germańską, polską oraz fizykę. W maju będziemy rozpatrywali nadanie certyfikatów jakości kształcenia jednostkom prowadzącym psychologię, zaś w czerwcu – socjologię i teologię. Tak więc, jeśli wszystko potoczy się zgodnie z oczekiwaniami, do wakacji poprosimy Konferencję Rektorów Uniwersytetów Polskich o przyznanie certyfikatów jakości najlepszym jednostkom prowadzącym kształcenie na 7 kierunkach studiów i w nowym roku akademickim już 8 kierunków będzie miało wdrożony system akredytacji. Akredytację dla dalszych 6 kierunków spodziewamy się zakończyć do końca tego roku kalendarzowego. Jednostki prowadzące akredytowany kierunek będą upoważnione do umieszczania na swoich „firmówkach” oraz we wszelkich materiałach informacyjnych logo UKA wraz ze stosownym opisem udzielonej akredytacji. Absolwenci akredytowanych kierunków otrzymają wkładkę do dyplomu ukończenia studiów, której przykład zamieszczamy.

Biuro UKA, zgodnie z wymogami statutowymi, służy różnorodną pomocą jednostkom ubiegającym się o akredytację. Jedną z form tej pomocy jest szkolenie członków zespołów oceniających. 4 lutego odbyło się w Poznaniu drugie już seminarium szkoleniowe, tym razem dla socjologii i teologii. Zespołom oceniającym, które już zaczęły wizyty w jednostkach życzymy satysfakcji z podjętej pracy i dziękujemy za podjęcie się tego trudnego zadania.

Stanisław Chwirot, 
Maciej Kozierowski

DZIEŁO 
MISTRZA WINCENTEGO

10 marca PAU wspólnie z UJ zorganizowały sesję naukową poświęconą Wincentemu Kadłubkowi. Sesję otworzył kard. Franciszek Macharski, który podkreślił znaczenie postaci Wincentego Kadłubka w dziejach Polski i polskiego Kościoła. Prof. Franciszek Ziejka, rektor UJ, mówił o znaczeniu pierwszych rozdziałów Kroniki, które, choć legendarne, wzbogaciły kulturę polską o żywe do dziś wątki bajeczne. Dzieje Popiela, Kraka i Wandy stały się trwałymi elementami mitologii narodowej i weszły na zawsze do świadomości Polaków.

Siedmiu referentów przedstawiło różne aspekty środowiska, w jakim żył i tworzył Mistrz Wincenty, a także jego postać i dzieje Kroniki w kolejnych stuleciach. Prof. Jerzy Wyrozumski mówił o Krakowie i Małopolsce w poł. XII i pierwszej ćwierci XIII w. Ks. prof. Jerzy Bieniek z Torunia scharakteryzował miejsce Wincentego kadłubka w życiu politycznym Polski przełomu XII i XIII w. Ks. prof. Bolesław Przybyszewski przedstawił Wincentego jako biskupa krakowskiego. Prof. Brygida Kurbis z Poznania poświęciła swój wykład Kronice, jako głównemu tytułowi do sławy Mistrza. Ks. dr Stefan Ryłko przedstawił drogę do beatyfikacji i starania o kanonizację biskupa Wincentego Kadłubka, a prof. Andrzej Borowski przybliżył postać Wincentego w piśmiennictwie hagiograficznym. Wreszcie prof. Jan Samek mówił o uwiecznieniu postaci Kadłubka w sztuce sakralnej.

Mistrz Wincenty zapisał się trwale w kulturze polskiego średniowiecza przede wszystkim jako autor Kroniki Polskiej. Data jego urodzenia jest nieznana, zapewne przypada między rokiem 1150 a 1160. Już w 1189 r. Wincenty Kadłubek figuruje w dokumentach Kazimierza Sprawiedliwego z tytułem mistrza. Wiadomo, że w młodości studiował w jednym ze sławnych uniwersytetów we Włoszech lub Francji. W roku 1207 był już biskupem krakowskim, ale po 10 latach zrzekł się tej godności i osiadł w klasztorze cystersów w Jędrzejowie.

Data powstania Kroniki nie jest znana. Została ukończona ok. 1205 r. Dzieło nie zawiera dat rocznych, a jego pierwsza księga ma charakter bajeczny. Nie zachował się oryginalny rękopis Kroniki. Znamy ją jedynie z rękopiśmiennych kopii. W 1869 znano 40 takich kopii dzieła Mistrza Kadłubka. Obecnie wydawcy Kroniki mają do dyspozycji tylko 29 zachowanych egzemplarzy rękopisów dzieła. Ostatnie łacińskie wydanie Kroniki ukazało się w wydawnictwach Polskiej Akademii Umiejętności, w serii Pomniki Dziejowe Polski pod red. Mariana Plezi.

(mit)

Twarde jak diament

W Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN UNIPRESS w Warszawie uzyskano niezwykle twardy materiał z połączenia diamentu z krzemem. Wykonane z niego narzędzia skrawające mogą mieć krawędzie tnące ostrzejsze niż tradycyjne diamentowe narzędzia skrawające i materiały ścierne.

Polscy uczeni wytworzyli supertwardy materiał z połączenia mikroskopijnych – o średnicy milionowych części milimetra – ziaren diamentowych z ciekłym krzemem. W wyniku reakcji tych dwóch minerałów w wysokiej temperaturze i pod ciśnieniem 80 tys. atmosfer powstaje węglik krzemu, czyli karborund. Jest to trzeci pod względem twardości – obok azotku boru i diamentu – materiał wykorzystywany w przemyśle maszynowym i narzędziowym. 

Opracowana w Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN metoda uzyskiwania tworzyw, w których skład wchodzi pył diamentowy, jest znacznie prostsza i szybsza od dotychczas stosowanych na świecie. Oryginalna technologia została stworzona w wyniku współpracy CBW PAN z rosyjskim Instytutem Wysokich Ciśnień w Troicku i niemieckim Uniwersytetem w Hamburgu.

(ema)

W trosce 
o język

Głównym tematem obrad Prezydium PAN 14 marca była działalność Rady Języka Polskiego. Prof. Walery Pisarek, przewodniczący Rady, omówił jej historię, dotychczasową działalność i zamierzenia.

Najważniejsza część działalności RJP związana była z tworzeniem ustawy o języku polskim. Członkowie Rady zastanawiali się m.in. nad językiem stosowanym w komunikacji publicznej, zwłaszcza w środkach masowego przekazu, administracji publicznej oraz nauczaniu. Uczeni wchodzący w skład RJP wypowiadali się także nt. nazw nowych produktów i usług. Ostatnio najważniejszym przedmiotem zainteresowania Rady jest język nauk przyrodniczych, ścisłych i technicznych. Każda dyscyplina nauki i techniki ma specyficzny język uniemożliwiający porozumienie się specjalistów z różnych dziedzin wiedzy. Dużą rolę w przekładaniu hermetycznych języków nauki na zrozumiałą dla wszystkich polszczyznę mogą, zdaniem prof. Pisarka, spełnić popularyzatorzy nauki. Przedstawiciel RJP uczestniczy w pracach rady MON ds. terminologii wojskowej. 

Prof. Janusz Tazbir, wiceprezes PAN, zauważył brzydotę języka środków masowego przekazu i zwrócił uwagę na słowa „umierające na naszych oczach”. To nie zalew angielszczyzny jest dla nas niebezpieczny, stwierdzono, ale wulgaryzmy i zubożenie języka.

Prof. Jacek Kuźnicki przedstawił działalność Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej. W ramach działalności edukacyjnej placówka ta uruchomiła Podyplomową Szkołę Medycyny Molekularnej. Rozpoczęła także ostatnio Program Stulatków – badania kilkudziesięciu osób, które przekroczyły 100 lat życia. Celem projektu jest poznanie czynników genetycznych i środowiskowych decydujących o długowieczności.

Prezydium postanowiło przyznać Medal Stefana Banacha prof. Wiesławowi Żelazce, wybitnemu matematykowi oraz Medal im. Mikołaja Kopernika prof. Michałowi Odlanickiemu-Poczbuttowi.

(ELE, pik)

Kultowy kalendarz

Kamienne kręgi i szeregi głazów wyznaczających rozległe aleje wśród piasków pustyni. Wielkie kurhany kryjące grobowce ze szczątkami krów. Zespół obiektów megalitycznych sprzed 7 tys. lat, odkryty przez polskich archeologów w Gebel Nabta na Pustyni Zachodniej w Egipcie, ujawnia swe tajemnice.

Megality w Gebel Nabta – najstarsze ze znanych na świecie i pierwsze w głębi kontynentu afrykańskiego – odkryła w 1994 r. Zjednoczona Ekspedycja Prehistoryczna, którą kieruje prof. Romuald Schild z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN. Po kilkuletnich badaniach terenowych oraz przeprowadzeniu różnego rodzaju obliczeń można już było określić pierwotne przeznaczenie megalitów, będących śladem nieznanej kultury pasterskiej, rozwijającej się w VI-V tysiącleciu p.n.e. na terenie Pustyni Zachodniej.

Kamienne kręgi mają wyraźne odniesienie astronomiczne. Charakterystyczne głazy wskazują miejsce na niebie, gdzie słońce znajduje się w czasie jesiennego i wiosennego zrównania dnia z nocą, oraz 21 czerwca, w pierwszy dzień lata. Ta ostatnia data była szczególnie ważna dla dawnych pasterzy, zamieszkujących suchą sawannę, zapowiadała bowiem początek pory deszczowej. Cały zespół, spełniający rolę obserwatorium astronomicznego i gigantycznego kamiennego kalendarza, był też centrum kultowym ludów pasterskich. Świadczą o tym symboliczne grobowce – które wznoszono z wielkim trudem, ale nigdy nikogo w nich nie grzebano – oraz znajdujące się obok rytualne pochówki krów.

Wykopaliska w Gebel Nabta trwają już ponad 10 lat. Wcześniej znaleziono tam liczne ślady osadnictwa sprzed 9-7 tys. lat, kiedy na tych terenach panował bardziej wilgotny klimat, padały deszcze, tworzyły się rozlewiska i okresowe rzeki. Przy nich skupiały się osady myśliwych, polujących na gazele oraz najstarszych pasterzy.

mar

Nominacje 
profesorskie

24 lutego br. Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 84 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.
NAUKI BIOLOGICZNE: Jadwiga Alicja Charzewska (Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa), Maria Julia Charzyńska (UW), Wiktoria Elżbieta Gręzicka-Ratajczak (UAM, Poznań), Michał Witold Kozakiewicz (UW), Kazimierz Maria Trębacz (UMCS, Lublin), Alicja Zemanek (UJ, Kraków).
NAUKI CHEMICZNE: Krzysztof Aleksander Matyjaszewski (Carnegie Mellon University, Pittsburgh, USA), Piotr Julian Rekowski (UG).
NAUKI EKONOMICZNE: Wiktor Gabrusewicz (AE, Poznań), Janusz Lech Gudowski (PL), Barbara Kożuch (UwB), Stanisław Miklaszewski (AE, Kraków), Leokadia Oręziak (SGH, Warszawa), Maria Sierpińska (AE, Kraków), Jadwiga Suchecka (UŁ), Krzysztof Marek Szałucki (UG).
nauki farmaceutyczne: Piotr Kajetan Maria Szefer (AM, Gdańsk).
nauki fizyczne: Bogdan Fryderyk Pałosz (Centrum Badań Wysokociśnieniowych).
nauki humanistyczne: Stanisław Achremczyk (Ośrodek Badań Naukowych, Olsztyn), Danuta Anna Bieńkowska (UŁ), Jerzy Bralczyk (UW), Anna B?chner-Jeziorska (UŁ), Henryk Chałupczak (UMCS, Lublin), Tadeusz Stanisław Frąckowiak (UAM, Poznań), Tadeusz Stanisław Jałmużna (UŁ), Włodzimierz Kaczocha (WSP, Zielona Góra), Maciej Kawka (AP, Kraków), Alicja Stanisława Kępińska (ASP, Poznań), Marcin Feliks Król (UW), Józef Śliwiński (UWM, Olsztyn), Grażyna Wieczorkowska-Nejtard (UW), Jerzy Andrzej Wojtczak-Szyszkowski (UW).
NAUKI LEŚNE: Simona Gabriela Kossak (Instytut Badawczy Leśnictwa, Warszawa), Zbigniew Henryk Sierota (Instytut Badawczy Leśnictwa, Warszawa).
nauki medyczne: Jerzy Bal (Instytut Matki i Dziecka, Warszawa), Bożena Chodynicka (AM, Białystok), Wojciech Józef Marczyński (Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie WAM, Łódź), Roman Jan Mądro (AM, Lublin).
NAUKI O ziemi: Stanisław Ostaficzuk (UŚ, Katowice).
nauki prawne: Barbara Zofia de Ankerburg-Wagner (UJ, Kraków), Adam Marian Błaś (Uwr.), Kazimierz Józef Lubiński (UMK, Toruń), Zbigniew Tadeusz Szeliga (UMCS, Lublin).
nauki rolnicze: Marek Franciszek Bednarczyk (Instytut Zootechniki, Kraków), Janusz Czapski (Instytut Warzywnictwa, Skierniewice), Danuta Teresa Drozd (AR, Wrocław), Adam Wiktor Krysztofiak (AR, Poznań), Barbara Maliszewska-Kordybach (Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, Puławy), Janusz Nowak (AR, Poznań), Stanisława Anna Okularczyk (Instytut Zootechniki, Kraków), Bożena Anna Patkowska-Sokoła (AR, Wrocław), Anna Maria Pływaczyk (AR, Wrocław), Krystyna Maria Trojanowska (AR, Poznań), Zdzisław Marcin Zabłocki (AR, Szczecin), Daniela Żuk (PW).
nauki techniczne: Marian Dolipski (PŚ, Gliwice), Mariusz Flasiński (UJ, Kraków), Wojciech Gwarek (PW), Nina Stefania Juzwa (PŚ, Gliwice), Jacek Krzysztof Koronacki (Instytut Podstaw Informatyki PAN, Warszawa), Andrzej Wojciech Sas-Uhrynowski (Instytut Geodezji i Kartografii, Warszawa), Jerzy Andrzej Świder (PŚ, Gliwice), Sławomir Tumański (PW), Maciej Woropay (ATR, Bydgoszcz).
NAUKI TEOLOGICZNE: ks. Jerzy Troska (UAM, Poznań).
SZTUKI MUZYCZNE: Bożena Violetta Bielecka (AMuz., Warszawa – Filia w Białymstoku), Roman Gryń (Amuz., Bydgoszcz), Krystyna Hussar-Moczulska (Amuz., Łódź), Eugeniusz Knapik (Amuz., Katowice), Hanna Kryjak (Amuz., Katowice), Aleksander Lasoń (UŚ, Katowice – Filia w Cieszynie), Edward Mandera (Amuz., Katowice), Roman Perucki (Amuz., Gdańsk), Mirosław Pokrzywiński (Amuz., Warszawa), ks. Kazimierz Szymonik (Amuz., Warszawa), Bogusław Wódka (Amuz., Łódź).
SZTUKI PLASTYCZNE: Wiesław Bielak (ASP, Kraków), Mirosław Duchowski (ASP, Warszawa), Jerzy Fober (ASP, Kraków – Filia w Katowicach), Witold Kaliński (ASP, Łódź), Leszek Józef Kiljański (UMK, Toruń), Anna Kowalczyk-Klus (UŚ, Katowice – Filia w Cieszynie), Maksymilian Snoch (UMCS, Lublin), Stanisław Sobolewski (AP, Kraków).