Z prac KRASP

Autonomia nauk kończy się tam, gdzie prawe sumienie badacza rozeznaje zło metody, celu czy skutku.
 

Jerzy Woźnicki

Z końcem sierpnia odbyła się długo oczekiwana rewizyta rektorów – członków KRASP u Ojca Świętego. Wzięli w niej udział także rektorzy stowarzyszonej z KRASP Konferencji Rektorów Uczelni Zawodowych. 30 sierpnia Jan Paweł II przyjął rektorów w swojej letniej rezydencji w Castel Gandolfo.

SZKOŁA CHARAKTERÓW I SUMIEŃ

W swoim obszernym wystąpieniu Ojciec Święty stwierdził, że jego spotkania z rektorami należą już do tradycji i są niejako znakiem dialogu, jaki toczy się pomiędzy światem nauki i wiary. Zdaniem Ojca Świętego, bezpowrotnie minął już czas, kiedy usiłowano te dwa światy sobie przeciwstawiać, a dobre przyjęcie encykliki „Fides et ratio” było podyktowane właśnie tą pogłębiającą się świadomością konieczności dialogu pomiędzy poznaniem rozumowym i doświadczeniem religijnym.

Odnosząc się do kwestii wolności badań naukowych, Ojciec Święty powiedział m.in.: O ile trzeba uznać prawo nauk do stosowania właściwych im metod badawczych, o tyle nie można się zgodzić z twierdzeniem, że zakres samych badań nie podlega jakimkolwiek ograniczeniom. Ich granice wyznacza podstawowe rozróżnienie dobra od zła. To zaś rozróżnienie dokonuje się w sumieniu człowieka. Można zatem powiedzieć, że autonomia nauk kończy się tam, gdzie prawe sumienie badacza rozeznaje zło – zło metody, celu czy skutku. Dlatego tak ważne jest, aby uniwersytet i wyższa szkoła nie ograniczały się do przekazywania wiedzy, ale by były miejscem kształtowania prawego sumienia.

Na koniec swego wystąpienia, zwracając się do rektorów Jan Paweł II stwierdził: Tworzycie szczególne środowisko, które – mam nadzieję – znajdzie swój odpowiednik również w strukturach jednoczącej się Europy. Przekażcie, proszę, waszym współpracownikom, profesorom, pracownikom naukowym, pracownikom administracyjnym i całej rzeszy studentów moje serdeczne pozdrowienie i zapewnienie o stałej pamięci w modlitwie. Niech światło Ducha Świętego towarzyszy całemu środowisku naukowców, intelektualistów i ludzi kultury w Polsce! Niech zawsze was wspiera Boże błogosławieństwo!

Dziękując w imieniu rektorów Ojcu Świętemu za audiencję przypomniałem, że nasza Konferencja Rektorów została założona w przeddzień spotkania z Ojcem Świętym w kolegiacie św. Anny w Krakowie w 1997 r. Nawiązując do treści encykliki Fides et ratio, stwierdziłem: Uniwersytety w swym wielowiekowym rozwoju czerpią siłę z pierwiastków duchowych. Wszystkie uczelnie akademickie odwołują się w swych działaniach do określonej przez siebie misji, w wymiarze społecznym mającej jednak uniwersalny charakter. Uczelnia – zgodnie z tradycją uniwersytecką – jest wspólnotą uczących i nauczanych, działającą dla dobra publicznego oraz zbiorowego i indywidualnego doskonalenia się. Następuje to poprzez zdobywanie wiedzy, poprzez kształcenie umiejętności zawodowych, poprzez rozwijanie zdolności do rozumienia więcej. Ale następuje to także poprzez kształtowanie charakterów i sumień, poprzez rozwijanie wrażliwości na sprawy ludzkie i zdolności do utrzymywania wspólnoty akademickiej.
Relacja ze spotkania Ojca Świętego z rektorami polskich uczelni wypełniła czołówkę tytułowej strony i dwie dalsze strony „L’Osservatore Romano”.
W czasie swego pobytu we Włoszech, oprócz wizyty złożonej Ojcu Świętemu, rektorzy oddali hołd żołnierzom polskim poległym pod Monte Cassino, składając – w rocznicę wybuchu II wojny światowej – wieniec na ich cmentarzu.
 

KONFERENCJE REGIONALNE

Zbliżają się wybory parlamentarne. Jak zwykle, jest to okres dyskusji o programach poszczególnych ugrupowań politycznych – w tym także zamierzeniach związanych ze szkolnictwem wyższym i nauką. Wiele z tych zamierzeń ma charakter lokalny – dotyczy to zwłaszcza aglomeracji miejskich stanowiących znaczące ośrodki akademickie. Podczas kampanii wyborczej, rozumianej jako debata nad istotnymi problemami kraju i poszczególnych regionów, i nie tylko w czasie kampanii, warto przypominać głos rektorów uczelni akademickich. Rektorzy inicjują bowiem dyskusję nad zagadnieniami o kluczowym znaczeniu nie tylko dla środowiska akademickiego. Szczególną rolę w tym procesie odgrywają regionalne konferencje rektorów.

Pisząc o sprawach KRASP, często nawiązywałem do działalności konferencji rektorów poszczególnych typów uczelni akademickich działających w ramach Konferencji. Warto może tym razem wspomnieć o działalności kolegiów lub konferencji grupujących rektorów uczelni zlokalizowanych w poszczególnych ośrodkach akademickich bądź regionach geograficznych, formalnie nie związanych z KRASP, lecz odgrywających istotną rolę opiniotwórczą w środowiskach lokalnych. Należą do nich: Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa, Konferencja Rektorów Uczelni Warszawskich, Kolegium Rektorów Miasta Poznania, Kolegium Rektorów Wyższych Uczelni Wrocławia i Opola, Regionalna Konferencja Rektorów Uczelni Akademickich grupująca rektorów uczelni śląskich, Rada Rektorów Województwa Pomorskiego, Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Województwa Zachodniopomorskiego, Konferencja Rektorów Uczelni Łódzkich, Kolegium Rektorów Akademickich Szkół Lublina, Środowiskowe Kolegium Rektorów Uczelni Białostockich, Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Wyższych Regionu Kujawsko-Pomorskiego, Kolegium Rektorów Rzeszowskiego Ośrodka Akademickiego oraz Kolegium Rektorów Uczelni Kieleckich. O działalności tych konferencji jesteśmy informowani. Istnieją być może lub zostaną utworzone jeszcze inne regionalne konferencje rektorów, o działalności których będziemy się dowiadywać w przyszłości.

Komentarze