|
W Krakowie przy ulicy Lubicz, przed budynkiem NAFTY, w którym mieszczą się różne instytucje związane z górnictwem naftowym, obok Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa stoi pomnik Ignacego Łukasiewicza (1822-82), twórcy przemysłu naftowego.
Urodził się w powiecie mieleckim. Pochodził z ubogiej szlachty. Przerwał naukę w rzeszowskim gimnazjum, by terminować w aptece w Łańcucie. Jako pomocnik aptekarza pracował w Rzeszowie i Lwowie, by wreszcie rozpocząć studia farmaceutyczne w UJ. Tu zainteresował się możliwościami wykorzystania ropy naftowej. Studiował potem chemię analityczną w uniwersytecie wiedeńskim, gdzie uzyskał magisterium farmacji na podstawie pracy o chemii węglowodorów.
Za narodziny polskiego i światowego przemysłu naftowego uważa się zapalenie 31 lipca 1853 roku we Lwowie pierwszej lampy naftowej. Dotąd ropa naftowa wykorzystywana była na Podkarpaciu jako lek dla zwierząt i smar do osi. Łukasiewicz w roku 1852 jako pierwszy na świecie zastosował destylację frakcjonowaną ropy, polegającą na wielokrotnym przeprowadzaniu ropy w stan pary i skraplaniu, by oddzielić różniące się temperaturą wrzenia składniki. W efekcie otrzymał naftę. W 1853 Łukasiewicz skonstruował lampę naftową. W 1854 założył w Bóbrce pierwszą na świecie kompanię naftową, dwa lata później w Ulaszowicach – pierwszą na świecie rafinerię nafty. Wytwarzał tam oleje, smary, parafinę i asfalt.
Lwowski aptekarz był nie tylko wynalazcą i technologiem, lecz także znakomitym organizatorem. Z jego inicjatywy powstało na Podkarpaciu wiele destylarni i rafinerii. Trudnił się też reklamą i dystrybucją produktów naftowych w kraju i za granicą. Rozwinięte przezeń liczne spółki naftowe przyniosły z czasem duży zysk. Łukasiewicz finansował budowę szkół i szpitali, propagował zakładanie sadów oraz budowę dróg i mostów.
Autorem popiersia Łukasiewicza jest Władysław Kandefer, artysta-rzeźbiarz z Iwonicza, absolwent zakopiańskiej szkoły Kenara i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
(fig) |
