Z prac KRASP

Szef Kancelarii Prezydenta RP powołał zespół do opracowania projektu ustawy o szkolnictwie wyższym.

Franciszek Ziejka

W poprzednim numerze „Forum” poinformowałem o zapowiedzi Prezydenta RP podjęcia inicjatywy ustawodawczej w sprawie nowego prawa o szkolnictwie wyższym. Konsekwencją dyskusji, która miała miejsce w tej sprawie w Pałacu Prezydenckim 10 grudnia ub.r., z udziałem ministra edukacji narodowej i sportu, przedstawicieli parlamentu, rektorów – członków Prezydium KRASP oraz reprezentantów innych organizacji i stowarzyszeń działających w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, było powołanie przez szefa Kancelarii Prezydenta RP zespołu do opracowania projektu ustawy o szkolnictwie wyższym.

Plan prac i sposób działania zespołu był jednym z punktów porządku obrad posiedzenia Prezydium KRASP, które odbyło się w dniach 31 stycznia – 1 lutego 2003 r. w Rogowie, a którego gospodarzem był prof. T. Borecki, rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Założony harmonogram prac nad nową ustawą przewiduje opracowanie jej projektu w ujęciu wariantowym do kwietnia, podjęcie przez zespół decyzji o ostatecznym kształcie proponowanych regulacji w maju i przedstawienie pełnego tekstu projektu na Zgromadzeniu Plenarnym KRASP w czerwcu br. Uczestnicząca w obradach Prezydium minister K. Łybacka zapowiedziała wsparcie dla działań zespołu ze strony ministerstwa i wyraziła nadzieję na jak najszybsze zakończenie prac nad projektem ustawy.

NIEPOKÓJ I DEZAPROBATA

Rektorzy po raz kolejny z niepokojem odnotowali zmniejszenie dotacji budżetowej na działalność dydaktyczną w uczelniach nadzorowanych przez MENiS – tym razem o 1 proc. w porównaniu z rokiem 2002 (dotacja ta nominalnie jest wyższa o 1,3 proc., podczas gdy prognozowana inflacja wynosi 2,3 proc.). Utrzymanie stałej tendencji zmniejszania dotacji budżetowej na działalność dydaktyczną (a w zdecydowanie większym stopniu – na działalność naukową i inwestycje) prowadzi do dekapitalizacji majątku trwałego uczelni, a także utrudnia zapewnienie odpowiedniej jakości nauczania. Tendencja ta wyraźnie odbiega od praktyki stosowanej w Unii Europejskiej. Zaprzecza też ona całkowicie oficjalnym tezom na temat znaczenia edukacji dla rozwoju kraju, wygłaszanym zarówno przez przedstawicieli władz ustawodawczych, jak i wykonawczych.

Prezydium ze zdziwieniem i dezaprobatą przyjęło do wiadomości wprowadzone od 1 stycznia 2003 r. przez Ministerstwo Finansów zmiany w ustawie o podatku dochodowym. Zmiany te zawęziły zakres zwolnienia od opodatkowania diet i innych należności stanowiących zwrot kosztów podróży tylko do pracowników, pozbawiając w ten sposób tej ulgi studentów i doktorantów. Spod działania ulg podatkowych wyłączone zostały także osoby zatrudnione na umowę o dzieło lub zlecenie, pracownicy pobierający diety i podróżujący dzięki funduszom wypłacanym z grantów i umów z przemysłem. Konsekwencją wprowadzonych zmian jest ponoszenie wyższych kosztów kształcenia przez studentów i doktorantów oraz dodatkowe obciążenie finansowe pracowników szkół wyższych. Minister Łybacka zapowiedziała podjęcie w tej sprawie pilnych działań zmierzających do skorygowania wadliwych przepisów.

NAJPIERW PAŃSTWOWE

Prezydium krytycznie oceniło niektóre zapisy w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej i sportu dotyczącym warunków, jakie powinna spełniać uczelnia, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów. Regulacje dotyczące sposobu zaliczania nauczycieli akademickich do minimum kadrowego wymaganego do prowadzenia kierunku studiów oznaczają nierówne traktowanie uczelni państwowych i niepaństwowych. Wraz z tekstem uchwały w tej sprawie rektorzy przekazali minister Łybackiej ekspertyzy prawne, wskazujące sposoby korygowania kwestionowanych regulacji.

W związku z przedstawieniem do dyskusji projektów rozporządzeń ministra edukacji narodowej i sportu dotyczących warunków i trybu występowania uczelni niepaństwowych o dotacje z budżetu państwa, rektorzy – podzielając troskę ministerstwa o rozwój szkolnictwa wyższego, w tym także niepaństwowego – stwierdzili, że objęcie dotowaniem z budżetu państwa uczelni niepaństwowych może nastąpić dopiero po zaspokojeniu potrzeb uczelni państwowych, wynikających z kształcenia na bezpłatnych studiach dziennych. W przypadku uczelni niepaństwowej ministerstwo winno w pierwszej kolejności dotować rozwój kadry, a w drugiej – działalność dydaktyczną, pod warunkiem wszakże uzyskania przez uczelnię pozytywnej opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Inwestycje budowlane winny być natomiast finansowane ze środków założyciela uczelni lub środków własnych szkoły.

Prezydium, doceniając zasługi środowiska paryskiej „Kultury” i Instytutu Literackiego dla kultury narodowej oraz ich wkład w poszerzanie obszarów wolności i niezależności intelektualnej w Polsce, zwróciło się do wszystkich polskich uczelni, a zwłaszcza do uczelni członkowskich KRASP, o formalne przystąpienie do Towarzystwa Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu i związane z tym wsparcie finansowe Archiwum.

Przedmiotem obrad Prezydium była także „nowa matura”. W dyskusji wzięli udział zaproszeni goście: Mirosław Sawicki, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, oraz przedstawiciele liceów realizujących programy nauczania prowadzące do uzyskania matury międzynarodowej. Ustalono, że sprawami związanymi z rekrutacją na studia, z uwzględnieniem wyników egzaminów maturalnych z 2005 r., zajmie się w najbliższym czasie Komisja KRASP ds. Dydaktyki i Kontaktów ze Szkolnictwem Średnim.

Komentarze