Notatki Przewodniczącego KRUN

Uczelnie niepaństwowe stały się trwałym i ważnym elementem 
systemu edukacji na poziomie wyższym w Polsce.

Józef Szabłowski

W dniach 26-27 marca będzie obradowała w Białymstoku Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych. Celem konferencji jest podsumowanie trzyletniej kadencji władz KRUN, nakreślenie kierunków działania uczelni niepaństwowych oraz wybór przewodniczącego i Prezydium KRUN. Udział w obradach potwierdziło ok. 150 uczelni oraz zaproszeni goście, a w szczególności: prof. dr hab. Tomasz Goban–Klas, sekretarz stanu w MENiS, prof. dr hab. Jerzy Błażejowski, przewodniczący Rady Głównej, prof. dr hab. Andrzej Jamiołkowski, przewodniczący PKA, dr Witold Sienkiewicz, dyrektor Narodowej Agencji Programu Socrates, prof. dr hab. Jerzy Woźnicki, przewodniczący Zespołu Prezydenta RP powołanego do opracowania projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, prezes Fundacji Rektorów Polskich. Na obrady została zaproszona dr Krystyna Łybacka, minister edukacji. Rolę gospodarza konferencji będzie pełniła Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku. 28 marca część rektorów będzie przebywała w Wilnie na spotkaniach ze środowiskami polonijnymi, władzami lokalnymi oraz w Uniwersytecie Wileńskim.

NIERÓWNE WARUNKI

Ostatnie trzy lata działalności KRUN charakteryzowały się intensywną pracą związaną z rozwojem wyższego szkolnictwa niepaństwowego, doskonaleniem jakości nauczania oraz rozwojem badań naukowych.

W końcu 1999 istniały w Polsce 174 uczelnie niepaństwowe. Obecnie jest ich 258. Kształcą prawie 30 proc. ogółu studentów. Jednak w ostatnich latach liczba przyjęć na pierwszy rok studiów w uczelniach niepaństwowych zmniejszyła się o ok. 5 proc., przy jednoczesnym wzroście liczby przyjęć w uczelniach państwowych o ok. 20 proc. Według oceny KRUN, różnice te wynikają głównie z nierównych warunków działania uczelni w zakresie studiów dziennych. W uczelniach państwowych są one nieodpłatne, a studenci uczelni niepaństwowych opłacają czesne bez przynajmniej częściowej rekompensaty z budżetu. Niesymetryczny jest również system pomocy materialnej dla studentów według sektorów.

Na zlecenie KRUN zostały wydane cztery publikacje książkowe: Doświadczenia i perspektywy uczelni niepaństwowych – jakość kształcenia (red. W. Roszczynialski, Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości w Krakowie, 2000), Edukacja dla rozwoju innowacyjnego w Polsce (red. J. Szabłowski, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku, 2001), album pamiątkowy z okazji obchodów 10–lecia uczelni niepaństwowych (red. naukowa J. Szabłowski, „Perspektywy”, 2001) oraz Sektor prywatny w szkolnictwie wyższym w Polsce w warunkach integracji z Unią Europejską (red. J. Szabłowski, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku, 2002).

TRWAŁY ELEMENT

17 stycznia 2001 Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP, przyjął honorowy patronat nad obchodami 10–lecia niepaństwowego szkolnictwa wyższego w Polsce. 30 września 2001, na zlecenie KRUN, w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Warszawie została zorganizowana Centralna Inauguracja Roku Akademickiego 2001/02 uczelni niepaństwowych. W uroczystościach udział wziął prezydent Kwaśniewski, a także prof. dr hab. Jerzy Zdrada, sekretarz stanu w MEN, prof. dr hab. Jerzy Woźnicki, przewodniczący KRASP, rektor PW oraz inni zaproszeni goście. Inaugurację poprzedziła msza św. w kościele akademickim św. Anny w Warszawie, celebrowana przez kardynała Józefa Glempa, prymasa Polski.

W roku 2001 uczelnie niepaństwowe, w porozumieniu z prezydentem Kwaśniewskim, przyjęły program 100 stypendiów dla studentów z krajów wschodnich (Rosji i Ukrainy). Stypendium obejmuje zwolnienie z czesnego, pokrycie kosztów zakwaterowania i kieszonkowe. W ramach tego programu aktualnie w Polsce studiuje ponad 60 studentów z Rosji i Ukrainy.

Uczelnie niepaństwowe stały się trwałym i ważnym elementem systemu edukacji na poziomie wyższym w Polsce. Stopniowo zmieniają profil kształcenia. W latach 1999-2001 zmniejszył się udział studentów kierunków ekonomicznych i zarządzania z 60,7 proc. do 55 proc. W uczelniach zawodowych liczba studentów w tym samym okresie na specjalności marketing zmniejszyła się o 43 proc. Pojawiły się, obok już istniejących – technicznych, rolniczych, ekonomicznych, pedagogicznych, humanistycznych i artystycznych, uniwersyteckich – także uczelnie medyczne i wychowania fizycznego.

Szkolnictwo wyższe państwowe i niepaństwowe będzie przechodziło proces dostosowywania się do tendencji światowych. Większość państw boryka się z trudnościami budżetowymi. Wymusza to współodpłatność za studia. Coraz więcej państw, szczególnie w Unii Europejskiej, rozważa przyjęcie amerykańskiego systemu awansu zawodowego nauczycieli akademickich. Rozwój uczelni niepaństwowych w Polsce w znacznym stopniu rozwiązuje istniejące trudności budżetowe.

W związku z kończącą się kadencją, chciałbym serdecznie podziękować za owocną współpracę członkom Prezydium KRUN oraz wszystkim rektorom uczelni niepaństwowych.
 

Komentarze