Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 2003

Spis treści numeru 3/2003

Pomnik Staszica w Oblęgorku
Poprzedni Następny

Pomniki uczonych polskich (83)

W parku otaczającym Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku stoi popiersie Stanisława Staszica.

Autorem projektu rzeźby jest prawdopodobnie Paweł Maliński (1790-1853), rzeźbiarz pochodzenia czeskiego, sprowadzony do Polski przez Stanisława Zamoyskiego. Studiował w Pradze i Dreźnie. Przebywał potem na stypendium rządowym we Włoszech, gdzie pracował pod okiem Thorvaldsena. Pozostawał pod wpływem rzeźby antycznej. Najpełniej wypowiedział się w dekorowaniu budowli. W Warszawie stworzył kilkanaście monumentalnych zespołów rzeźbiarskich, m.in. alegorię Nauki i Sztuki na Pałacu Kazimierzowskim, płaskorzeźbę na tympanonie Teatru Wielkiego, grupę posągów na attyce Pałacu Namiestnikowskiego. Dekorował także tympanon katedry w Lublinie. Prócz scen mitologicznych i alegorii rzeźbił tematy historyczne (płaskorzeźba przedstawiająca Kopernika między uczniami – część fryzu budynku TPN w Warszawie czy płaskorzeźba na obelisku Unii Lubelskiej w Lublinie – personifikacje Polski i Litwy podają sobie ręce). Do sali posiedzeń TPN wykonał Maliński cykl popiersi portretowych sławnych Polaków: Kochanowskiego, Sarbiewskiego, Naruszewicza, Krasickiego, Albertrandiego, S.K. Potockiego. W charakteryzujących się miękkim modelunkiem popiersiach portretowych Paweł Maliński umiał wydobyć indywidualną charakterystykę modela.
Stanisław Staszic (1755-1826) działacz polityczny i oświatowy, pisarz, uczony i organizator przemysłu. Studiował w Lipsku, Getyndze i Paryżu, uzyskał doktorat praw, wykładał w Akademii Zamojskiej. Odbywał wyprawy geologiczne, których wyniki opublikował w książce O ziemiorództwie Karpatów (1815). Był także organizatorem życia naukowego, przyczynił się do utworzenia Uniwersytetu Warszawskiego, ufundował siedzibę Towarzystwu Przyjaciół Nauk, był inicjatorem budowy i fundatorem warszawskiego pomnika Mikołaja Kopernika.

Brązowy odlew biustu Staszica znamy z pomników w Częstochowie i Kielcach oraz z nagrobka na warszawskich Bielanach. Jego projekt wykonał Maliński około roku 1826. Popiersie w Oblęgorku wystawiono w roku 1901.

(fig)

 

Komentarze