Waga standardów

Notatki Przewodniczącego RGSzW

Liczne uwagi napływające ze środowiska akademickiego wyraźnie wskazują, że standardy winny być zmodernizowane bądź przygotowane na nowo po uprzednim wypracowaniu ich formuły, kształtu, zasięgu itd.

Jerzy Błażejowski

Sierpień był dla większości z nas okresem wypoczynku i gromadzenia sił niezbędnych dla zmierzenia się z obowiązkami akademickimi. Członków Rady Głównej czekają ponadto sprawy ważne dla całego środowiska. Niektóre z nich były omawiane na posiedzeniu Prezydium 10 września. Zaopiniowaliśmy pozytywnie projekt umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Litewskiej o wzajemnym uznawaniu dokumentów uprawniających do podejmowania studiów wyższych, tytułów zawodowych w szkolnictwie wyższym oraz stopni naukowych. Nie budziły również wątpliwości wnioski o utworzenie Wydziału Teologicznego w Uniwersytecie Szczecińskim, czy nadanie Wyższej Szkole Morskiej w Szczecinie nazwy Akademia Morska w Szczecinie. Prezydium pozytywnie zaopiniowało projekt rozporządzenia ministra edukacji zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków, jakie powinna spełniać uczelnia zawodowa, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów lub kierunek i specjalność zawodową.

Ożywienie wprowadziła wymiana poglądów z prof. Tadeuszem Szulcem, od 18 lipca podsekretarzem stanu w MENiS zajmującym się obszarem szkolnictwa wyższego, który przybył na posiedzenie Prezydium. Oczekujemy na owocne współdziałanie i życzymy wytrwałości w pracy na rzecz unowocześniania i porządkowania szkolnictwa wyższego.

Niewiele spraw bieżących pozwoliło podjąć dyskusję nad kierunkami działań w najbliższych miesiącach. Niewątpliwie najpilniejsze jest ukończenie opracowywania pierwszej edycji standardów edukacyjnych. Po ubiegłorocznym opublikowaniu standardów (DzU nr 116/2002, poz. 1004) oraz ich ostatniej aktualizacji (DzU nr 144/2003, poz. 1401), obowiązują one w przypadku 72 kierunków magisterskich oraz 35 zawodowych. Standardy dla kolejnych 7 kierunków magisterskich i 19 zawodowych zostały przez Radę przygotowane i przekazane MENiS. Aktualny wykaz obejmuje 105 kierunków studiów, z czego 9 będzie prawdopodobnie prowadzonych jako jednolite studia magisterskie lub równorzędne. Z bilansu wynika, że brakuje standardów dla 23 kierunków magisterskich i 42 zawodowych. Nad nimi aktualnie pracujemy i jest szansa przygotowania ich do końca roku.

Standardy, dawniej minimalne wymagania programowe, powstawały przez prawie 10 lat. Niektóre z nich, po nieznacznych modyfikacjach oryginalnych wersji, znalazły się w dwóch wyżej wspomnianych źródłach. Stąd treści części standardów mogą być nieaktualne. Ponadto, na przestrzeni lat przygotowywały je różne osoby i różne składy Rady, co spowodowało, że pomiędzy standardami wypracowanymi w różnych okresach są znaczne różnice. Liczne uwagi napływające ze środowiska akademickiego wyraźnie wskazują, że standardy winny być zmodernizowane bądź przygotowane na nowo po uprzednim wypracowaniu ich formuły, kształtu, zasięgu itd. Jest to przedsięwzięcie ogromne, nad którym rozpoczniemy dyskusję w trakcie październikowego posiedzenia Prezydium i plenarnego.

Zasady tworzenia standardów pragnęlibyśmy wypracować we współpracy z ministrem edukacji, Państwową Komisją Akredytacyjną oraz całym środowiskiem akademickim, aby stały się one czynnikiem wspomagającym kształcenie, ułatwiającym mobilność studentów oraz zapewniającym wysoką jakość kształcenia. Waga standardów skłania do zaangażowania całego środowiska, bowiem trudno sądzić, aby pojedyncze osoby mogły podołać temu zadaniu. Począwszy od stycznia bieżącego roku, przed przekazaniem standardów do MENiS, są one wstępnie konsultowane z PKA, Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz innymi organizacjami funkcjonującymi w obszarze środowiska akademickiego i nauki, w nadziei na ich doskonalenie i dostosowywanie do oczekiwań kształcących się i pracodawców. Tę drogę będziemy rozwijać przy opracowywaniu drugiej edycji standardów.

26 września uczestniczyłem w uroczystości otwarcia siedziby Fundacji Rektorów Polskich w Warszawie, połączonej z seminarium „Dobre obyczaje w procesie kształcenia w szkołach wyższych”, inaugurującym powstanie Instytutu Społeczeństwa Wiedzy. Prof. Jerzy Woźnicki, prezes FRP, był gospodarzem uroczystości i inicjatorem zorganizowania seminarium. W dyskusję wprowadził prof. Józef Lipiec, prezentując „Akademicki kodeks wartości Uniwersytetu Jagiellońskiego”. Wystąpienie zainicjowało ożywioną wymianę poglądów, w której uwypuklono wiele wypaczeń dotykających środowisko akademickie. Liczne wypowiedzi wiązały niepokojące zjawiska z ogólnym stanem etycznym naszego społeczeństwa. W trakcie zmian, jakie miały miejsce w ostatnim półwieczu, rozmyciu uległy kanony dobrych obyczajów i najwyższa pora, aby zacząć mówić, co uchodzi, a co nie uchodzi nauczycielowi akademickiemu, pracownikowi nauki czy studentowi. Środowisko akademickie ponosi szczególną odpowiedzialność za przekazanie reguł dobrych obyczajów kształcącym się. Aby było to skuteczne, musi ono samo oczyszczać się i dawać dobry przykład. Jakie bowiem ono będzie, tacy będą absolwenci, a później elity odpowiedzialne za gospodarkę i życie społeczne w kraju. Sytuacja jest alarmująca i nie ma prostych sposobów powstrzymania niekorzystnych zjawisk. Od nasilających się dyskusji należy przejść do działań wychowawczych, których uczelnie w przeszłości unikały. Środowisko nasze musi mieć odwagę wytykania tego, co złe i karania czynów nagannych. Bez tego trudno będzie zachować prestiż i uznanie, jakim ciągle darzy nas społeczeństwo.

Skończył się okres letniej przerwy, a rozpoczął rok akademicki o tyle szczególny, że ukończymy go już w Unii Europejskiej. Czeka nas wytężona praca i nowe wyzwania, z którymi przyjdzie się nam zmierzyć w zmieniającej się rzeczywistości. Życzmy więc sobie udanego startu, optymizmu i wytrwałości w osiąganiu celów, satysfakcji z dokonań oraz wiary w lepsze jutro.

 

Komentarze