Wartość sanologii |
Życie akademickiePróba realizacji zajęć z sanologii od dwóch lat ma miejsce w Politechnice Białostockiej. Opracowany został zakres tematyczny przedmiotu, Paweł Szuszczyński
Systematyczny rozwój wielu dziedzin nauki od wieków miał i nadal ma decydujący wpływ na egzystencję ludzi. Dla jednych jest to wpływ pomyślny, dla innych, niestety, degradujący. Mimo takiego rozwoju, nie przeminęły zwykłe ludzkie marzenia o szczęśliwym, radosnym i pomyślnym życiu. Dzisiejszy człowiek musi być organizatorem swego życia – doskonałym menedżerem, bardzo często także własnej rodziny. Człowiek jako organizator życia osobistego oraz swoich najbliższych powinien się czuć odpowiedzialny za dobre wywiązywanie się z tej ważnej roli. Odpowiedzialność ta jest nieuniknionym wyzwaniem zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet. Jednak, aby człowiek mógł poprawnie realizować kierownicze zadanie wobec siebie i najbliższych, musi się tego nauczyć. Oczywiście, nie ma takiej szkoły życia! Jak zatem zdobyć wiedzę zapewniającą skuteczne kierowanie „losem” własnym i najbliższych? Najlepszą szkołą jest samo życie. To prawda, jednak ta szkoła może trwać długo i często kosztuje zbyt wiele. Niekiedy może zakończyć się porażką. Rozsądne jest korzystanie z wiedzy już istniejącej, sprawdzonej. Mądre zatem będzie stosowanie zasady, że lepiej uczyć się na cudzych błędach. Nie ulega najmniejszej wątpliwości – życie człowieka wymaga wiedzy, i to wiedzy wszechstronnej. Część wiedzy potrzebnej do funkcjonowania zdobywamy w różnego rodzaju szkołach, w domu od rodziców i krewnych, w wojsku, a także w rozmaitych organizacjach społecznych czy religijnych. Wiedza zdobywana w ten sposób przynosi cenne korzyści, przygotowuje np. młodego mężczyznę lub kobietę do konkretnego zawodu. Jednak ma ona poważny brak – nie przygotowuje do codziennego życia w domu, rodzinie, otoczeniu. ZDROWIE CZŁOWIEKA I POPULACJIWielka szkoda, że „szkoła życia” jest tak marginalnie traktowana w zorganizowanej edukacji. Należy jednak zauważyć, iż w ostatnich latach coś się zaczyna dziać w tym zakresie. W niektórych szkołach podstawowych i średnich wprowadza się przedmioty, które w pewnym sensie przygotowują młodzież do życia w rodzinie. Takim przedmiotem jest np. wychowanie seksualne. Dobrze, że problematyka wychowania do życia w rodzinie powoli zaczyna funkcjonować w szkolnictwie podstawowym i średnim. Warto jednak zauważyć, że poziom przekazywanej wiedzy dostosowany jest do wieku uczniów i z tego powodu nie może w pełnym zakresie spełnić zakładanej roli, jaką jest przygotowanie do optymalnego kierowania swoim życiem w przyszłości. Doskonałym rozwiązaniem byłoby powszechne wprowadzenie na studiach wyższych przedmiotu podstawy sanologii. Pionier polskiej sanologii prof. Leon Jabłoński, wybitny specjalista w dziedzinie medycyny społecznej, definiuje sanologię jako naukę o zdrowiu człowieka i populacji ludzkiej (Leon Jabłoński, Sanologia, Wyższa Szkoła Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Warszawa 1998). Prof. Jabłoński wiąże tę naukę z polityką zdrowotną państwa, promocją zdrowia oraz profilaktyką zdrowotną. Uczony widzi celowość i konieczność wykładania tego przedmiotu we wszystkich uczelniach wyższych przygotowujących studentów do pracy w szeroko rozumianej administracji państwowej. Na sanologię można spojrzeć także z innego punktu widzenia, zgodnego z cytowaną definicją, i widzieć ją szerzej, jako naukę dającą wszystkim młodym ludziom teoretyczne podstawy do prowadzenia zdrowego życia. Taki cel osiągnie się wówczas, gdy w sympatycznej nazwie zawarta będzie nauka przygotowująca młodego człowieka do przyszłego zdrowego, pomyślnego i radosnego życia. Zasadniczym celem nauczania podstaw sanologii może być przekazanie studentom wszystkich rodzajów studiów określonego zakresu wiedzy niezbędnej w optymalnym planowaniu i organizowaniu życia osobistego oraz własnej rodziny, prowadzącego do osiągnięcia zadowolenia, radości i szczęścia. Merytoryczne treści przedmiotu zawierać powinny zagadnienia zdrowia fizycznego i psychicznego, związanego z codziennym życiem ludzi oraz rodzin. W treściach nauczania można przekazać studentom praktyczne rady i wskazówki stanowiące dobre przesłanki do podejmowania w życiu mądrych decyzji dotyczących zakładania i planowania rodziny, wychowywania dzieci, rozwiązywania trudnych problemów małżeńskich. Wszystkie zagadnienia powinny być podbudowane ogólną teorią życia i zdrowia oraz wartościami gwarantującymi osiągnięcie zdrowia, szczęścia i pomyślności, w tym wartościami chrześcijańskimi.
POTWIERDZA POTRZEBĘPróba realizacji tak rozumianej sanologii od dwóch lat ma miejsce w Politechnice Białostockiej. Opracowany został zakres tematyczny przedmiotu, zajmujący piętnaście dwugodzinnych wykładów. Szczegółową tematykę wykładów przedstawiono w tabeli. Dwuletnie doświadczenie w realizacji sanologii przyniosło wiele wniosków. Przede wszystkim potwierdziło potrzebę wprowadzenia tej tematyki na studiach wyższych. Powyższe twierdzenie wynika z bezpośrednich ocen samych studentów, wypowiedzianych po sesjach egzaminacyjnych, w których jednoznacznie podkreślano właściwy dobór tematyki oraz optymalnie dydaktyczne formy przekazu. Ponadto doświadczenia potwierdziły, iż ze względu na indywidualne cechy każdego człowieka podczas zajęć nie można przekazywać gotowych rozwiązań. Problemy dotyczące indywidualnych zdrowych ludzkich zachowań omawiać należy posługując się dobrymi i sprawdzonymi zasadami i prawami, podbudowując je precyzyjnie dobranymi przykładami. Wszystkie treści nauczania w przedmiocie podstawy sanologii mają służyć dobru pojedynczych osób, rodzin i społeczeństwa i są ujęte w aspekcie uczuciowego i praktycznego wykorzystania elementów wiedzy takich dziedzin naukowych, jak medycyna, psychologia, prawo, filozofia, historia i inne. Dr hab. Paweł Szuszczyński, prof. PB, jest pracownikiem Zamiejscowego Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej w Suwałkach.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
