Wystąpienie prof. Wiszniewskiego, przewodniczącego
KBN, wzbudziło nadzieję na poprawę finansowania
działalności naukowej uczelni.

Andrzej Pelczar

13. posiedzenie plenarne Rady Głównej odbyło się 12 marca. Poprzedniego dnia zebrało się Prezydium Rady na swym 17. posiedzeniu.

W posiedzeniu plenarnym wziął udział prof. Andrzej Wiszniewski, przewodniczący KBN, który w obszernym wystąpieniu przedstawił stan przewidywanych funduszy na badania naukowe oraz zasady ich podziału i zamiar wprowadzenia ważnych zmian tych zasad. Spośród propozycji najistotniejszych odnotujmy tę, by środki dzielić przy uwzględnieniu przede wszystkim wyników pracy naukowej poszczególnych jednostek organizacyjnych, w odniesieniu jednak także do liczby zatrudnionych w nich badaczy (a więc "produkcji naukowej" liczonej na osobę badacza). Nie mogąc streszczać obszernego i interesującego wystąpienia powiem tylko, że wywołało ono żywą dyskusję oraz wyrobiło przekonanie o pełnym zrozumieniu przez kierownictwo KBN problemów szkolnictwa wyższego i wzbudziło nadzieję na poprawę finansowania działalności naukowej uczelni w ramach możliwości Komitetu.

Zapoznano się, jak zwykle, ze sprawozdaniami osób, które reprezentowały Radę na posiedzeniach różnych gremiów (tym razem pominę szczegóły).

POPARCIE DLA GŁÓWNYCH IDEI

Rada stwierdziła, że w pełni podziela stanowisko Senatu Uniwersytetu warszawskiego z 18 lutego br. w sprawie wydarzeń Marca 1968. Rada Główna zwróciła się w swoim stanowisku do Prezydenta, Senatu i Sejmu RP o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, naprawiającej krzywdy pozbawionym obywatelstwa polskiego.

Rada wyraziła opinię w sprawie przedstawionego przez MEN projektu reformy systemu edukacji, wyrażając poparcie dla głównych idei zawartych w tym projekcie i podkreślając ważne, pozytywne elementy proponowanej reformy: całościowy charakter systemu edukacji; zmiany programów i metod nauczania z większym naciskiem na wyrabianie umiejętności i kształtowanie osobowości, a mniejszym na "wiedzę encyklopedyczną"; uwypuklenie wychowawczej roli szkoły w powiązaniu z rolą rodziny i społeczności lokalnej; wprowadzenie zewnętrznej, zobiektywizowanej oceny postępów uczniów; założenie motywacyjnego systemu wynagradzania nauczycieli. Równocześnie Rada stwierdziła, że ogłoszone (...) założenia reformy są ogólne i mają w dużym stopniu charakter deklaratywny. Istnieją obawy co do możliwości rozpoczęcia reformy w założonym przez MEN terminie. Pośród wyliczonych następnie zadań, które, w związku z reformą, muszą być - według Rady - podjęte w najbliższym czasie, są m.in.: oszacowanie jej kosztów i zapewnienie środków na realizację, zsynchronizowanie reformy programowej w szkołach z przygotowaniem do niej nauczycieli, stworzenie jednolitego systemu oceny jakości kształcenia, zmodyfikowanie proponowanej drogi awansu zawodowego nauczycieli (jeśli będzie za długa i zbyt sformalizowana, może działać antymotywacyjnie).

W związku z zakończeniem prac Zespołu ds. Nowelizacji Ustawodawstwa Dotyczącego Szkolnictwa Wyższego, pod kierunkiem prof. Jerzego Osiowskiego, Rada z uznaniem przyjęła wyniki tych prac w oficjalnym stanowisku.

Rada podjęła uchwałę dotyczącą projektu nowelizacji ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Rada przyjęła w niej do wiadomości roboczy projekt nowelizacji, przedstawiający odmienną od dotychczasowej koncepcję systemu ubezpieczeń zdrowotnych, podkreślając najważniejsze pozytywne cechy projektu, lecz zgłaszając wiele szczegółowych uwag i zastrzeżeń oraz uwagi ogólne, spośród których wspomnę tylko o braku symulacyjnych oszacowań kosztów reformy oraz ewentualnego wzrostu administracji, które powinny towarzyszyć zamierzeniom nowelizacyjnym.

PRZYJĘŁA DO WIADOMOŚCI

Rada podjęła uchwałę co do projektów rozporządzeń ministra EN, zmieniających rozporządzenia: w sprawie wynagradzania nauczycieli akademickich i w sprawie stanowisk pracy oraz zasad wynagradzania pracowników szkół wyższych nie będących nauczycielami akademickimi, w związku z podwyżką wynagrodzeń od 1 kwietnia 1998 r., stwierdzając m.in., że przyjmuje do wiadomości proponowane zmiany taryfikatorów płacowych, przewidujące (...) podwyższenie stawek wynagrodzeń w granicach ok. 13 proc., z zastosowaniem korekt porządkujących wzajemne relacje stawek płacowych, a także dodając pewne szczegółowe uwagi dotyczące tych korekt. Ponadto Rada zwraca uwagę na to, że niewielki zakres korekt porządkujących był zdeterminowany wspomnianą, relatywnie niewielką skalą podwyżki wynagrodzeń w szkołach wyższych w obecnym roku.

Rada podjęła uchwały opiniujące pozytywnie (lub nie wnoszące zastrzeżeń) projekty następujących aktów prawnych: rozporządzeń ministra EN w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych zawodowych i w sprawie określenia maksymalnej wysokości opłaty wnoszonej przez osobę ubiegającą się o przyjęcie na studia w państwowej uczelni zawodowej w roku akademickim 1998/99, a także zasad podziału w 1998 r. dotacji na działalność dydaktyczną w akademiach wychowania fizycznego oraz konwencji o uznaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w regionie Europy.

Rada uchwaliła minima programowe dla dwóch kierunków: biologii i nawigacji.

Rada nie znalazła podstaw do utworzenia nowego kierunku "optometria", o co wnioskowało Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki.

Rada zaopiniowała pozytywnie dwa i negatywnie trzy wnioski szkół wyższych o przyznanie prawa do nadawania stopni naukowych oraz podjęła uchwały o wnioskach uczelni niepaństwowych w sprawach dotyczących uruchamiania kierunków studiów i uzyskiwania uprawnień do prowadzenia studiów magisterskich, nie znajdując podstaw do opinii pozytywnych.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Uwagi.