Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 1999

Spis treści numeru 4/1999

Habilitacja dla wszystkich
Poprzedni Następny

Wszystkie jednostki naukowe, spełniające stosowne warunki jakościowe
(i kadrowe), powinny mieć możliwości ubiegania się
o prawo przeprowadzania przewodów habilitacyjnych.

Andrzej Pelczar

Kolejne posiedzenia – 30. Prezydium i 22. plenarne Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego – odbyły się, odpowiednio, w dniach 24 i 25 marca br. Prezydium przygotowało, jak zwykle, materiały na posiedzenie plenarne.

ZACHOWAĆ RADĘ

Przedyskutowano też szczegółowo wybrane zagadnienia dotyczące założeń projektu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, w związku z tym, co mówił w kilku swych wystąpieniach minister, prof. Mirosław Handke. Ze względu na to, że wszystkie dotychczasowe informacje na ten temat miały charakter wstępny, Rada nie mogła się jeszcze oficjalnie wypowiadać i uwagi zawarte w stanowisku Prezydium traktować trzeba jako sygnalizujące pewne ogólne spostrzeżenia, przypominające wcześniejsze wypowiedzi Rady oraz zapowiadające to, co może się znaleźć w późniejszej, oficjalnej opinii.

Prezydium Rady stwierdziło m.in., że: konieczne jest objęcie nową ustawą całości spraw szkolnictwa wyższego, należy zachować instytucję Rady Głównej jako wybieralnego organu reprezentującego środowisko akademickie, z uprawnieniami i obowiązkami takimi jak obecnie, za wyjątkiem uprawnień i obowiązków typu akredytacyjnego (które powinny być przejęte przez przyszłą Komisję Akredytacyjną; utworzenie takiej Komisji i wprowadzenie systemu oceny jakości kształcenia jest konieczne).

HABILITACJE I PLAGIATY

Wśród spraw dyskusyjnych, poruszanych w kilku wystąpieniach ministra edukacji, była m.in. kwestia ograniczenia kręgu jednostek, którym udzielałoby się uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego do – jedynie – jednostek uczelnianych.

Prezydium uznało, że nie widać podstaw do takiego uregulowania prawnego, gdyż stopień doktora habilitowanego jest stopniem naukowym, a więc wszystkie jednostki naukowe, spełniające stosowne warunki jakościowe (i kadrowe), powinny mieć możliwości ubiegania się o prawo przeprowadzania przewodów habilitacyjnych. Dodam, że w czasie wspólnego posiedzenia Prezydiów Polskiej Akademii Nauk i Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych w dniu 10 marca, kiedy minister Handke przedstawił omawianą sprawę, wywiązała się gorąca dyskusja, w czasie której wszyscy przedstawiciele PAN i CK wypowiadali się przeciwko propozycji odebrania jednostkom pozauczelnianym prawa habilitowania. Byłem zaproszony na to posiedzenie. Przedstawiłem potem tematykę wspomnianej dyskusji, zarówno Prezydium, jak i całej Radzie. Prezydium wyraziło także przekonanie o konieczności wprowadzenia do nowej ustawy stosownych przepisów o postępowaniach w sprawach wykrytych nieuczciwości naukowych, plagiatów itd. Prezydium uważa, że każda decyzja podjęta na skutek wprowadzenia w błąd tych, którzy tę decyzję podejmowali (jako wynik działań nieuczciwych, plagiatu, oszustwa, fałszerstwa naukowego itp.), powinna być uznana za nieważną z mocy prawa. Nie wyklucza to, oczywiście, innych działań, w tym karnych i dyscyplinarnych, które muszą być podejmowane w oparciu o stosowne przepisy. Stanowisko Prezydium w tej sprawie podzieliła Rada i podjęła odpowiednią uchwałę na swym posiedzeniu plenarnym.

NIE SPŁASZCZAĆ

Rada Główna zaopiniowała pozytywnie, zgłaszając jednak kilka uwag, projekty: ustawy „Prawo archiwalne”, umowy między Rzeczypospolitą Polską i Republiką Litewską o wzajemnym uznawaniu świadectw dojrzałości, tytułów zawodowych w szkolnictwie wyższym i stopni naukowych oraz rozporządzenie MEN w sprawie prowadzenia przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów, a także projekt rozporządzenia MEN w sprawie zasad udzielania dotacji przedmiotowych na wydawanie podręczników szkolnych i akademickich. Zaopiniowano też projekt podziału środków na badania własne w r. 1999 pomiędzy uczelnie nadzorowane przez MEN, uznając, że z dwóch wariantów ograniczników, które stosuje się przy ustalaniu ostatecznych kwot przydzielanych uczelniom, należy przyjąć „widełki”: 90 – 140 proc. ubiegłorocznej dotacji (tj. nie mniej niż 90 proc., nie więcej niż 140 proc.), odrzucając wariant spłaszczający (a więc antymotywacyjny): 100 – 120 proc.

Rada zaopiniowała pozytywnie projekt utworzenia uniwersytetu w Olsztynie, opierając się na opiniach senatów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Gdańskiego.

Rada powołała Centralną Komisję Wyborczą RG. Jej przewodniczącym został prof. Andrzej Morawiecki.

UCHWAŁY

Podjęto także uchwałę zaliczającą uczelnie niepaństwowe, powołane na mocy ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, do poszczególnych grup uczelni (uczelnie powołane na mocy ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych będą wybierały swych przedstawicieli w oparciu o tę ustawę w innym trybie; zobaczyć tu można – po raz kolejny – ułomność takiego stanu prawnego, jaki powstał po uchwaleniu odrębnej ustawy o wyższych szkołach zawodowych).

Uchwalono minima programowe dla kierunków: biotechnologia, bibliotekoznawstwo i informacja naukowa oraz filologia polska. Podjęto 14 uchwał opiniujących wnioski o utworzenie nowych szkół niepaństwowych, rozszerzanie uprawnień szkół już istniejących (4 pozytywnie, 4 negatywnie) oraz o uprawnienia do nadawania stopni naukowych w różnych uczelniach (4 pozytywnie, 2 negatywnie).

Rada upoważniła Prezydium do zaopiniowania projektu rozporządzenia w sprawie zmian wynagrodzeń pracowników wyższych uczelni, jeśli będzie to konieczne, w okresie między posiedzeniami plenarnymi.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Uwagi.