Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 1999

Spis treści numeru 4/1999

Uczciwość studiów i badań
Poprzedni Następny

Prezydium KRASP wnosi o jasne określenie odpowiedzialności osób,
które dopuściły się plagiatu oraz ściganie ich z urzędu.

Aleksander Koj

Tematyka dyskusji na posiedzeniu Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, które odbyło się 13 marca w Politechnice Warszawskiej, została niespodziewanie zdominowana przez problemy etyki akademickiej.

SZCZEGÓLNIE DRASTYCZNY PRZYKŁAD

Jakkolwiek bezpośrednią przyczyną dyskusji była decyzja ministra edukacji narodowej uchylająca zarządzenie rektora Uniwersytetu Warszawskiego dotyczące trybu postępowania w przypadku stwierdzenia uzyskania tytułu zawodowego magistra (licencjata) w wyniku przedstawienia pracy magisterskiej (licencjackiej) stanowiącej plagiat, członkowie Prezydium przywołali liczne przypadki naruszeń prawa i dobrych obyczajów w nauce. Szczególnie drastyczny przykład dotyczy ponad 30 plagiatów popełnionych przez pracownika Śląskiej Akademii Medycznej, który nie tylko nie został ukarany (jego wykroczenie uległo przedawnieniu w świetle obecnych przepisów), ale nawet znalazł zatrudnienie w innej szkole wyższej. Jest to rzecz nie do pomyślenia w jakimkolwiek cywilizowanym kraju.

Z kolei plagiat wykryty w opublikowanej pracy doktorskiej, obronionej przed kilku laty w Uniwersytecie Jagiellońskim, skłonił radę wydziału do podjęcia specjalnej uchwały anulującej przyznanie stopnia doktora. Niedoszły doktor nie protestował, ale przy istniejących lukach prawnych mógł skutecznie bronić się na drodze sądowej. Nic więc dziwnego, że Prezydium KRASP w swej uchwale Nr 6 zwraca się do Ministra Edukacji Narodowej o wycofanie podjętej decyzji, a jednocześnie apeluje o wprowadzenie do nowej ustawy o szkołach wyższych jednoznacznych przepisów unieważniających wszelkie uprawnienia nabyte w wyniku plagiatu lub innego oszustwa. Ponadto Prezydium KRASP wnosi o jasne określenie odpowiedzialności osób, które dopuściły się takich czynów oraz ściganie ich z urzędu niezależnie od kroków podjętych przez instytucję nadającą dyplom czy stopień naukowy.

KLUCZOWE UPRAWNIENIA W RĘKACH UCZONYCH

W drugiej części posiedzenia członkowie Prezydium KRASP dyskutowali nad założeniami systemu badań naukowych, przygotowanymi przez Komisję Legislacyjną KRASP pod przewodnictwem rektora Jerzego Woźnickiego. W ocenie Prezydium KRASP Komitet Badań Naukowych spełnił bardzo pozytywną rolę w okresie transformacji ustrojowej, choć znane są słabości obecnego modelu finansowania badań oraz pojawiające się nieprawidłowości w procesie przyznawania funduszy na projekty badawcze. Prezydium jest zdania, że kluczowe uprawnienia w ważnych dla środowiska naukowego sprawach powinny pozostać w rękach wybieranych uczonych, ale jednocześnie istnieje potrzeba, aby obecny przewodniczący KBN uzyskał w strukturze rządu pełne uprawnienia ministra, nawet za cenę utworzenia w przyszłości jednego resortu obejmującego edukację, naukę i technologię. W tym nowym resorcie finansowanie poszczególnych pionów powinno się odbywać przez wyspecjalizowane agencje, co pozwoli na przynajmniej częściowe złamanie monopolu. Założenia modelowe zmiany systemu, a następnie nowa ustawa o systemie badań naukowych, powinny być przygotowane przez właściwe organy rządowe i przedyskutowane w środowiskach akademickich i naukowych, zanim po naniesieniu korekt zostaną wprowadzone w życie. Natomiast wynikające z Konstytucji RP dostosowanie istniejącego ustawodawstwa powinno mieć jedynie charakter ograniczony, a rozwiązania przyjęte w ramach tej nowelizacji – zgodne z ogólnymi założeniami systemu badań naukowych, wskazanymi w opracowaniu Komisji Legislacyjnej KRASP. Opracowanie to zostanie w najbliższym czasie opublikowane pod egidą KRASP.

POPRAWIONY REGULAMIN

Prezydium KRASP obradujące w Politechnice Warszawskiej przyjęło także poprawki do regulaminu KRASP i postanowiło przedstawić je wszystkim członkom na plenarnym posiedzeniu w dniu 6 czerwca br. Nowy regulamin pozwoli na przeprowadzenie wyborów władz KRASP przez nowych rektorów-elektów na posiedzeniu czerwcowym. W związku z kontrowersją dotyczącą udziału w obradach senatów uczelni prodziekanów jako zastępców dziekanów, Prezydium zleciło Komisji Legislacyjnej KRASP opracowanie jasnego stanowiska w tej sprawie.

Uwagi.