Strategia Komitetu Prognoz
WARSZAWA
PKomitet Prognoz Polska 2000 bis przy Prezydium PAN ogłosił strategię rozwoju kraju do roku 2020. Głównymi czynnikami rozwoju kraju w tym okresie będą edukacja, nauka i technologia oraz budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem członków Komitetu polska gospodarka wymaga strukturalnej przebudowy. Powinniśmy uznać dyscypliny związane z wysokimi technologiami za priorytetowe, tak w obszarze badań naukowych, jak gospodarki, i w te dziedziny inwestować. Podstawą rozwoju musi być zwiększenie oszczędności krajowych. Strategia przedstawiona przez Komitet Prognoz wydaje się być ostrożniejsza od tej, którą przedstawił niedawno rząd. – Staraliśmy się zwrócić uwagę – powiedział prof. Leszek Kuźnicki, przewodniczący Komitetu – na potrzebę stworzenia takiej strategii, która będzie konsekwentnie realizowana przez kolejne rządy, niezależnie od
iich opcj politycznej.
Medal Smoluchowskiego
WARSZAWA
Podczas zebrania plenarnego Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Fizycznego, które odbyło się 13 stycznia, wręczono prof. Bohdanowi Paczyńskiemu Medal im. Mariana Smoluchowskiego. Wybitnego polskiego astrofizyka, od lat pracującego w Uniwersytecie Princeton w USA wyróżniono za wybitne osiągnięcia naukowe, a szczególnie za odkrycie zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego do poszukiwania masywnych obiektów astronomicznych oraz przewidzenie pozagalaktycznego charakteru błysków gamma. Podczas posiedzenia Zarządu PTF rozdano też doroczne nagrody im. A. Piekary za najlepsze prace magisterskie oraz nagrody za popularyzację fizyki i dla wyróżniających się nauczycieli tego przedmiotu.
Greifswald i Bari
SZCZECIN
Uniwersytet Szczeciński podpisał ostatnio umowy o współpracy z dwoma zagranicznymi uniwersytetami. W ramach umowy z Uniwersytetem w Greifswaldzie, niemiecka uczelnia ma rozwijać działalność kolegium im. A. Kruppa oraz pomagać USz. w zdobyciu pieniędzy z programów UE na budowę Europejskiego Centrum Współpracy i Rozwoju w Szczecinie. Współpraca uczelni ma służyć rozwojowi kontaktów przygranicznych w ramach Euroregionu „Pomerania”. Umowa z Uniwersytetem w Bari przewiduje, oprócz współpracy naukowej i dydaktycznej, także stworzenie w Szczecinie Centrum Kultury i Języka Włoskiego.
Autoklawy dla akademickiego ZOZ-u
KRAKÓW
18 stycznia odbyła się uroczystość przekazania Zakładowi Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w Krakowie autoklawów – urządzeń służących do sterylizacji narzędzi medycznych. Autoklawy o wartości 49 tys. zł zostały zakupione przez Commercial Union Polska. Urządzenia spełniają wymogi określone w ustawie o gabinetach lekarskich, sterylizacja odbywa się w nich za pomocą pary wodnej pod ciśnieniem, a nie suchego powietrza. Krakowski ZOZ akademicki sprawuje opiekę nad ponad 50 tys. osób, głównie studentami i pracownikami szkół wyższych.
Polak w IAESTE
ŁÓDŹ
Podczas 53. Światowej Konferencji IAESTE w Durbanie (Republika Południowej Afryki) pracownik Politechniki Łódzkiej mgr Adam Rylski został wybrany zastępcą sekretarza generalnego tej organizacji. W ten sposób wszedł w skład trzyosobowego Komitetu Doradczego, w którym obok Polaka jest przedstawiciel Meksyku i Szwajcarii. Adam Rylski konkurował w wyborach z Amerykaninem i Słowakiem. Od roku jest on prezydentem Komitetu Narodowego IAESTE w Polsce, poprzednio przez wiele lat opiekował się praktykami IAESTE w PŁ. IAESTE (Międzynarodowe Stowarzyszenie Wymiany Studentów dla Doświadczeń Technicznych) umożliwia studentom uczelni technicznych zdobycie doświadczeń zawodowych i naukowych poprzez udział w praktykach zagranicznych.
Ekonomiczni podglądacze
POZNAŃ
19 stycznia w poznańskiej Akademii Ekonomicznej odbyła się prezentacja Benchmarking w branży internetowej, zorganizowana przez studencką organizację SIFE – eXpanding possibilities. Benchmarking polega na sondowaniu, w jaki sposób przodujące firmy osiągają swą wiodącą pozycję
rynkową oraz adaptowaniu stosowanych przez nie rozwiązań do własnych potrzeb. Ta bardzo popularna w krajach rozwiniętych metoda u nas sprowadza się głównie do porównania strategii cenowych oraz jakości oferowanych produktów i usług z ofertą konkurencji. Nie bierze się natomiast pod uwagę zasad, w oparciu o które funkcjonują poszczególne komórki organizacyjne firm. Prezentacja dotycząca benchmarkingu jest jedną z cyklu podobnych imprez dotyczących rynku internetowego, organizowanych przez poznański oddział
SIFE.
Świątynia ognia
WARSZAWA
Starożytną Świątynię Ognia odkryli archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego w oazie nad rzeką Tendż w południowej Turkmenii. Badania prowadzone we współpracy z Uniwersytetem w Aszchabadzie ujawniły ślady zasypanej budowli związanej z kultem Zoroastry. Odsłonięto już kilka pomieszczeń, w tym sanktuarium z ołtarzami ofiarnymi. Jest to najlepiej zachowana świątynia tego kultu w Azji Środkowej. Zbudowana w I w. p.n.e., została w VII stuleciu opuszczona – zapewne w związku z ekspansją islamu – i specjalnie zasypana przez wyznawców lub kapłanów. Dzięki temu zabezpieczeniu przetrwała niezniszczona pod warstwą piasku. Zachowały się nie tylko mury, ale także znajdujące się na nich reliefy i malowidła.
Bank z Politechniką
WROCŁAW
Współpraca Politechniki Wrocławskiej z irlandzkimi uczelniami trwa już od 8 lat. Realizowano ją w programach TEMPUS i ACT, a obecnie także LEONARDO DA VINCI (do 2004 r.). Umowa podpisana 17 stycznia przez prof. Andrzeja Mulaka, rektora PWr., Iognaida O’Muircheartaiga, rektora National University of Ireland w Galway oraz Liama Hogana z Banku Zachodniego, którego udziałowcem jest irlandzki AIB, dotyczy m.in. praktyk i kształcenia irlandzkich studentów we Wrocławiu. Irlandzki rektor chciałby sprawić, aby wymiana studentów między naszymi krajami była rzeczywiście dwustronna. Wkrótce dwóch pierwszych studentów irlandzkich znajdzie się we Wrocławiu dzięki pomocy Banku Zachodniego, który zorganizuje im u siebie staż. Zaplanowany program współpracy powinien przyczynić się do rozwoju badawczego, a jednocześnie stać się podstawą do występowania o finansowanie badań. Srebro za ekologię
LUBLIN
Katedra Procesów Polimerowych Politechniki Lubelskiej uzyskała podczas polsko-czesko-słowackiej wystawy w Trzcińcu na Zaolziu srebrny medal za nowe technologie w obszarze ochrony środowiska. Przyznano go za opracowanie sposobu utylizacji odpadów polichlorku winylu. Można z nich uzyskać pełnowartościowe produkty, np. folie wykorzystywane do celów hydroizolacji, w budownictwie, w wałach przeciwpowodziowych, na wysypiskach śmieci itp. Opracowana technologia nie dopuszcza odpadów PCV do kontaktu ze środowiskiem, tzn. glebą, powietrzem i wodą, a także do kontaktu z człowiekiem.
Stypendyści Funduszu
Królowej Jadwigi
KRAKÓW
W styczniu i lutym kolejnych 17 osób z Europy Środkowowschodniej – z 98, które otrzymały stypendia w tym roku akademickim – przyjechało do Krakowa w ramach stypendiów z Funduszu Królowej Jadwigi. Utworzono go w 1999 r. dla upamiętnienia odnowienia Akademii Krakowskiej w 1400 r. Celem Funduszu jest udzielanie stypendiów pracownikom naukowym oraz doktorantom pochodzącym z Europy Środkowowschodniej na czas ich pobytu w Krakowie. Fundusz powstaje z części zysku Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz ze środków ofiarowanych przez darczyńców. Dotychczas zebrano na ten cel ok. 1 mln zł. najbardziej hojna wśród wpłacających na ten cel była Fundacja Kulturalna Pruszyńskich. Fundacja Studentów UJ „Bratniak” przekazała dla stypendystów na cały rok akademicki 2000/01 12 bezpłatnych miejsc w domach studenckich.
Planetoida Banacha
WARSZAWA
Planetoida nr 16856, odkryta w grudniu 1997 r. przez amerykańskich astronomów, otrzymała imię prof. Stefana Banacha (1892-1945), światowej sławy matematyka związanego z Uniwersytetem Jana Kazimierza we Lwowie. Prof. Banach stworzył lwowską szkołą matematyki, która wraz ze szkoła warszawską wydźwignęła matematykę polską na jedno z czołowych miejsc w świecie. Już kilka planetoid
nosi imiona polskich uczonych. Uczczono w ten sposób astronomów: Tadeusza Banachiewicza, Jana Heweliusza, Grzegorza Sitarskiego, Tomasza Kwiatkowskiego i Tadeusza Michałowskiego, matematyka Alfreda Tarskiego oraz Marię i Piotra Curie.
Nagroda Rittermana
KRAKÓW
21 stycznia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego zostały wręczone nagrody w konkursie im. Stefana Rittermana za najlepszą pracę magisterską w roku akademickim 1999/2000. Nagrody, podobnie jak w poprzednim roku, ufundowane zostały przez Georgesa Rittermana. Przyznano dwie pierwsze nagrody po 1600 zł każda i jedną drugą w wysokości 1100 zł. Pierwszą nagrodę uzyskały ex aequo mgr Agnieszka Grzelak – za pracę Europeizacja prawa karnego w świetle prawa Unii Europejskiej, przygotowaną pod kierunkiem prof. Stanisława Biernata – i mgr Elżbieta Mreńca – za pracę Rola prawotwórcza głowy państwa w Polsce w XX wieku, napisaną pod kierunkiem prof. Stanisława Płazy. Mgr Joanna Hakluk uzyskała II nagrodę za pracę Podwyższenie kapitału akcyjnego w spółkach akcyjnych prywatnych, której promotorem był prof. Ireneusz
Weiss.
WSZ z PWr.
WROCŁAW
Politechnika Wrocławska i Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Legnicy zawarły 23 stycznia umowę o współpracy w zakresie dydaktyki, nauki i organizacji. PWr. zobowiązała się do konsultacji programów nauczania realizowanych w WSZ, pomocy w uruchamianiu nowych specjalności i kierunków studiów oraz do organizowania wspólnych konferencji naukowych. Studenci WSZ będą mogli korzystać ze zbiorów bibliotecznych PWr. Umowa da formalną podstawę do zatrudniania w WSZ nauczycieli akademickich z PWr. PWr. uzyska prawo do współdecydowania o działalności WSZ przez powołanie przedstawiciela PWr. do konwentu i senatu WSZ. Absolwenci Wyższej Szkoły Zawodowej będą mogli podejmować studia uzupełniające w PWr. Analogiczna umowa została podpisana już wcześniej z Kolegium Karkonoskim w Jeleniej Górze. Można oczekiwać, że podobne kontakty będą nawiązane z WSZ w Wałbrzychu.
Nagroda Giedroycia
LUBLIN
24 stycznia Senat UMCS podjął decyzję o ustanowieniu Nagrody im. Jerzego Giedroycia. Będzie ona przyznawana corocznie za badania nad dziedzictwem paryskiej „Kultury” oraz za twórczą kontynuację w obszarze nauki, określonym przez pozostawione przez redaktora „Kultury” Przesłanie. Nagrodę w wysokości 20 tys. zł przyznawać będzie Kapituła pod przewodnictwem Krzysztofa Pomiana. Werdykt Kapituły będzie ogłaszany 14 września, w rocznicę śmierci J.
Giedroycia.
Złote Łopaty
WARSZAWA
W kolejnej edycji konkursu organizowanego przez „Archeologię Żywą”, „Rzeczpospolitą” i Fundację im. K. Michałowskiego Złote Łopaty otrzymali prof. prof. Jan Chochorowski z UJ i Andrzej Kokowski z UMCS. Prof. Chochorowski wsławił się zbadaniem Wielkiego Kurhanu Ryżanowskiego. Jego badania przyczyniły się znacząco do poznania relacji miedzy Scytami i Sarmatami. Prof. Kokowski zasłynął jak badacz cmentarzyska Gotów w Masłomęczu. Jego prace przyczyniły się do zmiany poglądów na temat wędrówek Gotów.
Godło UWM
OLSZTYN
Senat Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego podjął 26 stycznia uchwałę o przyjęciu projektu godła i sztandaru. Godło UWM to biały orzeł z tarczą koloru czerwonego w złotej obwódce. Na polu tarczy widnieją 3 złote berła symbolizujące 3 uczelnie, które weszły w skład UWM. Całość umieszczona jest na granatowym tle. Jedną stronę sztandaru zajmuje biały orzeł na czerwonym polu (godło państwowe) ze złotym napisem SCIENTIAE ET PATRIAE (Nauce i Ojczyźnie), drugą – godło uczelni. Autorem projektu godła i sztandaru jest dr Piotr Obarek, artysta plastyk i jednocześnie pracownik
UWM.
MBA po niemiecku
WARSZAWA
2 lutego w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego otwarto Polsko-Niemieckie Centrum Edukacji Menedżerskiej. Niemieckimi partnerami warszawskiej uczelni są: Wyższa Szkoła Handlowa w Lipsku i Szkoła Wyższa w Bremen. Zadaniem placówki jest wspieranie współpracy między polskimi i niemieckimi instytucjami w zakresie edukacji, realizacji programów badawczych i wymiany studentów. Centrum ma też wspomagać WSPiZ we współpracy z niemieckimi instytucjami naukowymi i fundacjami, m.in. Fundacją Polsko-Niemiecką. Pierwszym rezultatem utworzenia Centrum było uruchomienie programu MBA w języku niemieckim.
Magnetyczny ogon Ziemi
WARSZAWA
W dniach 6-10 lutego odbyła się, zorganizowana przez Komitet Badań Kosmicznych PAN, międzynarodowa konferencja Committee on Space Research (COSPAR) poświęcona satelitarnym badaniom ziemskiej jonosfery i magnetosfery w projektach kosmicznych „Interboll” i „Cluster”. W zakończonym programie „Interboll” wykorzystano dwie pary satelitów wyposażonych m.in. w polskie przyrządy do pomiarów fal plazmowych i radiowego promieniowania Ziemi. Jedna para satelitów krążyła po wydłużonej orbicie w tzw. magnetycznym ogonie Ziemi, druga pracowała w strefie zórz polarnych. Kilkuletnie badania dostarczyły nowych danych o zjawiskach zachodzących w jonosferze. Wykryły też emitowane przez naszą planetę naturalne fale radiowe kilometrowej długości. Na konferencji przedstawiono też pierwsze wyniki rozpoczętego latem 2000 r. projektu Europejskiej Agencji Kosmicznej
„Cluster”.
Kształcenie nauczycieli
WROCŁAW
W Uniwersytecie Wrocławskim powołano Centrum Edukacji Nauczycielskiej, którego zadaniem jest zmodernizowanie prowadzenia zajęć z psychologii i pedagogiki, pozwalające, zgodnie z wymogami MEN, na nadawanie absolwentom uczelni uprawnień pedagogicznych, doskonalenie i zmianę kwalifikacji czynnych nauczycieli, uzyskiwanie uprawnień w zakresie nauczania drugiego przedmiotu, zdobywanie kwalifikacji doradcy nauczycieli. Na razie zorganizowano dla 2 tys. studentów kurs pedagogiki i psychologii. Wkrótce, w porozumieniu z Instytutem Historycznym ruszy studium podyplomowe z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie. Przygotowywany jest też projekt kształcenia nauczycieli przedsiębiorczości. Centrum będzie realizować 7 projektów w ramach grantów
MEN.
High Spin
WARSZAWA
Z udziałem 100 fizyków jądrowych z Europy, USA i Japonii obradowała w dniach 6-10 lutego w Instytucie Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego międzynarodowa konferencja High Spin Physics 2001, poświęcona najnowszym badaniom w dziedzinie struktury jądra atomowego. Spotkanie poświęcono zmarłemu w 1999 r. prof. Zdzisławowi Szymańskiemu, twórcy polskiej szkoły teorii budowy jąder atomowych. Uczestnicy dyskutowali m.in. o zjawiskach deformacji i rotacji jąder atomowych oraz o procesach jądrowych zachodzących we wszechświecie. Badania struktury jądra mają duże znaczenie: w mikroskali dla fizyki jądrowej, w makroskali – dla astrofizyki.
Medal za serca
KRAKÓW
9 lutego Prezydent Miasta Krakowa wręczył zespołowi z Kliniki Chirurgii Serca, Naczyń i Transplantacji w Szpitalu im. Jana Pawła Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Medale KRAKÓW 2000. Wyróżnienie to zostało przyznane za wybitne osiągnięcia medyczne, w szczególności za wykonanie w 2000 roku
2237 operacji serca w krążeniu pozaustrojowym, w tym 44 przeszczepy serca. Jest to wśród akademickich ośrodków w Europie i w Polsce najwyższa liczba operacji serca w jednej klinice w ciągu roku.
Sprzedajmy zanieczyszczenia
KRAKÓW
Okazuje się, że możemy zarobić na sprzedaży zanieczyszczeń. Umożliwiają nam to ustalenia podjęte podczas Konferencji Klimatycznej ONZ w Kioto w 1997 r. Postanowiono tam zmniejszyć emisję zanieczyszczeń o 5,2 proc. do 2008-2012 r. Przewidziano wówczas, że kraje, które emitują mniej zanieczyszczeń niż zgodnie z międzynarodowymi ustaleniami, „przypada” na nie, mogą sprzedawać swoje „zapasy” norm szkodliwych emisji. Ponieważ do dziś nie udało się ustalić szczegółowych zasad realizacji porozumienia z Kioto, Wydział Paliw i Energii AGH wraz z Fundacją Efektywnego Wykorzystania Energii i wieloma instytucjami z całej Europy zorganizował w dniach 9-10 lutego w Krakowie Forum European Network for Energy Economics Research. Starano się na nim zharmonizować mechanizmy zaproponowane w Kioto z istniejącymi w poszczególnych krajach UE i krajach kandydackich aktami prawnymi, dotyczącymi energii i ochrony środowiska.
Podwójni nauczyciele
LUBLIN
W dniach 9-10 lutego odbyła się w UMCS konferencja podsumowująca realizację programu STEP, finansowanego w ramach Tempus JEP. program dotyczył utworzenia nowych studiów kształcących nauczycieli przedmiotów przyrodniczych. Uczestniczyli w niej przedstawiciele UMCS, UJ, UO, Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach oraz Szkoły Nauk Ścisłych w Warszawie oraz uniwersytetów zagranicznych w Dortmundzie, Karlstadzie, Pizie i Utrechcie, a także Międzynarodowej Organizacji Nauczania Przedmiotów Przyrodniczych i Technicznych. W wyniku realizacji programu, którego koszt wyniósł 0,5 mln euro, wyposażono nowoczesne laboratoria dydaktyczne chemiczne, fizyczne i geograficzne w UMCS oraz chemiczne w AŚ oraz wdrożono programy kształcenia nauczycieli o dwóch specjalnościach, np. fizyki i chemii lub fizyki i geografii.
Tomografia sejsmiczna
WARSZAWA
Dr Wojciech Dębski z Instytutu Geofizyki PAN wraz z prof. Paulem Youngiem z Keele University w Wielkiej Brytanii opracował nową metodę tomografii sejsmicznej do badania próbek skalnych. Opiera się ona na pomiarze prędkości rozchodzenia się fal i współczynnika tłumienia, co dostarcza informacji o wewnętrznej strukturze badanego obiektu. Nowa metoda, łącząca oba te elementy i oparta na wykorzystaniu fal akustycznych, znajduje zastosowanie w badaniach próbek z wierceń geologicznych oraz większych struktur skalnych w czasie robót górniczych czy podziemnych prac inżynierskich. Pozwala ona na wykrywanie do kilkuset metrów w głąb spękań skał, miejsc porowatych i stref o obniżonej wytrzymałości.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: kraków – Małgorzata Krokoszyńska, Leszek Śliwa, Lublin – Iwona Czajkowska-Deneka, Elżbieta Mulawa-Pachoł, Łódź – Ewa Chojnacka, Olsztyn – Jerzy Kozdroń, Poznań – Agnieszka Hała, Szczecin – Leszek Wątróbski, Warszawa – Andrzej Markert, Wrocław – Kazimiera Dąbrowska, Maria Kisza.
Co w prasie piszczy?
Lista piętnastu
Oto zrobiona natychmiast spontanicznie i ad hoc, a więc niewątpliwie niepełna lista dalszych piętnastu naukowców, którym nikt nie odmówi „najwyższej klasy światowej” (w kolejności alfabetycznej): Jan Baudouin de Courtenay (językoznawstwo), Jan Czekanowski (antropologia), Ludwik Hirszfeld (immunologia, serologia), Witold Kula (historia), Bronisław Malinowski (etnologia), Stanisław Mazur (matematyka), Kazimierz Michałowski (archeologia), Bohdan Paczyński (astrofizyka), Leon Petrażycki (prawo, socjologia), Ksawery Piwocki (historia sztuki), Wacław Sierpiński (matematyka), Marian Smoluchowski (fizyka), Hugo Steinhaus (matematyka), Aleksander Wolszczan (astronomia), Florian Znaniecki (socjologia). (Ludwik Stomma, Nie tylko czwórka, „Polityka”, 3.02.2001)
Praca dla absolwentów
Wydział Informacji i Analiz WUP w Lublinie sporządził wskaźnik szansy uzyskania oferty pracy w poszczególnych zawodach. Opiera się on na procentowym stosunku zarejestrowanych bezrobotnych do liczby zgłoszonych ofert pracy, które odpowiadają ich kwalifikacjom. Najwyższy wskaźnik otrzymali farmaceuci – 233 proc., drugie miejsce zajmują programiści, dla których wynosi on 133 proc. Oznacza to, że liczba ofert przewyższa zarejestrowanych bezrobotnych posiadających wymagane kwalifikacje. Dla projektantów i analityków systemów komputerowych wskaźnik wynosi 80 proc. i też jest jednym z najwyższych. Stosunkowo duże wzięcie mieli w ubiegłym roku psycholodzy. Na 35 zarejestrowanych (w tym 17 absolwentów) do Powiatowego rzędu Pracy zgłoszono 21 ofert. Daje to wskaźnik 60 proc. Dla absolwentów takich kierunków, jak fizyka, chemia, pedagogika, politologia, historia wskaźnik rzadko przekracza 10 proc., a najczęściej oscyluje blisko zera. (PS, Dobry fachowiec, ale absolwent, „Gazeta w Lublinie”, 15.02.2001)
Wartość wykształcenia
Sektor prywatny (...) silniej różnicuje płace według kryterium kwalifikacji. Wyższe wykształcenie dwukrotnie bardziej się opłaca niż w sektorze publicznym. Rynkowa wartość wykształcenia jest już w Polsce niemal taka, jak na Zachodzie. (Bogdan Cichomski w rozmowie z Jerzym Domagałą, Na zachód, „Rzeczpospolita. Magazyn”, 16.02.2001)
Łapówka po akademicku
O tym, że w biznesie dopuszczalne jest dawanie łapówek dowiedzieli się na jednym z wykładów studenci Akademii Ekonomicznej w Katowicach. (...) Autorem tezy (...) jest prof. Klemens Białecki, kierownik Zakładu Międzynarodowych Operacji Handlowych w Instytucie Marketingu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Dotarliśmy do jego książki „Merketing producenta i eksportera” wydanej w 1992 roku. Na str. 182 znaleźliśmy fragment (...) „Z punktu widzenia działalności marketingowej przedsiębiorstwa wykorzystanie przekupstwa jako formy poparcia sprzedaży nie jest traktowane w firmie jako niemoralne, gdy pozwala na uzyskanie korzyści większych niż koszty na ten cel poniesione”. Poprosiliśmy profesora o wyjaśnienie. – Ten fragment dotyczy wyłącznie handlu międzynarodowego. Na rynku wewnętrznym podobne praktyki nie powinny mieć miejsca – podkreśla prof. Białecki. (...) W krajach korupcjogennych tylko ten sposób można coś załatwić – wyjaśnia profesor. (Anna Stańczyk, Uczciwy częściowo, „Gazeta Wyborcza”, 9.02.2001)
Co będą robili genetycy?
Skupią się na nowej dziedzinie biologii – proteomice. O ile genomika dotyczyła genów, o tyle celem proteomiki jest poznanie białek. Ważniejsza od poznania samego repertuaru genów jest wiedza o tym, ile i jakich białek mamy np. w komórce zdrowej i nowotworowej. Tu postęp technologiczny będzie jeszcze większy niż w genomice, tym bardziej, ze droga od białek do leków (i związanych z tym zysków) jest znacznie krótsza niż droga od genów do leków. Sadze nawet, że Craig Venter ma już druga fabrykę, w której stoją maszyny nie do sekwencjonowania genów, ale do identyfikacji białek. I za jakiś czas zaskoczy nas, prezentując już nie genom, ale proteom człowieka: kompletny zestaw białek wytwarzanych w różnych tkankach i w różnych stanach fizjologicznych i chorobowych organizmu. (Andrzej Jerzmanowski w rozmowie z Arturem Włodarskim, Ostatni taki genom, „Gazeta wyborcza”, 14.02.2001)
|
|
|
Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych
Rezerwa celowa
Opole i niedaleki Kamień Śląski były w dniach 16-17 lutego br. miejscem spotkania Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych.
|
Fot. Stefan Ciechan
 |
Najgorętszą dyskusję wywołały skutki nieprzekazania uczelniom przez Ministerstwo Edukacji w grudniu ub.r. ponad 3 proc. środków finansowych. Obecny na konferencji prof. Edmund Wittbrodt, minister edukacji, wyjaśniał, że w konsekwencji mniejszych (o 5 mld zł) od planowanych dochodów państwa minister finansów zmuszony był dokonać cięć we wszystkich resortach budżetowych. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje w takich wypadkach rekompensat w kolejnym roku budżetowym, ale na skutek starań rektorów i ministra u premiera Jerzego Buzka, w budżecie na rok bieżący zapisano w rezerwach celowych Rady Ministrów dodatkową kwotę 213 mln zł, przeznaczoną na szkolnictwo wyższe. Rektorzy po długiej, i momentami burzliwej dyskusji, zgodzili się z sugestią ministra, że powinna być ona, poza coroczną podwyżką inflacyjną (7,6 proc.), w znacznym stopniu przeznaczona na stworzenie nowego systemu płacowego.
wobec braku szans na uchwalenie w tej kadencji sejmu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym minister zapowiedział, że najważniejsze problemy szkolnictwa wyższego będzie próbował rozwiązać poprzez nowelizację ustawy obowiązującej. Do tych kwestii zaliczył: powołanie Akademickiej Komisji Akredytacyjnej, wprowadzenie nowego systemu płacowego, konieczność uzyskiwania zgody rektora na podjęcie zatrudnienia poza uczelnią, ustawowe umocowanie KRASP i uregulowanie statusu doktorantów.
Gościem konferencji był także prof. Krzysztof Kurzydłowski, wiceprzewodniczący Komitetu Badań Naukowych, który wyjaśniał nowe reguły finansowania przez KBN działalności statutowej. Zasadą ma być odchodzenie od dzielenia przekazywanych kwot na poszczególne strumienie pieniędzy – stąd występujące już w tym roku ich zmniejszenie i przesunięcie do funduszy na działalność statutową.
Rektorzy powołali Komisję Akredytacyjną Uczelni Technicznych. Na jej czele stanęła prof. Alicja Konczakowska, prorektor PG. Siedziba KAUT będzie się mieścić w AGH w Krakowie. Z ramienia KRPUT w jej pracach uczestniczyć będzie gospodarz spotkania, prof. Piotr Wach, rektor PO.
(as)
|
Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich
Dobre rozwiązanie
Jubileusz 55-lecia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika był okazją dla zaproszenia 18 i 19 lutego br. do Torunia Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich.
|
Fot. Stefan Ciechan
 |
Głównym tematem obrad i tu były kwestie finansowe oraz dyskusja nad sposobem wykorzystania rezerwy celowej z budżetu Rady Ministrów. Jak powiedział prof. Jerzy Zdrada, wiceminister edukacji, z tej kwoty 26 mln zostało rozdysponowane na konkretne zadania, m.in. tworzenie kolejnych uczelni zawodowych i powołanie uniwersytetu w Rzeszowie. Do dyspozycji pozostało 177 mln. Ministerstwo chciałoby, aby poprzez zapis ustawowy związać wynagrodzenia w szkolnictwie wyższym ze średnią krajową. Jest na to wstępna zgoda Rady Ministrów, ale trwa dyskusja, czy powinna być to tzw. kwota bazowa – 1600 zł, jak chce minister finansów, czy średnia w gospodarce – 1950 zł, jak chciałoby
ministerstwo edukacji. Przewiduje się, że za 3 lata płaca asystenta doszłaby do poziomu średniej (obecnie 0,74), a pozostałe płace w uczelni byłyby jej wielokrotnością (profesor zwyczajny 2,75). Na ten rok potrzebna jest kwota 130 mln zł. Większość rektorów uznała, że jest to dobre rozwiązanie, daje bowiem nadzieję na znaczące podniesienie płac w ciągu kilku najbliższych lat. Oznacza ono jednak, że te pieniądze nie pokryją niedoborów, jakie powstały na skutek nieprzekazania środków w grudniu ubiegłego roku. Rektorzy podkreślali, że sytuacja finansowa uczelni jest trudna także z tego powodu, że uczelnie na skutek zmian w przepisach zostały w ostatnim czasie obciążone dodatkowymi kosztami: składkami ZUS od umów zleceń, VAT-em od zakupów aparatury naukowej, podatkiem od nieruchomości.
(as)
|
|
Konferencja Rektorów Akademickich Niepaństwowych Szkół Polskich
Spełnić warunki
Uczelnie niepaństwowe, wg uprawnień dydaktycznych, dzielą się na 2 grupy: uczelnie prowadzące studia magisterskie przynajmniej na jednym kierunku studiów, które w świetle obecnego prawa (ustawy o szkolnictwie wyższym z 12 września 1990 r.) mają charakter akademicki oraz uczelnie zawodowe, tworzone na podstawie ustawy o wyższych szkołach zawodowych z 26 czerwca 1997 r. W listopadzie wprowadzono w statucie KRUN zmiany, umożliwiające tworzenie w jej ramach innych konferencji rektorów uczelni niepaństwowych, wg ich rodzajów, stopnia uprawnień dydaktycznych lub innych kryteriów.
Najpierw została utworzona Konferencja Rektorów Niepaństwowych Uczelni Zawodowych, której przewodniczącą jest dr Barbara Kubska-Maciejewicz, rektor Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku. 26 lutego powołano Konferencję Rektorów Akademickich Niepaństwowych Szkół Polskich. KRANSP jest częścią składową KRUN i zrzesza rektorów reprezentujących uczelnie niepaństwowe prowadzące studia magisterskie przynajmniej na jednym kierunku studiów. Przewodniczącym KRANSP został prof. Julian Auleytner, rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie. Główne cele KRANSP to inspirowanie i koordynowanie współpracy zrzeszonych szkół wyższych, reprezentowanie interesu środowiska akademickich uczelni niepaństwowych, dbanie o wszechstronny rozwój studentów kształconych w tych uczelniach, inspirowanie badań naukowych i działalności wydawniczej uczelni, rozwój współpracy z krajowymi i zagranicznymi uczelniami i ośrodkami naukowymi.
Uczelnie zrzeszone w KRANSP szczególną uwagę przywiązują do stopniowego spełniania warunków niezbędnych dla uzyskania uprawnień do nadawania stopni naukowych doktora. Są to: rozwój badań naukowych, współpraca z krajowymi i zagranicznymi ośrodkami naukowymi, rozwój działalności wydawniczej i pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanej kadry, a także doskonalenie procesu dydaktycznego. Wzrost liczby kształconej kadry naukowej stwarza perspektywy zmniejszenia wieloetatowości i jest o wiele lepszym rozwiązaniem od pojawiających się projektów administracyjnego ograniczenia czy likwidacji tego zjawiska.
Prof. dr hab. Józef Szabłowski,
przewodniczący KRUN
|
Uczelnie w statystyce
Politechnika Radomska
Radomska uczelnia techniczna ma ponad 50 lat. Jednak jako samodzielna Wyższa Szkoła Inżynierska działa od 1978 r., a od 1996 r. jako Politechnika Radomska. Strukturę uczelni tworzy 5 wydziałów: Materiałoznawstwa i Technologii Obuwia, Mechaniczny, Transportu, Ekonomiczny i Nauczycielski. Trzy wydziały mają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. W uczelni jest 6 instytutów, 22 katedry, 3 zakłady pozainstytutowe, 44 zakłady, 54 laboratoria, 14 pracowni oraz 2 jednostki międzywydziałowe i 1 ogólnouczelniana.
|
Fot. Krzysztof Berezowski
 |
PR oferuje studentom 12 kierunków kształcenia, w tym 6 na poziomie magisterskim, w 57 specjalnościach. Studiuje na nich 17,8 tys. osób, w tym 6,2 tys. na studiach dziennych, 11,6 tys. na zaocznych. Ponadto 1,2 tys. słuchaczy kształci się na studiach podyplomowych. Uczelnia zatrudnia 1086 pracowników. 537 to nauczyciele akademiccy. Jest wśród nich 44 profesorów tytularnych i 76 doktorów habilitowanych.
PR dysponuje 32 obiektami o łącznej powierzchni 64,5 tys. m2 i kubaturze 380 tys. m3. Do uczelni należy łącznie 32 ha gruntów. PR prowadzi ostatnio intensywne prace inwestycyjne, m.in. zbudowano nowe obiekty dla wydziałów Ekonomicznego i Materiałoznawstwa i Technologii Obuwia. Planowana jest budowa dużego centrum sportowo-rekreacyjnego dla całego środowiska akademickiego Radomia.
Wśród obiektów PR są 4 domy studenckie, które oferują 1,2 tys. miejsc noclegowych. Stołówka akademicka wydaje 800 posiłków dziennie. Zbiory Biblioteki Głównej PR liczą ponad 235 tys. woluminów, w tym 144 tys. książek, 66 tys. zbiorów specjalnych i 25 tys. czasopism. Aktualnie biblioteka prenumeruje 460 tytułów czasopism, w tym 80 tytułów zagranicznych. Z usług biblioteki korzysta 15 tys. czytelników. Czytelnia oferuje 167 miejsc.
(pik)
|
|
Toruński Festiwal Nauki i Sztuki
Zimą też można
Tysiące ludzi wzięło udział w zorganizowanym po raz pierwszy w Toruniu Festiwalu Nauki i Sztuki. Atrakcyjny program ściągnął uczestników spoza miasta, a nawet spoza regionu. Gościem specjalnym był Karl Dedecius, wybitny tłumacz literatury polskiej na język niemiecki, doktor honoris causa UMK.
Przymiarki do Festiwalu Uniwersytet Mikołaja Kopernika czynił już od kilku lat, jednak dopiero pojawienie się Gminy Toruń jako partnera współorganizującego imprezę spowodowało rozpoczęcie przygotowań. Do grona organizatorów zaproszono także Towarzystwo Naukowe w Toruniu.
|
Fot. Stefan Ciechan
 |
Podczas toruńskiej imprezy naukę popularyzowali nie tylko naukowcy z UMK, ale także lokalne instytucje i firmy, które na co dzień korzystają z osiągnięć naukowych, np. Miejska Oczyszczalnia Ścieków czy firma Biogaz. Ze względu na Wydział Sztuk Pięknych, który funkcjonuje w ramach toruńskiej uczelni, do programu włączono także sztukę, m.in. imprezy miejscowych galerii i muzeów.
Program obejmował 140 imprez reprezentujących 25 dziedzin nauki i sztuki. Spotkania, prezentacje, wykłady, dyskusje, wycieczki, wystawy, warsztaty i konkursy odbyły się w ciągu 4 lutowych dni poprzedzających Święto Uczelni, przypadające w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Festiwal uświetnił również obchody 55-lecia UMK. Od kuchni poznać można było miejsca na co dzień niedostępne – nanaukowe laboratoria i warsztaty pracy uczonych oraz artystów, a także przedstawicieli różnych firm oraz instytucji. Skrzypce – nauka a tajemnica Stradivariusa, Jak zbudować zegar słoneczny?, Fizyka w kuchni, Czy orkiestrze potrzebny jest dyrygent?, W głąb oka i pod skórę – to tylko kilka przykładowych tytułów festiwalowych imprez. Pełne sale gromadziły interdyscyplinarne dyskusje panelowe: Sztuczny mózg – przyszłość sztucznej inteligencji, Koniec nauki – rzekomy czy autentyczny, Człowiek – szansa czy zagrożenie dla rozwoju biosfery. Popularnością cieszyły się spotkania w kawiarence naukowej, m.in. z prof. Magdaleną Fikus Geny w nas i wokół nas.
W programie Festiwalu znalazło się także spotkanie promocyjne Bibliografii stosunków polsko-niemieckich w historii i współczesności, której przygotowanie trwało 15 lat. Cztery duże tomy zawierają ponad 53 tys. opisów bibliograficznych literatury dotyczącej Polaków i Niemców we wszystkich możliwych dziedzinach w okresie 1000 lat sąsiedztwa. Publikacja powstawała w założonym przez Karla Dedeciusa Instytucie Kultury Polskiej w Darmstadt oraz w UMK. Wśród 9 autorów, 7 jest z Torunia.
Mimo nietypowego – jak na przedsięwzięcie tego rodzaju – terminu imprezy, frekwencja dopisała znakomicie. Wejściówki na imprezy z ograniczoną liczbą miejsc, rozeszły się błyskawicznie. Największą popularnością cieszyły się wycieczki do Centrum Astronomii UMK w Piwnicach pod Toruniem. Tym samym potwierdza się teza, że naukę warto popularyzować niezależnie od miejsca i pory roku.
(knc)
|
Inwestycje: Uniwersytet Warszawski
Nowy obiekt Wydziału Biologii
Projekt nowej siedziby Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego przygotował zespół architektów z biura projektów BNS pod kierunkiem prof. Witolda Benedeka. Zewnętrzny wygląd gmachu, układ budynków i ich wystrój są dziełem tego zespołu. Zieleń wokół gmachu i wewnętrzny ogród zaprojektował mgr inż. Dariusz Wyrwicki z Ogrodu Botanicznego UW. Wewnętrzną strukturę budynków, układ sal i pracowni opracował BNS wspólnie z prof. Jerzym Moraczewskim, seniorem budowy. Wykonawcą obiektu zostało przedsiębiorstwo „Inter-Profi”. Budowę rozpoczęto w sierpniu 1994 r. Z powodu trudności finansowych, realizacja inwestycji trwała aż 6 lat. Wydział wprowadził się do nowej siedziby na początku bieżącego roku akademickiego.
Nowy gmach Wydziału Biologii położony jest przy ul. Miecznikowej. Ma 18 740 m2 powierzchni. Tworzą go 4 budynki otaczające niewielki ogród. Największy, 5-kondygnacyjny budynek A (8 940 m2), ma przeznaczenie naukowo-dydaktyczne. Mieści się w nim sala Rady Wydziału, 4 sale seminaryjne, 12 sal ćwiczeń dla studentów od I do III roku oraz część dziekanatu i zakłady instytutów Zoologii i Mikrobiologii. Znajdują się tam również ogólnowydziałowe pracownie: mikroskopii elektronowej, badania skażeń środowiska i fitotrony. Budynek B (3 270 m2) mieści 3 audytoria (360, 100 i 70 miejsc), centralny serwer, salę ćwiczeń komputerowych, 2 sale seminaryjne, bibliotekę wydziałową, biura dziekanatu i kawiarnię. W budynku C (2 470 m2) znajdują się 3 zakłady naukowe z pracowniami specjalizacyjnymi dla studentów oraz zwierzętarnia, szklarnia i pracownia izotopowa. W budynku D (4 060 m2), mieszczą się zakłady instytutów Biochemii i Biologii Eksperymentalnej Roślin wraz z salami ćwiczeń i pracowniami specjalizacyjnymi.
Gmach posiada nowoczesne instalacje i infrastrukturę telekomunikacyjną. Jest też w pełni przystosowany do przyjęcia studentów niepełnosprawnych.
(mit)
|
Działalność UKA
Warsztaty szkoleniowe
19 stycznia i 16 lutego br. odbyły się w Poznaniu 29. i 30. posiedzenia plenarne UKA. Zakończyła się procedura akredytacyjna dla ochrony środowiska. O akredytację tego kierunku studiów ubiegało się 10 jednostek.
W styczniowym posiedzeniu UKA uczestniczyli przewodniczący zespołów oceniających, którzy referowali raporty końcowe z wizyt w jednostkach. Zespoły wnioskują o przyznanie wszystkim jednostkom certyfikatu jakości kształcenia na 5 lat. 18 lutego br. KRUP zatwierdziła decyzje UKA dotyczące akredytacji ochrony środowiska i przyznała 10 certyfikatów jakości kształcenia. Otrzymują je: Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska UMK, Wydziałowe Studium Ochrony Środowiska UWr., Wydział Chemii oraz Wydział Biologii i Nauk o Ziemi UMCS, Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska UW, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM, Wydział Chemii UG, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy KUL, Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska UŁ oraz odrębnie Wydział Ochrony Środowiska i Rybactwa UWM i Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa
UWM.
Zatwierdzono standardy akredytacji etnologii, fizyki technicznej i geografii, opracowane przez grupy ekspertów. Dla etnologii, pod kierownictwem prof. Aleksandra Posern-Zielińskiego (UAM), standardy opracowali prof. prof.: Irena Bukowska-Floreńska (UŚ), Zbigniew Jasiewicz (UAM), Zygmunt Kłodnicki (UŚ), Lech Mróz (UW), Czesław Robotycki (UJ), Maria Wieruszewska (UŁ) i Anna Zadrożyńska (UW). Grupie ekspertów dla geografii przewodniczył prof. Andrzej T. Jankowski (UŚ), zaś grupę stanowili prof. prof.: Kazimierz Kłysik (UŁ), Andrzej Kostrzewski (UAM), Marek Koter (UŁ), Maria Łanczont (UMCS), Jan Łoboda (UWr.), Wiesław Maik (UMK), Alojzy Woś (UAM), Andrzej Richling (UW) i Wojciech Widacki (UJ). Dziękujemy obu grupom.
Powołano zespoły oceniające dla biologii, etnologii i geografii. UKA wyznacza grupy ekspertów i zespoły oceniające z grona kandydatów zgłoszonych przez jednostki ubiegające się o akredytację danego kierunku studiów. Czynimy to po konsultacjach środowiskowych, tak aby w skład tych gremiów weszły osoby o najwyższym autorytecie naukowym i dydaktycznym.
Jakości kształcenia nie można rozważać w oderwaniu od problemów naboru studentów, jakości kandydatów i sprawnej organizacji akcji rekrutacyjnej. Prof. Marek Kowalski (dziekan Wydziału Matematyki UKSW, wcześniej UW) omówił problem centralnych – ten sam przedmiot dla kilku kierunków studiów – egzaminów wstępnych w UW. Uczynił to na przykładzie języków obcych oraz matematyki. Należy podkreślić, że egzaminy testowe polegają na wypełnieniu specjalnych arkuszy, co z kolei umożliwia pełną komputeryzację czynności sprawdzania odpowiedzi.
Bardzo istotnym punktem spotkania UKA była sprawa matur 2002 r. W tej części posiedzenia uczestniczył przewodniczący KRUP, prof. Stefan Jurga, rektor UAM. Mgr Grażyna Ziółkowska, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, przedstawiła bieżący stan zaawansowania prac nad nowymi maturami i związane z tym wyzwania dla uczelni.
Wnikliwa, rzetelna i sprawiedliwa ocena jednostki to niewątpliwie trudne i odpowiedzialne zadanie. Staramy się pomagać członkom zespołów oceniających w przygotowaniu do tej misji. Temu celowi służą warsztaty prowadzone przez psychologów lub seminaria szkoleniowe z udziałem „praktyków”, tj. osób już uczestniczących w procesie oceny. Ściśle w tej mierze współpracujemy z prof. prof.: Hanną Ko?ką-Krenz (archeologia), Jerzym Brzezińskim (psychologia) oraz Wojciechem Nawrocikiem (fizyka). Po posiedzeniu UKA odbyło się seminarium dla członków zespołów oceniających filozofię i filologię klasyczną.
Kolejne posiedzenie UKA odbyło się 16 lutego br. w Poznaniu. Informację o akredytacji kierunków ekonomicznych, w tym o powstałej Fundacji Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, przedstawił prof. Henryk Babis, prorektor USz., ekonomista. Przyszła współpraca FPAKE i UKA ma zmierzać do wzajemnego uznawania certyfikatów jakości kształcenia przyznawanych przez tę organizację.
Prof. Urszula Żydek-Bednarczuk, przewodnicząca Senackiej Komisji ds. Dydaktyki UŚ, omówiła wariantowe rozwiązania rekrutacji w 2002 roku. Prof. Marek Kowalski zapoznał członków UKA z zarysem programu komputerowej rejestracji kandydatów na studia w 2002 roku.
Otwarto procedurę akredytacyjną dla bibliotekoznawstwa i informacji naukowej oraz historii sztuki, a także biotechnologii, chemii, inżynierii chemicznej, inżynierii chemicznej i procesowej, inżynierii materiałowej, poligrafii, technologii chemicznej oraz zarządzania i inżynierii produkcji. Wszystkie te kierunki, w imieniu IV Zjazdu Dziekanów Wydziałów Chemicznych, zgłosił prof. HenrykKoroniak, dziekan Wydziału Chemii
UAM.
Po opracowaniu standardów akredytacji pedagogiki już 5 jednostek zrezygnowało z ubiegania się o akredytację w bieżącym roku akademickim, co zmusiło Komisję do zweryfikowania składów zespołów oceniających.
Powołano grupę ekspertów dla filologii romańskiej.
Po dwóch latach od opracowania standardów szczegółowych akredytacji eksperci są zobowiązani do ich weryfikacji. Termin ten upłynął dla archeologii. Eksperci zadecydowali, że dotychczasowe standardy pozostają aktualne; dokonano niewielkich zmian redakcyjnych. Komisja zatwierdziła standardy. Dwie jednostki prowadzące archeologię (UMCS i UWr.) otrzymały w 1999 roku certyfikat jakości na 2 lata. Powołano zespoły do ponownej oceny tych jednostek.
Omówiono przebieg akredytacji historii (trwają wizyty zespołów oceniających), sprawy związane z wydaniem nowego Informatora UKA 2001 oraz stan realizacji programu MOST.
Po posiedzeniu plenarnym odbyło się seminarium szkoleniowe, tym razem dla członków zespołów oceniających biologię, etnologię i geografię.
Stanisław Chwirot
Maciej Kozierowski
|
Biblioteka Jagiellońska
100 proc. pewności
Zbigniew K. Witek, prezes Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, zaprezentował opracowany pod jego kierunkiem przez dwóch studentów Wydziału Elektrycznego AGH program komputerowy, służący do cyfrowego zabezpieczania i identyfikacji rękopisów, starodruków, grafik, rysunków i obrazów. Program zapewnia, w przypadku wątpliwości co do oryginalności dzieła lub w przypadku kradzieży, 100-proc. pewność identyfikacji odnalezionego egzemplarza. Może też służyć do udostępniania, bez narażania na zniszczenie oryginału, elektronicznych kopii fragmentów lub całości dzieł. Pozwala także na prace porównawcze ułatwiające potwierdzenie lub zaprzeczenie oryginalności obrazu itd. Program przeszedł już test praktyczny: niedawno przyczynił się do wykrycia w Niemczech procederu fałszowania dzieł jednego ze współczesnych malarzy polskich – Juliusza Joniaka. System cyfrowego zabezpieczania zbiorów jest tańszy i efektywniejszy od dotychczas stosowanej makrofotografii, mikrofilmowania czy też ołówkowych przerysów opraw. W ciągu godziny można zarchiwizować ok. 20 pozycji. Łatwiej gromadzić i przechowywać dane, gdyż na jednej płycie kompaktowej można zinwentaryzować do 500 książek.
|
Fot. Anna Witkowska
 |
Do prezentacji możliwości programu wykorzystano kilka grafik, szkiców i starodruków z Biblioteki Jagiellońskiej, oraz dokumentację zbiorów TPSP w Krakowie. Autorzy programu przekazali go bezpłatnie dyrekcji BJ oraz zapewnili współpracę przy szkoleniu personelu do jego obsługi. Niestety, Biblioteki w chwili obecnej nie stać na zakupienie sprzętu, umożliwiającego korzystanie z dobrodziejstw nowej techniki. Utworzenie jednego stanowiska do prowadzenia dokumentacji zbiorów to koszt rzędu 40 tys. zł. Komputer do obsługi programu musi mieć zegar minimum 500 MHz i profesjonalny ekran. Potrzebna jest też kamera cyfrowa lub cyfrowy aparat fotograficzny o rozdzielczości minimum 3,1 mln pikseli. Jedno stanowisko do dokumentacji zbiorów umożliwiłoby w praktyce pełną dokumentację najcenniejszej części zbiorów BJ w ciągu miesiąca. Jednak BJ potrzebuje przynajmniej po jednym stanowisku dla każdego z działów obejmujących zbiory specjalne, tzn. inkunabuły, starodruki, grafikę, rękopisy i zbiory muzyczne. Optymalnym rozwiązaniem byłoby utworzenie przynajmniej 12 takich stanowisk. Wówczas w ciągu kilku lat można by sporządzić dokumentację zgromadzonych w Bibliotece Jagiellońskiej: 105 tys. starodruków, 26 tys. rękopisów, a oprócz tego zbiory graficzne i kartograficzne.
Leszek Śliwa
|

List otwarty do
spoŁeczności naukowej
Rada i Zarząd Fundacji na rzecz Nauki Polskiej pragną wyrazić swą głęboką wdzięczność wszystkim gremiom naukowym oraz indywidualnym uczonym, a również tym osobom i mediom, które w czasie naszego trwającego od 1998 r. sporu z Izbą Skarbową o interpretację nieprecyzyjnych zapisów art. 17 ust. 1 pkt 4-8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, apelowały do wysokich instancji rządowych o skuteczne działanie na rzecz naszego stanowiska, a w istocie na rzecz żywotnych interesów nauki w Polsce. Ten powszechny głos poparcia traktujemy jako niezwykle zaszczytne wyróżnienie i świadectwo, że misja Fundacji uzyskała aprobatę środowisk naukowych, co stanowi dla nas źródło wielkiej satysfakcji.
Niestety, apele te – podobnie, jak i nasze własne wysiłki – nie spotkały się ze zrozumieniem i nie zdołały zawrócić niepomyślnego biegu spraw. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia br. wątpliwości co do interpretacji zapisu ustawy podatkowej zostały rozstrzygnięte na naszą niekorzyść i Fundacja musiała uiścić należności podatkowe w ogromnej kwocie 81,4 mln złotych.
Przekonani o niewłaściwości takiej interpretacji prawa nie możemy pogodzić się z tą decyzją i czynić będziemy nadal wszelkie możliwe starania o jej rewizję. Teraz jednak, wskutek wyroku NSA, nie tylko wartość naszych wypracowanych w trudzie aktywów została umniejszona o prawie trzydzieści procent, ale również, co jest szczególnie absurdalne i dotkliwe, utraciliśmy możliwość lokowania własnych środków w emitowane przez polskie państwo bony i obligacje, co stanowiło do 1999 r. główne źródło naszych przychodów i zapewniało podstawę finansową dla działalności statutowej.
Tak poważne ograniczenie zasobów Fundacji musi, niestety, odbić się na realizacji jej zadań. Dlatego też w najbliższym miesiącu Rada i Zarząd Fundacji staną przed trudną decyzją: czy bardzo znacznie zmniejszyć przewidywaną na tegoroczne wydatki programowe kwotę 23,2 mln zł, czy też alternatywnie – zachowując dotychczasowy poziom subwencjonowania nauki zaakceptować tym samym kilkuletni proces stopniowej samolikwidacji Fundacji. W każdym razie z pewnością będziemy starali się, aby konieczne ograniczenia nie dotknęły tych programów, które adresowane są do stanowiących przyszłość nauki ludzi młodych. Równocześnie, w celu obniżenia kosztów własnych Fundacji, już dokonaliśmy istotnych zmian w systemie zarządzania aktywami i strukturze organizacyjnej, co pozwoliło na blisko 30-proc. redukcję stanu zatrudnienia.
Wciąż nie odstępuje nas nadzieja, że powstałe straty zostaną w nieodległej przyszłości wyrównane dzięki zapowiadanym wpływom z procesu prywatyzacji. Trzeba jednak przyznać, że paradoksalna to sytuacja, gdy jedną ręką ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw wnosi 2 proc. akcji jednoosobowych spółek skarbu państwa na majątek naszej Fundacji, a drugą ręką ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych dotkliwie opodatkowuje racjonalne gospodarowanie tym majątkiem.
Wymaga szczególnego podkreślenia fakt, że decyzja NSA w naszej sprawie ma charakter ogólny, gdyż w istocie dotyczy całego sektora organizacji pozarządowych i może nasuwać myśl, że istnienie niezależnych od rządu instytucji działających na rzecz dobra publicznego jest w naszym kraju niepożądane. Trudno pogodzić się z przypuszczeniem, iż taka była wola ustawodawcy, gdyż jednak odbiegałaby ona zbyt daleko od powszechnie deklarowanej idei społeczeństwa obywatelskiego oraz od przyjętych w cywilizowanym świecie standardów. Dlatego wystąpiliśmy do Premiera z inicjatywą dokonania odpowiednich zmian zapisu ustawy o podatkach, co uzyskało poparcie Ministra Nauki. Niestety, w skierowanym do Fundacji piśmie Minister Finansów odmówił poparcia tej inicjatywy, pouczając nas dodatkowo, że lokowanie środków w papiery wartościowe jest obarczone dużym ryzykiem gospodarczym. Jest to argument kuriozalny w ustach przedstawiciela instytucji emitującej te papiery i stanowi wyraźny dysonans z hasłami telewizyjnych reklam o „zysku bez ryzyka”. Wyrażona w ten sposób pozorna troska o dobro instytucji pozarządowych potwierdza tylko charakterystyczną dla resortu finansów niechęć do tego rodzaju instytucji, narusza też podstawowe zasady gospodarki wolnorynkowej i równości uczestniczących w niej podmiotów.
Dlatego z tym większym niepokojem, ale i nadzieją oczekujemy, wraz z innymi fundacjami, na wyniki podejmowanej właśnie przez ponadpartyjną grupę posłów inicjatywy ustawodawczej, której celem jest nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wykluczająca w przyszłości możliwość rozbieżności interpretacyjnych, tak boleśnie doświadczonych przez naszą Fundację, oraz zapewniająca racjonalne i oparte o uczciwe zasady funkcjonowanie pozarządowych instytucji dobra publicznego.
prof. Janusz Sławiński,
przewodniczący Rady FNP
prof. Maciej W. Grabski,
prezes Zarządu FNP
Stypendia dla młodych naukowców
Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, obchodząca w 2001 r. dziesięciolecie swego istnienia, już w drugim roku działalności rozpoczęła realizację konkursu stypendialnego, adresowanego do najmłodszych uczonych. Muszą oni posiadać pewien dorobek naukowy, udokumentowany publikacjami, pracować w szkołach wyższych lub innych jednostkach naukowych i mieć nie więcej niż 30 lat. W dotychczasowych ośmiu edycjach konkursu stypendia FNP otrzymało 806 osób.
W obecnym, IX konkursie wzięło udział 573 kandydatów, a więc o ponad 100 więcej niż w poprzednim roku. Ze szkół wyższych nadesłano 488 wniosków, z placówek PAN – 57, a z innych jednostek badawczych – 28. Jury konkursu, którego rolę pełni Rada Fundacji, wysoko oceniło poziom tegorocznych kandydatów, postanawiając przyznać aż 126 rocznych stypendiów, każde w wysokości 20 tys. zł.
Wśród laureatów konkursu największą grupę stanowią pracownicy i doktoranci szkół wyższych – 99 osób. Najliczniej reprezentowanymi dziedzinami są nauki filologiczne, następnie biologia, chemia, fizyka oraz historia. Jak zawsze, większość stypendystów wywodzi się z dużych ośrodków naukowych: Warszawy (41), Krakowa (19), Poznania (17) i Wrocławia (13). Wśród laureatów są 2 osoby z uczelni niepaństwowych: Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości im. L. Koźmińskiego oraz Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych (obie uczelnie z Warszawy). Średnia wieku tegorocznych stypendystów to niespełna 28 lat.
Pełna lista stypendystów zamieszczona jest na stronie internetowej Fundacji: http://
www.fnp.org.pl
NOWE PROGRAMY FNP
Eksploratorium Integracji Europejskiej (nauka, postęp techniczny i innowacje) – Fundacja ustanowiła ten program biorąc pod uwagę wyzwanie stojące przed polskim sektorem nauki i postępu technicznego, związane ze zbliżającym się członkostwem w Unii Europejskiej i przygotowaniem Polski do działania w „Europejskiej Przestrzeni Naukowej”. Tym samym Fundacja zamierza kontynuować swoje zaangażowanie w tematykę objętą zakończonym już programem Phare (SCI-TECH i SCI-TECH II), który realizowany był w latach 1993-2000 przez Biuro Współpracy Europejskiej FNP ze środków UE. Program Eksploratorium, już w oparciu o własne środki Fundacji, będzie realizowany przez Centrum Badań Przedsiębiorczości i Zarządzania PAN w Warszawie. Zadaniem EIE będzie przede wszystkim: 1. Prowadzenie prac studialnych nad procesem integracji europejskiej, a w szczególności nad dostosowywaniem instytucjonalnym oraz wspomaganiem finansowym sektorów nauki, postępu technologicznego i innowacji, oraz nad optymalnym wykorzystaniem Funduszy Strukturalnych dla wsparcia tych sektorów. Wyniki tych prac będą upowszechnianie w postaci opinii i raportów. 2. Opracowywanie na rzecz instytucji zewnętrznych analiz, ekspertyz i badań porównawczych oraz wyznaczanie trendów w dziedzinie polityki naukowej, postępu technologicznego i innowacji z punktu widzenia procesów integracji. 3. Archiwizowanie i udostępnianie materiałów programów Phare SCI-TECH oraz prowadzenie dokumentacji i archiwizacji procesu integracji europejskiej sektora nauki, postępu technologicznego i innowacji.
Stypendia konferencyjne – Fundacja im. Stefana Batorego zamknęła z początkiem 2001 r. program stypendiów konferencyjnych. Doceniając znaczenie tego programu dla społeczności naukowej FNP postanowiła ustanowić własny program stypendiów wspierających wyjazdy polskich naukowców – w wieku do 35 lat – na zagraniczne kongresy, sympozja i konferencje naukowe. Procedurą konkursową związaną z przyznawaniem tych stypendiów zajmować się będzie Towarzystwo Naukowe Warszawskie. O stypendium mogą ubiegać się osoby będące pracownikami lub doktorantami w krajowej szkole wyższej lub w instytucji, której jednym z celów statutowych jest prowadzenie badań naukowych, i które zamierzają wygłosić na konferencji referat, komunikat lub przedstawić plakat. Stypendium może być wykorzystane na dofinansowanie kosztów podróży, opłat konferencyjnych, zakwaterowania bądź wyżywienia w czasie konferencji. Wnioski o stypendia konferencyjne FNP w roku 2001 przyjmowane będą w trzech terminach: do 15 kwietnia, do 15 czerwca i do 15 października. Należy je składać w Towarzystwie Naukowym Warszawskim, 00-330 Warszawa, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, pok. 6, tel./fax: (22) 657 28 26, z dopiskiem „Stypendia konferencyjne
FNP”.
(mit)
|
|
Politechnika Wrocławska
Ułatwić młodym
Aula Politechniki Wrocławskiej była 19 stycznia miejscem spotkania Polska w XXI wieku – szansą młodego pokolenia? Jako gospodarz wystąpił prof. Andrzej Mulak, rektor PWr., zaś do dyskusji młodych ludzi zapraszali: premier Jerzy Buzek, minister nauki prof. Andrzej Wiszniewski i mgr Marek Muszyński – kandydat na senatora (w wyborach uzupełniających) z ramienia AWS. Marek Muszyński, pracownik naukowy PWr., wyraził pogląd o konieczności poprawy finansowania infrastruktury technicznej uczelni i podniesienia zarobków kadry, dzięki czemu można będzie poprawić poziom kształcenia. Uważa też, że należy stworzyć młodzieży lepsze możliwości zdobywania środków finansowych na kształcenie, by nie dochodziło do szkodliwego zjawiska zamykania się elit. Studenci w dyskusji podnosili potrzebę rozwiązań ustawowych, które ułatwiałyby młodym ludziom podejmowanie własnej działalności gospodarczej. Pytali również o sprawy jakości kształcenia i odroczenia służby wojskowej. Na sali była też liczna grupa młodzieży szkolnej. W pewnej chwili 18-letni uczeń liceum Piotr K. wdarł się na podium auli usiłując rzucić w premiera ciastem ze śmietaną. Jako powód swojego czynu podał niemożność wyrażenia swoich poglądów w innej formie. Premier zbagatelizował wydarzenie mówiąc, że ktoś nieco niezdarnie próbował obdarować go tortem.
(mk)
|
|
XX Zimowa Uniwersjada Zakopane 2000
14 medali polskich studentów
O 52 komplety medali w 9 dyscyplinach sportu walczyło w lutym blisko 2 tys. studentów sportowców z 43 państw podczas XX Zimowej Uniwersjady Zakopane 2001. Akademicka reprezentacja Polski po raz pierwszy zdobyła aż tyle trofeów. Worek medali otworzył dla Polski Łukasz Kruczek (na fot.), skoczek, student AWF Katowice. Startował już trzeci raz w uniwersjadowym konkursie. Dwa razy zdobył tytuł najdalej skaczącego studenta na świecie, ale na średniej skoczni. W Zakopanem powtórzył ten sukces, ale i na Wielkiej Krokwi poszybował najdalej. Skokiem o długości 124,5 m ustanowił rekord zmodernizowanej skoczni i wpisał się do historii Zimowych Uniwersjad jako zdobywca 4 złotych medali.
|
Fot. Halina Hanus
 |
Drugą wspaniałą kartę w zakopiańskiej Uniwersjadzie zapisała alpejka Dagmara Krzyżyńska, studentka I roku AWF Kraków. Kobieta, która tnie tyczki jak mężczyźni – tak mówili o niej kibice, oglądając ją w gigancie i w slalomie na trasie w Kotle Gąsienicowym.
Złoty medal wyjeździła w slalomie równoległym w snowboardzie Blanka Isielonis, studentka III roku z AWF Kraków. Trzy lata temu, po nieporozumieniach z trenerem kadry, zamieniła narty na deskę. Teraz nie żałuje. Startuje w zawodach Pucharu Świata, Pucharu Europy, z zawodów na zawody zbiera punkty, które dadzą jej przepustkę do startu w przyszłorocznych zimowych igrzyskach olimpijskich.
Multimedalistą jest biathlonista Tomasz Sikora, student Kolegium Nauczycielskiego z Raciborza. W Zakopanem zdobył 3 złote i 1 brązowy medal. Ten ostatni razem z kolegami: Michałem Piechą, Bartłomiejem Golcem i Adamem Guzdą w sztafecie 4 x 7,5 km. Dwa lata temu w Popradzie wywalczył 3 medale: 2 złote i 1 srebrny.
Do grupy najbardziej wyróżnionych dołączyli srebrni medaliści: Wojciech Pająk w snowboardzie–half pipe oraz łyżwiarze figurowi, którzy walczyli w Oświęcimiu: solistka Sabina Wojtala (AWF Kraków) i para taneczna Sylwia Nowak i Sebastian Kolasiński, studenci z Uniwersytetu Łódzkiego. Brązowy medal wywalczyła jeszcze dla
Polski Klaudyna Mikołajczak – snowboard-snowcross i sztafeta klasyków 4 x 10 km w składzie: Adam Kwak, Janusz Krężelok, Marcin Roszkowski, Tomasz Kałużny (wszyscy AWF Katowice). Za sprawą tych wspaniałych studentów sportowców Polska znalazła się na 3. miejscu w klasyfikacji medalowej, po Rosji i Korei.
Przez 11 dni studenci rywalizowali na obiektach Zakopanego, Kościeliska, Krynicy, Nowego Targu, Oświęcimia i Szczawnicy, pokonując własne słabości, w imię sportowej przyjaźni.
A za dwa lata gospodarzem kolejnych zimowych igrzysk akademickich będzie włoskie
Tervisio.
Halina Hanusz
|
|
Politechnika Łódzka
Innowacje w tekstyliach
Na targach EUREKA w Brukseli pracownicy Wydziału Włókienniczego Politechniki Łódzkiej uzyskali złoty medal z wyróżnieniem za „antystatyczne wykończenie wyrobów włókienniczych”. Obejmuje ono trzy wynalazki opracowane we współpracy Politechniki Łódzkiej i Instytutu Architektury Tekstyliów. Pierwszy to antystatyczne wykończenie wyrobów wykonanych z włókien syntetycznych za pomocą dyspersji wyselekcjonowanych cząsteczek sadzy w modyfikowanej chemicznie kazeinie metodą jedno– lub dwustronnego powlekania, napawania bądź natryskiwania. Drugi wynalazek dotyczy nadawania właściwości antystatycznych przez nadrukowanie na wyroby włókiennicze wzorów w postaci kratki lub plastra miodu przy użyciu pasty drukarskiej zawierającej odpowiednie pigmenty elektroprzewodzące i środki pomocnicze. Jest to najtańsza znana na świecie metoda wykończenia antystatycznego. Odzież robocza wykonana z wykorzystaniem techniki druku antystatycznego uzyskała odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa i może znaleźć zastosowanie w przemyśle wydobywczym do ochrony górników w warunkach silnego zagrożenia eksplozją metanu. Przedmiotem trzeciego wynalazku jest ekologiczne i antystatyczne wykończenie dywanów i wykładzin podłogowych metodą powlekania. Proponowane rozwiązanie skutecznie zmniejsza skłonność wyrobów do elektryzacji statycznej oraz eliminuje emisje szkodliwych substancji lotnych, negatywnie wpływających na zdrowie ludzi. Pozwala ono zastąpić szkodliwe substancje przez nowy środek – ekologiczny i ulegający biodegradacji, a jednocześnie wykazujący doskonałą adhezję do wszelkiego rodzaju włókien.
Złoty medal z wyróżnieniem otrzymały także opracowane w Katedrze Metrologii Włókienniczej „elektretowe włókniny igłowane”. Włókniny elektretowe charakteryzują się parametrami filtracyjnymi, które pozwalają wytwarzać z nich filtry i jednorazowe półmaski przeciwpyłowe o 90 proc. skuteczności filtracji. Zastosowanie igłowanych włóknin elektretowych w sprzęcie ochrony dróg oddechowych pozwala na zachowanie dotychczasowych parametrów ochronnych tego sprzętu powodując jednocześnie znaczny wzrost komfortu użytkowania.
Srebrny medal na wystawie EUREKA otrzymał „układ napędu zaworów tłokowego silnika spalinowego”, opracowany przez zespół z Instytutu Pojazdów PŁ w Łodzi oraz Katedry Cieplnych Maszyn Tłokowych Filii PŁ w Bielsku-Białej. Istota napędu polega na tym, że zawory rozrządu silnika spalinowego są napędzane nie za pomocą wału rozrządu, lecz za pomocą magnetoelektrycznych siłowników sterowanych elektronicznie.
To samo opracowanie wystawiono także na III Międzynarodowej Wystawie Wynalazków INNOWACJE 2000 w Gdańsku, gdzie otrzymało złoty medal w kategorii przemysł samochodowy, transport i bezpieczeństwo na drodze oraz honorowe wyróżnienie – Nagrodę Specjalną „Przeglądu Technicznego”.
Na tej samej wystawie mgr inż. Tomasz Szymański z Katedry Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej zaprezentował, w kategorii elektronika i informatyka, rozwiązanie „Cyfrowy reprogramowalny system do akwizycji, przetwarzania i generacji obrazu”. System pozwala na bardzo szybkie przetwarzanie obrazów cyfrowych. Nowością w tym wynalazku jest zastosowanie sprzętowo rekonfigurowalnego procesora do zastosowań graficznych. Rozwiązanie to otrzymało nagrodę specjalną GENIUS 2000.
(ECh)
|
|
Sprostowanie
W numerze 2/2001 „Forum Akademickiego” na str. 8 błędnie podaliśmy imię wiceprezesa PAN prof. Jerzego Kołodziejczaka. Przepraszamy Pana Profesora i czytelników.
redakcja
|
Uniwersytet Śląski
Strzelanina na terenie kampusu
6 lutego w godzinach wieczornych pod budynkiem rektoratu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach doszło do strzelaniny, będącej wynikiem porachunku gangów, czerpiących zyski z prostytucji. W wyniku strzału zginął przypadkowy przechodzień – 32-letni mieszkaniec Katowic, spieszący do pracy. Policja zatrzymała kilkunastu mężczyzn, którym przedstawiono zarzuty uczestnictwa w strzelaninie.
Duże natężenie ruchu na ul. Bankowej i możliwość wmieszania się w tłum wychodzących z uczelni studentów spowodowały, że teren ten upodobały sobie liczne grupy sutenerów i kobiet czerpiących zyski z nierządu.
|
Fot. Mariusz Kubik
 |
Kilka dni po incydencie prof. Tadeusz Sławek, rektor uczelni, wydał oświadczenie, które upowszechniono w uniwersytecie oraz w lokalnych mediach. Wobec zastanawiającej bezsiły prawa i powodowanej przez to ograniczonej skuteczności działania organów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne – czytamy w oświadczeniu – wobec nasilającego się i widocznego wszędzie, począwszy od języka codziennych rozmów, poprzez agresywność dziennikarską, a na jawności odbywających się na ulicy bandyckich porachunków skończywszy, procesu zdziczenia obyczajów społecznych i rosnącego stopnia ich akceptacji przez społeczeństwo (...) stanowczo domagam się, by stosowne władze podjęły wszelkie kroki zmierzające do usunięcia z okolic Uniwersytetu osób zajmujących się uliczną prostytucją i jej patronujących.
W oświadczeniu zwrócono uwagę, że zagrożone jest bezpieczeństwo studentów. Uniwersytetowi – w jego tradycji i moim osobistym głębokim przekonaniu – powierzono chronienie tego, co kruche – napisał prof. Sławek. – Nie możemy dopuścić, by centrum Katowic, a zwłaszcza otoczenie budynków uniwersyteckich, miejsce kształcenia się młodzieży, było widownią takich wydarzeń
(...)
Mariusz Kubik
|
W organizacjach
międzynarodowych
Udział Polskiej Akademii Nauk w uniach i organizacjach międzynarodowych, program prac Prezydium PAN oraz przygotowanie konferencji nt. Strategii rozwoju Polski do roku 2020, w której mają uczestniczyć uczeni z Akademii i przedstawiciele najwyższych władz państwowych, to tematy obrad posiedzenia Prezydium PAN, które odbyło się 13 lutego.
Prof. Jerzy Langer, doradca prezesa PAN, przypomniał, że przy Prezydium działa 5, a przy wydziałach Akademii dalszych 17 polskich komitetów narodowych różnych naukowych organizacji międzynarodowych. Prof. Janusz Tazbir, wiceprezes PAN, powiedział, że koniec lat 90. był czasem poważnego zaangażowania w europejskie struktury badawcze i systemy finansowania badań. Nasz kraj blisko 10 lat temu został przyjęty do Europejskiej Fundacji Nauki (ESF) – organizacji jednoczącej najpoważniejsze europejskie organizacje badawcze, fundacje i agendy pozarządowe finansujące badania naukowe. Uczestnictwo polskiego środowiska naukowego w pracach ESF ma dwa aspekty: indywidualna działalność promocyjna i lobbystyczna w ESF oraz udział uczonych w programach badawczych ESF. W dyskusji zwracano uwagę na relację wysokości opłat członkowskich i udziałów w organizacjach i programach międzynarodowych do korzyści, jakie z tego tytułu uzyskuje polska nauka.
Prof. Leszek Kuźnicki przedstawił zaproponowaną przez Komitet Prognoz Polska 2000 Plus strategię rozwoju kraju. Priorytetami w długookresowej polityce gospodarczej Polski powinny być: wysokie tempo wzrostu gospodarczego, modernizacja struktury produkcji, szybkie podnoszenie poziomu edukacji i rozwiązywanie problemów społecznych – w tym ograniczenie sfery ubóstwa i bezrobocia.
(ELE)
|

Nominacje Profesorskie
23 stycznia br. Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 66 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.
NAUKI BIOLOGICZNE: Maria Magdalena Borsuk-Białynicka (Instytut Paleobiologii PAN, Warszawa), Gabriela Wanda Bujalska-Gr?m (Instytut Ekologii PAN, Dziekanów Leśny), Stanisław Cebrat (Uwr.), Elżbieta Anna Dernałowicz-Malarczyk (UMCS, Lublin), Irena Monika Kruk (Psz.), Katarzyna Anna nałęcz (Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, Warszawa), Jerzy Silberring (UJ, Kraków), Antoni Józef Stachurski (Instytut Ekologii PAN, Dziekanów Leśny).
NAUKI CHEMICZNE: Jan Stanisław Feliks Rabek (Królewska Akademia Medyczna, Sztokholm), Urszula Rychlewska (UAM, Poznań), Kazimiera Anna Wilk (Pwr.), Maria Wacława Wojciechowska (UAM, Poznań).
NAUKI EKONOMICZNE: Włodzimierz Szpringer (SGH, Warszawa).
NAUKI FARMACEUTYCZNE: Zyta Maria Płotkowiak (AM, Poznań).
NAUKI FIZYCZNE: Jan Franciszek Cisowski (PŚ, Gliwice), Ryszard Kępa (WSP, Rzeszów), Stanisław Kuźmiński (Pwr.), Sylwester Janusz Rzoska (UŚ, Katowice), Witold Trzeciakowski (Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN, Warszawa), Jan Jacek Żebrowski
(PW).
NAUKI HUMANISTYCZNE: Barbara Marta Boniecka (UMCS, Lublin), Henryk Piotr Kardela (UMCS, Lublin), Andrzej Tadeusz Piątkowski (Instytut Historii PAN, Warszawa), Krzysztof Jerzy Pleśniarowicz (UJ, Kraków), Ryszard Marian Sudziński (UMK, Toruń), Elżbieta Maria Witkowska-Zaremba (Instytut Sztuki PAN, Warszawa).
NAUKI LEŚNE: Irena Swaczyna (SGGW, Warszawa).
NAUKI MATEMATYCZNE: Stanisław Goldstein (UŁ), Paweł Maria Idziak (UJ, Kraków), Kazimierz Stanisław Nikodem (PŁ – Filia w Bielsku-Białej).
NAUKI MEDYCZNE: Jacek Górski (Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdynia), Michał Wojciech Grzegorowski (AM, Poznań), Alicja Antonina Iwaszkiewicz-Zasłonka (AM, Łódź), Dariusz Janusz Jurkiewicz (Centralny Szpital Kliniczny WAM, Warszawa), Maria Kraj (Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa), Zbigniew Marian Nowicki (AM, Gdańsk), Maria katarzyna Respondek-Liberska (Instytut „Centrum Zdrowia Matki Polki”, Łódź), Tomasz Leszek Siminiak (Szpital Wojewódzki, Poznań), Brunon Franciszek Zemła (Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie – Oddział w Gliwicach).
NAUKI O ZIEMI: Adam Filip Idziak (UŚ, Katowice), Andrzej Witkowski
(USz.).
NAUKI PRAWNE: Kazimierz Zawada (UJ, Kraków).
NAUKI ROLNICZE: Tadeusz Jan Adamski (Instytut Genetyki Roślin PAN, Poznań), Halina Maria Borkowska (AR, Lublin), Andrzej Józef Drabiński (AR, Wrocław), Stanisław Waldemar Gawroński (SGGW, Warszawa), Krzysztof Krygier (SGGW Warszawa), Juliusz Książkiewicz (Instytut Zootechniki, Kraków), Krzysztof Kuczewski (AR, Wrocław), Daniela Anna Rotkiewicz (UWM, Olsztyn), Maria Danuta Rzepka-Plevneą (AR, Szczecin), Czesława Trąba (AR, Kraków), Maria Ewa Wojtatowicz (AR, Wrocław).
NAUKI TECHNICZNE: Jan Hupka (PG), Zbigniew Bronisław Kędzierski (AGH, Kraków), Witold Marek Lewandowski (PG), Józef Masajtis (PŁ), Marek Józef Mitosek (PW), Michał Mrozowski (PG), Ernest Niemczyk (Pwr.), Stanisław Tkaczyk (PŚ, Gliwice).
NAUKI WETERYNARYJNE: Stefan Grzegorz Pierzynowski (Uniwersytet w Lund, szwecja).
SZTUKI PLASTYCZNE: Wojciech Firek (ASP, Kraków), Lesław Miśkiewicz (ASP, Łódź), Tadeusz Pf?tzner (PŚ, Gliwice), Władysław Winiecki (ASP, Warszawa).
|
|

FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ
Stypendia krajowe
dla mŁodych naukowców 2001
(Lp. Imię Nazwisko Dziedzina Instytucja )
1. Wiesław Babik biologia Uniwersytet Jagielloński
2. Renata Bachorczyk inżynieria materiałowa Akademia Górniczo-Hutnicza
3. Monika Badura botanika Uniwersytet Gdański
4. Piotr Bański filologia angielska Uniwersytet Warszawski
5. Sylwia Barańska biologia Uniwersytet Gdański
6. Jacek Barański energetyka Politechnika Gdańska
7. Stanisława Bazan-Socha medycyna Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
8. Waldemar Bednarski fizyka Instytut Fizyki Molekularnej PAN, Poznań
9. Krzysztof Belczyński fizyka Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN, Warszawa
10. Zuzanna Bielec klimatologia Uniwersytet Śląski
11. Grzegorz Bobiński matematyka Uniwersytet Mikołaja Kopernika
12. Roman Bochenek inżynieria procesowa Politechnika Rzeszowska
13. Nikodem Bończa-Tomaszewski historia Uniwersytet Warszawski
14. Maciej Bujak chemia Uniwersytet Opolski
15. Magdalena Chadzińska zoologia Uniwersytet Jagielloński
16. Wojciech Cwalina psychologia Katolicki Uniwersytet Lubelski
17. Michał Czakon fizyka Uniwersytet Śląski
18. Agnieszka Członkowska farmakologia Akademia Medyczna, Warszawa
19. Agata Czyż biologia Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, Gdańsk
20. Justyna Dąbkowska filologia Katolicki Uniwersytet Lubelski
21. Winicjusz Drozdowski fizyka Uniwersytet Mikołaja Kopernika
22. Andrzej Dziembowski biologia molekularna Uniwersytet Warszawski
23. Wojciech Franus geologia Politechnika Lubelska
24. Mariusz Gałkowski inżynieria materiałowa Politechnika Częstochowska
25. Paweł Garbacz logika Katolicki Uniwersytet Lubelski
26. Elżbieta Gawin biomechanika Politechnika Wrocławska
27. Katarzyna Gilarek socjologia Uniwersytet Jagielloński
28. Jacek Górecki prawo Uniwersytet Śląski
29. Mariusz Górniak archeologia Uniwersytet Jagielloński
30. August Grabski historia Żydowski Instytut Historyczny
31. Michał Greszta ekonomia Uniwersytet Warszawski
32. Daniel Gryko chemia Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa
33. Tomasz Guzik medycyna Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
34. Anna Jakomulska geografia Uniwersytet Warszawski
35. Anna Jakubowska medycyna Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin
36. Agata Jakubowska historia sztuki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
37. Paweł Jałoszyński biologia Zakład Genetyki Człowieka PAN, Poznań
38. Sława Janczewska medycyna ICMDiK PAN, Warszawa
39. Jacek Jaworski biologia Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, Warszawa
40. Dariusz Jemielniak zarządzanie Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego, Warszawa
41. Konrad Jędrzejewski elektronika Politechnika Warszawska
42. Elwira Kaczyńska filologia Uniwersytet Łódzki
43. Mateusz Kapustka historia sztuki Uniwersytet Wrocławski
44. Marcin Karas filozofia Uniwersytet Jagielloński
45. Marta Kasprzak informatyka Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Poznań
46. Tomasz Klimczuk fizyka Politechnika Gdańska
47. Jolanta Klukowska zootechnika Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego, Poznań
48. Krzysztof Kluza ekonomia Szkoła Główna Handlowa
49. Jerzy Kociatkiewicz zarządzanie Szkoła Nauk Społecznych IFiS PAN, Warszawa
50. Piotr Koprowski biologia molekularna Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa
51. Marek Kornat historia Instytut Historii PAN, Warszawa
52. Paweł Kostka mechanika Politechnika Śląska
53. Piotr Kowalski matematyka Uniwersytet Wrocławski
54. Maciej Kozak chemia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
55. Daniel Krowarsch biochemia Uniwersytet Wrocławski
56. Anna Krzyszowska-Wypustek historia Uniwersytet Wrocławski
57. Roman Krzywy filologia Uniwersytet Warszawski
58. Martin Kukwa biologia Uniwersytet Gdański
59. Michał Kuziak filologia Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Słupsk
60. Roman Kwiecień prawo Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
61. Mariusz Lisowski fizyka Uniwersytet Śląski
62. Adam Łuczak telekomunikacja Politechnika Poznańska
63. Marcin Łukowiak elektrotechnika Politechnika Poznańska
64. Robert Łysek chemia Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa
65. Paweł Mackiewicz biologia Uniwersytet Wrocławski
66. Sławomir Maćkowiak telekomunikacja Politechnika Poznańska
67. Sebastian Maćkowski fizyka Instytut Fizyki PAN, Warszawa
68. Mariusz Malinowski elektrotechnika Politechnika Warszawska
69. Mariusz Adam Malinowski historia Akademia Świętokrzyska – filia w Piotrkowie Trybunalskim
70. Zbigniew Małolepszy geologia Uniwersytet Śląski
71. Małgorzata Marciniak chemia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
72. Szymon Mercik fizyka Politechnika Wrocławska
73. Maciej Michalski filologia Uniwersytet Gdański
74. Monika Milewska historia Szkoła Nauk Społecznych IFiS PAN, Warszawa
75. Barbara Mochejska astronomia Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN, Warszawa
76. Piotr Mucha matematyka Uniwersytet Warszawski
77. Krzysztof Murzyn biofizyka Uniwersytet Jagielloński
78. Marcin Mycko medycyna Akademia Medyczna, Łódź
79. Marcin Nowotny biochemia Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, Warszawa
80. Arkadiusz Olech astronomia Uniwersytet Warszawski
81. Włodzimierz Olszaniec filologia Uniwersytet Warszawski
82. Borys Ośmiałowski chemia Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz
83. Robert Pajdo medycyna Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
84. Marcin Pauk historia Uniwersytet Warszawski
85. Magdalena Pecul chemia Uniwersytet Warszawski
86. Marcin Piątek biologia Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków
87. Joanna Puławska ogrodnictwo Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Skierniewice
88. Sylwia Rodziewicz-Motowidło chemia Uniwersytet Gdański
89. Ewa Rudnicka filologia Uniwersytet Warszawski
90. Arkady Rzegocki historia Uniwersytet Jagielloński
91. Grzegorz Sęk fizyka Politechnika Wrocławska
92. Marek Siemiątkowski farmakologia Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa
93. Halina Sienkiewicz-Jarosz farmakologia Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa
94. Anna Sip biotechnologia Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego, Poznań
95. Daria Słowik biologia Uniwersytet Warszawski
96. Marcin Smaga prawo Uniwersytet Jagielloński
97. Mikołaj Sokołowski filologia Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa
98. Arkadiusz Sołtysiak antropologia Uniwersytet Warszawski
99. Wojciech Sowa filologia Uniwersytet Jagielloński
100. Paweł Sowiński historia Uniwersytet Warszawski
101. Robert Stefanicki prawo Uniwersytet Wrocławski
102. Małgorzata Sterna informatyka Politechnika Poznańska
103. Agnieszka Stępień nauki rolnicze Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, Olsztyn
104. Aleksander Stępkowski prawo Uniwersytet Warszawski
105. Tomasz Stręk mechanika Politechnika Poznańska
106. Bartłomiej Szafran fizyka Akademia Górniczo-Hutnicza
107. Krzysztof Szczerski nauki polityczne Uniwersytet Jagielloński
108. Mariusz Świąder farmakologia Akademia Medyczna, Lublin
109. Jacek Tabor matematyka Uniwersytet Jagielloński
110. Anita Weber-Weller geologia Uniwersytet Wrocławski
111. Piotr Wierzchoń filologia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
112. Joanna Wietrzyk biologia Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, Wrocław
113. Dariusz Winek ekonomia Wyższa Szkoła Handlu i Finansów Międzynarodowych, Warszawa
114. Wojciech Wiszniewski genetyka Instytut Matki i Dziecka, Warszawa
115. Roman Wojciechowski chemia Politechnika Łódzka
116. Grzegorz Wojciechowski chemia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
117. Sebastian Wojciechowski politologia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
118. Marcin Wołoszyn archeologia Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków
119. Rafał Wójciak nauki przyrodnicze Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego, Poznań
120. Katarzyna Wyrwas filologia Uniwersytet Śląski
121. Robert Wysocki genetyka Uniwersytet Wrocławski
122. Joanna Zając filologia Uniwersytet Jagielloński
123. Magdalena Zawisławska filologia Uniwersytet Warszawski
124. Konrad Zdanowski biofizyka Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa
125. Ewa Zgrabczyńska biologia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
126. Robert Żarnowski botanika Akademia Rolnicza, Wrocław
|
|