Notatki Ministra Edukacji

Inwestycje w naukę, kształcenie i inne sposoby zdobywania wiedzy są inwestycjami w przyszłość poszczególnych krajów i narodów.

Edmund Wittbrodt

3 i 4 kwietnia odbyło się w Paryżu spotkanie ministrów edukacji państw OECD, którego głównym celem było przedyskutowanie spraw związanych z inwestowaniem w kompetencje dla wszystkich. Kompetencje w tym znaczeniu obejmują wiedzę, umiejętności, postawy i wartości.

Dyskusja i przyjęty komunikat potwierdziły, że kształtowanie kompetencji wszystkich obywateli jest niezbędne w społeczeństwie opartym na wiedzy. Zrównoważony rozwój 
i spójność społeczna w olbrzymiej mierze zależą od kompetencji całej naszej populacji. Żeby ten cel osiągnąć, konieczna jest współpraca organizacji pozarządowych, związków zawodowych, pracodawców i innych, np. przedstawicieli sektora prywatnego, aby zapewnić lepszą koordynację polityki w zakresie edukacji, spraw społecznych, gospodarczych i innych.

KAPITAŁ LUDZKI

Obecne prace OECD nad determinantami zrównoważonego rozwoju podkreślają znaczenie kapitału ludzkiego i społecznego. Wyzwaniem jest utrzymanie wzrostu i spójności społecznej za pomocą środków, które byłyby trwałe i prowadziły do równomiernego podziału korzyści. W coraz większym stopniu będzie to zależało od efektywnej koordynacji polityki w zakresie edukacji oraz wpływu na wzrost i zrównoważony rozwój. Istnieje wielkie zainteresowanie potencjalną rolą kapitału ludzkiego i społecznego w osiąganiu zrównoważonego rozwoju wzrostu, a także jego interakcji z kapitałem ludzkim.

Kompetencje przydatne w miejscu pracy i w innych obszarach życia podlegają zmianom, dlatego też niektóre z celów edukacji i kształcenia również powinny ulegać zmianie. Konieczny jest dostęp do odpowiednich informacji na temat rozwoju kariery zawodowej oraz możliwości nauki. Stwierdzono, że rozwijanie kompetencji obywateli jest wspólnym obowiązkiem OECD. Ministrowie uważają za konieczne: 1) określenie kompetencji, jakie będą potrzebne w społeczeństwie opartym na wiedzy oraz strategii zmierzających do ich rozwoju i uznawania; 2) określenie innowacyjnych opcji finansowania kształcenia ustawicznego; 3) zbadanie implikacji umiędzynarodowienia zapotrzebowania na kompetencje, jak i usług w zakresie edukacji i kształcenia; 4) dalszą pracę nad wskaźnikami, ze szczególnym uwzględnieniem określenia stopnia przygotowania młodych ludzi do dorosłego życia oraz kompetencji, a także monitorowania postępów w osiąganiu celu kształcenia ustawicznego.

Niezbędna jest poprawa jakości społeczności w krajach OECD. Zauważa się niezadowolenie wśród młodych ludzi, ujawniające się brakiem zaangażowania i zachowaniami antyspołecznymi. Chociaż wiele z przyczyn takiego stanu rzeczy leży poza instytucjami edukacji, to one muszą stanowić część rozwiązania, gdyż odzwierciedlają i kształtują nasze społeczności. Konieczne jest więc zbadanie: 1) w jaki sposób systemy nauczania i kształcenia mogą być udoskonalone, aby objęły wszystkich uczących się i przynosiły wszystkim równe korzyści, jednocześnie zaspokajając zróżnicowane potrzeby uczących się, zachowując różnorodność kulturową i podnosząc swą jakość; 2) możliwości wzmacniania powiązań pomiędzy instytucjami edukacyjnymi oraz społecznościami, w których działają, jak również sposobów współpracy w celu promowania wartości społecznych i postaw obywatelskich.

RANGA NAUCZYCIELA

Badania i innowacje są podstawą doskonalenia w zakresie edukacji. Nauczyciele stanowią główny punkt tego przedsięwzięcia. Muszą oni bazować na tworzeniu, upowszechnianiu i wykorzystywaniu nowej wiedzy dotyczącej ich pracy. Niezwykle istotny jest nabór nauczycieli i ich rozwój zawodowy. W wielu krajach ujawnia się proces starzenia kadry nauczycielskiej, upadek statusu nauczyciela oraz poważnych problemów z naborem.

Pojawiają się wymagania, aby instytucje nauczały w nowy sposób i podejmowały się nowych ról. Konieczne jest więc zbadanie: 1) strategii wyznaczania, monitorowania i osiągania wyższych standardów nauczania dla wszystkich uczniów; 2) w jaki sposób rządy, instytucje edukacyjne, wspólnoty lokalne etc. mogłyby skuteczniej współpracować przy tworzeniu, upowszechnianiu i wykorzystywaniu wiedzy oraz innowacji w celu doskonalenia praktyki zawodowej w sferze nauczania i zarządzania; 3) możliwości udoskonalenia jakości nauczania zarówno w warunkach nauki formalnej, jak i nieformalnej, włącznie z określeniem standardu wyposażenia i zastosowania technologii informatycznych i komunikacyjnych; 4) zapotrzebowania na nauczycieli i ich prawdopodobnej liczby, jak również możliwości ich rekrutacji i rozwoju zawodowego.

Wspólna wizja krajów OECD to wyższy poziom kompetencji naszych społeczności, jak również bardziej równomierne ich rozmieszczenie. Zadaniem ministrów jest ułatwienie inwestowania w kompetencje dla wszystkich. Inwestycje w naukę, kształcenie i inne sposoby zdobywania wiedzy są inwestycjami w przyszłość poszczególnych krajów i narodów. Ministrowie zapraszają Sekretariat OECD do współpracy w celu wykorzystania doświadczeń międzynarodowych w tworzeniu i analizie polityki, która pomoże osiągnąć przyjęty cel. Wiele problemów jest wspólnych. W rozwiązaniu wielu sprzyja reformowany system edukacji. Pozostawiam poruszone kwestie do przemyśleń wszystkim, którzy aktywnie współuczestniczą w trudnym procesie budowy społeczeństwa wiedzy w naszym kraju.

Komentarze