|
W Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w
Krakowie upamiętniono postaci związanych z tym miastem przyrodników.
Pisaliśmy już o popiersiu botanika i podróżnika Mariana Raciborskiego.
Kolej na pomnik Józefa Warszewicza (1812-1866), florysty i ogrodnika.
Urodzony na Litwie, w latach 1829-30 studiował nauki przyrodnicze w
uniwersytecie wileńskim. Po powstaniu znalazł się w Prusach. Pracował w
berlińskim ogrodzie botanicznym. W 1845 wyjechał z ekspedycją florystyczną
Berlińskiego Towarzystwa Ogrodniczego do Ameryki Środkowej i Południowej.
Na podstawie zebranego tu przez Warszewicza materiału florystycznego
opisano ponad 300 nowych gatunków storczyków. W latach 1850-53 odbył drugą
podróż, tym razem z brytyjską wyprawą, do Ameryki Południowej. Badał
drzewa, ptaki, płazy i gady. Ponad 30 gatunków nazwano jego imieniem.
Wiele muzeów europejskich posiada zgromadzone przez niego eksponaty. Od
1854 był inspektorem Ogrodu Botanicznego w Krakowie, który rozwinął, a
jego kolekcję powiększył. Autorem pomnika jest Franciszek
Wyspiański (zm. 1901), ojciec Stanisława, krakowski rzeźbiarz, autor cyklu
popiersi władców Polski, które w dziesiątkach odlewów zdobiły galicyjskie
szkoły. Na cokole umieszczono tablicę z wyrytym wierszem Wincentego Pola,
sławiącym Litwę – „świętą Matkę Warszewicza” i jego samego, który „obiegł
dwa światy”, aby z zdobyczą wrócić do swych progów / I jak syn wierny
czarownymi kwiaty / Osypać ołtarz (...) domowych bogów.
Pomysłodawcą założenia Ogrodu Botanicznego w Krakowie był rektor UJ
Kazimierz Stępkowski. W 1779 roku król Stanisław August przekazał uczelni
grunty pojezuickie. Pierwsze prace rozpoczęto w 1783, w 1792 otwarto
obserwatorium astronomiczne. W latach dwudziestych XX wieku dyrektor
ogrodu prof. Władysław Szafer rozbudował i powiększył krakowski ogród
botaniczny. Dziś, uznany za zabytek, podlega on ścisłej ochronie. W zimie
ogród jest nieczynny, a od maja do października można go odwiedzać
codziennie od 900 do 1700.
(fig) |
