Notatki Przewodniczącego RGSzW

KBN planuje utworzenie Ministerstwa Nauki, 
a PAN chce znowelizować ustawę o Akademii.

Andrzej Pelczar

 Rada Główna zebrała się na swym 23. w bieżącej kadencji posiedzeniu plenarnym 18 kwietnia. Poprzedniego dnia odbyło się 31. posiedzenie Prezydium. Muszę tu przeprosić za błąd w numeracji posiedzeń popełniony w styczniu („Forum Akademickie” nr 2/2002). w styczniu br. Prezydium Rady zebrało się po raz 28 (a nie 27, jak napisano), a w lutym i marcu odbyły się posiedzenia: 29 i 30 (a nie 28 i 29, jak napisałem w kolejnych notatkach). Spowodowała to moja nieuwaga – jesienią ub. roku odbyło się nadprogramowe posiedzenie Prezydium, które pominąłem w odliczaniu.

POZA SIEDZIBĄ UCZELNI

Oprócz spraw rutynowych, związanych m.in. z opiniami o wnioskach o przyznanie jednostkom organizacyjnym szkół wyższych praw do nadawania stopni naukowych (wydano 2 opinie pozytywne, 5 negatywnych) i opiniami o standardach edukacyjnych (zaopiniowano pozytywnie projekty standardów dla kierunku informatyka na poziomach magisterskim i zawodowym), Rada zajmowała się projektem nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym i wyższych szkołach zawodowych, a także projektem planu podziału dotacji na stypendia socjalne dla studentów studiów dziennych uczelni niepaństwowych (który zaopiniowano pozytywnie). Projekt ustawy zmieniającej ustawy o szkolnictwie wyższym i o wyższych szkołach zawodowych wywołał ożywioną dyskusję. Najważniejszą proponowaną zmianę w dotychczasowych przepisach wprowadza się przez dopuszczenie do tworzenia zamiejscowych ośrodków dydaktycznych, innych niż filie i wydziały zamiejscowe. W dyskusji podnoszono m.in. to, że zmiana taka będzie sankcjonować występujące już w praktyce naruszenia przepisów obecnie obowiązujących. Równocześnie zwrócono uwagę, iż – z drugiej strony – czasem trzeba zmieniać przepisy, jeśli okazują się zbyt krępujące, a sytuacje, z jakimi zaczynamy się spotykać, mogą być uznane za wymuszające pewne zmiany. Uznano jednak, że dopuszczając znaczne zliberalizowanie przepisów dotyczących prowadzenia zajęć dydaktycznych poza siedzibą uczelni nie można pozostawiać poza kontrolą jakości kształcenia i dlatego opiniując (w niejednomyślnym głosowaniu) ogólnie pozytywnie omawiany projekt nowelizacji, zgłoszono zastrzeżenia co do braku jasno określonych warunków, jakich należy żądać od uczelni chcących utworzyć zamiejscowe ośrodki dydaktyczne. Rada uznała, że trzeba takie warunki określić w ustawie albo też umieścić w niej przepis zawierający delegację dla właściwego ministra, który warunki te określałby w stosownych rozporządzeniach. Inne zmiany przewidywane w omawianym projekcie nowelizacji są znacznie mniejszej wagi i pominę ich omawianie.

KBN I PAN

Bardzo ważnym punktem obrad plenarnych Rady było wystąpienie prof. Marka Bartosika, sekretarza stanu w KBN, który omówił główne problemy związane z finansowaniem nauki oraz ideę utworzenia ministerstwa nauki przy równoczesnej likwidacji KBN w obecnej formie. Rolę „wybieralnej części KBN” grałaby wtedy Rada Nauki Polskiej, co do której zasad powoływania trwają – i zapewne będą jeszcze trwały jakiś czas – dyskusje.

Przedstawiłem Radzie sprawozdania z posiedzeń ważnych gremiów, w których brałem udział w ostatnich tygodniach. W dniach 22-23 marca odbyło się posiedzenie Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich w Katowicach. Poruszono tam m.in. sprawy niepokojące środowisko akademickie, takie jak efekty stosowania wobec uczelni ustawy o zamówieniach publicznych oraz projekty zmian w przepisach o zatrudnianiu osób, które nabyły uprawnienia emerytalne. Bardzo ciekawa była prezentacja znaczących osiągnięć Uniwersytetu Śląskiego.

Wspólne posiedzenie prezydiów PAN i KRASP odbyło się w Mądralinie 9 kwietnia. Omawiano sprawę współdziałania PAN i wyższych uczelni, a w szczególności możliwości włączania się (intensywniejszego niż do tej pory) placówek PAN i ich pracowników w działalność dydaktyczną. Prof. Jerzy Kołodziejczak, wiceprezes PAN, przedstawił krótki zarys historii PAN (zwracając uwagę na to, że 50 lat temu, 9 kwietnia 1952 r. powołano pierwszych członków Akademii). w ożywionej dyskusji poruszano zarówno wątki historyczne (z różnymi ocenami), jak i bieżące problemy Akademii. Prof. Michał Kleiber, minister nauki, przewodniczący KBN, przedstawił problemy finansowania nauki, a także ideę utworzenia ministerstwa nauki.

Następnego dania, także w Mądralinie, odbyło się posiedzenie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży Sejmu RP, w którym wzięli udział członkowie Prezydium PAN. Głównym punktem obrad była ocena realizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk z roku 1997. Poruszono jednak szereg spraw związanych z organizacją i finansowaniem badań naukowych w Polsce na tle obecnej sytuacji finansowej. z uwagą wysłuchano wystąpień na ten temat ministra Michała Kleibera i sekretarza stanu Marka Bartosika. Zastanawiano się też nad ewentualną nowelizacją wspomnianej ustawy o PAN.

Ostatnim członem mojego sprawozdania było omówienie posiedzenia Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych, które odbyło się w Krasiczynie, w dniach 11-14 kwietnia. Poruszano sprawy bieżące, w tym m.in. skutki stosowania wobec uczelni wyższych ustawy o zamówieniach publicznych (przy czym z zadowoleniem przyjęto informację o nadziejach związanych z działaniami legislacyjnymi w tym zakresie), omówiono sprawy akredytacyjne przedstawione przez prof. Alicję Konczałowską, przewodniczącą Komisji Akredytacyjnej Uczelni Technicznych oraz wysłuchano wystąpienia prof. Marka Bartosika, który – podobnie jak w omawianych już wystąpieniach wobec innych gremiów – omówił finansowanie nauki oraz projekt utworzenia ministerstwa nauki. W sobotę, 13 kwietnia, uczestnicy spotkania złożyli wizytę w Politechnice Lwowskiej, na zaproszenie jej władz. Była to bardzo miła wizyta, a gospodarze okazali serdeczną gościnność.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.
 

Komentarze