Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 3/2002

O równy status
Poprzedni Następny

Notatki Przewodniczącego KRUN

KRUN zwraca się do Rządu o jak najszybsze przedstawienie 
całościowego projektu reformy szkolnictwa wyższego opartego 
na zasadzie równoprawnego traktowania szkolnictwa 
państwowego i niepaństwowego.

Józef Szabłowski

Zamiar nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym wywołał zaniepokojenie wśród rektorów uczelni niepaństwowych. Dali oni temu wyraz w czasie obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych, które odbyło się 27 marca w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie.
W wyniku obrad zastały podjęte dwie uchwały: w sprawie przestrzegania konstytucyjnej zasady równości i demokratycznego państwa prawa, zapisanej w art. 2 i 32 Konstytucji RP oraz w sprawie tworzenia przez uczelnie państwowe innych niż wydziały i filie zamiejscowych jednostek organizacyjnych.

PRZESTRZEGANIE ZASADY RÓWNOŚCI

Zgodnie z uchwałą KRUN: W istniejących przepisach prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego status prawny uczelni niepaństwowych, a także uprawnienia ich studentów nie zostały wyrównane w stosunku do uczelni państwowych. W kolejnych nowelizacjach i w prawie o szkolnictwie wyższym należy wyrównać pozycję prawną sektorów.

Środowisko oczekuje, że propozycje zmian legislacyjnych przygotowywanych przez MENiS zrównają szkoły państwowe i niepaństwowe w prawach i obowiązkach, a w szczególności dotyczy to:

1. Procedur tworzenia: nowych kierunków studiów, wydziałów i filii zamiejscowych.

2. Ujednolicenia regulacji wymagań dotyczących: minimalnej liczby godzin w programach studiów, czasu trwania studiów, wymiaru pensum dydaktycznego dla nauczycieli, zrównania statusu zatrudnienia na tzw. drugim etacie, praktyk zawodowych.

3. Zrównania statusu i warunków kształcenia w szkołach nadających tytuł licencjata.

4. Wprowadzenia bonu edukacyjnego, a więc przypisania państwowych – czyli społecznych środków finansowych do studenta oraz zrównania dostępu studentów wszystkich typów uczelni do równej pomocy stypendialnej finansowanej z budżetu.

5. Pozostawienia studentom płacącym za studia decyzji o wyborze trybu studiów.

JEDNOSTKI ZAMIEJSCOWE

W sprawie zamiejscowych jednostek organizacyjnych: Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych wyraża zaniepokojenie zaproponowanymi przez MENiS zmianami w ustawie o szkolnictwie wyższym polegającymi na usankcjonowaniu tworzenia przez uczelnie państwowe innych niż wydziały i filie zamiejscowych jednostek organizacyjnych w rejonach dotkniętych strukturalnym bezrobociem. Rozwiązanie to drastycznie dyskryminuje uczelnie niepaństwowe, w sposób zaskakujący ogranicza ekonomiczne warunki ich działania, powodować będzie zaburzenia równowagi konkurencyjnej na rynku edukacyjnym na rzecz uczelni państwowych. (...) KRUN zwraca się do Rządu o zaniechanie prób incydentalnych zmian ustawy o szkolnictwie wyższym i jak najszybsze przedstawienie całościowego projektu reformy szkolnictwa wyższego opartego na zasadzie równoprawnego traktowania szkolnictwa państwowego i niepaństwowego.

KRUN postuluje, aby środki budżetowe, które Minister J. Hausner chce przeznaczyć na ograniczenie bezrobocia na terenach dotkniętych strukturalnym bezrobociem, poprzez przyjęcie na studia stacjonarne 100 tys. osób rocznie, przeznaczyć na przyznanie wszystkim kandydatom na studia, zamieszkałym na stałe na terenach objętych wysokim bezrobociem, bonu edukacyjnego na 3-letnie studia stacjonarne w dowolnie wybranej uczelni (państwowej i niepaństwowej). Analizując obecny poziom dofinansowania państwowych uczelni uniwersyteckich i realne koszty kształcenia postulujemy wysokość bonu – 3000 zł rocznie.

W Polsce ok. 350 wyższych uczelni, łącznie z legalnie istniejącymi filiami i wydziałami zamiejscowymi, dość równomiernie pokrywa teren Polski. Istniejące uczelnie dysponują większą liczbą miejsc od liczby potencjalnych kandydatów. Dotyczy to również regionów dotkniętych największym bezrobociem. Problem polega zatem na braku środków finansowych w rodzinach najuboższych, a takich jest duży odsetek w regionach dotkniętych szczególnym bezrobociem.

Przyznawanie uprawnień do prowadzenia zamiejscowych punktów zajęć dydaktycznych wyłącznie jednostkom posiadającym uprawnienia do doktoratów, jest oparte na błędnych założeniach. Uprawnienia uczelni obejmują: prowadzenie studiów licencjackich, magisterskich, uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego. Ostatnie dwa uprawnienia dotyczą kształcenia kadry naukowej. O wiele lepszym kryterium byłoby położenie uczelni w rejonie występowania bezrobocia, co zmniejszyłoby koszty kształcenia. Jednak te ograniczenia są dyskusyjne. Tworzenie nowych państwowych jednostek edukacyjnych powinno być też poprzedzone analizami demograficznymi. Wiadomo bowiem, że za kilka lat liczba maturzystów znacznie się zmniejszy. Utworzone koniunkturalnie punkty zamiejscowe za kilka lat trzeba będzie likwidować. Wcześniej jednak pochłoną one znaczne sumy z budżetu, równoważonego m.in. w drodze drastycznych cięć socjalnych.

Należy też dodać, że pozaustawowe jednostki edukacyjne, utworzone wcześniej również pozaustawowo, angażowały środki podatników na szczeblach centralnym i samorządowym. Fakty te nie wyzwoliły odpowiednich działań organów powołanych do spraw nadzoru i kontroli, a brak dyscypliny w wydawaniu społecznych środków może zrujnować każde państwo.

 

Komentarze