Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 3/2002

Popiersie Ludwika Zamenhofa
Poprzedni Następny

Pomniki uczonych polskich (75)

Na skwerze pomiędzy ulicami Białówny i Malmeda w Białymstoku stoi pomnik Ludwika Zamenhofa (1859-1917) lekarza okulisty, poligloty, twórcy języka esperanto.
Urodził się w Białymstoku w żydowskiej rodzinie mieszczańskiej, uczył się w Gimnazjum Językowym w Warszawie, gdzie poznał wiele języków. Studiował medycynę w Moskwie i Warszawie. Praktykę okulistyczną prowadził w Warszawie i Wiedniu. Przez całe życie prowadził badania lingwistyczne. W 1887 opublikował podręcznik międzynarodowego języka, podpisany pseudonimem Dr Esperanto. Był to prosty, łatwy do nauczenia się sztuczny język, stworzony z elementów różnych języków, głównie romańskich. Idea tego języka powstała jeszcze w okresie gimnazjalnym, pod wpływem doświadczeń dzieciństwa spędzonego w wielojęzycznym Białymstoku. Nowy język miał w zamyśle jego twórcy umożliwić porozumienie między ludźmi bez narzucania dominacji. Potem pojawiły się czasopisma, słowniki, stowarzyszenia esperantystów, wreszcie Światowy Związek Esperanto. Język ten połączył wielu ludzi na wszystkich kontynentach. Zamenhof głosił tezę, że wspólny język i jedna, łącząca różne narody religia przyczynią się kiedyś do zniknięcia podziałów rasowych. Przełożył na esperanto wiele utworów literackich, m.in. Stary Testament. Życiową pasję upowszechniania esperanto łączył z praktyką lekarską, prowadzoną w głębi Rosji, w Grodnie, wreszcie w Warszawie. Zmarł w Warszawie. Pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej.

Autorem pomnika jest artysta rzeźbiarz Jan Kucz, profesor ASP w Warszawie, autor pomników: Chopina w Dusznikach, prymasa Wyszyńskiego w Częstochowie i Jana Pawła II w Kaliszu. Monument odsłonięto w roku 1973 z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Esperantystów.

(fig)

 

Komentarze