Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 11/2002

W drodze do doktoratów
Poprzedni Następny

Notatki Przewodniczącego KRUN

W ostatnich latach szkolnictwo wyższe uległo 
pewnej decentralizacji przestrzennej, 
a zapisy projektu ustawy o stopniach i tytule naukowym 
będą oddziaływały w zupełnie odwrotnym kierunku, 
osłabiając także średnie i mniejsze uczelnie państwowe.

Józef Szabłowski

z inicjatywy Prezydium Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych 20 listopada br. odbyło się spotkanie rektorów uczelni niepaństwowych posiadających uprawnienia do prowadzenia studiów na poziomie magisterskim. Uczelni takich jest obecnie 74. W spotkaniu udział wzięli: prof. Tomasz Goban-Klas, sekretarz stanu w MENiS, prof. Osman Achmatowicz, sekretarz Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych, prof. Bolesław Ginter, przewodniczący Komisji Kadrowej RGSzW oraz członkowie Prezydium KRUN. Organizatorem spotkania był prof. Julian Auleytner, przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Niepaństwowych Szkół Polskich, który przewodniczył obradom. Spotkanie odbyło się w Polsko-Japońskiej Wyższej Szkole Technik Komputerowych w Warszawie, a rolę gospodarza pełnił rektor tej uczelni dr Jerzy Paweł Nowacki.

WOKÓŁ STRATEGII

Prof. Goban-Klas w pierwszym punkcie porządku dziennego przedstawił założenia Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2010, omówił stan szkolnictwa wyższego w Polsce oraz przedstawił wizję jego rozwoju w postaci 9 celów kierunkowych (tekst Strategii zamieszczony jest na stronach internetowych MENiS www.men.waw.pl), prosząc jednocześnie o uwagi i wnioski.

W dyskusji wskazano na konieczność uzupełnienia Strategii zarówno w części diagnostycznej, jak i prognostycznej. W konkluzji rektorzy uczelni niepaństwowych zgłoszą uwagi i wnioski do Prezydium KRUN, które następnie zgłosi odpowiednie postulaty do MENiS. Przedstawiona Strategia ma zbyt krótki horyzont czasowy. Powinna być opracowana do roku 2020, jak Strategia rozwoju Polski do roku 2020 (Warszawa 2000) Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus”. O dłuższym horyzoncie planistycznym przemawiają dwa fakty. W drugiej dekadzie bieżącego wieku nastąpią istotne przemiany demograficzne. do roku 2020 liczba młodzieży w wieku 19-24 lata zmniejszy się prawie o połowę. W Strategii należy w związku z tym uwzględnić procesy inwestycyjne o długofalowych skutkach. Chodzi o to, aby nie tworzyć społecznym kosztem tego, co w przyszłości będzie niewykorzystane. Liczba miejsc w uczelniach jest już obecnie większa od liczby osób, które mogą podjąć studia.

W Strategii nie wyznaczono również roli dla sektora uczelni niepaństwowych. Warunki funkcjonowania uczelni państwowych i niepaństwowych są nierówne, a więc nie mogą one konkurować na rynku. Istnieją trzy możliwe warianty rozwiązań: organy państwowe wyrównają warunki funkcjonowania uczelni; organy państwowe, stosownie do możliwości budżetowych państwa, dokonają rozdziału liczby miejsc na studiach według sektorów; organy państwowe, świadomie lub za cichym przyzwoleniem, będą utrzymywały istniejący stan polegający na zwiększaniu liczby miejsc w uczelniach państwowych, znacznie droższych, dotkliwie obciążając podatników i jednocześnie stwarzając coraz trudniejsze warunki funkcjonowania uczelniom niepaństwowym.

STOPNIE I TYTUŁY

Prof. Achmatowicz omówił wyczerpująco procedury związane z uzyskaniem uprawnień do nadawania stopni naukowych, nawiązując do współdziałania w tym zakresie z RGSzW. Prof. Ginter wymienił m.in. trzy zasady, którymi kierowała się RGSzW przy opiniowaniu wniosków: stopniowość, polegająca na tym, że najpierw uzyskuje się uprawnienia do nadawania stopnia doktora, a później uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego; wnioski uczelni rozpatruje się dopiero po wypromowaniu pierwszych magistrów; jeśli o uprawnienie występuje instytut znajdujący się w strukturze wydziału, to opinia rady wydziału w sprawie jest istotna. Do opiniowania wniosków uczelni państwowych wystarczała jedna opinia eksperta, a w przypadku uczelni niepaństwowych wymagane były dwie opinie.

W dyskusji sporo miejsca poświęcono interpretacji wyrażenia: „zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy”, jako warunku uzyskania uprawnień. Wydaje się, że w tej kwestii nie było pełnej zgodności między Centralną Komisją a Radą Główną. Rektorzy zabierający głos w dyskusji wskazywali też na niecelowość przygotowania projektu ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w takim kształcie, jak to zostało przygotowane. Ustawa ograniczy liczbę jednostek uprawnionych do kształcenia kadr. Jest to niecelowe, ponieważ w ostatniej dekadzie liczba studentów wzrosła ponad 4-krotnie, a liczba nauczycieli akademickich zwiększyła się o 25 proc. W ostatnich latach szkolnictwo wyższe uległo pewnej decentralizacji przestrzennej, a zapisy projektu ustawy będą oddziaływały w zupełnie odwrotnym kierunku, osłabiając także średnie i mniejsze uczelnie państwowe.
Dyskutowano też o nowym prawie dotyczącym szkolnictwa wyższego. Zdaniem uczestników spotkania, punktem wyjścia do prac nad ustawą powinna być dobrze przygotowana strategia rozwoju szkolnictwa wyższego, a nie odwrotnie.
 

Komentarze