Dyskusja jest niezbędna

Notatki Przewodniczącego RGSzW

Współdziałanie CK i Rady jest konieczne 
dla zapewnienia wysokiego poziomu nadawanym 
stopniom i tytułom.

Jerzy Błażejowski

Gościem majowego (V) posiedzenia Rady był prof. Janusz Tazbir, przewodniczący Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych. Barwne wystąpienie objęło sprawozdanie z działalności CK w poprzedniej kadencji oraz nakreśliło podstawowe cele i zadania na przyszłość – na tle regulacji, jakie znalazły się w nowo uchwalonej ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W dyskusji padły głosy uznania pod adresem CK, ale również pytania o dalekosiężną politykę instytucji. Stosunkowo klarownie rysują się obszary współdziałania CK i Rady, które tradycyjnie sprowadzają się do opiniowania wniosków o uprawnienia naukowe, jakie napływają ze szkół wyższych. Jedno z pytań dotyczyło możliwości zaniechania zatwierdzania stopni doktora habilitowanego, nadawanych przez rady o wysokiej renomie i znajdujące uznanie CK. Inne poruszało problem potrzeby istnienia stopnia doktora habilitowanego. Wreszcie podniesiona została kwestia korelacji między dziedzinami i dyscyplinami, w których nadawane są stopnie i tytuły, a kierunkami kształcenia. Dyskusja uwydatniła, że nowa ustawa nie rozwiązała wielu ważnych problemów i niezbędna jest dalsza dyskusja nad modelem kariery naukowej, koncepcją dziedzin i dyscyplin, w których nadawane są stopnie i tytuły, a także rolą CK. Wydaje się, że rozwinięcie działalności CK w kierunku przyznawania i akredytacji uprawnień, połączone ze stopniowym odchodzeniem od zatwierdzania stopni doktora habilitowanego, byłoby krokiem w kierunku „usamodzielniania” instytucji nadających stopnie. Prof. Tazbir powiedział, że współdziałanie CK i Rady jest konieczne dla zapewnienia wysokiego poziomu nadawanym stopniom i tytułom. Z radością przyjęliśmy tę zapowiedź owocnie rysującej się współpracy.

POLITYKA NAUKOWA

Oprócz zagadnień rutynowych, które w kolejności omawiano na posiedzeniu plenarnym, ważnym było wyrażenie stanowiska w sprawie referendum i włączenia naszego kraju w struktury Unii Europejskiej. Stanowiska sformułowali prof. Tadeusz Sławek i dr hab. Dariusz Rott. Po przyjęciu przez Radę zostało ono przesłane do ważnych osobistości państwowych, instytucji akademickich i naukowych oraz prasy. 

12 maja Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu zorganizowało, wspólnie z British Council, sesję poświęconą informacji o zmianach, jakie zaszły w ostatniej dekadzie w systemach edukacji Polski i Anglii. Prof. Jan Madey, uczestniczący z ramienia Rady w spotkaniu, uznał, że było ono pożyteczne, chociaż ukazało niekorzystne zjawiska, jakie ostatnio pojawiły się w obu krajach w obszarze szkolnictwa wyższego.

Prof. Wojciech Mitkowski wziął udział w posiedzeniu Senackiej Komisji Nauki, Edukacji i Sportu, dotyczącym „Stanowiska i zamierzeń rządu w zakresie polityki naukowej państwa, wdrożeń i rozwoju nowych technik”. Dokument, który ukazał się 16 maja, uwypukla brak przełomu w polityce naukowej i wdrożeniowej państwa, który nie sprzyja wykorzystywaniu relacji między nauką a przemysłem, systematyczne ograniczanie w budżecie państwa nakładów na naukę – pogłębiające lukę technologiczną między Polską a innymi krajami Unii, zaniedbania w restrukturyzacji jednostek badawczo-rozwojowych, brak ustawy o finansowaniu nauki oraz polityki wykorzystania młodych kadr.

NAUKA I KSZTAŁCENIE

22 maja uczestniczyłem w pierwszym dniu 100-nego Zgromadzenia Plenarnego Polskiej Akademii Nauk, na którą zostałem zaproszony. Z okazji jubileuszu odbyła się sesja naukowa poświęcona „Początkom cywilizacji w świetle polskich odkryć archeologicznych”. Początek posiedzenia zdominowała jednak sprawa notatki, jaka ukazała się w związku z oświadczeniem prof. Jana Strelaua, wiceprezesa PAN. Prof. Strelau reprezentował PAN na jednym z posiedzeń Rady i zapewnił mnie o uczestnictwie w przyszłych spotkaniach. Jest nam osobą bliską i pozostajemy z Nim w tych trudnych chwilach. Jednocześnie odnosimy się z wielką dezaprobatą do moralnie nagannego sposobu przedstawiania złożonych losów ludzkich. W drugim dniu sesji uczestniczył prof. Jan Madey. Oczekiwany przez wszystkich „Bilans otwarcia 2003 oraz wizję przyszłości PAN” przedstawił prof. Andrzej Legocki, prezes PAN. Zaprosiłem profesora na jedno z posiedzeń jesiennych, aby wspólnie zastanowić się nad obszarami współpracy i możliwościami uczestnictwa PAN w działaniach podejmowanych przez Radę.

23 maja zostałem mile przyjęty na X Forum Jednostek Badawczo-Rozwojowych w Falentach. Zaproszenie przyjąłem z radością, bowiem nie miałem okazji uczestniczyć w tak wysokiej rangi spotkaniu tych instytucji. W swojej wypowiedzi poruszyłem kwestie roli nauki w społeczeństwie, strumieni finansowania badań oraz powiązań między edukacją a innowacyjnością. Szczególnie ostatni obszar mógłby być przedmiotem wspólnych zainteresowań JBR-ów i Rady. Trudno bowiem mówić o innowacyjności bez odpowiedniego kształcenia – ukierunkowanego na wyzwalanie inicjatywy i kreatywności. Takie kształcenie ciągle nie jest popularne, a winno być, aby sprostać konkurencji, z którą coraz częściej przychodzi nam się mierzyć. JBR-y są zainteresowane przyjmowaniem studentów na praktyki, co jest dobrym sygnałem dla kształcących się i uczelni. Co się natomiast tyczy finansowania badań, optymistyczne – chociaż niezbyt realne – perspektywy roztaczał prof. Marek Bartosik, sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Informatyzacji.

 

Komentarze