Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 2003

Spis treści numeru 6/2003

czerwiec 6/2003
Czerwiec 6/2003

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

Co na to CK?
– Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Ogłoszenia o pracy

Z prac KRASP
  Lubelskie dyskusje 
– Franciszek Ziejka

Z życia Akademii
  Akademia za granicą 
– Emil Nalborczyk

Notatki przewodniczącego RGSzW
  Dyskusja jest niezbędna
– Jerzy Błażejowski

Notatki przewodniczącego KRUN
  Uwagi do projektu ustawy  
– Józef Szabłowski

Zapowiedzi konferencji naukowych

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rozmowa Forum

Instytucja narodowa
   – rozmowa z prof. A. Wyrozumskim, sekretarzem generalnym PAU

Agora

Współpraca czy izolacja?
  – Katarzyna Niemirowicz-Szczytt

Uwagi o jedności nauki w Polsce
  – Henryk Samsonowicz
Dwugłos o jedności środowiska naukowego

Prawo o szkolnictwie wyższym
  Przesłanki projektu nowej ustawy

Życie akademickie

Komitet urzędników czy uczonych?
– Zbigniew Drozdowicz
System finansowania nauki wymaga zmian

Poszukiwanie niebieskich migdałów
  – Jan Klamut
Dylemat dotyczący rozdziału środków na badania

Szansa dla polskiej nauki
  – Irena Nowicka
O programach ramowych Unii Europejskiej

Student z siekierą
  – Halina Bykowska
Jak doszło do tragedii w Politechnice Gdańskiej?

B+R to nie wszystko
  – Jan Kozłowski
Wkład wiedzy w rozwój gospodarczy

Z archiwum nieuczciwości naukowej (16)

Cel uświęca środki
– Marek Wroński
Nierzetelność byłego prorektora bydgoskiej WSP

Czytelnia czasopism

BADANIA NAUKOWE

Nieszkodliwe promieniowanie
– Mariusz Karwowski
Badania w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie

Słowiańska saga
– Piotr Kieraciński
Odkrycia prof. Przemysława Urbańczyka z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (86)

Pomnik Józefa Lompy
  – Grzegorz Filip

Rody uczone (76)

Melcerowie, Szczawińskie, Stromengerowie
  - Magdalena Bajer

Kartki z dziejów nauki w Polsce (43)

Woleli swoich
  – Piotr Hübner
O protekcji w środowisku akademickim

Gwiazdy i meteory

Filozof języka i poznania 
  – Monika Szabłowska
Kazimierz Ajdukiewicz, filozof, logik

OKOLICE NAUKI

Poczta elektroniczna

Myślą w przyszłość
  – Paweł Misiak
Czym jest foresight w dziedzinie badania przyszłości?

Recenzje
  Wielki słownik frazeologiczny języka polskiego
Chcieć i mieć
Czas przyszły doskonały
Esej o człowieku późnej nowoczesności
Abraham Joshua Heschel

FELIETONY

Szkiełko w oku

Wizyta profesora
  – Piotr Müldner-Nieckowski

Na marginesach nauki

Na końcu języka 
  – Leszek Szaruga

Instytucja narodowa

Istnieje różnica instytucjonalna między Polską Akademią Nauk, która jest instytucją państwową – urzędem z jednej strony, a korporacją z drugiej, ma jeszcze instytuty, choć związek instytutów z PAN jest czasami bardzo luźny - a Polską Akademią Umiejętności, która jest korporacją i - co wynika z dokumentów - instytucją narodową. (...) To znaczy, że w swojej 130-letniej historii ma dorobek o fundamentalnym znaczeniu dla kultury i tożsamości narodowej. Nie moglibyśmy dziś prowadzić badań nad naszymi dziejami, gdyby nie działalność kilku pokoleń członków PAU i gromadzenie zasobów naukowych. (...) Gdy prof. Smolka bronił Akademii Umiejętności w końcu XIX wieku, dał swojej broszurze tytuł „W obronie spotwarzonej instytucji narodowej”.

Rozmowa z prof. Andrzejem Wyrozumskim, sekretarzem generalnym Polskiej Akademii Umiejętności  

 

Uwagi o jedności nauki w Polsce

Jest sprawą oczywistą, że w Polsce, kraju o średnim poziomie zamożności, sprawy nauki nie powinny być traktowane odrębnie, w zależności od takich czy innych potrzeb czy ambicji lokalnych. Jedność środowiska naukowego jest warunkiem właściwego kierunku rozwoju badań i edukacji, potrzebą, którą nie zawsze chcą przyjąć do wiadomości elity polityczne w naszym państwie. Zadaniem zaś środowisk naukowych w Polsce jest określenie warunków ułatwiających władzom, po pierwsze – określenie jednolitej polityki naukowej państwa, po drugie – przygotowanie aktów prawnych regulujących jednolicie sprawy nauki (formy organizacyjne, sposoby finansowania) w skali ogólnopolskiej.

Prof. Henryk Samsonowicz pisze – w dwugłosie z prof. Katarzyną Niemirowicz-Szczytt – o wspólnocie badań naukowych w kraju

   

Komitet urzędników czy uczonych?

nie można wykluczyć, że w końcu przy podziale środków na badania naukowe będzie mniej więcej tak, jak być powinno, tj. kompetencją i obiektywizmem kierować się będą zarówno ci, którzy je otrzymują, jak i ci, którzy decydują o ich podziale, a przynajmniej nie próbuje się szukać „drogi na skróty”, czy ośmieszać w praktyce prawodawcze zamysły i pomysły (ujawniając ich różnorakie słabości). Nie można jednak również wykluczyć, że do głosu dojdzie tutaj to, co w polskich realiach już niejednokrotnie dawało znać o sobie, tj. realne przejmowanie przynajmniej części formalno-prawnej władzy przez tych, którzy są w jej najbliższym otoczeniu.

O systemie podziału pieniędzy budżetowych na badania naukowe pisze prof. Zbigniew Drozdowicz 

 

Poszukiwanie niebieskich migdałów

Pytanie o istnienie czy rozwój badań podstawowych jest w Polsce dodatkowo dramatyczne, bo na świecie głównym źródłem finansowania takich badań jest państwo. A mam wrażenie, że rządy w naszym kraju w ostatnich kilkunastu latach udają, że wiedzą, jak ważna jest nauka i badania podstawowe, ale ich po prostu nie lubią. (...) Podniesienie o 50 proc. wydatków na naukę obciążyłoby budżet państwa o 0,2 proc., a jest to wielkość dużo mniejsza od błędu, jaki z natury rzeczy popełnia minister finansów przedstawiając budżet. A więc wielkość niezauważalna. Nie ma wobec tego racjonalnych powodów, aby utrzymywać tego typu postępowanie.

Prof. Jan Klamut postuluje stworzenie zrębów polityki naukowej, która doceni ważne dla rozwoju kraju badania  

   
 

Komentarze