|
Woźniki to 4,5-tysięczne miasto w województwie śląskim. Należało do Czech, do księstwa opolskiego, od 1742 do państwa pruskiego, a po plebiscycie w 1922 znalazło się w granicach Polski. W miasteczku tym wzniesiono na rynku pomnik Józefa Lompy (1797-1863), badacza folkloru, pisarza, nauczyciela, popularyzatora historii i geografii, organisty, śląskiego działacza narodowego.
Urodził się w Oleśnie na Śląsku Opolskim, tu ukończył polską szkołę. Do gimnazjum pijarskiego uczęszczał w Wieluniu, a we Wrocławiu ukończył katolickie seminarium nauczycielskie. Pracował w szkołach w Cieszynie, Łomnicy, Lublińcu. Trzydzieści lat spędził jako nauczyciel i organista w Lubszy. Rozwijał działalność publicystyczną, podkreślając związki Śląska z Polską. Czerpiąc z dorobku pisarzy niemieckich opowiadał się wyraźnie za kulturą polską. Organizował polskie instytucje życia kulturalnego. Zainicjował działalność Towarzystwa Oświaty w Bytomiu, współredagował „Dziennik Górnośląski”. Założył gazety: „Telegraf Górnośląski” i „Przewodnik Wiejski”. Wydał podręcznik historii Śląska do szkół elementarnych, zarys geografii Śląska, zbiór bajek i podań oraz zbiór pieśni ludu śląskiego. Pisał o rolnictwie, pszczelarstwie, sadownictwie, ogrodnictwie i ziołolecznictwie. Jego zbiory śląskich zabytków literackich należą do najwybitniejszych osiągnięć folklorystyki pierwszej połowy XIX wieku.
W 1850 roku Lompa stracił za sprawą władz pruskich pracę organisty i nauczyciela. Rok później przeprowadził się do Woźnik. Zmarł 29 marca 1863 roku w Woźnikach i tam został pochowany.
Dziś w tej miejscowości istnieje Muzeum Józefa Lompy, a przed szkołą podstawową stoi drugi jego pomnik.
(fig) |
