Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 2003

Spis treści numeru 9/2003

Pomnik Tytusa Chałubińskiego

Poprzedni Następny

Pomniki uczonych polskich (88)

Najbardziej znanym pomnikiem Zakopanego jest monument wystawiony na cześć Tytusa Chałubińskiego (1820-1889), lekarza, profesora patologii w Szkole Głównej w Warszawie, pioniera klimatycznego leczenia gruźlicy w Polsce.

Urodził się w Radomiu. Ojciec był prawnikiem. Medycynę studiował w Wilnie, Dorpacie i W?rzburgu (stopień doktora medycyny i chirurgii w 1844 roku). Prowadził praktykę w Warszawie. Był lekarzem polowym w powstaniu węgierskim 1848 roku. Został profesorem warszawskiej Akademii

Medyko--Chirurgicznej, potem Szkoły Głównej. Interesował się chemią, botaniką, mineralogią. W 1873 pojawił się w Zakopanem. Organizował wycieczki, był pionierem taternictwa. Po odkryciu leczniczych właściwości tatrzańskiego klimatu zapoczątkował klimatyczne leczenie gruźlicy. Interesował się góralskimi obyczajami i kulturą Podhala. Prowadził działalność społeczną. Założył szkołę snycerską i szkołę koronkarską. Zbierał minerały i rośliny górskie (słynna kolekcja mchów). Kolekcja ta stała się zalążkiem Muzeum Tatrzańskiego. Był współzałożycielem Towarzystwa Tatrzańskiego w Krakowie. Zmarł w Zakopanem i tu został pochowany na Pęksowym Brzyzku.

Pomnik Tytusa Chałubińskiego stoi na skwerze u zbiegu ulic Chałubińskiego i Zamoyskiego. Autorami są Stanisław Witkiewicz i Jan Nalborczyk. Pod kolumną z popiersiem uczonego siedzi druga legendarna postać Zakopanego, góral Sabała, z którym przyjaźnił się Chałubiński. Sabała (Jan Krzeptowski) był muzykiem i gawędziarzem, przewodnikiem tatrzańskim. Razem z doktorem często chodzili w góry. Był autorem wielu gawęd spisanych przez Sienkiewicza i innych pisarzy, dzięki którym wszedł do historii literatury. Sabała i Helena Modrzejewska byli rodzicami chrzestnymi Witkacego. Pomnik odsłonięto w roku 1903.

(fig)

 

Komentarze