Instytut Społeczeństwa Wiedzy

Studia porektorskie

26 września br. miała miejsce inauguracja działalności Instytutu Społeczeństwa Wiedzy. Instytut został powołany przez Fundację Rektorów Polskich oraz Konsorcjum Uczelni Niepaństwowych. W uroczystości wzięli licznie udział rektorzy będący członkami obu instytucji założycielskich oraz goście – m.in. prof. Tadeusz Szulc, wiceminister edukacji oraz Barbara Labuda, minister w Kancelarii Prezydenta RP.
FRP to fundacja ustanowiona w 2001 roku przez 79 rektorów uczelni członkowskich KRASP, pełniących swe funkcje w latach 1996-2002. Jej prezesem jest prof. Jerzy Woźnicki, rektor PW w latach 1996-2002 i przewodniczący KRASP 1999-2002. Funkcję przewodniczącego Rady Fundacji pełni ks. bp. Stanisław Wielgus, rektor KUL w latach 1989-98, a wiceprzewodniczącego – prof. Włodzimierz Siwiński, rektor UW 1993-99.

KUN, drugi z partnerów będących założycielami Instytutu, powołane zostało przez 16 uczelni, zaproszonych przez rektorów 5 uczelni niepaństwowych będących członkami KRASP. Prezesem Konsorcjum został prof. Mirosław Zdanowski, rektor Wyższej Szkoły Ubezpieczeń i Bankowości w Warszawie, a wiceprezesem prof. Andrzej Koźmiński, rektor Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania w Warszawie.

ISW ma być w założeniu instytucją prowadzącą działalność badawczą, szkoleniową, projektową i doradczą w dziedzinie edukacji, nauki i problemów społeczeństwa informacyjnego, nastawioną na tworzenie zintegrowanego systemu szkolnictwa wyższego, harmonijnie łączącego niezbędną rolę Państwa oraz konstytucyjną zasadę autonomii szkół wyższych, a także zapewniającego koegzystencję sektora publicznego i niepublicznego, na fundamencie zasady konwergencji tych sektorów – czytamy w programie Instytutu. Siedzibą Instytutu oraz FRP jest udostępniony przez Politechnikę Warszawską lokal w Domu Gościnnym PW przy ul. Górnośląskiej 14. Dyrektorem ISW został prof. Jerzy Woźnicki, a przewodniczącym Rady Instytutu prof. Andrzej Bartnicki, rektor Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku.

Inaugurujący działalność ISW wykład wygłosił prof. Józef Lipiec, przewodniczący senackiej komisji ds. etyki UJ. – Nie wiem, czy państwo mają świadomość, ale rozpoczynamy pierwsze w Polsce studia porektorskie – zaczął żartem swoje wystąpienie prof. Lipiec. Dalej już było poważnie. Na kanwie przyjętego przez Senat UJ Akademickiego kodeksu wartości prof. Lipiec przedstawił swoje refleksje dotyczące kondycji etycznej środowiska akademickiego. Nie były to oceny pochlebne. Także w dyskusji większość zabierających głos zgadzała się ze stwierdzeniem, że coś niedobrego stało się z wrażliwością etyczną środowiska. Choć stosunkowo dużo się ostatnio na ten temat mówi, to nie aż tak wiele się robi, a już najtrudniej przestrzegać reguł i być konsekwentnym, jeśli taki przypadek mamy we własnym otoczeniu. – Potrzebna jest nie bitwa, a wojna wydana nieuczciwości – podsumowywał prof. T. Borecki, rektor SGGW.

(as)

Polska Akademia Nauk

Polski Internet Optyczny

Informacja o programie „PIONIER” była jednym z głównych tematów posiedzenia Prezydium PAN, które odbyło się 10 września w Pałacu Staszica w Warszawie. Program „PIONIER: Polski Internet Optyczny – Zaawansowane Aplikacje, Usługi i Technologie dla Społeczeństwa Informacyjnego” jest kolejnym etapem rozwoju infrastruktury informatycznej nauki, a szerzej – społeczeństwa informacyjnego w Polsce. – Rozwój informatyki w naszym kraju będzie miał decydujące znaczenie dla dokonania przełomu cywilizacyjnego. Infrastruktura informatyczna tworzy bowiem kręgosłup umożliwiający opracowywanie i wdrażanie wszystkich nowoczesnych technologii, stanowiąc integralną część współczesnej gospodarki – podkreślał prof. Andrzej Legocki, prezes PAN.

Program zakłada m.in. budowę Internetu optycznego w oparciu o szerokopasmowe łącza światłowodowe. – Sieć ta – mówił prof. Jan Węglarz, prezes Oddziału PAN w Poznaniu, a zarazem twórca koncepcji Internetu optycznego w Polsce – ma umożliwić polskiemu środowisku naukowemu partnerski udział w 6. Programie Ramowym Unii Europejskiej, w programach z nim skojarzonych, a także w następnych programach ramowych. Daje też możliwość wystąpienia z ofertą przygotowania przez naukę zaawansowanych aplikacji w zakresie telenauczania, telemedycyny, systemów informacji przestrzennej itd., co miałoby istotne znaczenie dla postrzegania roli nauki przez społeczeństwo.

Koncepcja polskiego Internetu optycznego zakłada rozbudowę infrastruktury informatycznej nauki w Polsce do poziomu umożliwiającego prowadzenie badań w zakresie wyzwań współczesnej nauki, technologii. Zakłada również stworzenie i przetestowanie pilotowych usług i aplikacji, stanowiących podstawę do wdrożeń w takich dziedzinach, jak nauka, edukacja, opieka zdrowotna, środowisko naturalne, administracja rządowa i samorządowa, przemysł, usługi. Szczególnie istotnym celem jest też włączenie Polski do konkurencji na arenie międzynarodowej w zakresie tworzenia oprogramowania do nowych zastosowań współczesnej informatyki i telekomunikacji.

(pk)

Inwestycje – Uniwersytet Śląski

Inteligentny gmach

Nowy rok akademicki Wydział Prawa i Administracji UŚ rozpoczął w nowym obiekcie. Pozwolenie na budowę uczelnia uzyskała 23 grudnia 1999 r. Koszty określono na 55 mln zł. Wykonanie robót budowlanych powierzono warszawskiej firmie BUDIMEX. Zastępczy nadzór inwestorski pełnił Zarząd Inwestycji Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w Katowicach. Z początkiem października 2003 r. do użytku oddano 2/3 budynku. W pozostałej części prace wykończeniowe będą trwały do końca czerwca 2004 roku.

Wydział otrzymał do dyspozycji m.in.: pomieszczenia dziekanatów i katedr, 5 sal audytoryjnych (3 amfiteatralne, mieszczące od 230 do 330 osób oraz 2 mniejsze 200-osobowe), bibliotekę z czytelnią i pojemnym magazynem oraz bufet. W podziemiach zaprojektowano parkingi. Wykonano także niezbędne roboty zewnętrzne (place, drogi, chodniki i miejsca do parkowania), pozwalające na bezproblemowy dostęp i korzystanie z oddanej do użytku części budynku.

Nowy gmach przejmie wszystkie jednostki i funkcje, zlokalizowane w dzierżawionym wcześniej (za ok. 400 tys. zł rocznie) budynku przy ul. Bankowej 8. Przekazany właśnie do użytku gmach, o powierzchni 15975 m2 i kubaturze 79120 m3, należy do grupy tzw. inteligentnych budynków, co oznacza, m.in., że wszystkie instalacje (oświetleniowa, przeciwpożarowa, antywłamaniowa, wentylacyjna, klimatyzacyjna, telefoniczna i centralnego ogrzewania) są nadzorowane i sterowane z jednego miejsca. Ewentualne uszkodzenia i awarie będą sygnalizowane automatycznie na kontrolowanym na bieżąco wizualnym schemacie instalacyjnym budynku.

Katarzyna Bytomska

Uniwersytet Jagielloński

Uniwersytet na zabytkach

W UJ oddano do użytku zmodernizowane i odremontowane sale nr 30 i 52 w Collegium Novum. Kapitalny remont tych sal trwał niemal 3 lata. W tym czasie wzmocniono konstrukcję stropów i wymieniono parkiet, zainstalowano wentylację mechaniczną, nagłośnienie i audiowizualną sieć logiczną. Renowacji poddano tynki, dokonano konserwacji stolarki drzwi wraz z portalami kamiennymi oraz okien, które równocześnie zmodernizowano (wprowadzenie szyb termoizolacyjnych). Ponadto wymieniono całe wyposażenie sal, a na ścianach i suficie zrekonstruowano pierwotne dekoracyjne malunki z końca XIX wieku.

Sala 52 będzie pozostawała w gestii władz uniwersytetu i służyła wszystkim członkom wspólnoty akademickiej jako sala wykładowa, która mieści 180 słuchaczy. Sala nr 30 będzie nową salą obrad rad wydziałów. Wyposażenie sal i kolorystyka ścian zostały dopasowane do kolorytu dwóch wspaniałych XVII-wiecznych gobelinów, będących własnością UJ. Zdobiły one poprzednią salę obrad rad wydziałów.
Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków Krakowa, który dofinansował to przedsięwzięcie kwotą 1,245 mln zł. Ze środków własnych uczelnia wydała na ten cel ponad 800 tys. zł. Kolejnym etapem modernizacji Collegium Novum będzie budowa windy, która umożliwi, zwłaszcza osobom niepełnosprawnym, swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń.

Wydział Prawa i Administracji zakończył modernizację i adaptację do potrzeb dydaktycznych Pałacu Larischa przy ul. Brackiej 12. W ramach tych prac wybudowano na dziedzicu Pałacu Larischa dużą salę audytoryjną, w której mogą zmieścić się wszyscy studenci danego roku studiów. Dzięki temu nie ma potrzeby powtarzania wykładów. Obiekt został w pełni dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych (m.in. zainstalowano windę) i wyposażony w urządzenia techniczne umożliwiające prowadzenie zajęć dydaktycznych na najwyższym poziomie.

Dzięki adaptacji strychu uzyskano 1000 m2 dodatkowej powierzchni użytkowej. Zagospodarowano ją na sale seminaryjne, gabinety profesorskie oraz pokoje gościnne. Są one bardzo potrzebne ze względu na prężnie rozwijającą się międzynarodową współpracę, zwłaszcza w zakresie działania Szkół Praw Obcych (amerykańskiego, francuskiego i niemieckiego). Inwestycję tę sfinansowano ze środków własnych wydziału. Do odremontowania i zagospodarowania pozostały już tylko piwnice w Pałacu Larischa. Władze wydziału zamierzają znaleźć inwestora, który z własnych środków finansowych zagospodaruje je na lokal gastronomiczny.

Leszek Śliwa

Politechnika Warszawska

Biblioteka Główna

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej wraz z bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy system biblioteczno-informacyjny, który zapewnia użytkownikom dostęp do 1 mln 520 tys. woluminów zbiorów, w tym największego w Polsce zasobu czasopism zagranicznych z zakresu techniki i nauk podstawowych. Część zbiorów, blisko 10 tys. szczególnie cennych woluminów, zostało wyodrębnionych i stanowią one Narodowy Zasób Biblioteczny.

Biblioteka PW udostępnia zagraniczne bazy bibliograficzne (najważniejsze z nich to COMPENDEX, INSPEC, Journal Citation Reports, PERINORM oraz Science Citation Index, natomiast za pośrednictwem systemu STN International przeszukiwanych jest ok. 250 światowych baz danych), własne bazy danych (m.in. SYMPO – informacje o materiałach konferencyjnych, przedkonferencyjnych i pokonferencyjnych znajdujących się w bibliotekach polskich) oraz polskie bibliograficzne bazy danych. W ramach najnowszych usług informacyjnych zapewnia dostęp do pełnotekstowych elektronicznych wersji czasopism naukowych firm: ELSEVIER, SPRINGER, PROQUEST, EBSCO, IEEE oraz Academic Press. W ten sposób możliwe jest dotarcie do ok. 14 tys. tytułów.

W 2002 r. z biblioteki korzystało 92 tys. użytkowników. Z roku na rok wzrasta liczba odwiedzin w czytelniach (w 2002 r. – 519 199), a także liczba wypożyczeń (ogółem w 2002 r. – 1 338 364). W tym samym czasie udzielono 213 712 informacji i dokonano 180 076 przeszukiwań baz danych.

We wszystkich czytelniach systemu znajduje się 1131 miejsc dla czytelników. Na pięciu kondygnacjach Gmachu Głównego zapewnia się użytkownikom ponad 230 miejsc w czytelniach. Na każdej kondygnacji użytkownicy mają zapewniony dostęp do katalogów komputerowych oraz do samoobsługowych kserografów. Część zbiorów (60 tys. woluminów) udostępniana jest w czytelni/wypożyczalni z wolnym dostępem do półek. W celu usprawnienia udostępniania wprowadzono system wypożyczeń krótkoterminowych na okres do 7 dni.

Wdrożony w 2000 r. zintegrowany biblioteczny system komputerowy ALEPH obejmuje swym zasięgiem wszystkie funkcje biblioteczne. Te najważniejsze z punktu widzenia użytkownika dostępne są za pośrednictwem Internetu: przeszukiwanie katalogów (OPAC), zamawianie i rezerwacja książek do wypożyczenia oraz kontrola przez zarejestrowanych użytkowników własnego konta, umożliwiająca sprawdzenie jego stanu, a także stanu realizacji złożonych zamówień. Komputerowy katalog zawiera obecnie informacje o zbiorach Biblioteki Głównej, filii i 4 bibliotek wydziałowych.

Elżbieta Mroczek

Politechnika Gdańska

10 lat WZiE PG

Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej powołany został uchwałą Senatu uczelni 1 lipca 1992 r. z połączenia Katedry Organizacji i Projektowania Systemów Produkcyjnych (przy Wydziale Mechanicznym) i Instytutu Nauk Ekonomicznych i Humanistycznych. Pierwszym dziekanem został prof. Piotr Dominiak. Inauguracja działalności wydziału miała miejsce w roku akademickim 1993/94.
Obecnie na wydziale na kierunku zarządzania i marketing kształci się ponad 3 tys. studentów: 1193 w trybie dziennym, 1312 – zaocznym, 171 – wieczorowym. Wciąż są osoby (352), które zaliczyły wszystkie zajęcia, a nie obroniły w terminie prac dyplomowych. W ciągu 10 lat dyplomy na Wydziale Zarządzania i Ekonomii PG uzyskało prawie 2,5 tys. osób. Jednostka zatrudnia 142 osoby, w tym 111 pracowników naukowo-dydaktycznych; 5 z nich to profesorowie tytularni, 14 – doktorzy habilitowani, a 39 – doktorzy. Wydział posiada od 1994 r. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie ekonomii. Dotychczas na wydziale obroniono 32 doktoraty, 9 z nich uzyskały osoby spoza jednostki. W latach 1998–2003 pracownicy wydziału realizowali 7 grantów KBN. Wygłosili w tym okresie 670 referatów na konferencjach naukowych. W 2002 r. opublikowali ponad 150 artykułów, w tym 7 w czasopismach z Listy Filadelfijskiej.

W latach 2000–02 za środki własne, uczelni oraz MENiS wybudowano nową siedzibę wydziału; 6-kondygnacyjny budynek, zaprojektowany przez dr inż. arch. Andrzeja Prusiewicz i dr inż. arch. Elżbietę Ratajczyk-Piątkowską, ma 1697,6 m2 powierzchni zabudowy i 7790,3 m2 powierzchni ogółem. Usytuowano w nim m.in. garaż podziemny, dwa audytoria, pomieszczenia dla 50 pracowników naukowych, pomieszczenia dziekanatów, bibliotekę z 2 czytelniami, 12 sal wykładowych i laboratorium komputerowe. Jednorazowo w budynku może równocześnie zajmować miejsca siedzące blisko 1000 studentów.

(eh)

Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej

Vive la France!

Alliance Fran?aise w Lublinie obchodzi 20-lecie swego istnienia. To jeden z 15 ośrodków w kraju i ponad 1300 na świecie, gdzie naukę języka francuskiego umiejętnie połączono z poznawaniem kultury, obyczajów i tradycji mieszkańców kraju nad Sekwaną.

Ośrodki AF działają na świecie jako stowarzyszenia, ale w kraju zaproponowano formułę afiliacji przy szkołach wyższych. Lubelski AF, jeden z najstarszych w Polsce, jest traktowany jako jednostka pozawydziałowa UMCS. Z tego też tytułu otrzymuje co roku niewielką dotację. W gruncie rzeczy pozostaje jednak instytucją samofinansującą się.

Powstał w 1983 roku, dokładnie w stulecie głównego ośrodka francuskiego. Początkowo miał siedzibę w DS Ikar, a od 1991 roku zajmuje parter Instytutu Psychologii. W ciągu 20 lat uczyło się tu ponad 7 tys. osób. W pierwszym roku działalności było ledwie 128 kursantów. W ubiegłym – ponad pół tysiąca. Stworzono dla nich ponad 40 grup, w których wykłada 11 lektorów. Co roku liczba słuchaczy wzrasta w tempie 2-3 proc. Jak wyjaśnia założyciel i kierownik lubelskiego AF Kazimierz Deryło, większa niż kiedykolwiek możliwość edukacji czy nawet pracy w krajach francuskojęzycznych, stworzyła zapotrzebowanie na naukę. Nie bez znaczenia jest także fakt zbliżającej się integracji z UE, gdzie francuski jest językiem urzędowym. Dlatego już w przyszłym roku, w Bydgoszczy, powstanie kolejny, 16 ośrodek Alliance Fran?aise w Polsce.

W lubelskim AF można zdawać międzynarodowe egzaminy (DELF, Dipl?me de Langue Fran?aise), korzystać z ponad 9,5 tys. bibliotecznych pozycji, głównie książek, słowników, czasopism, kaset i płyt CD, uczestniczyć w niezliczonej ilości prelekcji wygłaszanych przez zaproszonych gości, koncertach, spektaklach teatralnych, wystawach oraz seansach kinowych. Co jakiś czas odbywają się również wieczory kulinarne, podczas których można degustować wina czy sery. Każdego roku latem organizowany jest także turniej petanque, czyli tradycyjna francuska „gra w kule”. Zwycięzcy otrzymują w nagrodę 50-proc. rabat na dowolnie wybrany kurs.

(karma)

Uniwersytet Gdański

Zjazd fizyków

W dniach 15-18 września w Uniwersytecie Gdańskim odbył się XXXVII Zjazd Fizyków Polskich. Spotkania organizowane są co 2 lata od 1920 roku. W tegorocznym wzięło udział ponad 400 polskich fizyków oraz 30 gości z zagranicy. Obecnie PTF liczy ponad 2 tys. członków, w tym 10 proc. stanowią nauczyciele szkolni, 5,5 proc. studenci. Większość stanowią pracownicy naukowi i dydaktyczni szkół wyższych.

Merytoryczna część obrad dotyczyła m.in.: spektroskopii atomowej i molekularnej, fizyki jądrowej, fizyki w biologii molekularnej, fizyki fazy skondensowanej, fizyki matematycznej, ale także zastosowań fizyki w przemyśle, komputerach, medycynie, ekonomii i socjologii, a w końcu edukacji. Zjazdowi towarzyszyły imprezy o charakterze popularyzacyjnym, m.in.: pokazy zabawek wykorzystujących ciekawe zjawiska fizyczne, prezentacje filmów i technik multimedialnych oraz zwiedzanie laboratoriów – w tym prezentacja wspieranych komputerowo eksperymentów z fizyki.

Podczas otwarcia zjazdu wręczono doroczne nagrody PTF. Medale im. Mariana Smoluchowskiego za rok 2003/04 otrzymali profesorowie: Andrzej Białas z Instytutu Fizyki UJ, prezes Polskiej Akademii Umiejętności, za wybitne osiągnięcia w fenomenologii cząstek elementarnych i stworzenie szkoły fizyki teoretycznej w Krakowie oraz Stefan Pokorski z Uniwersytetu Warszawskiego za wybitne osiągnięcia w teorii cząstek elementarnych i stworzenie szkoły fizyki teoretycznej w Warszawie.

Nagrody PTF za rok 2003 za wyróżniające się prace magisterskie otrzymali: I stopnia im. Arkadiusza Piekary – mgr Katarzyna Bolonek z Uniwersytetu Łódzkiego, II stopnia – mgr Krzysztof Inglot z Politechniki Poznańskiej, III stopnia – mgr Krzysztof Końca z Uniwersytetu Wrocławskiego. Nagrodę za popularyzację fizyki otrzymał zespół z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w składzie: dr Jerzy Jarosz, dr Aneta Szczygielska i mgr Janina Pawlik. PTF wyróżniło też 6 nauczycieli, m.in.: Nagrodę im. Grzegorza Białkowskiego otrzymał mgr Ludwik Lehman z II Liceum Ogólnokształcącego w Głogowie.

Podczas zjazdu wybrano nowe władze PTF. Prezesem towarzystwa został ponownie prof. Maciej Kolwas z Instytutu Fizyki PAN.

Zjazd został zorganizowany przez Oddział Gdański Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Uniwersytet Gdański i Politechnikę Gdańską.

(MD, mat)

Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Jubileuszowy zjazd astronomów

Jubileuszowy charakter miał XXXI Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, który odbył się we wrześniu w Toruniu, w 80. rocznicę utworzenia w tym mieście PTA, powołanegoo podczas pierwszego Zjazdu Astronomów Polskich w Odrodzonej Polsce w 1923 r. Prezesem Zarządu Głównego PTA jest od dwóch kadencji astronom z UMK prof. Andrzej Woszczyk. Toruński zjazd przygotował zespół astronomów pod przewodnictwem prof. Andrzeja Kusa, dyrektora Centrum Astronomii UMK.
Tegoroczne spotkanie poświęcone było problemom polskiego udziału w budowie wielkiego, 10-metrowego teleskopu optycznego SALT w Południowej Afryce, europejskiej współpracy astronomicznej, astrofizyce wysokich energii i astrobiologii. Do Torunia przybyło około 100 astronomów ze wszystkich ośrodków badań astronomicznych w Polsce i wielu z zagranicy. Wśród gości zjazdu znaleźli się m.in.: wybitny polski astrofizyk prof. Bohdan Paczyński z Princeton, dr Catherine Cesarsky – prezydent-elekt Międzynarodowej Unii Astronomicznej i Dyrektor Generalny ESO (Europejskie Południowe Obserwatorium Astronomiczne w Chile, największe obecnie na świecie) oraz prof. Harway Butcher – prezydent Europejskiego Towarzystwa Astronomicznego.

W czasie zjazdu w Ratuszu Staromiejskim czynna była wystawa na temat perspektyw rozwoju astronomii europejskiej, przygotowana przez Europejskie Obserwatorium Południowe, która została przywieziona do Torunia z Monachium. Prof. Jean-Pierre Lasota z Paryża wygłosił wykład popularnonaukowy o zjawiskach astrofizycznych w pobliżu czarnych dziur, połączony ze specjalnym pokazem.

W czasie otwarcia zjazdu wręczony został medal im. Prof. Włodzimierza Zonna za wybitne osiągnięcia w popularyzacji astronomii, który otrzymał doc. dr Tadeusz Jarzembowski, emerytowany pracownik Uniwersytetu Wrocławskiego. Nagroda Młodych PTA za najlepszą publikację naukową młodego polskiego astronoma w ostatnich 2 latach przypadła dr Barbarze Mochejskiej z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie (obecnie na stażu podoktorskim w Obserwatorium Harwardzkim w USA) za cykl prac dotyczących wyznaczania odległości we Wszechświecie przy pomocy gwiazd zmiennych typu Cefeid. Wręczono też medale pamiątkowe 80-lecia utworzenia Towarzystwa Astronomicznego w Toruniu, ufundowane przez Prezydenta Torunia.

(knc)

Organizacje Studenckie

„Trzęsienie” w „Stodole”

Międzyuczelniane bale otrzęsinowe organizowane są w Centralnym Klubie Studentów Politechniki Warszawskiej „Stodoła” od 5 lat. 4 listopada br. otrzęsiny studentów pierwszego roku rozpocznie „pochód śmierci”. Organizatorami imprezy są samorządy studenckie Politechniki Warszawskiej i Akademii Pedagogiki Specjalnej, samorządu Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Niezależne Zrzeszenie Studentów Szkoły Głównej Handlowej. Na otrzęsiny w „Stodole” w ub. roku udało się wejść prawie 2 tys. studentów. Wielu pozostało jednak na zewnątrz z powodu braku miejsca w klubie. Wśród atrakcji tegorocznych otrzęsin będą dwie dyskoteki, występy zespołów, pokaz świateł laserowych, występ grupy tanecznej break dance oraz wiele konkursów. Bilety dla studentów I roku kosztują 7 zł.
„Forum Akademickie” jest jednym z patronów medialnych międzyuczelnianych otrzęsin w „Stodole”.

(rat)

Uniwersytet Opolski

Geograf na szlaku

Ponad 200 geografów uczestniczyło w ogólnopolskim 52. Zjeździe Polskiego Towarzystwa Geograficznego, jaki odbył się w Uniwersytecie Opolskim w dniach 28-31 sierpnia. Naukowcy z Polski i z zagranicy (m.in. z Niemiec, Włoch, Holandii, Francji) dyskutowali na temat: „Śląsk Opolski – geograficzne aspekty globalizacji i integracji europejskiej”. Badacze omawiali m.in. problemy związane z przemianami ludnościowymi, geografią przemysłu, komunikacji oraz geografią usług. W ramach zjazdu uczestniczyli również w sesjach terenowych, jakie odbyły się m.in. w szkole Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Dobrzeniu Wielkim i na terenie wykopalisk paleontologicznych w Krasiejowie. Zjazd zorganizowany został przez opolski oddział Polskiego Towarzystwa Geograficznego oraz Wydział Ekonomiczny UO. – Nieprzypadkowo miejscem zjazdu jest Uniwersytet Opolski – powiedziała dr Maria Śmigielska, przewodnicząca oddziału opolskiego Polskiego Towarzystwa Geograficznego. – Mamy w Opolu na tyle mocne środowisko naukowców geografów, że można by pomyśleć o zorganizowaniu nowego kierunku studiów.

Podczas zjazdu prezesem PTG wybrano prof. Andrzeja T. Jankowskiego, prodziekana ds. rozwoju i inwestycji Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. 

BEZ

Politechnika Lubelska

Zasoby hydroenergetyczne

W dniach 7-14 września odbyła się w Samarze (Rosja) konferencja „Obiekty hydroenergetyczne w basenach rzek Wołga – Wisła. Problemy sterowania eksploatacji i ochrony otaczającego środowiska”, która była częścią 8. międzynarodowej konferencji „Środowisko dla nas i przyszłych pokoleń”. Organizatorami konferencji były: Ministerstwo Szkolnictwa Rosji, Rosyjska Akademia Ekologiczna – Oddział w Samarze, Państwowa Akademia Architektoniczno-Budowlana, Samorząd Togliatti oraz Politechnika Lubelska. W elektrowni wodnej w Samarze dyskutowano na temat metod i technologii modernizacji hydrozespołów pracujących już ponad 45 lat w elektrowni, podobnych konstrukcyjnie do tych, jakie zainstalowane są w elektrowni Włocławek. Obrady zorganizowano w sekcjach: okrągły stół hydroenergetyki, wpływ techniki na otaczające środowisko, ekologia w przemyśle a oszczędność energii, wykształcenie ekologiczne, ekologia a jakość życia człowieka. Konferencję zakończyła sesja w elektrowni wołgogradzkiej, gdzie uczestnicy zapoznali się również z metodą restytucji i odbudowy pogłowia ryb jesiotrowatych w Wołdze. Ryby te rozmnaża się w pustych pomieszczeniach elektrowni, gdzie kiedyś znajdowały się prostowniki rtęciowe, służące do zasilania pierwszej linii prądu stałego o napięciu 800 kV, obecnie zastąpione zostały przez prostowniki tyrystorowe.

Ze strony polskiej w konferencji udział w konferencji wzięło 19 osób ze środowisk naukowych oraz zarządzających energetyką, a także senator Jerzy Suchański (na fot.), przewodniczący komisji energetyki w polskim parlamencie, który przedstawił stan energetyki wodnej w Polsce. Wskazał na to, że Polska pod względem zasobów hydroenergetycznych zajmuje dalekie miejsce wśród krajów europejskich, a jej zasoby hydroenergetyczne technicznie możliwe do wykorzystania ocenianie są na 13,7 TWh/a. Zagospodarowano je tylko w 11 proc., co w porównaniu z innymi krajami europejskimi ze średnią 55 proc. plasuje Polskę na szarym końcu.

(icd)

Politechnika Wrocławska

SYROCO 2003

W dniach 1-3 września odbyło się we Wrocławiu VII Międzynarodowe Sympozjum Naukowe SYROCO, poświęcone sterowaniu robotów. Sympozja te organizowane są co 3 lata w różnych krajach. Patronuje im Międzynarodowa Federacja Automatyki (IFAC). Organizatorem wrocławskiego spotkania specjalistów z zakresu robotyki był Zakład Podstaw Cybernetyki i Robotyki z Instytutu Cybernetyki Technicznej Politechniki Wrocławskiej.

Robotyka jest rozwijającą się interdyscyplinarną dziedziną badań, której przedmiotem są obiekty naśladujące czynności manualne i intelektualne człowieka (a także zwierzęcia). Współczesna robotyka dąży do tego, by zachowanie robotów uczynić samodzielnym i rozumnym, tak by stały się one naturalnym elementem otoczenia człowieka. Oznacza to, że roboty powinny inteligentnie i bezpiecznie oddziaływać ze swoim otoczeniem, że mają być dla człowieka pomocą w pracy, partnerem w zabawie, opiekunem w chorobie i starości. Za realizację tych funkcji robota odpowiada jego układ sterowania. Z tego powodu problematyka sterowania robotów ma znaczenie fundamentalne.

Paradygmaty sterowania robotów, takie jak: interakcje robota z otoczeniem, telemanipulacja, bezzałogowe obiekty latające i sterowanie chodem, były przedmiotem 5 referatów plenarnych wygłoszonych przez zaproszonych specjalistów z USA, Japonii, Hiszpanii, Francji i Włoch. Polscy robotycy stanowili ok. 25 proc. uczestników sympozjum. Badania, których wyniki przedstawili podczas konferencji, dotyczyły m.in.: algorytmów sterowania i nawigacji robotów mobilnych, sensorycznego sprzężenia zwrotnego, sterownia przez Ethernet, systemów wieloagentowych, sterowania w systemach transportowych i produkcyjnych oraz polskiego robota kardiochirurgicznego. 

(mk)

Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy

XIX KST 2003

Dziewiętnaste (i po raz 17. zorganizowane w Bydgoszczy) spotkanie krajowego środowiska telekomunikacyjnego odbyło się w dniach 10-12 września na terenie Wydziału Telekomunikacji i Elektrotechniki ATR w Fordonie. Bezpośrednimi organizatorami KST są instytuty telekomunikacji ATR i Politechniki Warszawskiej. Podczas KST 2003 – obok typowych zagadnień telekomunikacyjnych, takich jak: media cyfrowe, sieci optyczne, transmisje mowy w sieci IP i technologie VoIP – mówiono o nowym prawie telekomunikacyjnym z uwzględnieniem doświadczeń środowiska naukowego i operatorów telekomunikacyjnych, dyskutowano kwestie strategii rozwoju rynku telekomunikacyjnego, mówiono o wpływie fal elektromagnetycznych na otoczenie oraz ochronie środowiska elektromagnetycznego.
Podczas KST 2003 wręczono statuetki Złotego Cyborga – wyróżnienia przyznawanego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie telekomunikacji. W kategorii nauka laureatami zostali prof. Wiesław Woliński i prof. Marian Dąbrowski (Politechnika Warszawska, wiceprezes Elektrim Telekomunikacja. Rozstrzygnięto także konkursy na najlepszy referat młodego uczestnika sympozjum i na najlepsze seminarium firmowe. W tym pierwszym nagrody otrzymali: I – mgr inż. Dariusz Wójcik (Politechnika Śląska), II – inż. Wojciech Mazurczyk (Politechnika Warszawska), III – mgr inż. Maciej Surma (Politechnika Śląska).

Elżbieta Rudzińska

Od 3 października został uruchomiony serwis www Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. 
Serwis, wykonany przez zespół pracowników Centrum Technik Informatycznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, powstał we współpracy z Biurem Rady Głównej i jej rzecznikiem prasowym dr. hab. Dariuszem Rottem.
Adres serwisu RG: www.rgsw.edu.pl

Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku

55. Konferencja CIEAEM

W dniach 22-28 lipca w Płocku odbyła się 55. Konferencja Międzynarodowej Komisji do Studiowania i Ulepszania Nauczania Matematyki CIEAEM. Jest to zespół ludzi, którzy w oparciu o znajomość matematyki i własne doświadczenie pedagogiczne pracują nad znalezieniem odpowiedzi na pytanie, co powinno być treścią nauczania matematyki w szkole. Starają się oni określić cele nauczania i zakres ich realizacji. Komisja liczy około 30 stałych członków. Gospodarzem tegorocznej konferencji była Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, współpracująca w tym zakresie z Akademią Pedagogiczną w Krakowie.

Tematem lipcowego kongresu było „Wykorzystanie materiałów dydaktycznych do rozwijania aktywności matematycznej uczniów”. Afzal Ahmed z Uniwersytetu w Chichester (Anglia) zwrócił uwagę na rolę różnego rodzaju obiektów w kształtowaniu się abstrakcyjnych pojęć matematycznych i ich własności. Uwe Gellert z Uniwersytetu w Berlinie (Niemcy) podkreślił wagę odpowiedniego doboru materiału, jego atrakcyjności i sposobu komunikacji nauczyciela z uczniami. Prof. Andrzej Pelczar (UJ) wyraził przekonanie, że wpływ współczesnej matematyki na jej nauczanie powinien być znacznie większy niż to ma miejsce. Prof. Zbigniew Semadeni (UW) mówił o trojakiej naturze matematyki, wyróżnił idee głębokie, formy powierzchniowe i modele formalne. Przekonywał o konieczności kształtowania w nauczaniu matematyki głębokich idei pojęć matematycznych. Prof. Lech Górniewicz (SWPW) mówił o rozwiązywaniu równań różniczkowych. Dr Maciej Klakla (AP) omawiał przykłady rozwijania twórczych aktywności matematycznych uczniów.

Sesja specjalna płockiego spotkania poświęcona była najbardziej zasłużonej polskiej postaci CIEAEM – prof. Annie Z. Krygowskiej (1904-88). Była ona profesorem Akademii Pedagogicznej w Krakowie, gdzie utworzyła pierwszą w Polsce Katedrę Dydaktyki Matematyki (1958). W latach 1971-75 pełniła funkcję przewodniczącej CIEAEM, a od 1975 roku była honorową przewodniczącą komisji.

Członkami Komisji z ramienia Polski są obecnie: dr Marianna Ciosek, dr Maciej Klakla, prof. Bogdan Jan Nowecki, prof. Stefan Turau i prof. Wacław Zawadowski.

(rat)

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

AMP w Grach Zespołowych

Organizacji tegorocznego VIII Akademickiego Mistrzostwa Polski w Grach Zespołowych podjął się Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Uczelnia ma własny stadion lekkoatletyczny, przystań żeglarską, korty, halę, boiska, siłownie, a prof. Ryszardowi Góreckiemu, rektorowi uniwersytetu i prezesowi KS AZS UWM w jednej osobie, marzy się w niedalekiej przyszłości Akademickie Centrum Sportu. AMP w Grach Zespołowych rozegrano w dniach 25-28 sierpnia.

W turnieju piłki ręcznej kobiet zdecydowanie zwyciężyły zawodniczki AZS AWF Katowice. Srebro przypadło AWF Wrocław, a brąz Politechnice Koszalińskiej.

Szczypiorniak to męska, twarda, bezpardonowa, pasjonująca gra. Tak było w tym roku. Drugi raz z rzędu, a trzeci w ostatnich czterech AMP, tytuł akademickiego mistrza Polski przypadł drużynie AWF Biała Podlaska. W finałowym meczu pokonała Politechnikę Radomską, na trzeciej pozycji uplasowała się akademicka reprezentacja Olsztyna. Za najlepszego zawodnika został uznany Tomasz Litwińczuk z PR, najlepiej bronił Piotr Ner, a królem strzelców został Sebastian Różański – obaj z Białej Podlaskiej.
Koszykarki z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim obroniły mistrzowski tytuł, wywalczony przed rokiem we własnej hali. Były faworytkami. Drugie i trzecie miejsce zajęły drużyny AZS Toruń i KK AZS Jelenia Góra. Za najlepszą zawodniczkę uznano Małgorzatę Babicką z Kolegium Karkonoskiego w Jeleniej Górze, królem strzelców została Jolanta Sowińska z Torunia, a najskuteczniej rzucającą za 3 pkt. okazała się Magdalena Rybak z UWr.

Bardziej wyrównany był turniej męski, w którym w systemie „każdy z każdym” grało pięć drużyn. AZS Lublin pokonał Politechnikę Radomską 77:50, zdobywając w ten sposób tytuł akademickiego mistrza Polski. Trzecie miejsce zajęła drużyna AZS Szczecin. Za najlepszego zawodnika uznano Piotra Kardasia z Radomia, to on oddał najwięcej rzutów za 3 punkty. Królem strzelców został Michał Skalik z PCz.
Atak za atak, blok za blok, punkt za punkt – tak można opisać najatrakcyjniejszy mecz tegorocznego AMP. A chodzi o finałowe spotkanie sztandarowych zespołów ligowych w Polsce, czyli siatkarzy AZS Olsztyn i AZS Częstochowa. Wszyscy czekali na ten mecz. Drużyna Olsztyna wygrała. Brązowy medal dla Politechniki Śląskiej z Gliwic. Wyróżniono najlepszych, czyli: S. Krypiela – Gliwice, G. Kokocińskiego – Częstochowa i A. Kuriana – Olsztyn.

Bez niespodzianek obyło się w żeńskiej siatkówce. Mistrzostwo zdobyły studentki z Politechniki Częstochowskiej, które wygrały wszystkie swoje mecze. Za nimi uplasowały się zespoły: AWF w Warszawie i Uniwersytetu Opolskiego. Najlepszymi zawodniczkami w turnieju zostały: Aleksandra Król z Częstochowy i Bożena Borgosz z Opola.

Halina Hanusz

Nominacje profesorskie

8 lipca Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 66 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.

Nauki biologiczne: Wojciech Włodzimierz Czechowski (Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa), Andrzej Ottomar Ejchart (Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa), Andrzej Stefan Górniak (UwB).
nauki chemiczne: Krystyna Zofia jackowska (UW), Roman Mazurkiewicz (PŚ, Gliwice).

Nauki ekonomiczne: Leszek Kozioł (AE, Kraków).

Nauki fizyczne: Józef Franciszek Musielok (UO), Marek Urbanik (UJ), Zbysław Jakub Wilamowski (Instytut Fizyki PAN, Warszawa), Janusz Wolny (AGH).

Nauki humanistyczne: Bogdan Balcer (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa), Jadwiga Romana Bobrowska (AMuz., Katowice), Stanisław Zbigniew Bryndza-Stabro (UJ), Sylwester Mirosław Czopek (URz.), Ludwik Habuda (UWr.), Roman Kopytko (UAM), Ryszard Marciniak (UAM), Tadeusz Edward Paleczny (UJ), Władysława Pilecka (UJ), Kazimierz Sabik (UW), Adolf Stachula (PAP, Słupsk), Danuta Walczak-Duraj (UŁ).

Nauki matematyczne: Ludwik Augustyn Czaja (UW), Stanisław Henryk Migórski (UJ).

Nauki medyczne: Ewa Brojer (Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa), Paweł Chęciński (AM, Poznań), Zygmunt Chodorowski (AM, Gdańsk), Robert Jerzy Flisiak (AM, Białystok), Jan Giedrojć (AM, Białystok), Renata Górska (AM, Warszawa), Witold Julian Juzwa (AM, Gdańsk), Joanna Maria Lewin-Kowalik (ŚAM, Katowice), Marek Kazimierz Mędraś (AM, Wrocław), Jerzy Stanisław Sadowski (UJ), Czesław Lech Stankiewicz (AM, Gdańsk), Jacek Wachowiak (AM, Poznań), Krystyna Wanda Żwirska-Korczala (AM, Katowice).

Nauki o ziemi: Marek Antoni Graniczny (Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa), Jerzy Krzysztof Trammer (UW).

Nauki prawne: Jerzy Brunon Menkes (SGH).

Nauki rolnicze: Halina Barbara Buczkowska (AR, Lublin), Janusz Gołaszewski (UWM), Izabella Anna Jackowska (AR, Lublin), Julian Pałuch (AR, Wrocław).

Nauki techniczne: Wojciech Stanisław Bonenberg (PP), Eugeniusz Budny (Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, Warszawa), Piotr Paweł Doerffer (Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Gdańsk), Marian Bolesław Gorzałczany (PŚw., Kielce), Andrzej Franciszek Górak (PŁ), Joachim Jerzy Kozioł (PŚ, Gliwice), Witold Aleksander Malina (PG), Leszek Piaseczny (AMW, Gdynia), Robert Schaefer (UJ), Marian Józef Sosiński (PCz.), Franciszek Strzelczyk (Instytut Techniki Cieplnej, Łódź), Zbigniew Władysław Szperliński (PW), Adam Maria Szymski (PSz.), Edmund Tasak (AGH), Piotr Tatjewski (PW), Alojzy Jan Wasilewski (UWM), Leszek Karol Wojnar (PK), Tomasz Piotr Zieliński (AGH).

Nauki teologiczne: ks. Waldemar Chrostowski (UKSW, Warszawa).

Sztuki muzyczne: Maria Pawlaczyk (AMuz., Poznań).

Sztuki plastyczne: Jacek Nowotarski (ASP, Łódź), Edward Zielonka (ASP, Wrocław).