|
Na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie znajduje się kamienny grobowiec prof. Piotra Józefa Brzezińskiego (1862-1939), wybitnego naukowca w dziedzinie ogrodnictwa i pioniera fitobakteriologii w Polsce i Europie. Na grobowcu umieszczono płaskorzeźbę z brązu, przedstawiającą popiersie uczonego wyłaniające się z drzew owocowych, autorstwa utalentowanego rzeźbiarza prof. Konstantego
Laszczki.
Prof. Brzeziński urodził się w Białogonie pod Kielcami. Po ukończeniu średniej szkoły ogrodniczej w Warszawie studiował w Uniwersytecie Paryskim, gdzie w 1891 roku uzyskał licencjat. Po powrocie do Polski został asystentem w Studium Rolniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie prowadził wykłady z zakresu ogrodnictwa i pszczelarstwa.
Mija właśnie 100 lat od opublikowania jego rozprawy habilitacyjnej Rak drzew, jego przyczyny i przejawy, w której – po raz pierwszy w Europie – przedstawił dowody na to, że czynnikiem etiologicznym tej choroby są również bakterie. Oprócz prac nad chorobotwórczymi bakteriami jabłoni, gruszy i leszczyny, prof. Brzeziński wykazał także bakteryjne pochodzenie zrakowaceń rozwijających się na drzewach pestkowych. Jego odkrycia zostały później potwierdzone przez innych autorów, także za granicą. Poza badaniami nad bakteriozami, zainteresowania naukowe prof. Brzezińskiego obejmowały również inne zagadnienia związane z ochroną roślin przed chorobami i szkodnikami, m.in. amerykańskim mączniakiem agrestu, bawełnicą korówką, namiotnikiem jabłoniowym. Jednym z najważniejszych jego osiągnięć było zorganizowanie w roku 1893 ogrodu warzywno-owocowego na polu doświadczalnym UJ w Prądniku Czerwonym, gdzie profesor i jego uczniowie prowadzili nowoczesne, a pionierskie dla Polski badania z zakresu sadownictwa i warzywnictwa. Prof. Brzeziński był współzałożycielem Towarzystwa Ogrodniczego Krakowskiego i jego wieloletnim prezesem. W ramach prac tego Towarzystwa zorganizował wydawanie czasopisma „Ogrodnictwo”, którego przez wiele lat był redaktorem naczelnym i jednym z głównych autorów.
W uznaniu ogromnych zasług na polu naukowym, społecznym i organizacyjnym prof. Brzeziński został odznaczony m.in.: Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1925), Medalem Niepodległości (1932) i Brązowym Medalem Uniwersytetu Jagiellońskiego „Za długoletnią służbę”. Zmarł w Krakowie 25 listopada 1939 roku.
Piotr Sobiczewski |
