Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 2004

Spis treści numeru 1/2004

Bowiem i zaś

Poprzedni Następny

Warszawa, 12 grudnia 2003

Pani Krystyna Łybacka
Minister Edukacji Narodowej i Sportu

Szanowna Pani Minister,

Rada i Zarząd Towarzystwa Krzewienia i Popierania Nauk, po zapoznaniu się z „Informatorami maturalnymi”, wyraża swoje najwyższe zaniepokojenie stanem wynikającym z lektury powyższych dokumentów. Nowa matura z roku 2002, a matura 2005, to dwa zupełnie różne typy egzaminów (w szczególności nasze zdziwienie wywołuje postawienie na jednakowym poziomie egzaminów z matematyki i wiedzy o tańcu). Co naprawdę jest jednak złe w koncepcji matury 2005 (o zaletach nie ma sensu mówić w liście alarmującym)?

Wymagania maturalne podane w niektórych informatorach są zbyt duże i przez to nierealistyczne. W przewidzianym przez siatkę godzin czasie nie ma możliwości nauczenia uczniów tak dużej ilości materiału, np. z chemii i z fizyki. Na egzaminie maturalnym nacisk położony jest na sprawdzanie wiedzy szczegółowej, a nie na umiejętność jej stosowania.

Podstawa programowa dla poziomu podstawowego i wobec tego programy, podręczniki, obejmują pewien (niewielki) zakres materiału i pewien zakres umiejętności z każdego przedmiotu. Podstawa programowa dla poziomu rozszerzonego obejmuje znacznie szerszy, lecz odmienny zakres materiału i inne umiejętności. W efekcie oczekiwana wiedza i umiejętności uczniów po przejściu przez kurs rozszerzony nie obejmują pewnych partii materiału i pewnych umiejętności oczekiwanych od uczniów, którzy przeszli przez kurs podstawowy. Najbardziej drastycznym przykładem jest biologia (kurs podstawowy obejmuje w zasadzie tylko biologię człowieka, podczas gdy takich wiadomości nie ma w kursie „rozszerzonym''). Tymczasem wymagania egzaminu maturalnego zakładają, że uczniowie, którzy zdają dany przedmiot na poziomie rozszerzonym, mają również go zdać na poziomie podstawowym (muszą wypełnić Arkusz I, podstawowy, oraz Arkusz II, rozszerzony). Podstawy programowe są tak skonstruowane, że poziom rozszerzony nie jest prostym poszerzeniem zakresu podstawowego o dodatkowe treści i umiejętności. W konsekwencji ze względu na odmienne podstawy programowe dla obu poziomów nie jest możliwe takie ułożenie zadań lub pytań na poziomie podstawowym (Arkusz I), aby był on odpowiedni dla obu kategorii uczniów. 

Informatory maturalne dają nową interpretację podstaw programowych, w przypadku nauk ścisłych często sprzeczną z istniejącymi i realizowanymi od ponad roku programami nauczania (służymy przykładami z fizyki i biologii ilustrującymi powyższe uwagi). Uczniowie dowiedzieli się z Informatorów, że nie byli uczeni właściwie, mimo że korzystali z zatwierdzonych przez MENiS podręczników. Dotyczy to także nauczycieli. 

W naszym przekonaniu, matura w proponowanej formie nie spełnia podstawowych kryteriów egzaminu mającego stanowić podsumowanie kształcenia na poziomie średnim. Tak więc matura 2005, zamiast stać się prawdziwym egzaminem, dającym prawo wstępu na studia wyższe, może pozostać rytuałem, jakim jest dotychczas.

Za Zarząd TPKN 
Prof. dr hab. Marek Kuś 
Za Radę TPKN
Prof. dr hab. Jacek Kossut

Komentarze