Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 1999

Spis treści numeru 7-8/1999

Pomniki uczonych polskich
Poprzedni Następny

Paweł Strzelecki w Jindabyne

W listopadzie 1988 roku odsłonięto w Australii pomnik Pawła Edmunda Strzeleckiego, polskiego geologa, który w latach 1838-43 dokonał wielu odkryć w Australii i Nowej Zelandii.

Jindabyne to czterotysięczne miasteczko w Alpach Australijskich, położone nad jeziorem o tej samej nazwie, 460 km na południowy zachód od Sydney. Jest to popularna miejscowość turystyczna. Przyjeżdża się tu na narty. Organizowane są też mistrzostwa wędkarskie. Niedaleko znajduje się Góra Kościuszki (2230 m), najwyższy szczyt Australii, odkryty i nazwany przez Strzeleckiego. To właśnie w tym miasteczku, nad brzegiem jeziora usytuowano monument poświęcony polskiemu odkrywcy.

Paweł Edmund Strzelecki (1797-1873) urodził się w Poznańskiem. Odziedziczył majątek księcia Franciszka Sapiehy, dzięki czemu przez wiele lat mógł podróżować. Odwiedził Anglię, gdzie studiował nauki geologiczne, Włochy, Francję, Szwajcarię. Interesowała go mineralogia, petrografia, hydrologia, antropologia, etnografia, botanika, zoologia i agronomia. W 1834 prowadził badania w Ameryce Północnej. W Kanadzie odkrył złoża rud miedzi. W Ameryce Południowej badał złoża surowców mineralnych i występujące tam wulkany. W 1839 odkrył w Australii złoto. Po powrocie do Europy do końca życia pozostał w Anglii. Tu opublikował swoje największe dzieło Nowa Południowa Walia i otrzymał wiele prestiżowych nagród i odznaczeń. Był członkiem Royal Society of London.

Pomnik odsłonięto w 150. rocznicę przybycia Strzeleckiego na kontynent australijski. Władze polskie postanowiły jednocześnie uczcić w ten sposób dwóchsetlecie Australii. Odlew monumentalnej rzeźby, przedstawiającej postać Strzeleckiego w geście odkrywcy, z prawą ręką wskazującą przed siebie, lewą trzymającą mapę stoi na cokole umieszczonym na obszernym kamiennym podeście, do którego prowadzą schody. Napis na cokole brzmi: Sir Paweł Edmund Strzelecki 1797-1873 The Polish explorer of Australia.

(fig)

 

Uwagi.