Dotacje dla niepaństwowych

Notatki Przewodniczącego RGSzW

Problem jest poważny, bowiem niepaństwowe szkoły wyższe mają prawo do występowania o dofinansowanie z budżetu państwa.

Jerzy Błażejowski

W lipcu odbyło się tylko posiedzenie Prezydium Rady, co jest tradycją lat ubiegłych. Okres wakacyjny nie nastraja do podejmowania problemów ogólnych, stąd Prezydium zajęło się jedynie sprawami bieżącymi, których, jak się okazało, nie było mało.

Prezydium przeanalizowało wniosek Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie o przyznanie z budżetu państwa dotacji na dofinansowanie inwestycji budowlanej. Jest to pierwszy tego typu wniosek opiniowany w obecnej kadencji Rady po ukazaniu się, w „Dzienniku Ustaw” z tego roku (poz. 558 i 559), rozporządzeń ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie warunków i trybu występowania uczelni niepaństwowych i niepaństwowych uczelni zawodowych o dotacje z budżetu państwa. Z tej racji dyskusja była długa, a osoby zabierające głos prezentowały niekiedy rozbieżne opinie. Uchwała Prezydium stwierdza, iż wnioski uczelni niepaństwowych o przyznanie dotacji powinny dotyczyć roku budżetowego 2004. Taka uchwała jest konsekwencją opinii wyrażonej przez Prezydium Rady 13 lutego tego roku przy okazji rozpatrywania projektów wyżej wymienionych rozporządzeń. Brak poparcia Rady dla wniosku był też motywowany ograniczanymi od wielu lat środkami na inwestycje w szkołach wyższych nadzorowanych przez MENiS. Problem jest poważny, bowiem niepaństwowe szkoły wyższe mają prawo – po nowelizacji (w 2001 roku) ustawy o szkolnictwie wyższym (DzU nr 85/2001, poz. 924) – do występowania o dofinansowanie z budżetu państwa. Można by to rozwiązać wydzielając w budżecie państwa (ministerstwa) od przyszłego roku środki na dofinansowanie szkół niepaństwowych – w zakresie, jaki dopuszcza ustawa o szkolnictwie wyższym.

UWAGI DO USTAWY

Sprawą strategiczną, która wywołała dyskusję był kolejny projekt ustawy o finansowaniu nauki, dostępny (od 3 lipca) na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Informacji. Ponieważ Rada wyraziła swoje stanowisko w tej sprawie na posiedzeniu czerwcowym, wobec braku możliwości dogłębnego przeanalizowania dokumentu zostałem upoważniony do przedstawienia uwag – w terminie do 25 lipca. Nie wnikając w szczegóły opinii niektóre sprawy krótko poruszę. Uważamy za niewłaściwe włączenie środków na „badania własne” do „działalności statutowej”. Zabieg taki spowoduje, iż znikną środki na „badania własne”, które w zamierzeniach miały być przeznaczane na kształcenie kadr. Winien to być jeden z priorytetów polityki naukowej państwa. Nasze zaniepokojenie wzbudziło nieuwzględnienie Rady Głównej w procedurze powoływania Komitetu Polityki Naukowej. Jest niezrozumiałe, iż mająca ustawowe umocowanie instytucja, której obszar działania rozciąga się na sprawy nauki, została pominięta. Rada wyraziła poparcie dla uwzględnienia finansowania działalności artystycznej, która, podobnie jak naukowa, jest twórczą. Za powyższym rozszerzeniem przemawia objęcie jedną ustawą stopni i tytułu naukowego oraz stopni i tytułu w zakresie sztuki. Wiele dalszych uwag wskazuje, że chociaż kolejny projekt przybliża do opracowania dokumentu, który zapewni możliwość realizacji racjonalnej i zgodnej z oczekiwaniami społecznymi polityki naukowej państwa, to niezbędna jest dalsza nad nim dyskusja.

SPRAY BIEŻĄCE

Prezydium zaopiniowało kolejną wersję projektu umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o uznawaniu wykształcenia, stopni i tytułu naukowego. Podobny wniosek między Rządem RP a Rządem Republiki Litewskiej właśnie wpłynął i będzie przedmiotem dyskusji we wrześniu. Zawieranie tego typu umów jest pożądane, bowiem ułatwia wymianę studentów i kadry (w tym zatrudnianie) bez konieczności przeprowadzania jakichkolwiek procedur uznaniowych. Umowy w tym zakresie RP podpisała z Republiką Federalną Niemiec i Republiką Austrii. Treści dalszych umów są uzgadniane latami, głównie z powodu trudności porozumienia się z partnerami. Szczególnej wagi są umowy z najbliższymi sąsiadami, gdzie naturalna jest szeroka wymiana akademicka i naukowa. Rada od lat wspiera działania ministerstwa w tym zakresie, jednak nie ma żadnego wpływu na szybkość procedur uzgodnieniowych.

Prezydium pozytywnie zaopiniowało rozporządzenia do obowiązującej od niedawna ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (DzU nr 65/2003, poz. 595). Szczegółowe uwagi zostały przekazane do prezesa Rady Ministrów oraz ministra edukacji narodowej i sportu.

Wspomnę jeszcze o krótkim wystąpieniu pani Blak-Kalety, dyrektor Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Ministerstwie Zdrowia, dotyczącym problemów wyższego szkolnictwa medycznego. Wśród spraw najpilniejszych wymieniła dostosowanie kształcenia na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo do zasad obowiązujących w Unii Europejskiej. Odrębnym problemem jest model kształcenia medycznego – czy mają to być na wszystkich kierunkach jednolite studia magisterskie, czy dwustopniowe, czy może tylko pierwszego stopnia. Złożoność zagadnień nie pozwala na szersze omówienie spraw. Powrócę do tej kwestii przy okazji dyskusji nad kierunkami studiów i standardami nauczania.

Zarejestrowana została i jest tworzona witryna internetowa Rady. Od października pod adresem www. rgsw.edu.pl można będzie znaleźć informacje o składzie Rady i podejmowanych działaniach, a także treści uchwał, stanowisk i opinii. Wierzymy, że ułatwi to kontakt i współpracę ze środowiskiem akademickim.

 

Komentarze