Strona główna „Forum Akademickiego”

Archiwum z roku 2004

Spis treści numeru 1/2004

Kronika

Poprzedni Następny

 

Doktoraty h.c. – prof. K. Pomian i prof. K. Lal Mittal

LUBLIN 23 października ub.r. tytuły doktora honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej otrzymali profesorowie Krzysztof Pomian i Kashimir Lal Mittal. Pierwszy to wybitny humanista, historyk, znawca europejskiej kultury intelektualnej i filozof, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, współpracownik Instytutu Literackiego w Paryżu. Drugi to wybitny chemik pochodzenia indyjskiego, pracujący w uniwersytetach amerykańskich, badacz zjawisk międzyfazowych, który m.in. pracował nad wielowarstwowymi i wieloskładnikowymi filmami przewodzącymi stosowanymi w elektronice. Związki K. Lal Mittala z lubelskim środowiskiem chemicznym rozwijają się od początku lat 80. XX w.

Prawo doktoryzowania

BYDGOSZCZ 27 października Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej ATR uzyskał uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych w dyscyplinie chemia, nadane przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów. W ten sposób wszystkie wydziały ATR mają prawo doktoryzowania, a trzy spośród sześciu – Mechaniczny, Rolniczy i Zootechniczny – również prawo habilitowania.

Doktorat h.c. 
– prof. Wiesław Pleśniak

TULON/KRAKÓW Universit? de Toulon et du Var (Tulon, Francja) wyróżnił prof. W. Pleśniaka z Instytutu Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego doktoratem honoris causa. Uroczystość wręczenia dyplomu i insygniów odbyła się 23 października w Tulonie. Prof. W. Pleśniak jest wybitnym specjalistą w dziedzinie teorii aproksymacji i analizy zespolonej. Uczony wypromował 6 doktorów, a 2 z nich uzyskało stopień doktora habilitowanego i stanowiska profesorskie.

Profesorowie honorowi

LUBLIN 29 października tytuły honorowych profesorów UMCS otrzymali trzej wybitni uczeni: Jiri ?erny, Hartmut Eggert i Jerzy Dudek. Prof. ?erny z Uniwersytetu w Ołomuńcu należy do grona najwybitniejszych czeskich iberystów. Związki uczonego z UMCS sięgają lat 70., gdy lubelscy romaniści pomogli mu w czasach, gdy rozwiązano czeską iberystykę, a on odwdzięczył się im, przyczyniając się do utworzenia iberystyki w UMCS w ostatnich latach. Prof. Eggert z Wolnego Uniwersytetu w Berlinie należy do najwybitniejszych germanistów niemieckich. Na jego wniosek Instytut Germanistyki UMCS uczestniczy w programie pomocy i współpracy dla Europy Środkowej i Wschodniej (MOE-Programm), finansowanym przez DAAD ze środków budżetu RFN. Prof. Dudek z Uniwersytetu Ludwika Pasteura i ośrodka badań jądrowych CRNS/IReS w Strasburgu od wielu lat współpracuje z fizykami z UMCS, co zaowocowało wielu wspólnymi przedsięwzięciami naukowymi oraz stażami lubelskich fizyków we Francji.

Nagroda im. S. Kutrzeby

KRAKÓW 6 listopada po raz pierwszy wręczono Nagrodę im. Stanisława Kutrzeby w dziedzinie ochrony praw człowieka w Europie w nadziei na ożywienie porozumienia między Polską a Niemcami, ustanowioną dla uczczenia pamięci profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, ofiar Sonderaktion Krakau. Mgr Maja Grzynkowska otrzymała ją z rąk prof. Petera Hommelhoffa, rektora Uniwersytetu Ruprechta-Karola. Uczelnia ta wraz z Instytutem Maxa Plancka jest fundatorem nagrody w wysokości 12,5 tys. euro, która ma umożliwić jej laureatowi roczny pobyt w Heidelbergu w celu prowadzenia pracy badawczej.

Nagroda im. J.W. Kluge’a

WARSZAWA/WASZYNGTON 6 listopada James H. Billiongton z Biblioteki Kongresu USA ogłosił, że pierwszym laureatem Nagrody Johna W. Kluge’a za osiągnięcia w dziedzinie nauk humanistycznych został prof. Leszek Kołakowski, wybitny polski filozof, który przeszedł głęboką metamorfozę ideologiczną od zagorzałego zwolennika marksizmu do jego największego krytyka. Nagroda w wysokości miliona dolarów została pomyślana przez fundatora J.W. Kluge’a, amerykańskiego miliardera i filantropa, jako uzupełnienie Nagród Nobla w dziedzinie nauk humanistycznych. Gestorem nagrody jest Biblioteka Kongresu USA.

Doktorat h.c. 
– prof. Luciano Maiani

WARSZAWA Włoski fizyk prof. L. Maiani, odkrywca czwartego kwarku i mechanizmu rozpadu tzw. cząstek dziwnych i powabnych, otrzymał 7 listopada doktorat honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Włoski uczony jest wykładowcą Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie. Jest prezydentem Instituto Nazionale di Fisica Nucleare. Od 1999 r. pełni funkcję dyrektora CERN – Europejskiego Centrum Badań Jądrowych w Genewie.

Physics on Stage 3

KATOWICE Dr Jerzy Jarosz i dr Aneta Szczygielska z Zakładu Dydaktyki Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, zostali uhonorowani jedną z sześciu nagród za najlepsze eksperymenty prezentowane na Festiwalu Fizyki „Physics on Stage 3”, który odbył się w dniach 8-15 listopada w siedzibie Europejskiej Agencji Kosmicznej w Noordwijk w Holandii. Zespół z UŚ brał udział także w poprzednich edycjach festiwalu. W tym roku przedstawiali prezentację „Egg – the symbol of life”. Prezentowane doświadczenia pozwalały odpowiedzieć na słynne pytanie: „co było wcześniej – jajko czy kura?” i pokazywały niezwykłość konstrukcji jajka, zapewniającą możliwość powstania i bezpiecznego rozwoju nowego organizmu.

Honorowy profesor 
– prof. Ryszard Tadeusiewicz

KRAKÓW/STANISŁAWÓW 11 listopada prof. Ryszard Tadeusiewicz, rektor AGH, otrzymał godność honorowego profesora (jest to odpowiednik polskiego tytułu doktora honoris causa) Iwano-Frankowskiego Narodowego Technicznego Uniwersytetu Nafty i Gazu. Najwyższe wyróżnienie akademickie przyznano mu za dorobek naukowy, który jest w coraz większym stopniu znany na Ukrainie oraz osobiste zaangażowanie we współpracę polsko-ukraińską, w tym współpracę dwustronną AGH i uczelni ze Stanisławowa. Współpraca obu uczelni obejmuje badania naukowe, wymianę studentów w ramach praktyk wakacyjnych oraz rekreację i kulturę – w Iwano-Frankowsku gościł Zespół Pieśni i Tańca AGH „Krakus”, w Krakowie zespół taneczny studentów ukraińskich, a pracownicy AGH i Uniwersytetu w Iwano-Frankowsku mają możliwość korzystania z partnerskiej bazy wczasowej.

Przedsiębiorczość studencka

TORUŃ 13 listopada w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika ogłoszono wyniki trzeciej edycji Skandia Poland Opportunity Program 2003 – konkursu promującego przedsiębiorczość wśród najbardziej utalentowanych studentów szkół wyższych. Zadaniem studentów było samodzielne przygotowanie projektów eksponujących ich umiejętność przełożenia oryginalnych pomysłów na najbardziej konkurencyjne przedsięwzięcia rynkowe oraz zaproponowanie nowych kierunków rozwoju firmy Skandia na rynku usług finansowych. Laureatem tegorocznego konkursu został Paweł Czaus, student Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK, który wygrał dwumiesięczny staż w firmie Skandia Polska lub ekwiwalent pieniężny. Nagrodami pieniężnymi dodatkowo wyróżniono 3 innych studentów.

Edukacja i kariera

MOSKWA 26 polskich uczelni zaprezentowało swój dorobek i możliwości edukacyjne na Międzynarodowych Targach „Edukacja i Kariera”, które odbyły się w dniach 13-15 listopada w Moskwie. Polskie uczelnie dopiero od 2 lat obecne są na tej imprezie, która odbywa się od 1990 r. i gromadzi kilkaset rosyjskich i zagranicznych szkół wyższych. W polskim pawilonie zaprezentowały się m.in. uniwersytety z Poznania, Łodzi i Wrocławia oraz Politechnika Warszawska. Celem prezentacji „Polskie uczelnie zapraszają” było przybliżenie rosyjskim partnerom współczesnego oblicza polskiej edukacji i zachęcenie młodzieży z krajów byłego ZSRR do podjęcia studiów w naszym kraju.

Magisterka z pożyczek

WARSZAWA Jury konkursu na najlepszą pracę magisterską nt. rynku pożyczek i kredytów w Polsce, zorganizowanego przez firmę Provident Polska oraz Stowarzyszenie Studentów Uczelni Ekonomicznych AIESEC, za najlepszą uznało pracę Value At Risk jako narzędzie zarządzania ryzykiem w banku komercyjnym, przygotowaną przez Michała Pachulskiego z AE w Poznaniu. Drugie miejsce zajął Wojciech Piaskowski z AE w Krakowie za pracę Portfelowe modele oszacowania ryzyka kredytowego na przykładzie CreditRiskTM i CreditMetricsTM. Trzecie miejsce jury przyznało Miłoszowi Janiakowi z UAM za pracę Odsetki w stosunkach cywilnoprawnych.

Doktorat h.c. 
– prof. Jan Baszkiewicz

WROCŁAW 14 listopada prof. J. Baszkiewicz, prawnik, profesor uniwersytetów Wrocławskiego, Śląskiego i Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Nauk, otrzymał godność doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Uczony należy do grona najwybitniejszych polskich humanistów. Jest znawcą doktryn politycznych i prawnych, powszechnych dziejów ustrojów państwowych, historii państwa i prawa polskiego oraz dziejów ustroju, polityki i kultury Francji, zwłaszcza doby Oświecenia. Jego najbardziej znane dzieła to: Państwo suwerenne, Traktat o władzy, Francja nowożytna: szkice z historii XVII-XX wieku, Anatomia bonapartyzmu, O niektórych filozoficznych i praktycznych dylematach praw człowieka.

Medale im. F. Palacky’ego

PRAGA/OPOLE Jesienią dwaj polscy uczeni, profesorowie Jan Seredyka i Marceli Kosman, otrzymali Złote Medale im. Franciszka Palacky’ego. Jest to najwyższe honorowe odznaczenie przyznawane od 1968 r. przez Czeską Akademię Nauk za szczególne osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych. Wśród wyróżnionych nim dotychczas 22 uczonych zagranicznych znalazło się wcześniej trzech Polaków. Obaj wyróżnieni polscy historycy związani byli z Uniwersytetem Opolskim. Prof. Kosman pracuje obecnie w UAM. F. Palacky był wybitnym czeskim historykiem i politykiem, który wywarł znaczny wpływ na kształtowanie się czeskiej świadomości narodowej w XIX stuleciu.

Doktorat h.c. 
– prof. Siegmar von Schnurbein

WARSZAWA Prof. S. von Schnurbein, niemiecki archeolog, otrzymał 14 listopada tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Uczony pracuje w Uniwersytecie J.W. Goethego we Frankfurcie, jest dyrektorem Komisji Rzymsko-Germańskiej Niemieckiego Instytutu Archeologicznego, znawcą archeologii prowincji rzymskich i problematyki kontaktów rzymsko-barbarzyńskich. Od lat blisko współpracuje z nauką polską, w tym z Instytutem Archeologii UW. Przyczynił się do utworzenia w 2001 r. międzynarodowej Komisji do Badań nad Kolekcjami i Archiwaliami Archeologicznymi z Europy Środkowej, która ma za zadanie odtworzenie bazy źródłowej, utraconej po II wojnie światowej.

I miejsce na Malcie

LA 15. Międzynarodowy Festiwal Chóralny na Malcie odbywał się w dniach 10-14 listopada. Uczestniczyły w nim chóry: z Polski, Ukrainy, Niemiec, Szwecji, Anglii, Norwegii, Finlandii i USA. Akademicki Chór Uniwersytetu Gdańskiego wraz z Muklajs Choir z Łotwy zajął ex aequo I miejsce i odebrał z rąk ministra turystyki Malty złotą statuetkę autorstwa maltańskiego artysty Paula Habera i czek na 2,5 tys. euro. Drugiego miejsca nie przyznano, na trzecim i czwartym znalazły się polskie zespoły: Dominicantes z Poznania i chłopięcy chór Pueri Cantores Tarnovienses.

Doktorat h.c. – Teresa Żylis-Gara

WROCŁAW 17 listopada doktorat honorowy wrocławskiej Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego otrzymała Teresa Żylis-Gara, światowej sławy śpiewaczka operowa. Po otrzymaniu III nagrody w Międzynarodowym Konkursie Muzycznym w Monachium w 1960 r. śpiewała na scenach niemieckich. Jej wielka międzynarodowa kariera rozpoczęła się w 1966 r. od debiutu na scenie Opery Paryskiej. Potem występowała m.in.: w Metropolitan Opera, Covent Garden, La Scali, Teatrze Wielkim w Warszawie i Moskwie. Słynna śpiewaczka jest piątym doktorem honorowym wrocławskiej AMuz.

Nagroda Karskiego

LUBLIN Ks. abp Alfons Nossol, ordynariusz opolski, Wielki Kanclerz Wydziału Teologicznego UO, otrzymał Nagrodę Jana Karskiego, przyznaną mu – za „wizję Polski w jedności Europy” – przez kapitułę, w skład której wchodzą m.in. rabin Jacob Baker i Jacek Kuroń. Nagrodę Jana Karskiego przyznano także byłemu premierowi Tadeuszowi Mazowieckiemu. Twórca i patron nagrody Jan Karski był w czasie wojny łącznikiem między Armią Krajową i rządem londyńskim. Jako pierwszy poinformował Anglików i Amerykanów o zagładzie polskich Żydów. Nagrodę swojego imienia ustanowił w 2002 r. – dla ludzi, „którzy potrafią się godnie Polską zafrasować”. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie 20 listopada.

Nagroda NASK

WARSZAWA Prof. Daniel Bem z Politechniki Wrocławskiej otrzymał Nagrodę im. Tomasza Hofmokla, przyznawaną przez Naukową Akademicką Sieć Komputerową za wkład w rozwój społeczeństwa informacyjnego. Prof. Bem, uważany za twórcę wrocławskiej szkoły telekomunikacji, był m.in. współtwórcą Krajowej Akademickiej Sieci Komputerowej. Nagroda została ustanowiona w 2002 r. dla uczczenia pamięci prof. T. Hofmokla, twórcy i pierwszego dyrektora NASK.

Tajemnica światła

TORUŃ Międzywydziałowa dysputa o tajemnicy światła „I stała się światłość (Rdz 1,3)” odbyła się 20 listopada, w trzecią rocznicę inauguracji Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Na temat światła w kolejnych referatach wypowiadali się: fizyk prof. Stanisław Łęgowski, biolog prof. Andrzej Tretyn, astronom prof. Andrzej Strobel, artysta malarz prof. Józef Flik, filozof prof. Mirosław Żelazny oraz teolog ks. prof. Waldemar Chrostowski. W ramach spotkania odbyła się również dyskusja panelowa „Ja jestem światłością świata (J 8, 12)”, w której wzięli udział profesorowie Wydziału Teologicznego UMK. Dyskusję poprowadził ks. bp dr hab. Zbigniew Kiernikowski, prof. UMK.

Filozofowie o nauce

ZIELONA GÓRA W dniach 20-22 listopada Instytut Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego był organizatorem konferencji „8. Flemish-Polish Workshop on Adaptive and Erotetic Logics and Their Application to the Philosophy of Science”. Było to kolejne spotkanie w ramach projektu badawczego „A formal study of topics from the philosophy of science, especially in terms of adaptive and erotetic logic and of their combination”, realizowanego przez Zakład Logiki i Metodologii Nauk IF UZ oraz Centrum Logiki i Filozofii Nauki Uniwersytetu w Gandawie (Belgia), we współpracy z Uniwersytetem w Brukseli oraz Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Projekt finansowany jest w ramach dwustronnej umowy o współpracy naukowo-technicznej między Polską a Flandrią w latach 
2002-04.

Uczelnie Śląska

OPAWA/WROCŁAW Uczestnicy międzynarodowego spotkania przedstawicieli uniwersytetów śląskich, które odbyło się 20 listopada w Opawie, zadecydowali o utworzeniu Konferencji Rektorów Uniwersytetów Śląskich. Jej przewodniczącym został prof. Zdenek Jir?ąek, rektor Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Celem działania Konferencji jest zacieśnienie współpracy między czeskimi i polskimi uczelniami regionu, zgodnie z zasadami wytyczonymi przez proces boloński. W ramach działań związanych z promocją uczelni – uczestników Konferencji, wiosną 2004 r. odbędą się pierwsze Dni Uniwersytetów w Opawie i Ostrawie, a jesienią w Uniwersytecie Wrocławskim zostanie zorganizowana konferencja nt. tożsamości Śląska i Ślązaków.

Inżynier na rynku pracy

LUBLIN „Inżynier na rynku pracy”, druga już konferencja, która miała pomóc absolwentom uczelni technicznej w odnalezieniu swego miejsca na rynku pracy – została zorganizowana przez Biuro Karier Studenckich Politechniki Lubelskiej w dniach 20-21 listopada. Uczestnicy mieli możliwość poznać oferty lubelskich firm i urzędów, wziąć udział w warsztatach przygotowujących do rozpoczęcia własnej działalność gospodarczej, zapoznać się z możliwościami, jakie stwarza Program Aktywizacji Zawodowej Absolwentów „Pierwsza Praca”. Studentów bardzo interesowała możliwość podjęcia pracy za granicą. Studenci z Portugalii przygotowali prezentację nt. tamtejszego rynku pracy i możliwości, jakie stwarza on absolwentom polskich uczelni.

Dar konsula

OPOLE 24 listopada Kenneth Fairfax, konsul generalny USA w Krakowie, przekazał bibliotece Instytutu Filologii Angielskiej Uniwersytetu Opolskiego 100 dzieł najwybitniejszych twórców literatury amerykańskiej, m.in. sztuki Tennessee Williamsa, Eugene’a O’Neilla, dzieła zebrane Marka Twaina, autobiografia i dzieła Benjamina Franklina, powieści Johna Steinbecka, a także zbiory pism i przemówień politycznych George’a Waszyngtona, Abrahama Lincolna i Thomasa Jeffersona oraz opracowania dotyczące II wojny światowej i wojny w Wietnamie. To już drugi dar książkowy Konsulatu Generalnego USA w Krakowie dla opolskich anglistów. Uroczystość przekazania daru o wartości ok. 2 tys. USD poprzedził wykład prof. Robin Davidson z Uniwersytetu w Houston (Teksas), poświęcony współczesnej poezji amerykańskiej.

Nagroda im. Dehio

WARSZAWA Prof. Andrzej Tomaszewski z Politechniki Warszawskiej otrzymał niemiecką Nagrodę Kulturalną im. Georga Dehio za szczególne zasługi dla badań i ochrony wspólnego dziedzictwa kultury na obszarze Europy Środkowej i Wschodniej. A. Tomaszewski, historyk architektury i sztuki, konserwator zabytków i działacz kultury, był m.in. dyrektorem generalnym Międzynarodowego Centrum Badań dla Konserwacji i Restauracji Dóbr Kultury ICCROM w Rzymie. Pełnił funkcje Generalnego Konserwatora Zabytków RP, reprezentował Polskę w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO i w Komitecie Dziedzictwa Kultury Rady Europy. Doprowadził do wpisania na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO „pomników polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego”, jak zamek w Malborku czy zespół staromiejski Torunia (na fot.).

Profesor honorowy znów w UJ

KRAKÓW 27 listopada wręczono tytuł profesora honorowego Uniwersytetu Jagiellońskiego Adamowi Strzałkowskiemu. Prof. Strzałkowski jest wybitnym fizykiem jądrowym, jednym z twórców krakowskiej fizyki medycznej, związanym od początku swej działalności badawczej i dydaktycznej z UJ, byłym prorektorem tej uczelni, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Jest pierwszym w powojennej historii UJ profesorem honorowym. Tytuł ten senat uczelni przywrócił w czerwcu 2003 r. po wieloletniej przerwie. Tym samym powrócono do tradycji z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Profesor honorowy może prowadzić wykłady dla studentów i doktorantów UJ oraz uczestniczyć w posiedzeniach rady wydziału lub instytutu, nie zyskując praw pełnoprawnego członka tych gremiów.

Nagroda Kartezjusza

WARSZAWA Unia Europejska ustanowiła liczącą się nagrodę za zespołowe osiągnięcia naukowe. Wynosi ona 1 mln euro. W 2003 roku została podzielona między dwa zespoły: niemiecko-angielski, który wyróżniono za stworzenie nowego rodzaju diod mogących w przyszłości zastąpić tradycyjne wyświetlacze ciekłokrystaliczne, oraz międzynarodowy zespół astronomiczny, w którego skład wchodzą placówki badawcze z: Belgii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Austrii, Czech, Rosji, Ukrainy i Polski. Zespołem kieruje prof. Veronique Dehant z Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Belgii, a w skład grupy wchodzi prof. Aleksander Brzeziński z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Nagrodzonym astronomom udało się stworzyć nowy model ruchów Ziemi, pozwalający przewidywać je z niezwykłą dokładnością.

Europrimus 2003

KRAKÓW Barbara Skołyszewska, studentka Akademii Górniczo-Hutniczej, zdobyła I miejsce w konkursie Europrimus 2003, organizowanym przez Europejskie Centrum Wspierania Nauki i Przedsiębiorczości. Konkurs, w którym uczestniczyło kilkadziesiąt uczelni z całego kraju, miał na celu wspieranie aktywności i przedsiębiorczości studentów. Wyłonił on 33 laureatów wyróżniających się wysoką średnią ocen, działających w kołach naukowych i mających osiągnięcia badawcze.

Opracował Piotr Kieraciński

Współpraca: Bydgoszcz – Elżbieta Rudzińska, Gdańsk – Beata Czechowska-Derkacz, Katowice – Mirosława Wielopolska, Kraków – Małgorzata Krokoszyńska, Grzegorz Lewicki, Leszek Śliwa, Lublin – Iwona Czajkowska-Deneka, Elżbieta Mulawa-Pachoł, Opole – Barbara Stankiewicz, Beata Zaremba, Toruń – Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa – Andrzej Markert, Wrocław – Igor Borkowski, Kazimiera Dąbrowska, Zielona Góra – Ewa Sapeńko.
 

   
Co w prasie piszczy?

Podatek od kształcenia

– Cały problem powstał stąd, że zapisy w projekcie ustawy podatkowej są mało precyzyjne – uważa Krystyna Łybacka, minister edukacji. Zapewnia jednak: – Uczelnie państwowe nie będą musiały płacić podatku.
Co innego twierdzi resort finansów. – Szkoły wyższe mają osobowość prawną i dlatego w projekcie zostały objęte ustawą o podatku dochodowym – potwierdza Anna Sulik z Biura Prasowego Ministerstwa Finansów. – Jeśli ustawa przejdzie w zaproponowanym przez nas kształcie, uczelnie będą płaciły podatek od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o wydatki. (...)

Prof. Ziejka dodaje: – Właśnie odkryliśmy również, że z ustawy o podatkach od dochodów osób fizycznych usunięto przepisy gwarantujące zwolnienie z podatku stypendiów doktoranckich i za wyniki w nauce. Nie wiem, ku czemu zmierza Ministerstwo Finansów, opodatkowując nawet pieniądze, które nie pochodzą z budżetu, ale z darowizn. (Anna Paciorek, SYL, AST, Fiskus wchodzi na uczelnie, „Rzeczpospolita”, 2.09.2003)

Zorganizowane 
marnotrawstwo

(...) polskie tradycje naukowe nie są imponujące. A w istocie żałosne. (...) Choć wielu polskich uczonych ma powody do autentycznej i słusznej dumy, to należy przyznać, że pod wieloma względami sytuacja polskiego uczonego nie uległa radykalnej zmianie ani w czasach PRL, ani w czasach wyśnionej i wywalczonej (niejednokrotnie przez samych naukowców zresztą) wolnej Rzeczypospolitej. System polskiej nauki, umocowany w archaicznych ustawach, jest zorganizowanym marnotrawstwem talentów naukowych i humanistycznych. Instytucjonalne rozmienianie na drobne talentów ma zaś swoją przyczynę w haniebnej nędzy polskiej nauki. (...)
Nauki i uczonych w Polsce nie wspiera już na adekwatnym poziomie ani państwo, ani (...) rodzimy przemysł, którego już nie ma. (...) Polskiego przemysłu nie ma nie tylko dlatego, że dawny został zniszczony, ponieważ był przestarzały i nieadekwatny. Nie ma go również dlatego, że przez ostatnie kilkadziesiąt lat nikt nie miał nawet czasu ani ochoty pomyśleć o stworzeniu nowego. Takiego, który opierałby się w drobnej choćby części na nowej, rodzimej myśli technicznej. (Adam Chmielewski, Grzechy profesorów, „Przegląd”, 21.09.2003)

Stopnie i tytuły

(...) w swojej czwartej kadencji (lata 2000-2002) Centralna Komisja wydała 93 decyzje odmowne po rozpatrzeniu 2560 wniosków o (...) nadanie stopnia doktora habilitowanego.

Ideą habilitacji ma być znaczny wkład w rozwój nauki. Tymczasem (...) zdarzają się rozprawy zawierające błędy merytoryczne, pozbawione cech pracy badawczej i elementów nowości. Bywają to opracowania o charakterze ekspertyzy zawodowej (...) ale bez zaangażowania poważniejszego aparatu naukowego, oderwane od literatury przedmiotu, nieproponujące rozwiązania żadnego problemu naukowego. (...) Niekiedy wnioskodawcy (...) uciekają się do argumentów socjalno-ideologicznych: kładą nacisk na trudną drogę życiową kandydata albo ofiarną działalność kandydatki dla dobra słabszych. (...)

W tej samej kadencji komisja rozpatrzyła 1820 wniosków o nadanie tytułu naukowego profesora, odmawiając uwzględnienia go w 93 przypadkach. Jakie były powody odrzucania wniosków?

Najczęściej zbyt skromny dorobek po habilitacji. Prace przyczynkarskie, odtwórcze, kompilacyjne, publikowane z reguły w wydawnictwach lokalnych (...). Sztuczne mnożenie dorobku poprzez publikowanie tych samych opracowań w nieco zmienionych wersjach na różnych łamach. (...)
Inna wytropiona prawidłowość: wnioskom awansowym opartym na miernym dorobku towarzyszą bezkrytyczne, pozytywne recenzje. (...) Kiedyś nie wyobrażano sobie, żeby ktoś startował o tytuł bez tzw. książki profesorskiej – potężnego tomu własnego autorstwa, pisanego na kanwie wieloletnich badań i przemyśleń. Obecnie coraz częściej jako podstawa do awansu przedstawiane są prace zespołowe. (...) Niekiedy trudno rozstrzygnąć, co stanowi rzeczywisty wkład kandydata, a ca jest przejawem życzliwości współautorów, którzy dla dobra kolegi pomniejszają swój udział we wspólnym opracowaniu. (Ewa Nowakowska, Goły doktor i profesor rehabilitowany, „Polityka”, 11.10.1003)



 

Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych

Poparcie, ale krytyczne

Zebrani 12 grudnia ub.r. w Wyższej Szkole Informatyczno-Ekonomicznej w Warszawie na plenarnym zgromadzeniu KRUN rektorzy uczelni niepaństwowych zastanawiali się nad „Strategią uczelni niepaństwowych w obliczu deklaracji bolońskiej”. Drugim, o wiele gorętszym tematem obrad było stanowisko konferencji wobec projektu nowego prawa o szkolnictwie wyższym. Rektorzy zrzeszeni w konferencji poparli ideę opracowania nowego prawa o szkolnictwie wyższym, odnieśli się jednak krytycznie do wielu rozwiązań zawartych w projekcie przedstawionym przez zespół powołany przez prezydenta RP.

Fot. Arch.

Od lewej prof.prof.: T. Szulc, J. Szabłowski, P. Bożyk, 
G. Janusz, J. Auleytner.

Prof. Józef Szabłowski, przewodniczący KRUN, zwracał uwagę, że w liczącym 12 członków zespole opracowującym projekt był tylko jeden reprezentant uczelni niepaństwowych, prof. Jerzy Zdanowski, rektor Wyższej Szkoły Ubezpieczeń i Bankowości w Warszawie, ale nikt nie reprezentował nieakademickich uczelni niepaństwowych (nie mających prawa do doktoryzowania), czyli aż 259 szkół wyższych, ani KRUN – najliczniejszej konferencji uczelni niepaństwowych.
Okazało się, że największe kontrowersje wzbudzają cztery kwestie ze wzglu na: sztuczny, sprzeczny z deklaracją bolońską – jak napisano w przyjętej uchwale – podział na uczelnie akademickie i nieakademickie oraz publiczne i niepubliczne (KRUN proponuje uniwersyteckie i zawodowe oraz państwowe i niepaństwowe), zasadę „jednoetatowości” i uzyskiwania zgody rektora na dodatkowe zatrudnienie (dopuścić dwuetatowość), próbę przypisania uczelniom państwowym własności intelektualnej profesorów i innych pracowników naukowych (jest to własność pracownika, nie uczelni) oraz przyznanie prawa do tworzenia i prowadzenia studiów podyplomowych i zamiejscowych ośrodków dydaktycznych wyłącznie jednostkom organizacyjnym mającym prawo do doktoryzowania (możliwość prowadzenia studiów podyplomowych za zgodą ministra przez wszystkie uczelnie i tworzenia ośrodków zamiejscowych po spełnieniu wymagań kadrowych).

Zastanawiano się, czy w związku z tymi wątpliwościami zaproponować odrzucenie w całości opracowanego projektu, czy wyrazić dla niego warunkowe poparcie, a w toku dalszych prac legislacyjnych starać się wpłynąć na zmianę zapisów. Znaczną większością głosów zwyciężyła ta druga opcja.

(ms)

O uchwale KRUN czytaj też na str. 19.

Medializacja nauki

Tematem kolejnej konferencji z cyklu „Fundacji na rzecz Nauki Polskiej Dyskusje o Nauce”, która odbyła się w dniach 18-19 października, była medializacja nauki. Temat okazał się wieloznaczny. Najczęściej rozumiano go jako problem przedstawiania nauki w mediach. Jednak prof. Andrzej Mencwel wskazywał na nieprzystawalność kultury nauki i mediów, które robią z nauki spektakl, co wykrzywia jej obraz i sprzeniewierza się istocie nauki. Prof. Andrzej Białas, prezes PAU, dołączył do tej opinii, wskazując na słabe przygotowanie dziennikarzy do pisania o nauce. Także inni wskazywali, że nie są w stanie opowiedzieć o swoich pracach w wymaganych przez radio czy telewizję 30-sekundowych sekwencjach. Prof. Henryk Samsonowicz tonował te wypowiedzi, podkreślając na konieczność popularyzacji nauki w mediach. – To jest obowiązek uczonego – mówił. Prof. Jacek Kurczewski mówił, że owszem nauka w mediach to spektakl, a obowiązkiem uczonego jest uczynić ten spektakl interesującym, gdyż może to pomóc w przyciągnięciu do nauki młodych, pozyskaniu zaufania społecznego, a nawet przekonaniu polityków do potrzeby finansowania badań. Prof. Andrzej Zybertowicz opowiedział, jak wiele godzin przygotowywał się do 30-sekundowej prezentacji swoich osiągnięć i jak wiele dobrego z tej prezentacji wynikło (propozycje poważniejszych artykułów na temat jego badań). Wskazywano też na inną tendencję: niektórzy naukowcy „pchają się” do mediów, godzą się na uproszczenia, a nawet zafałszowania byle tylko zaistnieć na antenie czy w prasie.

W konferencji wzięli też udział dziennikarze. Podawano przykłady kompetentnych żurnalistów, którzy znakomicie popularyzują badania, np. Adama Wajraka. Sławomir Zagórski mówił, że „Gazeta Wyborcza” ma dość rozbudowany dział naukowy, co świadczy o zainteresowaniu czytelników problematyką naukową. Krzysztof Michalski wskazał na problem słabego przygotowania uczonych do prezentacji swoich badań. Magdalena Bajer zwróciła uwagę, iż media nie tylko prezentują naukę, ale wpływają na jej rozwój: dyscypliny, które dobrze prezentują swoje osiągnięcia mają lepszą pozycję w staraniach o środki finansowe oraz przyciągają młodych adeptów do nauki.

O nauce w mediach czytaj też na str. 54

TRAKT i ARCHEO

Dwa z realizowanych w ostatnich latach programów FNP poświęcone były archeologii. W dniach 6-7 listopada w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie odbyło się spotkanie poświęcone podsumowaniu wyników obu tych programów.

Prof. Maciej W. Grabski, prezes FNP (na fot.), wskazał na znaczącą pozycję polskiej archeologii w nauce światowej. To uzasadnia wsparcie tej dyscypliny ze strony fundacji, która w założeniach ma wspieranie najlepszych, by byli jeszcze lepszymi. Prezes FNP wskazał też na ogromną rolę prof. Przemysława Urbańczyka z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w organizacji wsparcia FNP dla archeologii i w badaniach prowadzonych w ramach projektów fundacji: – Przez kilka lat dzięki niemu funkcjonował wirtualny instytut, skupiający obok archeologów, także przedstawicieli nauk przyrodniczych.

Fot. Piotr Kieracińskin

Prof. Urbańczyk przypomniał, że fundacja wsparła badania archeologiczne także w ramach projektu Adalbertus, a ponadto archeologowie korzystali ze środków FNP w ramach innych programów. Największą subwencją na rzecz archeologii były środki na budowę stacji archeologicznej w Kairze. Prof. Urbańczyk podkreślił, że liczy się nie tylko wysokość przyznanych kwot, ale przede wszystkim stabilność wspierania badań archeologicznych przez FNP. Wskazał specyficzny charakter archeologii, która działa obecnie na pograniczu nauk humanistycznych i przyrodniczych. Niezbędne są jej specjalistyczne laboratoria, wykonujące skomplikowane i subtelne analizy. Wyposażenie takich laboratoriów i prowadzenie interdyscyplinarnych badań stanowisk archeologicznych umożliwiły programy TRAKT i ARCHEO. Archeologia interweniuje także w sprawach istotnych społecznie, jak np. w Miednoje i Jedwabnem.
Merytoryczna część konferencji poświęcona była prezentacji wyników badań wzdłuż przyszłej autostrady A-4. Wskazywano, w jaki sposób wraz z osadnictwem zmieniały się warunki przyrodnicze wokół stanowisk archeologicznych i jak przyroda warunkowała rozwój sieci osadniczej i drogowej w dawnych wiekach. Prezentowano wyniki skomplikowanych analiz laboratoryjnych, które w znaczący sposób przyczyniły się do uzyskania nowych, interesujących wyników naukowych.

(pik)

Nagrody Prezesa Rady Ministrów

10 lat nagradzania

W 2003 roku po raz dziesiąty przyznano Nagrody Prezesa Rady Ministrów za działalność naukową. Ustanowiono je z inicjatywy Polskiej Akademii Nauk w 1994 r. Przyznawane były początkowo za najlepsze prace doktorskie, habilitacyjne oraz za wybitny dorobek naukowy i wybitne osiągnięcia naukowe. Od 1999 r. wprowadzono kategorię za wybitne osiągnięcia naukowo-techniczne – wnioski opiniuje Komitet Badań Naukowych. Zespół ds. Nagród Prezesa Rady Ministrów powoływany jest na 3-letnią kadencję. Przewodniczącym zespołu w latach 2001-03 był prof. Kazimierz Thiel. 5 listopada odbyła się uroczystość wręczenia nagród ubiegłorocznej edycji.

Za wybitny dorobek naukowy nagrodzono profesorów: Aleksandra Gutercha z Instytutu Geofizyki PAN, specjalistę w zakresie sejsmologii, fizyki litosfery i głębokich struktur Ziemi; Pawła Kisielowa z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, autora fundamentalnych odkryć i obserwacji, które należą do kanonu wiedzy o limfocytach; Ryszarda Nycza z Uniwersytetu Jagiellońskiego, wybitnego teoretyka i historyka literatury; Stanisława Panczka z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN, znawcę procesów polimeryzacji monomerów cyklicznych; Andrzeja Schnizela z Instytutu Matematycznego PAN, wybitnego znawcę teorii liczb; Władysława Stróżewskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, jednego z najwybitniejszych filozofów polskich; Zygmunta M. Szweykowskiego z Uniwersytetu jagiellońskiego, jednego z najwybitniejszych muzykologów; Jerzego Vetulaniego z Instytutu farmakologii PAN, znawcę neuropsychofarmakologii, mechanizmów działania leków przeciwdepresyjnych, uzależnień lekowych i choroby Parkinsona.

Nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe otrzymali profesorowie: Czesław S. Cierniewski z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i Centrum Mikrobiologii i Wirusologii PAN za badania wyjaśniające molekularny mechanizm, który reguluje aktywność receptorową integryn w komórkach śródbłonka i płytek krwi oraz kontroluje współdziałanie tych receptorów z elementami systemu fibrynolizy podczas adhezji i migracji komórek; Jacek Kuźnicki z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN, który odkrył i scharakteryzował nowe białka mózgowe zależne od wapnia, co ma istotne znaczenie dla poznania mechanizmów chorób Parkinsona i Alzheimera; Zbigniew Kwieciński z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wybitnego socjologa edukacji za trzy wydane w ub. roku książki: Bezbronni, Nieuniknione?, Wykluczanie, relacjonujące wyniki badań: absolwentów szkół podstawowych, trzydziestolatków i czterdziestolatków.

Za rozprawy habilitacyjne nagrodzono: Mariusza Cichonia z UJ, Jana Hartmana z UJ, Wiesława Jarmuszkiewicza z UAM, Wiktora Koźmińskiego z UW, Rafała Latałę z UW, Marka Łagosza z UWr., Wojciecha Plandowskiego z UW, Sebastiana Wojciechowskiego z UAM i Arkadiusza Wójsa z PWr.

Za rozprawy doktorskie nagrody otrzymali: Sylwia Adamczak-Krysztofowicz (UAM), Piotr Bębas (UW), Dariusz Buraczewski (UWr.), Tomasz Cierpicki (UWr.), Andrzej Dziembowski (UW), Maciej Forycki (UAM), Piotr Garstecki (Instytut Chemii Fizycznej PAN), Błażej Gierczyk (UAM), Krzysztof Góral (Centrum Fizyki Teoretycznej PAN), Mariusz Jagieła (PO), Sylwia Jarosz-Żukowska (UWr.), Ireneusz Kownacki (UAM), Anna Laskownicka (AGH), Michał Małafiejski (PG), Tomasz Mroczek (AM, Lublin), Marcin Nowotny (Instytut Biologii Doświadczalnej PAN), Jarosław Oleszczuk (AM, Lublin), Agnieszka Orzelska (Instytut Studiów Politycznych PAN), Maciej Parkitny (UAM), Krzysztof Piotrowski (PŚ), Maciej Radziejewski (UAM), Anna Skoracka (UAM), Maria Solarska (UAM), Jan Stradomski (UJ), Mariola Świderek-Matysiak (UM, Łódź), Krzysztof Treder (Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin), Monika Wilde-Pióro (UW), Wojciech Wiszniewski (Instytut Matki i Dziecka), Michał Zwierzykowski (UAM), Magdalena Zielińska (Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN).

Za wybitne osiągnięcia naukowo-techniczne nagrody otrzymało 6 zespołów kierowanych przez profesorów: Andrzeja Koszmidera (PŁ) za rozwiązanie problemów umożliwiających opracowanie konstrukcji przekładników wysokonapięciowych oraz skonstruowanie przekładnika kombinowanego na napięcia 110 kV z możliwością rozwoju na napięcia 220 kV; Janusza Lewandowskiego (PW) za opracowanie metodologii wykorzystania modeli empirycznych (sieci neuronowe) dla zastosowań w przemyśle energetycznym i opracowanie nowego dynamicznego regulatora optymalizacji dużych kotłów energetycznych; Józefa Hansela (AGH) za opracowanie oryginalnej metody zastosowania ruchomych belek odbojowych współpracujących z ciernymi układami do awaryjnego hamowania górniczych wyciągów szybowych; Huberta Trzaski (PWr.) za inicjację i prowadzenie badań z zakresu metrologii oddziaływania pola elektromagnetycznego (PEM) na biosferę i człowieka; Jadwigi Jarzyny (AGH, Geofizyka Kraków SA) za opracowanie systemu do przetwarzania i interpretacji profilowań geofizyki wiertniczej GeoWin; Eugeniusza Rusińskiego (PWr., Kopalnia Węgla Brunatnego Turów SA) za opracowanie i wdrożenie nowej generacji kabin dla operatorów koparek kołowych pracujących w kopalniach.

(mat)

Ministerstwo Nauki i Informatyzacji 

Konkurs biotechnologiczny

17 listopada prof. Michał Kleiber, minister nauki, wręczył zwycięzcom konkursu biotechnologicznego decyzje o przyznaniu środków z budżetu nauki na realizację zgłoszonych projektów.

Zgodnie z warunkami ogłoszonego w czerwcu konkursu, preferowane były oferty pochodzące od jednostek naukowych, które nawiązały kontakt z firmami biotechnologicznymi (lub uczestniczyły w tworzeniu takich firm), zainteresowanymi wdrożeniem technologii z projektów konkursowych.

Na konkurs złożono 43 oferty. Do finansowania zakwalifikowano 10 projektów badawczych zamawianych. Laureatami konkursu zostały: Instytut Biochemii i Biofizyki PAN – Nowa metoda odcinania etykiety powinowactwa przy oczyszczaniu białek, 500 tys. zł; Instytut Biotechnologii i Antybiotyków – Nowy analog insuliny o zmodyfikowanym działaniu hipoglikemizującym, 500 tys. zł; Instytut Biotechnologii i Antybiotyków, we współpracy z Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu, Instytutem Parazytologii PAN w Warszawie i Państwowym Instytutem Weterynaryjnym w Puławach – Otrzymywanie i ocena eksperymentalnych szczepionek jadalnych przeciw motylicy wątrobowej i rotawirusom świń, 1407 tys. zł; Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa – Opracowanie metod kontroli jakości (stabilności genetycznej, zdrowotności i statusu fizjologicznego) roślin rozmnażanych in vitro – tulipana, narcyza i liliowca, 600 tys. zł; Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu (Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności, Wydział Technologii Żywności) – Produkcja preparatów biologicznych do zwalczania bakterii listeria monocytogenes dla przemysłu spożywczego i probiotyków dla ryb, 850 tys. zł; Centrum Biologii Medycznej i Mikrobiologii PAN – Fluoryzujący „Cell Chip” – (FCC), 900 tys. zł; Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. L. Hirszfelda, wspólnie z Akademią Medyczną w Warszawie i firmą BIOWET, Puławy – Biotechnologia bakteriofagowa w zwalczaniu lekoodpornych zakażeń bakteryjnych i potencjalne możliwości jej zastosowania w klinicznej immunosupresji i onkologii, 800 tys. zł; Politechnika Łódzka (Instytut Biochemii Technicznej Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności), we współpracy z Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich oraz BTL Sp. z o.o. Zakład Enzymów i Peptonów w Łodzi – Technologia produkcji materiałów opatrunkowych z celulozy bakteryjnej, 1 mln zł; Politechnika Łódzka (Instytut Biochemii Technicznej), we współpracy z Instytutem Włókiennictwa w Łodzi oraz ZPOW Pektowin w Jaśle – Technologia otrzymywania preparatu wieloenzymowego z Aspergillus niger IBT-90 przydatnego w procesach obróbki wyrobów włókienniczych, 500 tys. zł; Instytut Chemii Organicznej PAN – Opracowanie biotechnologicznej metody syntezy symwastatyny, 750 tys. zł.

(mit)

Nagroda Naukowa Miasta Poznania

Do 30 kwietnia można składać wnioski do XIV edycji konkursu o Nagrodę Naukową Miasta Poznania oraz stypendia dla młodych badaczy z poznańskiego środowiska naukowego. Nagroda i stypendia przyznawane są za udokumentowane wybitne osiągnięcia naukowe udokumentowane w publikacjach w okresie 2 lat poprzedzających rok konkursu, tj. w tym wypadku w latach 2002-03.

Szczegółowe informacje można uzyskać w Wydziale Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Poznania, plac Kolegiacki 17, pok. 257, tel. (0-61) 852 46 23.

Fundacja Pro Scientia et Vita

Pierwsze nagrody

Fundację Pro Scientia et Vita powołano w końcu 2002 r. na Wydziale V Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych Polskiej Akademii Nauk. Jej fundusz tworzą darowizny osób prywatnych i firm, a celem jest wspomaganie rozwoju młodych, do 35. roku życia, aktywnych pracowników naukowych, zajmujących się naukami rolniczymi, leśnymi, weterynaryjnymi i naukami o żywności.

Wręczenie nagród Fundacji Pro Scientia et Vita (po 5 tys. zł) odbyło się 6 listopada ub.r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Pierwszymi laureatami zostali dr Alicja Krzemińska z wrocławskiej Akademii Rolniczej i dr Robert Kuźmiński z AR w Poznaniu.

Dr A. Krzemińską nagrodzono za całokształt osiągnięć naukowych, a zwłaszcza za podjęcie badań związanych z gospodarką wodną i leśną w dolinach rzecznych. Jednym z tematów jej zainteresowań jest możliwość połączenia ochrony przeciwpowodziowej z ochroną przyrody. 

Dr R. Kuźmiński odebrał nagrodę za badania możliwości wykorzystania zawartych w roślinach związków ograniczających żerowanie owadów. Przedmiotem badań dr. Kuźmińskiego jest wykorzystanie preparatów roślinnych w walce ze szeliniakiem sosnowcem – owadem, którego dorosła forma może być szkodnikiem sosny. Zarząd fundacji dofinansował też uczestnictwo 6 innych młodych pracowników nauki w międzynarodowych kongresach lub sympozjach naukowych. Laureatami tej części nagród są: mgr Hanna Bolibok i dr Stanisław Samborski (oboje ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie), dr Robert Matyjka (z Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN w Jabłonnej), dr Lema Rumińska (z Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy) i dr Aneta Jarosławska (z Akademii Rolniczej we Wrocławiu).

(mwj)

Uniwersytet Łódzki

Splątanie i symetrie

W dniach 29-30 listopada w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Splątanie kwantowe i symetrie”, zorganizowana przez zespół prof. Jakuba Rembielińskiego z Katedry Fizyki Teoretycznej UŁ. Było to drugie spotkanie sieci naukowej Laboratorium Fizycznych Podstaw Przetwarzania Informacji (LFPPI). Powstała w 2002 roku sieć LFPPI skupia zespoły z najważniejszych ośrodków naukowych w Polsce, prowadzące badania związane z przechowywaniem, przesyłaniem i przetwarzaniem informacji kwantowej. Celem działania sieci jest prowadzenie badań naukowych w zakresie fizycznych podstaw przetwarzania informacji, a w szczególności integracja badań, prowadzonych w tej dziedzinie w Polsce oraz stworzenie w naszym kraju naukowych podstaw (know-how) dla przyszłych technologii informatycznych oraz ich przemysłowego i komercyjnego wdrażania. Ważnym celem jest też integracja polskich badań naukowych w dziedzinie fizycznych podstaw przetwarzania informacji z europejskim środowiskiem naukowym poprzez udział w 6. Programie Ramowym UE w dziedzinie IST (Information Society Technologies).

Jednym z najważniejszych zagadnień dyskutowanych w czasie konferencji był wpływ teorii względności na kwantowe aspekty przetwarzania i przesyłania informacji. Informatyka kwantowa jest dziedziną z pogranicza teorii informacji i mechaniki kwantowej. Standardowo do rozważania zagadnień informatyki kwantowej, np. kwantowej kryptografii czy teleportacji stanów kwantowych, używana jest nierelatywistyczna mechanika kwantowa, która nie uwzględnia efektów przewidywanych przez teorię względności. Ostatnio coraz większa liczba naukowców zaczyna zdawać sobie sprawę, że efekty relatywistyczne (czyli przewidywane przez teorię względności) mogą odgrywać znaczącą rolę w procesie przesyłania i przetwarzania informacji. Podczas konferencji rozważano również najnowsze osiągnięcia kwantowej kryptografii, teorii kropek kwantowych (które są uważane za poważnego kandydata do eksperymentalnej realizacji komputera kwantowego), teorii kondensatu Bosego-Einsteina oraz geometrii stanów splątanych.

Paweł Caban

Konferencja Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych

Sprostać nowoczesności

22 października w Bibliotece Politechniki Wrocławskiej odbyło się spotkanie Konferencji Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych, podsumowujące kadencję 2000-03.

Ustępująca Rada Wykonawcza KDBSW sporządziła szereg raportów, m.in. dla KBN o: kosztach zakupu i utrzymania zintegrowanych systemów bibliotecznych (VTLS, Horizon, Aleph, PROLIB i in.), konsorcjach zapewniających dostęp do czasopism na nośnikach elektronicznych, kosztach niektórych usług bibliotecznych i kosztach czasopism z importu. Opracowała dla przewodniczącego KRASP raport o stanie polskich bibliotek akademickich. Rada przekazywała uwagi do projektowanych aktów prawnych, m.in. do nowelizacji ustaw: o szkolnictwie wyższym, o bibliotekach, o finansowaniu nauki, o zamówieniach publicznych.

Rada występowała przeciwko powoływaniu na stanowiska dyrektorów bibliotek osób, które nie spełniają zapisanych w ustawie wymagań kwalifikacyjnych oraz nieuwzględnianiu bibliotekarzy w finansowanych przez organy administracji państwowej delegacjach na międzynarodowe konferencje poświęcone kształceniu społeczeństwa informacyjnego. Wystąpiła też z inicjatywą tworzenia konsorcjów w celu zapewnienia środowisku naukowemu dostępu do renomowanych zagranicznych baz danych i pełnotekstowych czasopism naukowych na nośnikach elektronicznych (Link_Springer, Elsevier, IDEAL AC, EIFL i in.). Rada powołała zespół, który ma wypracować metody oceny funkcjonowania bibliotek naukowych w Polsce, poprzez przygotowanie wskaźników i standardów funkcjonowania bibliotek.

Środowisko bibliotekarzy wyraziło zaniepokojenie brakiem w projektach ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym” wyraźnych zapisów o tym, że w szkole wyższej jest biblioteka główna, stanowiąca podstawę jednolitego systemu bibliotecznego i informacyjnego. Uznano, że należy dokonać oceny obsługi czytelników w związku z gwałtownym przyrostem i wykorzystaniem elektronicznych nośników informacji, m.in. korzystania z elektronicznych systemów dostarczania dokumentów (Document Delivery Service). Także powszechnie wprowadzany wolny dostęp do zbiorów, tworzenie narodowego katalogu centralnego, problemy etyki zawodu bibliotekarza i pragmatyki zawodowej – to sprawy, które będą przedmiotem pracy KDBSW w najbliższej kadencji.

Wybrana na kadencję 2003–06 Rada Wykonawcza pracować będzie w składzie: Ewa Dobrzyńska-Lankosz z AGH – przewodnicząca, Artur Jazdon z UAM – zastępca przewodniczącej, Jolanta Stępniak z PW – sekretarz oraz członkowie: Marta Kęsik z AR w Lublinie, Danuta Konieczna z UWM, Aniela Piotrowicz z AM w Poznaniu, A. Sokołowska-Gogut z AE w Krakowie i Henryk Szarski z PWr.

Wanda Dziadkiewicz

O Krajowej Radzie Bioetyki

Senackie Komisje Nauki, Edukacji i Sportu oraz Polityki Społecznej i Zdrowia przyjęły 4 listopada na wspólnym posiedzeniu projekt ustawy o powołaniu Krajowej Rady Bioetyki. Szybki rozwój nauk biologicznych i medycznych stwarza nowe problemy etyczne, np. wzbudzające wiele kontrowersji eksperymenty z klonowaniem. Istnieje więc pilna potrzeba powołania w Polsce organu, który formułowałby opinie w sprawach podstawowych dylematów moralnych, prawnych i społecznych w sferze biologii i medycyny – uzasadniali senatorowie konieczność utworzenia Krajowej Rady Bioetyki. Takie organy działają już w wielu krajach, m.in. w Belgii, czechach, Danii, Francji, Holandii, Wielkiej Brytanii, Kanadzie i USA.

Projekt przewiduje, że w skład 8-osobowej Rady wchodziłyby osoby rekomendowane przez Sejm, Senat, prezesów PAN i PAU, Naczelną Izbę Lekarską, Konferencję Episkopatu Polski, Radę Ekumeniczną i Radę Główną Szkolnictwa Wyższego. Rada, działająca przy Urzędzie Rady Ministrów, miałaby charakter konsultacyjny. Jej ekspertyzy i opinie nie byłyby formalnie wiążące. Stanowiłyby jedynie wskazówkę w procesach legislacyjnych oraz pełniły rolę informacyjną i edukacyjną.

Komisje uznały, że ustawa powinna wejść w życie 1 sierpnia 2004 r. Kadencja Rady wynosiłaby 4 lata.

(ert)

Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych

Jakość potwierdzona

7 listopada w Wyższej Szkole Ubezpieczeń i Bankowości w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja „Model współdziałania uczelni publicznych i niepublicznych – stan obecny i perspektywy”. Na pierwszą część spotkania zaplanowano uroczystość wręczenia certyfikatów akredytacyjnych Fundacji Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych.

W ten sposób zakończył się pierwszy etap prac Komisji Akredytacyjnej powołanej przez fundację (czytaj: „FA” nr 9/2001, E. Chmielecka: Akredytacja kierunków ekonomicznych). Certyfikaty potwierdzające wysoką jakość kształcenia otrzymały następujące kierunki: zarządzanie i marketing na Wydziale Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Katowicach, informatyka i ekonometria na Wydziale Ekonomii AE w Poznaniu, finanse i bankowość, zarządzanie i marketing na Wydziale Gospodarki Narodowej, ekonomia na Wydziale Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze, zarządzanie i marketing, informatyka i ekonometria na Wydziale Zarządzania i Informatyki AE we Wrocławiu oraz finanse i bankowość, zarządzanie i marketing, metody ilościowe i systemy informacyjne, ekonomia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie.

Kolejne procedury akredytacyjne są w toku. Swoje kandydatury mogą zgłaszać wszystkie uczelnie – państwowe i niepaństwowe – prowadzące kształcenie na poziomie licencjackim i magisterskim na kierunkach: finanse i bankowość, zarządzanie i marketing, informatyka i ekonometria, ekonomia, stosunki międzynarodowe, towaroznawstwo.

Jacek Margol

Uniwersytet Wrocławski

Belial odzyskany

Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego odzyskała skradzioną w latach 80. część kodeksu Jakuba de Theramo Litigatio Christi cum Belial (tytuł skrócony: Belial). Odzyskany fragment – 56 kart – pojawił się w katalogu Domu Aukcyjnego Sotheby’s w Londynie. Po interwencji został z aukcji wycofany, a po negocjacjach, w których brali udział przedstawiciele polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, został przekazany przez Dom Aukcyjny Sotheby’s BU we Wrocławiu.
Iluminowany rękopis Jakuba de Theramo (spisanego w języku niemieckim) datowany jest na połowę XV w. W zbiorach wrocławskich przechowywane jest 130 kart. Fragment zwrócony BUWr. zawiera środkową część kodeksu (56 kart), kilkunastu kart brakowało w kodeksie już w XIX w. Przed II wojną światową kodeks należał do Bibliothek der Oberlausitzichen Gesellschaft der Wissenschaften Goerlitz (Zgorzelec), w 1948 roku został włączony do zbiorów BUWr. W końcu lat 80. XX w. został on w sposób przestępczy podzielony i część środkową wywieziono za granicę. Po raz pierwszy został wystawiony na aukcję przez Antykwariat Heriberta Ternscherta w Rothalmuenster (w 1989).
Przed przekazaniem przez Dom Aukcyjny Sotheby’s w Londynie, via MSZ RP, oba rękopisy (wrocławski oraz część środkowa, zwracana uczelni) zostały poddane badaniom porównawczym przez specjalistów Zakładu Rękopisów Biblioteki Narodowej w Warszawie oraz Gabinetu Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, którzy potwierdzili jedność obu części.

Igor Borkowski

Politechnika Łódzka

Łódzkie lotnictwo

Dla uczczenia stulecia światowego lotnictwa silnikowego Łódzki Klub Seniorów Lotnictwa, wspólnie z Komisją Historyczną Politechniki Łódzkiej, zorganizował konferencję naukową „Łódź dla przemysłu lotniczego”.
Już w ostatnich tygodniach II wojny światowej przystąpiono w Łodzi do organizacji zaplecza naukowo-badawczego przemysłu lotniczego. Powołano na Wydziale Mechanicznym PŁ Oddział Lotniczy, którego pierwszym kierownikiem był prof. Czesław Witoszyński, nazywany ojcem polskiego lotnictwa. W tym czasie powstały także Lotnicze Warsztaty Doświadczalne, jak również Wojskowe Zakłady Lotnicze, które do dzisiaj skutecznie działają w obszarze potrzeb wojska.

W początkach lat 50., w wyniku nowej koncepcji organizacji krajowego przemysłu lotniczego, nastąpiła likwidacja Oddziału Lotniczego w Politechnice Łódzkiej i Lotniczych Warsztatów Doświadczalnych. Kadra naukowo-techniczna została rozproszona.

Wymiernymi efektami działania politechniki i LWD jest m.in. skonstruowanie i przygotowanie do produkcji 5 typów samolotów. Prace konstrukcyjne nad pierwszym samolotem szkolnym „Szpak” zapoczątkowano w marcu, a prototyp wzbił się w powietrze w listopadzie 1945 r. To swoisty rekord szybkości produkcji. Głównym konstruktorem był prof. Tadeusz Sołtyk.

Podczas konferencji odsłonięto tablicę pamiątkową na terenie dawnej siedziby LWD. Na dalszą część konferencji złożyły się sesja naukowa i wystawa pamiątek ilustrujących wkład PŁ w rozwój lotnictwa silnikowego w Polsce. W referatach przedstawiono dorobek naukowo-konstrukcyjny łódzkiego środowiska lotniczego oraz jego wpływ na inne środowiska lotnicze i gałęzie przemysłu.

(ech)

Akademia Ekonomiczna w Poznaniu

Marketing w sporcie

W dniach 19-20 listopada odbyła się druga edycja Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Dni Marketingu Sportowego”, zorganizowana przez Niezależne Zrzeszenie Studentów Akademii Ekonomicznej oraz uczelniany Akademicki Związek Sportowy.

W tym roku organizatorzy postanowili wzbogacić zakres poruszanych tematów o wpływ elementów marketingu, zarządzania, medycyny oraz psychologii na współczesny sport. Zjawisko marketingu sportowego, albo konkretniej – sponsoringu, pojawiło się w Polsce niedawno, wraz z profesjonalizacją sportu. Celem konferencji jest pokazanie, że sukces sportowy zależy m.in. od współpracy między środowiskiem sportowym a biznesowym. Korzyści mogą przy tym odnosić obie strony.

Fot. Arch.

Każdego z prawie 20 wykładów w auli AE słuchało po kilkaset osób. Wśród prelegentów obecni byli prezesi klubów, pracownicy naukowi, przedstawiciele agencji marketingowych, menedżerowie, dziennikarze, sponsorzy. Pierwszy dzień poświęcono wyłącznie tematyce kreowania wizerunku sportowców i klubów przez media i sile ich oddziaływania na kibiców. Zastanawiano się, jak media mogą wpływać na poczynania sponsorskie, czy istnieje etyka w dziennikarstwie sportowym i czy dobry dziennikarz sportowy musi być kontrowersyjny. Niespodzianką była wizyta Andrzeja Niemczyka, trenera polskich siatkarek, aktualnych mistrzyń Europy, który z uczestnikami konferencji podzielił się swoimi spostrzeżeniami.

W czwartek prawdziwą gwiazdą był Robert Korzeniowski. Mówił o tym, jak nauczył się współpracy ze sponsorami, w czym mu to pomogło, a do czego w akcjach promujących swoją osobę dziś by nie dopuścił. Tego dnia dyskutowano też o miejscu psychologa w życiu sportowca, o przełożeniu pozycji lidera w biznesie na liderowanie w sporcie i o skutecznych strategiach sponsoringowych.

Szkoda, że konferencja spotkała się ze śladowym zainteresowaniem kadry naukowej AE. Piotr Matecki z NZS był zdziwiony nieobecnością pracowników, zwłaszcza z katedr zajmujących się marketingiem. Organizatorzy mówili, że czują się niczym zawodnik, który na najważniejszych zawodach nie ma wsparcia trenera. Tym bardziej warto podkreślić aktywny udział w konferencji profesorów: Witolda Jurka, Tadeusza Sangowskiego, Henryka Mruka oraz Bogdana Sojkina.

Wymiernym efektem oddziaływania konferencji stało się włączenie do harmonogramu zajęć na AE przedmiotu fakultatywnego „marketing w sporcie”.

Mariusz Karwowski 

Politechnika Śląska

Sztuczna inteligencja

W dniach 5-7 listopada na Wydziale Mechaniczno-Technologicznym Politechniki Śląskiej odbyło się 4. Sympozjum AI-METH 2003, zorganizowane przez Katedrę Podstaw Konstrukcji Maszyn i Katedrę Wytrzymałości Materiałów i Metod Komputerowych Mechaniki PŚ oraz Polskie Towarzystwo Metod Komputerowych Mechaniki. Sympozjum odbyło się pod auspicjami Ministerstwa Nauki i Informatyzacji oraz Wydziału IV Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk. Zostało ono włączone do serii konferencji tematycznych European Community on Computational Methods in Applied Sciences (ECCOMAS).

Fot. Arch.

Przedmiotem obrad były podstawy teoretyczne, studia wykonalności, badania porównawcze i zastosowania praktyczne metod sztucznej inteligencji. Konferencję otworzył referat plenarny W. Pedrycza (na fot.) Granular Computing and Logic Processing In Inteligent Systems. Każda z sesji plenarnych rozpoczynała się od tzw. keynote, które reprezentowały różne kierunki badań nad sztuczną inteligencją. Przedstawiono m.in.: Pattern classification with a compromise fuzzy reasoning (K. Cpałka, L. Rutkowski), Parallel evolutionary algorithms in optimization of thermoelastic structures in the presence of radiation (R. Białecki, T. Burczyński, Z. Ostrowski, W. Kuś, A. Długosz), Idea of fuzzy fault detectors, sensors and analysers (M. Bartyś, J.M. Kościelny), Interpretation of bayesian confirmation measures in rough set terms (S. Greco, Z. Pawlak, R. Słowiński), Computational methods of gene expression analysis for DNA microarray data (K. Simek, A. Świerniak, M. Kimmel, K. Fujarewicz, B. Jarząb, M. Wiench – referat przedstawiony przez J. Rzeszowską-Wolny i K. Fujarewicza), Genetic clustering in optimal structure design (K. Adamska, R. Schaefer, H. Telega). 45 referatów przedstawiono na sesji plakatowej.

Wojciech Moczulski

Informacje o AI-METH 2003 oraz o AI-METH 2004 są dostępne na stronie http://www.ai-meth.polsl.gliwice.pl 

Pomorska Akademia Pedagogiczna w Słupsku

Genologia Cypriana Norwida

W dniach 20-21 listopada w Ustce odbyła się, zorganizowana przez Instytut Filologii Polskiej Pomorskiej Akademii Pedagogicznej, konferencja Genologia Cypriana Norwida. Edward Kasperski (UW) z rozsypanych w różnych utworach wypowiedzi rekonstruował system wiedzy genologicznej Norwida. Michał Kuziak (PAP w Słupsku) podkreślił, iż Norwid inspirował pozaromantyczne, niemal współczesne rozumienie gatunku jako konstrukcji polinomicznej. O sposobach kontaminowania się wyznaczników np. legendy i misterium czy ody i elegii mówiła Grażyna Halkiewicz-Sojak (UMK). Szczególną rangę genologiczną Norwidowskich improwizacji przedstawiał Jacek Lyszczyna (UŚ), sytuując je w opozycji do późnoromantycznych, emocjonalnych i pozowanych improwizacji drugiej połowy XIX w.

Adela Kalinowska (PAP) stwierdziła, że Norwidowskie nekrologi spełniały nie tylko funkcje towarzyskie i memuarne (jak w formach klasycznych), lecz jednocześnie miały znaczenie symboliczno-mityczne. Daniel Kalinowski (PAP) stwierdził, że autor Ostatniej z bajek nadał temu gatunkowi znamiona wypowiedzi nie satyrycznej czy dydaktycznej, lecz wysoce zmetaforyzowanej i moralnie dojrzałej.

Anna Roter-Bourkane (UAM) mówiła, że forma traktatowa znajduje u Norwida bardzo szerokie zastosowanie: od poruszania spraw emocjonalnych do zagadnień etycznych. Dorota Plucińska (UW) dowodziła, w jak specyficzny sposób rozumiane są kategorie poetyckości i prozaiczności tekstu. Zastosowanie współczesnej metodologii teoretycznoliterackiej pozwoliło Tomaszowi Mackiewiczowi (UW) na sytuowanie Norwidowskiej genologii poza ramy określonej epoki literackiej. Jan Ciechowicz (UG) starał się zrewidować pogląd o nieteatralności dramatów Norwida. Beata Wołoszyn (AŚw., Kielce) zajęła się synkretyzmem rodzajowym i gatunkowym w Quidamie Norwida. Wiktor Mikucki (UWr.) przedstawił na przykładzie fantazji Chwili myśli skontrastowanie dwóch kierunków genologiczno-stylistycznych: dyskursywności i liryczności. Włodzimierz Toruń (KUL) prezentował sposoby kreacji genologicznej (wybór metrum, metaforyka, styl wysoki) w rapsodach Norwida poświęconych sprawie polskiej niepodległości. Sławomir Rzepczyński (PAM) mówił o temporalnym wymiarze genologii Norwida.

Sesja była jedną z nielicznych, poświęconych twórczości Norwida, które dotyczyły problematyki genologicznej. We wcześniejszych latach, pod hasłem „Czytając Norwida”, pojawiła się pierwsza sesja poświęcona interpretacjom utworów artysty, dwa lata temu analizowano sztukę poetycką autora Vade-mecum. Dzięki konsekwentnym pracom naukowym (artykuły, doktoraty, konferencje, pracownia) w tej dziedzinie, powstała w Słupsku swoista szkoła romantyzmu.

Daniel Kalinowski

Grobowiec w Sakkarze

Polscy archeolodzy odkryli w Sakkarze w Egipcie wspaniały grobowiec sprzed 4 tys. lat, z okresu Starego Państwa. Należał on do Ni Anch-Nefertuma, kapłana i wysokiego rangą dostojnika na dworze Unisa, ostatniego faraona V dynastii i Tetiego – pierwszego władcy VI dynastii. Jest to kolejne znaczące odkrycie dokonane w Sakkarze przez ekipę badaczy pod kierownictwem prof. Karola Myśliwca z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN.

– Od kilkunastu lat prowadzimy badania na terenie królewskiej nekropolii w bezpośrednim sąsiedztwie piramidy Dżosera. Na ślad grobowca Ni Anch-Nefertuma natrafiliśmy badając odkryty wcześniej grobowiec wezyra Merwf-Nebef, zwanego Fefi. Znaleziona w nim inskrypcja pozwoliła zlokalizować drugi grobowiec i zidentyfikować jego właściciela – mówi prof. Myśliwiec.

Grobowiec Ni Anch-Nefertuma, datowany na ok. 2200 p.n.e., jest bogato zdobiony. Ściany pokryte są kolorowymi reliefami. Część z nich nie została dokończona. – Jest to rodzaj dokumentacji poszczególnych etapów prac ówczesnych artystów – uważa prof. Myśliwiec. Inną osobliwością jest aż troje tzw. ślepych wrót, przez które dusza zmarłego przechodziła w zaświaty. Sprawia to wrażenie, że grobowiec szykowano dla trzech osób. Być może dalsze badania pozwolą wyjaśnić tę zagadkę.

Polskie badania w Sakkarze, prowadzone od 1987 r., dostarczyły nowych danych o bezpośrednim otoczeniu piramidy Dżosera. Znaleziono ślady otaczających piramidę murów i fragmenty fosy. Rozpoznano też pierwotne ukształtowanie terenu. Polskie badania potwierdzają teorię, że naturalne formy terenowe – system skalnych tarasów – inspirowały budowniczych piramidy Dżosera.

(ert)

Politechnika Warszawska

Termodynamika dla środowiska

W dniach 13-16 listopada odbyły się międzynarodowe konferencje TALES 2003 (Thermodynamics Applied for Environmental Puproses) i TPFD 2003 (Thermodynamics Polish-French Days), zorganizowane przez Zakład Chemii Fizycznej Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej. W konferencjach brali udział przedstawiciele Centrum Doskonałości TALES, które koordynowane jest przez Instytut Chemii Fizycznej PAN.

Główne problemy obrad to: równowagi fazowe w układach polimerów, węglowodorów oraz cieczy jonowych, techniki separacji, termofizyczne właściwości nowych i zaawansowanych materiałów, a także fizykochemia powierzchni.
W referatach omówiono m.in. wyniki badań, pokazujące, że stosowanie polimerów do produkcji opakowań stwarza mniejsze zagrożenie dla środowiska niż się powszechnie uważa. Polimery mogą też służyć jako dodatki poprawiające właściwości smarne. Inną część obrad poświęcono właściwościom fizykochemicznym związków w warunkach podwyższonego ciśnienia, m.in. zaprezentowano wpływ kształtu molekuł węglowodorów na równowagi fazowe ciało stałe – ciecz pod wysokimi ciśnieniami. Pokazano możliwości zastosowania paliwa wodorowego w układach napędzających samochody, proponując jako źródło wodoru metale i stopy metali, które w łatwy sposób ulegają „nasączaniu” gazowym wodorem.

Specjalna sesja poświęcona została cieczom jonowym. Przedstawiono m.in.: termodynamiczne właściwości cieczy jonowych i ich mieszanin z organicznymi rozpuszczalnikami, metody syntezy trzeciej generacji cieczy jonowych przy użyciu metod konwencjonalnych oraz reaktora mikrofalowego – zsyntetyzowane w ten sposób ciecze jonowe mają szansę na przemysłowe zastosowania, ze względu na charakteryzujące je właściwości fizykochemiczne, takie jak gęstość, lepkość i inne. Uczestników konferencji zainteresowały rezultaty badań szybkości dźwięku w układach z cieczami jonowymi. Ostatnie badania po raz kolejny potwierdziły powszechną opinię, że ciecze jonowe są bardzo dobrymi substytutami dla typowych rozpuszczalników.

Prezentowano również ciekawe wykłady na temat układów elektrolitów i ich właściwości fizykochemicznych oraz zastosowania. Poruszono problem sulfaktantów, fizykochemii powierzchni, koloidów, biotermodynamiki i termodynamicznych aspektów biotechnologii, a także termochemii i kalorymetrii. Ostatnia sesja konferencji poświęcona była adsorpcji.

Konferencja służąca rozwojowi współpracy w dziedzinie termodynamiki w ochronie środowiska zakończyła się obiecującą perspektywą wystąpienia o grant europejski w zakresie termodynamiki cieczy jonowych.

Ewa Bogel-Łukasik

Fot. Arch.

Na pierwszym planie od lewej: prof. Andreas Heintz (przew. 17th IUPAC Conference on Chemical Thermodynamics, Rostock, Niemcy 2002), prof. Mireille Privat (specjalista ds. fizykochemii powierzchni, Brest, Francja), prof. Roman Stryjek (IChF PAN), prof. Urszula Domańska-Żelazna (główny organizator konferencji TALES 2003-TPFD 2003).

 

Nominacje 
profesorskie

5 listopada Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 80 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.

Nauki biologiczne: Tadeusz Jan Korniak (UWM).

Nauki chemiczne: Maria Bełtowska-Brzezińska (UAM), Tadeusz Jagodziński (PSz.), Julia Jezierska (UWr.), Andrzej Okruszek (Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN, Łódź), Maria Magdalena Szostak (PWr.).
nauki ekonomiczne: Hieronim Kubera (AE, Poznań), Tomasz Szapiro (SGH), Dorota Witkowska (PŁ), Michał Gabriel Woźniak (AE, Kraków).

Nauki fizyczne: Stanisław Krukowski (Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN, Warszawa), Andrzej Magiera (UJ), Ewa Krystyna Talik (UŚ).

Nauki humanistyczne: Włodzimierz Appel (UMK), Grażyna Irena Borkowska-Arciuch (IBL PAN, Warszawa), Anna Firkowska-Mankiewicz (APS, Warszawa), Piotr Franaszek (UJ), Krzysztof Gorlach (UJ), Elżbieta Alina Hałas (KUL), Andrzej Jaeschke (AP, Kraków), Ryszard Waldemar Kluszczyński (UŁ), Wiesław Mateusz Malinowski (UAM), Barbara Michalak-Pikulska (UJ), Justyna Anna Miklaszewska (UJ), Andrzej Krzysztof Nowak (UW), Beata Katarzyna Ociepka (UWr.), Andrzej radomir Turowski (Uniwersytet Burgundzki w Dijon, Francja), Jacek Wijaczka (Aśw., Kielce), Kazimierz Wrześniewski (UW).

Nauki matematyczne: Tomasz Paweł Rychlik (Instytut Matematyczny PAN, Warszawa).

Nauki medyczne: Andrzej Bogusław Habior (Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa), Grzegorz Jakiel (AM, Lublin), Artur Jacek Jakimiuk (AM, Lublin), Krzysztof Kazimierz Linke (AM, Poznań), Marek Kazimierz Mędraś (AM, Wrocław), Roman Miturski (AM, Lublin), Wojciech Piotr Piekoszewski (UJ), Jacek Mariusz Roliński (AM, Lublin), Michał studniarek (AM, Gdańsk), Andrzej Tadeusz Zieliński (PZH, Warszawa).

Nauki o kulturze fizycznej: Barbara Krystyna Kłapcińska (AWF, Katowice), Jerzy Kosiewicz (AWF, Warszawa).

Nauki o ziemi: Stanisław Lasocki (AGH), Jerzy Liszkowski (UAM).

Nauki prawne: Marek Kalinowski (UMK).

Nauki rolnicze: Grażyna Cichosz (UWM), Helena Regina Kontecka (AR, Poznań), Tadeusz Wojciech Kuczyński (UZ), Wiesław Henryk Mądry (PB), Władysław Migdał (AR, Kraków), Janusz Ostrowski (Instytut Melioracji i Użytków Zielonych, Falenty), Sławomir Prończuk (Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, radzików), Stanisław Józef Rosochacki (Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN, Jastrzębiec), Maria Teresa Rościszewska (AR, Kraków).

Nauki techniczne: Bronisław Bartkiewicz (PW), Wojciech Zbigniew Burakowski (PW), Roman Hejft (PB), Grzegorz Kamiński (PW), Jan Andrzej Kozubowski (PW), Izabella Krucińska (PŁ), Jacek Marek Łęski (PŚ), Bogusław Major (Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, Kraków), Wojciech Andrzej Moczulski (PŚ), Zbigniew Popiołek (PŚ), Marek Pronobis (PŚ), Janusz Eugeniusz Rajski (Mentor Graphics Corporation, Wilsonsville, USA), Bernard Wiśniewski (WSM, Szczecin), Jacek Włodarczyk (PŚ).

Nauki teologiczne: Janusz Tadeusz Maciuszko (ChAT), ks. Henryk Wejman (UAM), ks. bp Wiktor Wysoczański (ChAT).

Nauki weterynaryjne: Mariusz Krzysztof Majewski (UWM), Beata Zofia Marchewka-Mizak (PIW, Puławy).

Sztuki muzyczne: Jan Ballarin (AMuz., Katowice), Urszula Kazimiera Bartkiewicz (AMuz., Bydgoszcz), Bożena Betley (AMuz., Warszawa), Maria Murawska (AMuz., Bydgoszcz).

Sztuki plastyczne: Ewa Pełka-Wierzbicka (AŚw., Kielce).

Sztuki teatralne: Krzysztof Wiesław Rau.

 

Komentarze