Strona główna

Archiwum z roku 2001

Spis treści numeru 5/2001


Maj 5/2001

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

Silny minister 
– Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Notatnik Ministra Edukacji
  Odpowiedź na postulaty 
– Edmund Wittbrodt

Notatki Ministra Nauki
  Wesprzeć innowacyjność 
– Andrzej Wiszniewski

Notatki Przewodniczącego RGSzW
  Głębokie nieporozumienie 
– Andrzej Pelczar

Z prac KRASP
  Komisja akredytacyjna 
– Jerzy Woźnicki

PRZEGLĄD AKADEMICKI

10 lat KBN

Nauka ponad polityką
  – rozmowa z dr. J.K.Frąckowiakiem, 
sekretarzem KBN

Z niczyjego nadania 
  – rozmowa z prof. W. Karczewskim, pierwszym przew. KBN

Cenny udział uczonych
  – rozmowa z prof. A. Łuczakiem, 
przew. KBN w l. 1995-97

Finansowanie zrównoważone 
  – rozmowa z prof. A.Wiszniewskim, przew. KBN 

KBN dawniej i dziś 
  – Ryszard Tadeusiewicz
Początki działalności KBN 
i jego dzisiejszy stan

 

Agora

Konflikt interesów 
  – Andrzej Górski
Bioetyka może uporządkować stosunki nauki i biznesu

Życie akademickie

Jeszcze raz o wieloetatowości 
– Zbigniew Drozdowicz
Plaga społeczna, konieczność życiowa czy symptom czasów?

Nie oczekujmy zbyt wiele
  – Henryk Grabowski 
Kształcenie nauczycieli 
a warunki ich pracy

Jak wyjść z tego kotła?
  – Aleksander Wesołowski
O przygotowaniu pedagogicznym pracowników szkół wyższych 

Studia za granicą

Szkolnictwo wyższe w Belgii 
– Ryszard Mosakowski
Struktura i organizacja 
belgijskich uczelni 

Czytelnia czasopism

BADANIA NAUKOWE

Pożegnanie z retortą?
– rozmowa z prof. B. Jeziorskim, chemikiem, laureatem Nagrody FNP

Tajemnice mineralogiczne kości
– Maciej Pawlikowski
Badania z pogranicza biochemii, mineralogii i medycyny

Człowiek – stworzenie nieracjonalne 
– Halina Bykowska
O pracach Instytutu Psychologii UG

 

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (65)
  Pomnik Jana Długosza

Rody uczone (55)

Wiśniewscy 
  - Magdalena Bajer
Potomkowie ambasadora–slawisty

Gwiazdy i meteory

Oświecony umysł 
  – Beata Machnik
Józef Herman Osiński, pedagog 
i tłumacz

Kartki z dziejów nauki w Polsce (24)

Plany na niepodległość 
  - Piotr Hübner
Józef Brodziński o konkurencji 
i jakości nauczania

Uczeni pod pręgierzem krytyki(3)

Przekleństwo specjalizacji 
  – Jan Kozłowski
José Ortega y Gasset o uczonych 
i ludziach masowych

OKOLICE NAUKI

Promowanie nowoczesności 
– Mariusz Karwowski
Sieć Ośrodków Przekazu Informacji a rynek europejski

Sprzężenie zwrotne 
– Rafał Riedel
Rozwój marketingu politycznego 
a upadek tradycyjnych wartości

Sposób bycia

W żywiole słów 
  – Piotr Kieraciński
Prof. Jerzy Paszek, literaturoznawca i gracz w scrabble

Poczta elektroniczna

Maszynka do pieniędzy 
  – Paweł Misiak
Portale internetowe – raj dziennikarzy i biznesmenów?

Recenzje
  Żółta febra, czarna bogini
Piękno wszechświata
Przygoda z komunikacją
Dostojewski i Nietzsche
W stronę morfologii kultury

FELIETONY

Czym mogłaby być historia nauki 
  – Grzegorz Filip

Szkiełko w oku

Próba nie tej sztuki 
  – Piotr Müldner-Nieckowski

Wyznania szalonego humanisty

Być sędzią we własnej sprawie
  – Leszek Szaruga

Nauka ponad polityką

Zastrzeżenia do systemu grantów podnoszone są na całym świecie, jednak niczego lepszego dotąd nie wynaleziono. Od początku istnienia KBN pojawiały się zarzuty, że uczeni przyznają pieniądze samym sobie, a przynajmniej placówkom, z których się wywodzą. Po pewnym czasie wprowadziliśmy bardzo ostre przepisy, które nie pozwalają członkom Komitetu oraz zespołów ubiegać się o środki na własne projekty w okresie sprawowania funkcji w KBN. Spotkało się to z kolei z zarzutami, że najlepszych uczonych pozbawia się możliwości zdobywania pieniędzy na własne badania.

Rozmowa z dr. Janem Krzysztofem Frąckowiakiem, sekretarzem Komitetu Badań Naukowych

 

KBN dawniej i dziś

Na początku był entuzjazm. Takie to zresztą były czasy (...) wówczas po raz pierwszy (i chyba ostatni) o wejściu do KBN decydowały wyłącznie cechy osobowe i autorytet kandydatów, a nie „układy”. Wynikało to głównie z faktu, że w momencie przeprowadzania wyborów nikt tak naprawdę jeszcze nie wiedział, że w gestii KBN znajdzie się klucz do kasy z pieniędzmi na badania naukowe, więc wyborcy pozwalali sobie na luksus myślenia w kategoriach racji, a nie w kategoriach interesów. W jakimś (stale malejącym) stopniu udało się to zachować w wyborach do drugiej i trzeciej kadencji. Jak jest teraz – każdy widzi.

Prof. Ryszard Tadeusiewicz wspomina pionierski okres działalności KBN i przedstawia jego dzieje 

 

Konflikt interesów

Indywidualnej współpracy z firmami nie należy uważać za coś nagannego, ograniczać jej, lecz przeciwnie, rozwijać, jednakże z zachowaniem niezbędnych standardów i respektowaniem interesów macierzystej instytucji, w imieniu której nie może, rzecz jasna, występować sam zainteresowany badacz lub lekarz, jak to bywa obecnie. (...) Uważam, że wprowadzenie wymaganych standardów z uwzględnieniem zasady konfliktu interesów będzie dla firm działających na terenie naszego kraju znaczącą zachętą i sygnałem, aby zainteresować się również współpracą międzyinstytucjonalną.

Poprawa finansowania nauki i medycyny może zależeć od właściwych standardów bioetycznych, twierdzi prof. Andrzej Górski 

 

Jeszcze raz o wieloetatowości

Nie twierdzę, że nie ma potrzeby ustawowego uregulowania kwestii wieloetatowości pracowników akademickich. Przeciwnie, uważam że konkretne rozstrzygnięcia formalno-prawne powinny być przyjęte, i to im szybciej, tym lepiej, bo zjawisko nie tylko się rozszerza, ale przybiera niekiedy formy patologiczne (np. w postaci multietatowości, która urąga nie tylko higienie pracy, ale także zdrowemu rozsądkowi). Powinny one być jednak oparte na rzetelnym bilansie, z jednej strony, możliwości państwa (...), z drugiej natomiast, możliwości i potrzeb tych, których ta regulacja bezpośrednio „dotknie”.

Prof. Zbigniew Drozdowicz pisze, że nie liczba etatów, ale rzetelność wykonywanych obowiązków świadczy o pracowniku 
akademickim

 

Pożegnanie z retortą?

Zawsze trzeba, w którymś momencie, skonfrontować teorię z doświadczeniem, zawsze będziemy musieli otrzymywać jakieś substancje, opracowywać procesy technologiczne. Dzięki rozwojowi teorii doświadczenia będą lepiej umotywowane, lepiej ukierunkowane. Istnieje jeszcze drugi element, niejako druga wartość chemii kwantowej. Mówi nam ona nie tylko, jakie będą własności molekuł i ich wzajemnie oddziaływanie, lecz także, które z tych własności mają dobrze określony sens.

Rozmowa z prof. Bogumiłem Jeziorskim, chemikiem kwantowym, laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk ścisłych 

 

Promowanie nowoczesności

Zasadniczym celem sieci IRC jest wspieranie międzynarodowego transferu technologii pomiędzy firmami, co ma pomóc zjednoczonej Europie w osiągnięciu jej strategicznego celu – uczynieniu z gospodarki najbardziej konkurencyjnej i najbardziej dynamicznej ze wszystkich na świecie, łącznie z amerykańską. Wszelkie działania w tym kierunku mają się opierać na wiedzy, innowacyjności i nowych technologiach.

O sieci Innovation Relay Centres w Polsce pisze Mariusz Karwowski

 
 

Komentarze