Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Politechnika Warszawska i Uniwersytet Jagielloński – to uczelnie, które w ubiegłym roku wysłały najwięcej zgłoszeń do Europejskiego Urzędu Patentowego. Polska znalazła się na 26 miejscu wśród wszystkich krajów zgłaszających do EPO. Prawie co trzeci nasz wniosek dotyczy kobiety-wynalazczyni.
Firmy i wynalazcy z całego świata dokonali w zeszłym roku 199 264 zgłoszeń patentowych w Europejskim Urzędzie Patentowym (EPO). Wysoki poziom aktywności patentowej był porównywalny z poprzednim rokiem (2023: 199 452, -0,1%), po trzech latach znacznego wzrostu. Zgłoszenia patentowe z Europy, w tym ze wszystkich 39 państw członkowskich EPO, wzrosły o 0,3%, podczas gdy te spoza Starego Kontynentu nieznacznie spadły (-0,4%). Polska zanotowała wzrost o 3,4% w stosunku do ubiegłego roku. To piąty z rzędu wzrostowy wynik – w 2020 roku zgłosiliśmy 478 patentów, w 2024 – już 692.
Pomimo niepewności politycznej i gospodarczej europejskie firmy i wynalazcy złożyli w zeszłym roku więcej patentów, podkreślając swoją sprawność technologiczną i ciągłe inwestycje w badania i rozwój – mówi António Campinos, prezes EPO. – Dane patentowe EPO stanowią jasną mapę drogową dla priorytetów przemysłu, polityki i inwestycji. Jak ostrzegają raporty Draghiego i Letty, aby pozostać konkurencyjnym na świecie, Europa musi udoskonalić swój ekosystem innowacji i zrobić więcej, aby pomóc wynalazcom w skalowaniu i komercjalizacji ich wynalazków, zwłaszcza w tak kluczowych obszarach, jak zielone technologie, sztuczna inteligencja i półprzewodniki.
Technologia medyczna na czele
Wiodącą dziedziną techniczną dla zgłoszeń patentowych z Polski w ub.r. była technologia medyczna (57 zgłoszeń), chociaż odnotowała spadek r/r o 26,9%. Inżynieria lądowa, zajmująca drugie miejsce, zanotowała z kolei wzrost o 15%. Zamykając podium chemia organiczna wykazała spadek o 26,7%. Jednak najsilniej rosnącą dziedziną techniczną były maszyny elektryczne, aparatury, energia, czyli dziedzina obejmująca technologie związane z czystą energią, która odnotowała wzrost o 40,9%.
Najlepsi zgłaszający z Polski
Wiodącymi zgłaszającym w EPO z Polski w 2024 r. były Akademia Górniczo-Hutnicza (23 zgłoszenia), Politechnika Warszawska (15) i Ryvu Therapeutics (10). W czołówce znalazło się jeszcze pięć innych uczelni: Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika (po 9), Uniwersytet Warszawski (8), Gdański Uniwersytet Medyczny i Politechnika Gdańska (po 7).
Trendy globalne i europejskie
Technologia komputerowa, obejmująca obszary sztucznej inteligencji, takie jak uczenie maszynowe i rozpoznawanie wzorców, po raz pierwszy wysforowała się na prowadzenie (16 815 zgłoszeń patentowych). Maszyny elektryczne, aparatura, energia odnotowały z kolei najsilniejszy wzrost (+8,9% w porównaniu z 2023 r.), napędzany postępem w technologiach czystej energii, w szczególności innowacjami w zakresie baterii (+28,0%). Tymczasem komunikacja cyfrowa, która obejmuje wynalazki związane z sieciami komórkowymi, odnotowała spadek o 6,3%.
Stany Zjednoczone utrzymały swoją pozycję jako wiodący kraj dokonujący europejskich zgłoszeń patentowych do EPO. W następnej kolejności były Niemcy, Japonia, Chiny i Korea Południowa. Państwa członkowskie EPO stanowiły 43% zgłoszeń, podczas gdy 57% pochodziło spoza Europy. Co godne uwagi, Korea Południowa odnotowała najsilniejszy wzrost (+4,2%), wzrost z Chin spowolnił do 0,5%, podczas gdy firmy i wynalazcy ze Stanów Zjednoczonych (-0,8%) i Japonii (-2,4%) dokonali mniej zgłoszeń.
Liczba zgłoszeń z 39 państw członkowskich EPO wzrosła o +0,3%, napędzana głównie wzrostem ze Szwajcarii (+3,2%) i Wielkiej Brytanii (+3,1%), podczas gdy liczba wniosków z 27 państw członkowskich UE spadła o -0,4%. Niemcy (+0,4%) i Francja (+1,1%), dwa największe kraje dokonujące zgłoszeń w Europie, odnotowały niewielki wzrost. Szwajcaria pozostała krajem wiodącym pod względem liczby patentów na mieszkańca, za nią znalazło się kilka krajów nordyckich.
Jedno na cztery zgłoszenia od innowatorek
W ubiegłym roku 25% wszystkich zgłoszeń patentowych do EPO pochodzących z Europy wymieniło co najmniej jedną kobietę jako wynalazcę. W przypadku Polski wskaźnik kobiet-wynalazczyń wyniósł 32%, znacznie przewyższając średnią dla kontynentu. Wśród krajów dokonujących zgłoszeń przez wynalazczynie (ponad 2 tys. zgłoszeń patentowych) przodują Hiszpania z 42%, a następnie Belgia (32%) i Francja (31%).
Patent jednolity coraz popularniejszy
System jednolitego patentu, uruchomiony w 2023 r., nadal zyskuje na popularności, oferując innowatorom prostszą i bardziej dostępną ochronę patentową w 18 państwach członkowskich UE za pomocą jednego wniosku do EPO. O jednolitą ochronę wnioskowano w przypadku 25,6% wszystkich europejskich patentów przyznanych przez EPO w 2024 r., co daje łącznie ponad 28 tys. zgłoszeń. W Polsce wskaźnik wykorzystania wyniósł 46%, co oznacza, że prawie połowa wszystkich europejskich patentów przyznanych polskim innowatorom została objęta wnioskiem o przekształcenie w jednolite patenty.
Raport Patent Index 2024 dostępny jest na stronie internetowej Europejskiego Urzędu Patentowego.
MK, źródło: UPRP, EPO
