Doświadczanie wyraźnych „górek” i „dołków” energetycznych w ciągu dnia może wiązać się z większą neurotycznością i tendencją do zachowań unikowych – dowodzi międzynarodowy zespół badaczy z udziałem naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. Wyniki badań ukazały się na łamach „Scientific Reports” oraz „Scientific Data”.
Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował zegar okołodobowy człowieka i jego wpływ na działanie mózgu. Szczególną uwagę badacze zwrócili na dwa wymiary: chronotyp, czyli indywidualny zegar biologiczny człowieka, oraz oraz wyrazistość rytmu okołodobowego. To pierwsze badanie, które pokazuje, że amplituda rytmu okołodobowego może być równie istotna jak chronotyp i powinno się ją uwzględniać w badaniach nad funkcjonowaniem mózgu.
Dotąd większość badań skupiała się wyłącznie na pierwszym z tych wymiarów. Chcieliśmy sprawdzić, czy wyrazistość rytmu, podobnie jak chronotyp, może odgrywać istotną rolę w kształtowaniu reakcji mózgu na nagrody i kary – tłumaczy Patrycja Ściślewska z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, główna autorka publikacji, które ukazały się na łamach „Scientific Reports” oraz „Scientific Data”.
W badaniu, którego wyniki opublikowano w „Scientific Reports”, wzięło udział 37 zdrowych osób w wieku od 20 do 30 lat. Sprawdzano, w jaki sposób rytm okołodobowy – zarówno chronotyp, jak i jego intensywność – oddziałuje na funkcjonowanie mózgu oraz jak wpływa na reakcje związane z nagrodami i karami. Na początku uczestnicy wypełniali kwestionariusze, które pozwoliły określić ich chronotyp, siłę rytmu okołodobowego oraz cechy osobowości. Następnie, w trakcie badania z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI), realizowali zadanie związane z możliwością zdobycia lub utraty pieniędzy.
Wyniki analiz wykazały, że osoby o wyraźnym rytmie okołodobowym silniej reagują na negatywne bodźce – przejawia się to większą aktywnością brzusznego pola nakrywki (VTA) w trakcie oczekiwania na karę oraz lewego bieguna potylicznego podczas otrzymywania negatywnej informacji zwrotnej. Natomiast u osób o chronotypie wieczornym zaobserwowano podwyższoną aktywność lewego bieguna czołowego, zakrętu skroniowego środkowego i dolnego, a także zakrętu środkowego w momencie uzyskiwania pozytywnej informacji zwrotnej.
Zebrane dane – obejmujące szczegółowe wyniki testów psychometrycznych, obrazy strukturalne mózgu, mapy pola magnetycznego oraz zapisy fMRI uzyskane podczas zadania MID – zostały zanonimizowane, przygotowane zgodnie z międzynarodowym standardem BIDS (Brain Imaging Data Structure) i udostępnione w otwartym dostępie na platformie OpenNeuro.org. Opis tego zbioru wraz z jego walidacją został przedstawiony w oddzielnej publikacji zespołu, opublikowanej w czasopiśmie „Scientific Data”. Dzięki temu badacze z całego świata mogą wykorzystać dane do badań nad emocjonalnością, przetwarzaniem afektywnym czy uwagą.
Wyniki badań ukazały się na łamach czasopism „Scientific Reports” oraz „Scientific Data”.
źródło: UW