Międzynarodowy zespół naukowców z udziałem badaczki z Uniwersytetu Warszawskiego zbadał ekspozycję oraz wpływ treści pochodzących z niewiarygodnych źródeł na użytkowników mediów społecznościowych. Wyniki analizy opublikowało czasopismo „Science Advances”.
Międzynarodowy zespół naukowców realizował badania dotyczące treści publikowanych w mediach społecznościowych oraz ich wpływu na dorosłych aktywnych użytkowników Facebooka i Instagrama w Stanach Zjednoczonych w okresie przed, w trakcie i po wyborach prezydenckich w 2020 roku. Badacze przeprowadzili analizę danych oraz eksperyment terenowy. Chcieli sprawdzić, jak duża była skala kontaktu z dezinformującymi treściami.
Okazuje się, że przeciętni użytkownicy widzieli w swoich aktualnościach w mediach społecznościowych stosunkowo niewiele treści z niewiarygodnych źródeł. Trwający kilka miesięcy eksperyment terenowy, przeprowadzony wśród użytkowników, którzy wyrazili zgodę na udział w badaniu w okresie wyborów prezydenckich w 2020 roku, ograniczył o około 70% widoczność treści z niewiarygodnych źródeł w kanałach aktualności na obu platformach. Nie przyniósł natomiast mierzalnych skutków w odniesieniu do szeregu wcześniej zdefiniowanych wskaźników – nawet w przypadku uczestników badania, którzy przed eksperymentem mieli z takimi treściami częsty kontakt.
Wyniki pokazują, że możliwe do wdrożenia przez platformy działania mogą skutecznie ograniczyć kontakt z treściami z niewiarygodnych źródeł, choć zmiany te prawdopodobnie nie będą miały natychmiastowego wpływu na postawy i przekonania. Badania opisano w czasopiśmie „Science Advances”.
Zarówno ten, jak i inne artykuły, które opublikowaliśmy wraz z The U.S. 2020 Facebook & Instagram Election Study, są wynikiem wyjątkowej współpracy z Facebookiem (potem Meta). Dzięki niej uzyskaliśmy dostęp do zastrzeżonych danych z platform, rzadko osiągalnych dla badaczy. Wszystkie nasze badania pokazują, że zmiany algorytmów platform społecznościowych mają ogromny wpływ na to, co ludzie widzą i robią w swoim tzw. feedzie, ale nie mają wpływu na opinie i postawy polityczne użytkowników – przyznaje prof. Magdalena Wojcieszak z Centrum Doskonałości w Naukach Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis.
Dodaje przy tym, że najnowsza publikacja udowadnia, że obawy o tzw. „echo Chambers” lub „misinformation filter bubbles” nie są do końca zgodne z prawdą.
Większość ludzi po prostu nie interesuje się zbytnio polityką, konsumuje niewiele informacji politycznych i nie tkwi w „bańkach informacyjnych” zdominowanych przez dezinformację. Osoby, które mają do czynienia z takimi treściami, cechują się już wyrobionymi silnymi poglądami, co może motywować je do celowego poszukiwania materiałów utwierdzających je w dotychczasowych przekonaniach – wyjaśnia prof. Magdalena Wojcieszak.
W 2023 roku otrzymała grant ERC Consolidator na projekt Zachęcanie obywateli do konsumpcji wysokiej jakości wiadomości w Internecie: teoria i praktyczne narzędzia (NEWSUSE, ang. Incentivizing Citizen Exposure to Quality News Online: Framework and Tools). Zakłada on zastosowanie modelu czynników wpływających na konsumpcję treści informacyjnych publikowanych w internecie. Prof. Wojcieszak wraz z zespołem pracuje m.in. nad narzędziami obliczeniowymi wspomagającymi badanie wzajemnych oddziaływań międzyludzkich, społecznych i algorytmicznych w tym procesie. W swoich badaniach uwzględni również pola eksploatacji treści oraz kontekst polityczny korzystania z wiadomości online.
MK, źródło: UW