KATOWICE W dniach 26−27 padziernika odbya si midzynarodowa konferencja naukowa „Grafika – perspektywy”, zorganizowana przez Akademi Sztuk Piknych. Obrady dotyczyy zagadnie od prawa autorskiego po pedagogik artystyczn. Do problematyki wprowadzi prof. Marian Oslislo, rektor ASP. Tytuy referatw to m.in.: Czy rnorodne bdzie pikne?, Matryca przemocy i Grafika – od materii do ideologii. Niezwykle interesujcy by wykad Anny Trojanowskiej o animacji w nauczaniu technik graficznych. Omawiano take twrczo m.in. Adama Romaniuka i Wojciecha Kubiczka. Zorganizowane po raz pierwszy spotkanie pokazao potrzeb wymiany dowiadcze artystw i krytykw sztuki.
WROCAW 13 listopada Nagrod Kolegium Rektorw Uczelni Wrocawia i Opola za integracj rodowiska akademickiego odebra prof. Zbigniew Horbowy, byy rektor Akademii Sztuk Piknych, artysta szklarz, znany i ceniony w Polsce i wiecie projektant szka artystycznego. Z jego inspiracji powstaa Huta Szka Artystycznego w Polanicy Zdroju i Pracownia Szka Artystycznego „Inco” we Wrocawiu. Przez wiele lat wsppracowa z polskim przemysem szklarskim: by zaoycielem i dugoletnim kierownikiem Orodka Wzornictwa w Hucie Szka Gospodarczego „Sudety” w Szczytnej lskiej, zaoycielem studia projektowego w Hucie Szka Artystycznego w Polanicy Zdroju, inicjatorem Oglnopolskich Warsztatw Szklarskich w Hucie Szka Artystycznego w Polanicy Zdroju i wieloletnim ich kuratorem artystycznym. Aktualnie prowadzi wasne studio projektowe, opracowujc m.in. projekty opakowa szklanych polskich alkoholi. Od 1965 pracownik dydaktyczny w PWSSP we Wrocawiu, obecnie profesor. Zoty Laur Akademicki, ktrym zosta uhonorowany papie Jan Pawe II, powsta w zespole Katedry Szka ASP we Wrocawiu pod kierunkiem prof. Z. Horbowego.
)
WROCAW Podczas uroczystoci jubileuszowych 60−lecia Wydziau Rolniczego, ktra odbya si 14 listopada, wrczono doktorat honoris causa Akademii Rolniczej we Wrocawiu prof. Zofii Jasiskiej, ktra od 1953 do chwili przejcia na emerytur pracowaa w Katedrze Szczegowej Uprawy Rolin tej uczelni. Prof. Jasiska naley do grona uczonych, ktrzy tworzyli polsk szko agrotechniki i nowoczesnych systemw uprawy rolin. W tej dziedzinie jest niekwestionowanym autorytetem w kraju i za granic. Jej dorobek liczy 180 publikacji naukowych, a take kilkadziesit opracowa instruktaowych i ekspertyz dla praktyki rolniczej.
RZESZW Wysza Szkoa Informatyki i Zarzdzania w Rzeszowie zostaa laureatk wiatowej nagrody za wkad w edukacj informatyczn Digital Literacy Award, przyznawan przez Fundacj ECDL z Dublina. Promuje ona certyfikacj umiejtnoci komputerowych o nazwie ECDL – European Computer Driving Licence. WSIiZ otrzymaa nagrod m.in. za promowanie edukacji informatycznej nie tylko wrd swoich studentw – jako pierwsza w Polsce wprowadzia certyfikaty ECDL do programw studiw na kierunkach nieinformatycznych – ale take wspomaganie innych uczelni, m.in. na Ukrainie i Litwie.
WROCAW wito Uniwersytetu Wrocawskiego, obchodzone 15 listopada, byo okazj do uhonorowania doktoratem honoris causa UWr. Rudolfa Lenza, wybitnego germanisty i historyka, profesora Uniwersytetu Wrocawskiego. Uczony, zafascynowany lskiem, uczyni go jednym z najwaniejszych obiektw swoich bada. Jego starania spowodoway ocalenie od zapomnienia cennych wiadectw tradycji wielu wiekw. Prof. Lenz jako pierwszy obywatel RFN uzyska w Uniwersytecie Wrocawskim habilitacj. Dziki jego zabiegom i staraniom w kociele zamkowym w Olenicy odrestaurowano jedyn w Polsce bibliotek acuchow, gdzie redniowieczne ksigi byy chronione przed kradzie acuchami.
KATOWICE Instytut Nauk o Literaturze Polskiej Wydziau Filologicznego Uniwersytetu lskiego nosi bdzie imi Ireneusza Opackiego (1933−2005). By on absolwentem polonistyki KUL, uczniem prof. Czesawa Zgorzelskiego. W 1973 zwiza si z Uniwersytetem lskim. By jednym z najwybitniejszych polskich literaturoznawcw i twrc nowoczesnej polonistyki na Grnym lsku. Mia opini charyzmatycznego wykadowcy i niedocigego interpretatora poezji. Wypromowa okoo 500 magistrw. By jednym z zaoycieli instytutu, ktry teraz nosi jego imi. Peni m.in. funkcje: prorektora U (1981−82), dziekana Wydziau Radia i Telewizji U (1987−91), dyrektora Instytutu Literatury i Kultury Polskiej U (1977−87) i Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej U (1991−2002), kierownika Zakadu Teorii Literatury U (1974−2002).
)
WROCAW 15 listopada Nagrod Ksinej Jadwigi lskiej, ustanowion przez prezydenta Wrocawia i rektora Uniwersytetu Wrocawskiego, przyznano w tym roku prawnikowi prof. Knutowi Ipsenowi i poecie Tadeuszowi Rewiczowi. Jadwiga lska jest patronk pokoju i pojednania, symbolem jednoci Polakw i Niemcw. Zotym Medalem Uniwersytetu Wrocawskiego odznaczony zosta prof. Alfred Majerowicz, zasuony geolog, emerytowany profesor mineralogii i petrologii. Tytuy Honorowego Senatora UWr. odebrali: prof. Norbert Heisig i prof. Waldemar Kozuschek, zaoyciele Niemiecko−Polskiego Towarzystwa Uniwersytetu Wrocawskiego, zasueni dla uczelni w finansowaniu renowacji jej zabytkw i wspieraniu bada naukowych.
WROCAW/OLSZTYN Prof. Wojciech Wrzesiski, wybitny historyk, rektor Uniwersytetu Wrocawskiego w latach 1990−95, otrzyma tytu Honorowego Obywatela Olsztyna, ktry przyznano mu w 50. rocznic rozpoczcia kariery naukowej. Oprcz dyplomu uczonemu wrczono witra w. Jakuba – symbol patrona Olsztyna, by za tym miastem tskni. Jesieni 1955 W. Wrzesiski jako mody magister historii przyjecha do Olsztyna. Nawizane wwczas przyjanie i naukowe fascynacje histori miasta i regionu trwaj do dzisiaj. Uczony jest wspautorem wydanej w 2003 na 650−lecie miasta pierwszej w jzyku polskim monografii naukowej Olsztyna. Prof. Wrzesiski do dzi wsppracuje z olsztyskim Orodkiem Bada Naukowych im. Wojciecha Ktrzyskiego.
LUBLIN 17 listopada doktorat honorowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego otrzyma prof. Raimo Pullat z Estonii. W Uniwersytecie w Tallinie kieruje on Katedr Historii Kultury Miast. Jest wybitnym znawc stosunkw polsko−estoskich. Gwnym obszarem jego zainteresowa badawczych jest demografia historyczna i dzieje spoeczne miast. Prof. Pullat jest czonkiem Polskiej Akademii Umiejtnoci oraz Instytutu Polsko−Skandynawskiego w Kopenhadze.
WARSZAWA W Tell Quaramel u podna gr Taurus w Syrii ekipa z Centrum Archeologii rdziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Ryszarda Mazurowskiego prowadzi od kilku lat badania osady rolniczej z IX−VIII tysiclecia p.n.e. W tym czasie na Bliskim Wschodzie ksztatoway si pierwsze kultury rolnicze. Dokonywao si wwczas przechodzenie od zbieractwa, mylistwa i rybowstwa do uprawy rolin i hodowli zwierzt. W czasie tegorocznej kampanii wykopaliskowej odsonito pozostaoci kolistych domw zbudowanych z mady – suszonego muu rzecznego. Badano te lady najstarszej wityni, w ktrej znaleziono stall kamienn na podecie oraz palenisko ofiarne i koci zwierzt. Przy wejciu natrafiono na pochwek czowieka z odrban gow, ktr pogrzebano osobno. Wskazuje to na ofiarny charakter pochwku. Inn ofiar bya rytualnie pogrzebana kamienna siekiera pochodzca z Jerycha. witynia datowana jest na ok. 8150−8100 rok p.n.e.
)
LUBLIN II Konferencja Naukowa Ekoenergia 2005 odbya si w dniach 17−18 listopada na terenie Instytutu Agrofizyki im. B. Dobrzaskiego PAN w Lublinie. Jednym z gwnych tematw byy problemy pozyskiwania energii w postaci biomasy, biogazu, a take wytwarzania i stosowania biokomponentw oraz biopaliw. Podjto rwnie zagadnienia racjonalizacji wykorzystania energii, utylizacji odpadw, recyklingu, motoryzacyjnego zanieczyszczenia rodowiska, proekologicznej budowy i eksploatacji pojazdw oraz maszyn roboczych. Wrd organizatorw konferencji znaleli si: Lubelska Rada Ekoenergii Fundacji PAN O/Lublin „Nauka i Rozwj Lubelszczyzny”, Komitet Techniki Rolniczej PAN, Akademia Rolnicza w Lublinie, Instytut Agrofizyki PAN, Krajowa Izba Biopaliw.
KRAKW Dystrybutor automatyki, systemw sterowania, oprogramowania, przemysowych urzdze transmisji danych oraz robotw przemysowych, ASTOR Sp. z o.o., ogosi kolejn edycj organizowanego od 1998 konkursu na najlepsz prac dyplomow z zakresu systemw sterowania lini produkcyjn, monitoringu i wizualizacji procesw przemysowych, automatyzacji procesw produkcyjnych, stanowisk zrobotyzowanych itp. Nagrod gwn w konkursie jest 3−miesiczny patny sta w przedsibiorstwie. Termin nadsyania zgosze upywa 30 wrzenia 2006. Do udziau w konkursie kwalifikuj si prace dyplomowe obronione przed upywem terminu nadsyania zgosze. Przedsibiorstwo od wielu lat wspiera polskie uczelnie, m.in. wyposaa laboratoria, wspiera programy stay studenckich i sponsoruje konferencje naukowe.
)
WROCAW Podczas uroczystoci jubileuszowych 60−lecia Wydziau Medycyny Weterynaryjnej, ktra odbya si 19 listopada, wrczono doktorat honoris causa Akademii Rolniczej we Wrocawiu prof. Andreasowi Stollemu, dziekanowi Wydziau Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu w Monachium. Prof. Stolle jest mikrobiologiem weterynaryjnym, wybitnym uczonym i dydaktykiem zarwno w zakresie ksztacenia studentw, jak i doskonalenia zawodowego lekarzy weterynarii zatrudnionych w administracji pastwowej. Jest rwnie znakomitym organizatorem spoeczno−zawodowego rodowiska weterynaryjnego w Niemczech, przewodniczcym wielu komisji krajowych landu Bawaria oraz oglnoniemieckich zrzesze, zarwno producentw ywnoci, jak i lekarzy weterynarii.
KRAKW W tym roku „Tygodnik Powszechny” nagrodzi medalami w. Jerzego profesorw filozofii: Barbar Skarg i abp. Jzefa yciskiego. Medale przyznawane s od 13 lat osobom, ktre „zmagaj si ze zem i uparcie buduj dobro w yciu spoecznym”. Uroczysto wrczenia medali miaa miejsce 19 listopada w nowym Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagielloskiego. Prof. Skarga zostaa uhonorowana „za uczenie standardw dobrego mylenia oraz walk z panoszcym si w wiecie smokiem pychy, bezwstydu i gupoty, ktre s zarzewiem kamstwa i nienawici”. Abp. yciskiego nagrodzono „za odwag uczestniczenia w debacie publicznej i goszenia prawd suchanych niechtnie zarwno w polskim spoeczestwie, jak w Kociele, za umiejtno byskawicznego reagowania, gdy smokowi odrasta kolejna gowa, i za pokazanie, e walk ze zem toczy trzeba przede wszystkim przez budowanie dobra w przejrzysty sposb”.
)
TORU Z okazji 40. rocznicy mierci prof. Tymona Niesioowskiego, wybitnego artysty, jednego z twrcw Uniwersytetu Mikoaja Kopernika, w toruskim ratuszu otwarto wystaw jego prac, przygotowan przez Muzeum Okrgowe oraz UMK. Prof. Niesioowski by wykadowc Wydziau Sztuk Piknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, od 1945 mieszka i tworzy w Toruniu, prowadzc wykady w UMK. W jego niezwykle bogatej twrczoci dominuj akty, portrety, martwe natury, postacie arlekinw, cyrkowcw, Don Kichota. Imi Tymona Niesioowskiego nadano jednej z ulic Torunia oraz sali wykadowej na Wydziale Sztuk Piknych UMK. Wystaw bdzie mona oglda rwnie w muzeach narodowych w Gdasku i Krakowie, Litewskim Muzeum Sztuki w Wilnie oraz Muzeum w Grudzidzu.
POZNA Poznaskie Centrum Superkomputerowo−Sieciowe zorganizowao w dniach 21−23 listopada warsztaty dotyczce wykorzystania oprogramowania dLibra do tworzenia bibliotek cyfrowych. Oprogramowanie to stworzono na potrzeby Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej. Obecnie kolejne 3 biblioteki cyfrowe dziaaj w oparciu o system dLibra: Dolnolska Biblioteka Cyfrowa, Kujawsko−Pomorska Biblioteka Cyfrowa oraz Zielonogrska Biblioteka Cyfrowa. dLibra wspiera cay proces publikacji – poczwszy od pracy autora i redaktora, poprzez udostpnienie dziea w Internecie, a po wprowadzanie poprawek i publikacj kolejnych wyda.
KRAKW W dniach 24−25 listopada w Instytucie Fizyki Jdrowej PAN odbya si konferencja projektu europejskiego „BalticGrid”, przewidzianego do realizacji w latach 2005−08. Uczestniczy w nim 10 instytucji z Estonii, Litwy, otwy, Polski, Szwajcarii i Szwecji. Warto „BalticGrid” to 3 mln euro. Zesp krakowski jest odpowiedzialny za szkolenia oraz promocje rezultatw. Idea projektu, ktrego celem jest pomoc w instalacji nowej technologii informatycznej, zwanej „Grid”, w krajach nadbatyckich, zrodzia si przed dwoma laty w Krakowie, w trakcie „Cracow Grid Workshop”, a nastpna edycja tych warsztatw miaa miejsce w dniach 20−23 listopada w IFJ.
)
KOSZALIN Wydzia Budownictwa i Inynierii rodowiska Politechniki Koszaliskiej uzyska uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych w dyscyplinie budownictwo. Obecnie na wydziale pracuje 9 profesorw na pierwszym etacie oraz 11 profesorw i doktorw habilitowanych z zakresu budownictwa. Budownictwo, jako kierunek studiw, istnieje w uczelni od 1968, a studia magisterskie na tym kierunku wprowadzono w 1972. Prawa doktoryzowania w dyscyplinie budownictwo wydzia uzyska w 1995 i od tego czasu wypromowa 8 doktorw. PK posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w czterech dyscyplinach i habilitowania w dwch dyscyplinach. Tylko okoo poowy wydziaw budowlanych polskich politechnik ma uprawnienia do habilitowania w zakresie budownictwa.
KATOWICE 24 listopada najlepsi absolwenci Uniwersytetu lskiego – 75 osb, ktre otrzymay dyplomy magisterskie z wyrnieniem – otrzymali listy rekomendacyjne. Prof. Janusz Janeczek, rektor U, jest przekonany, e dla potencjalnych pracodawcw bd one gwarancj kompetencji osb rekomendowanych przez uczelni. W roku 2005 studia w U ukoczyo ok. 8,5 tys. osb. Najwicej wyrnionych ukoczyo wydziay: Filologiczny (20), Nauk Spoecznych (11), Prawa i Administracji (10). Niektrzy z wyrnionych podjli prac naukow, s adiunktami i doktorantami.
)
KATOWICE/GENEWA Dr Jerzy Jarosz i dr Aneta Szczygielska z Zakadu Dydaktyki Fizyki Uniwersytetu lskiego zdobyli jedn z gwnych nagrd w konkursie Science on Stage, organizowanym przez stowarzyszenie 7 wielkich europejskich laboratoriw badawczych – EIROforum. lscy fizycy przedstawili model ukadu krenia czowieka, ktry pokazywa zjawiska fizyczne zwizane z prac serca, mechanizmami wspomagajcymi krenie krwi, cinieniem hydrostatycznym i dynamicznym krwi oraz rol zastawek ylnych, a take umoliwia symulacje schorze ukadu krenia, np. zatoru ylnego, zatoru ttniczego. Jest to drugi sukces fizykw z U w tym konkursie. Dwa lata temu ich projekt „Jajko – symbol ycia” uzyska nagrod specjaln w konkursie Physics on Stage.
GDASK Pierwszy tytu doktora honoris causa Uniwersytetu Gdaskiego zosta nadany 19 sierpnia 1974 roku in. Eugeniuszowi Kwiatkowskiemu za wkad w rozwj polskiej gospodarki morskiej oraz oglnej teorii ekonomii. 28 listopada prof. Wadysaw Bartoszewski doczy do grona 44 doktorw honorowych UG. Senat uczelni uhonorowa wybitnego historyka, polityka i dyplomat za „krzewienie mdrego patriotyzmu, wolnego od wszelkich ksenofobii i wnoszenie do wiata polityki ducha etyki.
)
KRAKW Laureatem Nagrody im. Wacawa Felczaka i Henryka Wereszyckiego, przyznanej w 2005 przez Polskie Towarzystwo Historyczne Oddzia w Krakowie i Wydzia Historyczny UJ, ufundowanej przez Wydawnictwo Literackie, zosta Vasilij Melik, nestor historykw soweskich, wyrniony za prac Sowecy 1848−1918 (Wydawnictwo Literackie, Maribor 2002). Przyznano take nagrod honorow dla ksiki Terra Scepusiensis. Stan bada nad dziejami Spiszu pod red. naukow Ryszarda Gadkiewicza i Martina Homza przy wspudziale Michaa Puaskiego i Michaa Slivki (Levoca – Wrocaw 2003). Ksika ta stanowi wany krok w przygotowaniu wielkiej syntezy dziejw Spiszu, nad ktr prace s ju zaawansowane.
OPOLE Wydzia Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Opolskiej uzyska uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych w dyscyplinie automatyka i robotyka. S to drugie uprawnienia doktorskie dla tego wydziau i czwarte dla PO, co w myl nowej ustawy „Prawo o szkolnictwie wyszym” daje uczelni pen autonomiczno. Uczelnia ma prawo doktoryzowa take w dyscyplinach: budownictwo, budowa i eksploatacja maszyn oraz elektrotechnika. Ma take prawo habilitowania w dwch dyscyplinach: elektrotechnika oraz budowa i eksploatacja maszyn. Uzyskanie czwartych uprawnie zblia PO do ustawowych 6 uprawnie doktorskich, do czego obliguje wspomniana ustawa, aby po roku 2010 zachowa nazw politechnika.
)
OPOLE 2 grudnia prof. Stanisaw Gajda, polonista i slawista, dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Opolskiego, otrzyma tytu doktora honoris causa Uniwersytetu w.w. Cyryla i Metodego w Skopje (Macedonia). Uhonorowano go za osignicia w dziedzinie slawistyki. Szczeglne uznanie wzbudzia seria wydanych pod redakcj prof. Gajdy ksiek Najnowsze dzieje jzykw sowiaskich. Prof. Gajda od wielu lat zasiada w Midzynarodowym Komitecie Slawistw (niedawno jego czonkowie obradowali w UO). Peni w nim funkcj koordynatora 30 rnych komisji problemowych. Z opolsk uczelni zwizany jest od 1963.
WARSZAWA W dniach 1−3 grudnia w Szkole Gwnej Handlowej odby si zjazd CEMS (Community of European Management Schools and International Companies), stowarzyszenia 17 najlepszych europejskich szk menederskich i 47 midzynarodowych przedsibiorstw. SGH jest jedyn polsk uczelni stowarzyszon w CEMS. Uczelnie zrzeszone w CEMS prowadz jednoroczny wsplny program ksztacenia menederskiego CEMS MIM. Podczas zjazdu odbyo si spotkanie dyrektorw programw CEMS w poszczeglnych uczelniach, targi pracy, na ktrych oferty pracy dla absolwentw programw menederskich CEMS prezentoway wielkie przedsibiorstwa oraz wrczono dyplomy absolwentom programu CEMS na SGH.
TORU 2 grudnia oficjalnie otwarto Kujawsko−Pomorsk Bibliotek Cyfrow. Koordynatorem projektu jest Biblioteka Uniwersytetu Mikoaja Kopernika, a partnerami Biblioteka Medyczna Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy oraz Biblioteka Gwna Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Do budowy cyfrowych zasobw przystpi inne biblioteki nalece do Konsorcjum Bibliotek Naukowych Regionu Kujawsko−Pomorskiego oraz archiwa i muzea. Do tej pory do zasobw wprowadzono ponad 1,5 tys. pozycji, m.in.: zabytki pimiennictwa polskiego, dokumenty i materiay dotyczce Kujaw, Pomorza i ziemi dobrzyskiej oraz skrypty i podrczniki akademickie. Warto projektu KPBC wynosi ponad 1 mln z, z czego 75 proc. finansowane jest przez UE z funduszy ZPORR.
WARSZAWA W dniach 5−6 grudnia w Wyszej Szkole Przedsibiorczoci i Zarzdzania im. L. Komiskiego odbya si Czwarta Doroczna Konferencja European Academy of Business in Society (EABIS), wsporganizowana przez Szko Gwn Handlow i Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Tematem tegorocznej konferencji byy relacje midzy odpowiedzialnoci a konkurencyjnoci biznesu w kontekcie rozwoju zasobw ludzkich. Konferencji towarzyszyy targi, podczas ktrych ponad 30 szk biznesu z caego wiata zaprezentowao najlepsze projekty szkoleniowe i edukacyjne z zakresu odpowiedzialnego biznesu. Podczas konferencji WSPiZ otrzymaa dyplom EQUIS, potwierdzajcy nadanie uczelni bezwarunkowej akredytacji European Foundation for Management Development (EFMD).
)
LUBLIN Nowe wiwarium Wydziau Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej w Lublinie oddano do uytku 7 grudnia. Powierzchnia uytkowa wynosi 837,2 m2, a kubatura 3980 m3. W podziemiu znajduj si pomieszczenia dla zwierzt, izolatki, sala sekcyjna, szatnie i pomieszczenia magazynowe. Na parterze przewidziano pomieszczenia zabiegowe dla chorych zwierzt, sal operacyjn i dla rekonwalescentw oraz pomieszczenia socjalne dla personelu. Na pitrze s m.in. laboratoria. Budynek jest dostpny dla osb niepenosprawnych.
KRAKW Katedra Ekologii Terenw Grniczych Wydziau Grnictwa i Geoinynierii Akademii Grniczo−Hutniczej otrzymaa FENIKSA 2005 – Polsk Nagrod Popioow za „wdroone rozwizania naukowe, znaczco zwikszajce zagospodarowanie ubocznych produktw spalania”. S to drugie po odpadach grniczych masowo wytwarzane przez przemys odpady. Dziki wsppracy energetykw i grnikw udao si stworzy technologi wprowadzania tych uciliwych substancji do pustek podziemnych, powstajcych w wyniku eksploatacji kopalin. Katedra jest prekursorem technologii popiow fluidalnych w grnictwie wgla kamiennego. Rozwizanie, zaproponowane przez specjalistw z AGH, zostao opatentowane. Nagroda przyznawana jest od 5 lat przez Polsk Uni Przedsibiorstw Ubocznych Produktw Spalania.
KATOWICE 9 grudnia tytu doktora honoris causa Uniwersytetu lskiego otrzyma prof. Peter Hnggi, wybitny fizyk, kierownik Katedry Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu w Augsburgu. Uczony jest specjalist z dziedziny nierwnowagowej fizyki statystycznej, teorii ukadw zoonych, molekularnego transportu i kwantowych ukadw dyssypatywnych. Opublikowa ponad 400 prac naukowych. Wsppracuje z Instytutem Fizyki Uniwersytetu Jagielloskiego i z Zakadem Fizyki Teoretycznej Instytutu Fizyki Uniwersytetu lskiego, gdzie goci jako laureat honorowego stypendium im. Aleksandra von Humboldta, przyznawanego przez FNP.
WARSZAWA W dniach 19−20 listopada odby si XIV Zjazd Sprawozdawczo−Wyborczy Parlamentu Studentw RP. Ponad 400 delegatw z ponad 200 uczelni wybrao Arkadiusza Doczyka, dotychczasowego przewodniczcego PSRP, na kolejn kadencj. Wybrano te now Rad Wykonawcz, a take Rad Studentw i Komisj Rewizyjn. W sprawozdaniu z dziaalnoci PSRP w koczcej si kadencji A. Doczyk podkreli m.in. udzia studentw w pracach nad „Prawem o szkolnictwie wyszym”, zwikszenie reprezentacji studentw w RGSzW, zasugi organizacji w poprawie dostpnoci do zawodw prawniczych, zmiany w sposobie naliczania dochodu osb z rodzin rolniczych. Przypomnia te o jubileuszu 10−lecia PSRP.
Opracowa Piotr Kieraciski
Wsppraca: Gdask – Beata Czechowska−Derkacz, Katowice – Pawe Koco, Jolanta Talarczyk, Koszalin – Andrzej Markiewicz, Krakw – Magorzata Nowina−Konopka, Magorzata Krokoszyska, Leszek liwa, Lublin – Monika Jaskowiak, Opole – Barbara Stankiewicz, Pozna – Zbigniew Krzewiski, Rzeszw – Magdalena Hendzel, Marek Miosz, Toru – Kinga Nemere−Czachowska, Warszawa – Andrzej Markert, Jacek Polkowski, Wrocaw – Kazimiera Dbrowska, Magorzata Wanke−Jakubowska, Maria Wanke−Jerie.
23 listopada prof. Krzysztof Kurzydowski zosta podsekretarzem stanu odpowiadajcym za nauk w Ministerstwie Edukacji i Nauki. 29 listopada podsekretarzem stanu odpowiadajcym za szkolnictwo wysze zosta prof. Stefan Jurga.
)
Prof. dr hab. in. Krzysztof Jan Kurzydowski zajmuje si inynieri materiaow, jest specjalist z zakresu opisu struktury i modelowania waciwoci materiaw. Jego naukowe zainteresowania koncentruj si na nanomateriaach i degradacji materiaw konstrukcyjnych i funkcjonalnych. W latach 1993−99 peni funkcj prorektora Politechniki Warszawskiej. Od 1999 do 2003 by dziekanem Wydziau Inynierii Materiaowej PW, z ktrego Zakadem Projektowania Materiaw jest zwizany do dzisiaj. Przewodniczy Zespoowi Inynierii Materiaowej i Technologii Materiaowych KBN w latach 2000−05. W latach 1999−2005 peni funkcj wiceprzewodniczcego KBN, a nastpnie Rady Nauki, w ktrej kierowa pracami Komisji Bada na rzecz Rozwoju Gospodarki. Prof. Kurzydowski jest czonkiem wielu stowarzysze midzynarodowych (FIM, ASME, ASTM, ISS), autorem ponad 200 publikacji w pismach midzynarodowych oraz kilku monografii.
)
Prof. dr hab. Stefan Jurga jest fizykiem, zwizanym z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1996−2002 by rektorem tej uczelni. Od 2002 jest dyrektorem Centrum Integracji Europejskiej UAM. Kieruje Zakadem Fizyki Makromolekularnej na Wydziale Fizyki UAM. Jego zainteresowania badawcze koncentruj si na fizyce ciaa staego i materii mikkiej, szczeglnie na strukturze i dynamice molekularnej badanej metodami magnetycznego rezonansu jdrowego. Dorobek naukowy uczonego obejmuje ponad 140 publikacji. Prof. Jurga jest m.in. czonkiem Saksoskiej Akademii Nauk, prezydentem Stowarzyszenia Uniwersytetw Europejskich „Grupa Santander” z siedzib w Brukseli oraz wiceprezydentem midzynarodowego towarzystwa naukowego „Groupement Ampere” z siedzib w Zurychu. Prof. Jurga by wiceprzewodniczcym KRASP (1999−2002) i przewodniczcym KRUP (1999−2002).
)
Od lewej: K. Myliwiec, Z. Kielan−Jaworowska, R. Sowiski
6 grudnia odbya si uroczysto wrczenia nagrd Fundacji na rzecz Nauki Polskiej laureatom 14. edycji konkursu. W tym roku uroczysto miaa nieco odmienny charakter od tych, ktrych wiadkami bylimy wczeniej. Dotychczas byy to uroczystoci podniose, ale bardzo „rodzinne”. Prowadzi je prof. M.W. Grabski, a wystpienia czonkw Zarzdu Fundacji oraz jej Rady byy ozdobami uroczystoci (zdarzali si te inni byskotliwi mwcy). Tym razem przebieg uroczystoci by nieco inny. Przede wszystkim pojawi si prowadzcy – red. Krzysztof Michalski, znany dziennikarz radiowy i telewizyjny, zajmujcy si problematyk naukow. W odmienny, bogatszy i bardziej interesujcy ni dotychczas sposb zaprezentowano sylwetki nagrodzonych badaczy, m.in. gocie zobaczyli filmy z udziaem laureatw.
Prof. Maciej ylicz, prezes FNP, zauway, e w grudniu mija 15 lat od daty rejestracji FNP, co stanowi okazj, by przypomnie jej dorobek. W najwikszym skrcie mona go przedstawi w zestawieniu liczb. Jako kapita zakadowy FNP otrzymaa 95 mln z. Dzi kapita fundacji to 370 mln z, a w midzyczasie 270 mln z trafio do beneficjantw programw FNP, czyli polskich uczonych. Prof. ylicz przypomnia ide fundacji: wspiera najlepszych, by byli jeszcze lepsi. W sukurs tym sowom przysza prof. Janina Jwiak, przewodniczca Rady FNP, ktra peni rol kapituy nagrody. Cho dzi czsto mwi si o nauce jako wysiku zespoowym, o wielkoci nauki decyduj indywidualne, wybitne osignicia, ktre honoruje sw najwaniejsz nagrod FNP. – Jestemy przekonani, e to wybitne osobowoci decyduj o jakoci i znaczeniu nauki. Nagroda Fundacji jest najwaniejszym polskim wyrnieniem naukowym.
Prof. Zofia Kielan−Jaworowska zostaa przedstawiona nie tylko jako uczona. Prowadzcy przypomnia jej wojenne losy, m.in. udzia w Powstaniu Warszawskim i ucieczk z wiziennego transportu. Sama uczona przypomniaa posta prof. Romana Kozowskiego, swojego mistrza, nestora polskiej paleontologii, podkrelajc znaczenie tej relacji dla wasnego rozwoju naukowego. Przedstawia te istot swoich odkry, konstatujc, i wiedza o rozwoju wczesnych ssakw uczy nas skromnoci w ocenie pozycji czowieka we wszechwiecie, pokazujc, e jestemy czci biosfery, a czowiek nie powsta w wyniku jednego aktu magicznego.
Prof. Karol Myliwiec opublikowa monografi swojego najwikszego odkrycia – grobu wezyra Merefnebefa – w 7 lat po tym wydarzeniu, co red. Michalski okreli mianem precedensu, przypominajc, e zazwyczaj takie publikacje ukazuj si ze znacznie wikszym opnieniem. Prof. Myliwiec podkreli, e nagroda Fundacji to docenienie zbiorowego wysiku polskich archeologw, ktrego on jest jedynie personifikacj. Podkreli znaczenie warsztatu przekazanego mu przez prof. Kazimierza Michaowskiego. Mwi o tym, e naley za wszelk cen zachowa jedno nauki w Polsce. To wsppraca jednostek szkolnictwa wyszego i PAN umoliwia tak ogromny sukces polskiej archeologii rdziemnomorskiej w wiecie, podkrela. – Prawdziwa nauka zaczyna si tam, gdzie pojawia si temat z pozoru niemoliwy do realizacji.
Prof. Roman Sowiski zosta przedstawiony przez red. Michalskiego jako mionik wina, fotografii i ycia rodzinnego. Sam laureat opowiedzia o swojej pracy. Informatyka ma wspomaga podejmowanie decyzji, jednak dua ilo danych wcale tego nie uatwia. Trzeba zatem tworzy wzorce, ktre pomog zrozumie te dane. Podkreli, e istotny jest sens, czyli adunek semantyczny informacji, a nie tylko ich syntaktyczne powizania. To wanie usiuje robi jako uczony.
Uroczysto zakoczyy wystpienia wadz pastwowych. Prof. Micha Seweryski, minister edukacji i nauki, powiedzia, e w nauce niezbdne s: wytrwao badawcza, hart ducha i odrobina geniuszu. Losy wiata rozstrzygaj si dzi nie na biurkach strategw i polach bitew, mwi, ale w gabinetach i laboratoriach uczonych. Zdaniem ministra, wyniki bada naukowych zadecyduj o przyszoci naszego narodu. Nagroda za jest wyrazem szacunku spoeczestwa wobec nauki.
W 2006 r. FNP zamierza wyda na subsydiowanie polskiej nauki 22,7 mln z. W tym roku kady z programw uzyska charakterystyczn nazw, tylko Nagroda FNP „pozostaa sob”.
Z programu fundacji zniky: MILAB, TECHNE, SUBIN i TRANSLACJE. Nie znaczy to, e FNP przestaa interesowa si problematyk wspieran w ramach tych dziaa. Jej cz wczono do innych programw. Tak wic tumaczenia prac naukowych wczono do programu MONOGRAFIE. Zamiast zlikwidowanego SUBINU pojawi si program NOVUM, w ramach ktrego take mona si bdzie ubiega o subwencje na modernizacj bazy laboratoryjnej.
Nowe programy skierowane do modych uczonych to POWROTY (program ma te angielsk nazw HOMING) i FOCUS. Pierwszy ma pomc modym badaczom przy organizacji wasnego warsztatu naukowego po powrocie do kraju z zagranicznych stay podoktorskich. Fundacja przewiduje fundowanie rocznie do 6 subwencji na okres 2 lat, kada w wysokoci 50 tys. z rocznie. W ramach FOCUS−a FNP bdzie wspieraa tworzenie przez modych uczonych wasnych zespow badawczych. Subwencje przyznawane na okres 3 lat wynosz 240 tys. z (80 tys. z. rocznie) i skadaj si z czci stypendialnej i subwencyjnej. Kadego roku fundacja bdzie wspieraa inn dziedzin nauki, w 2006 bdzie to modelowanie matematyczne procesw biologicznych. FNP zamierza subwencjonowa do 5 takich wnioskw rocznie, przeznaczajc na realizacj programu 2 mln z.
Subsydia profesorskie zyskay teraz nazw MISTRZ. Stypendia krajowe dla modych uczonych to START, za krajowe stypendia wyjazdowe – WSPӣPRACA KRAJOWA. NESTOR pozostaje sob, za stypendia dla modych doktorw bd odtd KOLUMBEM. Laureaci programu mog ubiega si po jego zakoczeniu o grant wspomagajcy, ktry bdzie przeznaczony m.in. na wspprac z jednostk, w ktrej odbywali sta. Aktualne pozostaj programy kwerend zagranicznych KWERENDA oraz stypendia konferencyjne. Kontynuowany bdzie program BIOS, w ramach ktrego subwencjonowane s dziaania na rzecz ochrony zbiorw przyrodniczych.
Fundacja miaa niezbyt dobre dowiadczenia z realizacji programw dotyczcych transferu technologii do gospodarki: INCOME, TECHNE i TECHNO. Niemniej zamierza nadal wspiera t wan dziedzin w ramach programu INNOWATOR. W ramach dziaalnoci wydawniczej, oprcz programu MONOGRAFIE, kontynuowany bdzie program WYDAWNICTWA. Realizowane bd konferencje z cyklu Fundacji Dyskusje o Nauce. Kontynuowane bd Polskie Stypendia Naukowe im. A. von Humboldta, przyznawane na podstawie umowy z Fundacj Humboldta oraz Stypendia dla Naukowcw Zagranicznych, przyznawane wsplnie z Fundacj Popierania Nauki – Kas im. J. Mianowskiego.
Do programu FNP wprowadzono Nagrod Naukow „Copernicus” ustanowion wsplnie z DFG. Bd ni wyrniani uczeni z Polski i Niemiec. W 2006 FNP wspomaga nadal Eksploratorium Integracji Europejskiej oraz rozpocznie badania nad mobilnoci modych uczonych.
Terminy realizacji poszczeglnych programw oraz skadania wnioskw mona znale na stronach www.fnp.org.pl
)
W dniach 14−16 padziernika odby si kolejny Konwent Roboczy Aktualnych Przewodniczcych Samorzdw Studenckich. Podczas spotkania mwiono m.in. o potrzebie dostosowania statutu Parlamentu Studentw RP do wymogw nowej ustawy o szkolnictwie wyszym oraz funkcjonowaniu Parlamentu, ktry staje si coraz wiksz instytucj i obejmuje zainteresowaniem coraz wicej sfer ycia akademickiego. Przewodniczcy samorzdw podkrelali, e chc aktywnie uczestniczy w tworzeniu nowych statutw uczelni oraz regulaminw studiw, czego wymagaj nowe przepisy prawne.
14 padziernika w Wyszej Szkole Pedagogiki Resocjalizacyjnej w Warszawie odbyo si – rwnolegle z konwentem – I Forum Parlamentu Studentw RP. Gomi PSRP byli: Mirosaw Sawicki, minister edukacji narodowej, prof. Tadeusz Szulc, sekretarz stanu w MENiS, prof. Zbigniew Marciniak, przewodniczcy PKA, prof. Jerzy Baejowski, przewodniczcy RGSzW, prof. Tomasz Borecki, rektor SGGW, wiceprzewodniczcy KRASP, Jarosaw Zieliski, pose na Sejm RP, prof. Jan Winiecki, prezes Towarzystwa Ekonomistw Polskich, prof. Marek Konopczyski, rektor Pedagogium WSPR.
Przedstawiciele Parlamentu Studentw stwierdzili, e naley zmniejszy uczelnian biurokracj oraz ucili zadania poszczeglnych organw administracji. Obecnie bardzo czsto spotykaj si z dublowaniem kompetencji, co prowadzi do wyduania czasu zaatwiania bardzo prostych spraw. Studenci podkrelali, e programy ksztacenia w sposb zasadniczy rozmijaj si z praktyk oraz wymogami rynku pracy. Paday nawet stwierdzenia, e uczelnie prowadz ksztacenie dla ksztacenia. Debatowano te nad sposobami zarzdzania uczelni. Studenci chcieliby, aby by on nieco bardziej rynkowy i elastyczny. Proponowano rne rozwizania, m.in. system rektorsko−kanclerski.
14 padziernika wrczono po raz drugi Nagrody rodowiska Studenckiego 2005, przyznawane w konkursie Parlamentu Studentw RP. W kategorii Uczelnia Przyjazna Studentom nagrodzono: Szko Gwn Handlow w Warszawie, Wysz Szko Zarzdzania i Bankowoci w Krakowie oraz Szko Wysz Psychologii Spoecznej w Warszawie. Nagrod PROstudent 2005 przyznano: prof. Tadeuszowi Szulcowi za wspieranie inicjatyw studenckich podczas prac legislacyjnych; Studenckiemu Forum BCC za program „Akademicki Inkubator Przedsibiorczoci”; Wojciechowi Cegielskiemu (Informacyjna Agencja Radiowa) i Magdalenie Kula („Gazeta Wyborcza”) za rzetelne przedstawianie postulatw modych ludzi w sporach ze starszymi i silniejszymi; Stowarzyszeniu „Fair Play” za rozpoczcie walki z patologiami korporacjonizmu; Aromedia Polska Sp. z o.o. za „Planner Akademicki”. Przemysaw Kowalski, byy przewodniczcy Parlamentu Studentw RP, otrzyma specjalne podzikowanie za wkad w rozwj samorzdnoci studenckiej.
15 grudnia w siedzibie Wyszej Szkoy Menederskiej w Warszawie odby si zjazd zaoycielski Konferencji Rektorw Zawodowych Szk Polskich (KRZaSP). Udzia w KRZaSP zgosiy 223 uczelnie, a w pierwszym zjedzie uczestniczyo 124 rektorw lub penomocnikw rektorw ze szk czonkowskich. Obrady otworzy prof. Jzef Szabowski, dotychczasowy przewodniczcy Konferencji Rektorw Uczelni Niepastwowych.
Podczas spotkania dugo i burzliwie dyskutowano nad statutem Konferencji, wskutek czego zatwierdzono kilka poprawek w jego tekcie. Przewodniczcym Konferencji zosta wybrany prof. Jerzy Malec, rektor Krakowskiej Szkoy Wyszej im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, profesor nauk prawnych i kierownik Katedry Historii Pastwa i Prawa w KSW. Nowy przewodniczcy przedstawi zadania Konferencji, m.in. umocnienie pozycji szk zawodowych w obliczu zbliajcego si niu demograficznego. Zwrci uwag na potrzeb rozwijania sektora ksztacenia ustawicznego oraz pozyskania wikszej liczby studentw spord modziey wiejskiej i obcokrajowcw. Prof. Malec zaprosi do udziau w Konferencji publiczne uczelnie zawodowe. Dotd tylko trzy spord nich zgosiy czonkostwo w KRZaSP.
Podczas zjazdu wybrano take czonkw komisji zjazdowych, 15 czonkw Prezydium Konferencji (szesnastym czonkiem Prezydium, z mocy prawa, jest rwnie przewodniczcy Konferencji) i 7 czonkw Komisji Rewizyjnej. JZJ
Co roku w Chinach zdaje matur ok. 10 mln osb. Spord nich tylko 2 mln trafia do renomowanych chiskich uczelni. Pozostali kontynuuj nauk w szkoach mniej prestiowych lub szukaj oferty zagranicznej. I to jest szansa dla eksportu polskich usug edukacyjnych. Od 13 do 18 padziernika na China Education EXPO wsplne stoisko miao 25 polskich uczelni (m.in. uniwersytety: Jagielloski, Gdaski, lski). Polskiej delegacji przewodniczya prof. Monika Hardygra, prorektor PWr.
– Modzi Chiczycy przychodzili na targi z rodzicami. Z przeprowadzonych z nimi rozmw, a take ze spotka z przedstawicielami tamtejszych uczelni, wynika, e na zagraniczne studia wyjeda modzie nie zaraz po maturze, lecz po licencjacie. Z tego wzgldu musimy przygotowa dla Chiczykw ofert studiw magisterskich uzupeniajcych i doktoranckich – mwi prof. Barbara Kousznik, prorektor Uniwersytetu lskiego.
O chiskich studentw polskie uczelnie musz rywalizowa ze szkoami wyszymi z caego wiata. Przede wszystkim z USA, Kanady i Europy Zachodniej. Cenowo tego boju nie wygraj. Za studia w U Chiczycy musieliby zapaci od 2,5 do ponad 4 tys. euro. To nie s ceny konkurencyjne, podobne proponuj szkoy z innych pastw Europy.
– W Polsce panuje stereotyp Chin biednych i zacofanych. Na zajcia w uczelniach, ktre zwiedzalimy, wszyscy studenci przychodz z wasnymi laptopami. Podziwialimy ich nowoczesne laboratoria i zaplecze sportowe. Nie musimy si martwi, e modych Chiczykw nie bdzie sta na studia w Polsce. Moemy ich pozyska niszymi kosztami utrzymania w Polsce ni na przykad w Kanadzie. A polskiej oferty edukacyjnej na pewno nie musimy si wstydzi. Musimy j tylko lepiej ni dotychczas promowa w wiecie – podkrela prorektor U.
Przedstawiciele polskich uczelni pojechali do Chin w ramach projektu Study in Poland, ktry przygotowaa Konferencja Rektorw Akademickich Szk Polskich. Uczestnicy China Education EXPO przygotowali Deklaracj Pekisk. Nie jest to jeszcze oficjalny dokument. Autorzy chc deklaracj dopracowa i podpisa. Na razie jest ona roboczym katalogiem wsplnych zada. Uwaaj, ze trzeba je bdzie podj i zrealizowa po to, by faktycznie za kilkanacie miesicy lub najbliszych lat studenci z Chin w duych grupach pojawili si w polskich uczelniach. Bdzie to realne, jeeli przygotowana zostanie oferta edukacyjna dobrze dostosowana do oczekiwa tamtejszej modziey. Uznawalno dokumentw (zarwno odpowiednikw polskiej matury i chiskich dyplomw uniwersyteckich, jak i polskich dyplomw) jest problemem, ktry wymaga pilnego rozwizania. Konieczne s take uatwienia wizowe dla kandydatw na studia z Azji oraz uregulowania prawne zezwalajce im na podjcie limitowanej pracy w Polsce, by mogli zarabia na swoje utrzymanie podczas studiw. Niezbdne jest przede wszystkim nasilenie akcji promocyjnej Polski i jej oferty ksztacenia.
22 listopada w hotelu Marriott w Warszawie odbya si konferencja „Legitymacja 2005”, zorganizowana przez firm KALA SOFT, Polsk Wytwrni Papierw Wartociowych S.A., SUN Microsystems Poland i Progress Software. Zwizana bya z rozporzdzeniem ministra edukacji narodowej i sportu z 18 lipca 2005 w sprawie dokumentacji przebiegu studiw. Rozporzdzenie to wprowadza m.in. konieczno zastpienia dotychczasowych legitymacji studenckich na tradycyjnych blankietach, legitymacj elektroniczn, czyli kart procesorow z chipem. Nowa legitymacja przypomina bdzie dowd osobisty lub kart bankomatow.
Podczas konferencji omawiano m.in. funkcje, jakie mogaby peni nowa legitymacja. Moe by ona indeksem, kart dostpu do infrastruktury uczelni (bibliotek, akademikw, komputerw, pywalni), zastpowa bilety miesiczne w komunikacji miejskiej, a nawet by elektroniczn portmonetk. Liczba funkcji zaley od przystosowania infrastruktury i rodkw finansowych, jakie szkoy wysze mog na to przystosowywanie przeznaczy. Wrd goci seminarium pojawiy si jednak gosy, by nie przecia funkcjami nowej legitymacji. Dyskutowano o tym, skd wzi pienidze na zakup potrzebnego sprztu do drukowania i odczytywania nowych legitymacji i czy s moliwoci otrzymania na ten cel dodatkowych funduszy pastwowych. Koszty na pewno pomoe zmniejszy, zalecane przez organizatorw konferencji, tworzenie zwizkw uczelni, ktre wsplnie bd wprowadza e−legitymacje, kupowa potrzebny sprzt i programy informatyczne. Proces informatyzacji powinien obj ca uczelni, czyli tzw. zarzdzanie elektroniczn tosamoci, ewidencj majtku uczelni, informacje dotyczce funkcjonowania uczelni i jej jednostek organizacyjnych. O problemach z tym zwizanych mwi prof. Jan Madey, wiceprzewodniczcy Rady Gwnej Szkolnictwa Wyszego. Informatyzacja wymaga zdefiniowania potrzeb i moliwoci uczelni oraz zintegrowania systemw ju w niej istniejcych. Firma KALA SOFT wraz z Polsk Wytwrni Papierw Wartociowych przedstawiy podczas seminarium opracowany wsplnie System Elektronicznej Legitymacji Studenckiej (SELS), ktry moe pomc uczelniom dostosowa si do nowego rozporzdzenia i wdroy nowe technologie.
Szkoy wysze mog wydawa legitymacje na blankietach wedug dotychczasowych wzorw do 31 grudnia 2006.
)
L’Oral Polska, przy wsparciu Polskiego Komitetu ds. UNESCO, od 2001 r. przyznaje Stypendia L’Oral Polska dla Kobiet i Nauki. Mog si o nie ubiega mode uczone, zajmujce si problematyk biologiczno−medyczn, zatrudnione w polskich placwkach badawczych. Trzy stypendia przeznaczone s dla doktorantek (w wieku do 35 lat), a dwa dla badaczek z doktoratami (w wieku do 45 lat), ktre przygotowuj dysertacje habilitacyjne. Lista laureatek liczy ju 25 osb. Do, pitej edycji konkursu zgosio si ponad 80 kandydatek. 18 listopada w Zamku Krlewskim w Warszawie 5 z nich otrzymao stypendia L’Oral Polska. Stypendia habilitacyjne przyznano: dr Marii Annie Ciemerych−Litwinienko z Zakadu Embriologii Wydziau Biologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr Joannie Narbutt z Kliniki Dermatologii i Wenerologii Uniwersytetu Medycznego w odzi. Laureatkami stypendiw doktoranckich zostay: Beata Peposka z Instytutu Medycyny Dowiadczalnej i Klinicznej Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Magdalena lusarz z Katedry Chemii Teoretycznej Wydziau Chemii Uniwersytetu Gdaskiego oraz Magorzata Zakrzewska z Zakadu Inynierii Biaka Instytutu Biochemii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Wrocawskiego. Habilitantki otrzymaj po 22 tys. z w miesicznych ratach. Stypendia doktoranckie wynosz 18 tys. z, czyli 1,5 tys. z miesicznie.
Dwudniowe spotkanie osb zajmujcych si rozwijaniem kontaktw uczelni z absolwentami odbyo si w dniach 24−26 padziernika w Uniwersytecie Mikoaja Kopernika. Pretekstem byo piciolecie programu „Absolwent UMK”, prowadzonego przez Centrum Promocji i Informacji UMK. Organizatorzy, wraz z reprezentantami 12 innych uczelni, podjli prb wypracowania wsplnej oferty dla absolwentw rnych szk wyszych.
Cz merytoryczna spotkania przebiegaa w czterech blokach dyskusyjnych. Na pocztek reprezentanci kadej uczelni przedstawili swoj dziaalno na polu absolwenckim, co pozwolio wycign wniosek, e najbardziej zaawansowane w tej dziedzinie s: UMK, UW i UJ. Kada z tych uczelni praktykuje nieco inny model utrzymywania kontaktw z absolwentami, np. UW prowadzi gwnie odpatny klub dla absolwentw VIP−w, UMK – bezpatny klub masowy, a w Krakowie wizi z absolwentami w ramach specjalnego klubu buduje Fundacja dla UJ.
„Jak przycign i zaangaowa absolwentw?” – to tytu drugiego bloku dyskusyjnego, podczas ktrego omawiano formy podtrzymywania kontaktu z absolwentami (m.in.: karty klubowe, zjazdy, wycieczki, pikniki, imprezy kulturalne, konkursy, serwisy informacyjne) oraz moliwoci wspierania uczelni przez absolwentw.
Kolejnym tematem dyskusji byo gromadzenie i ochrona danych osobowych absolwentw. UMK, UW i UJ zaprezentoway struktur swoich baz danych oraz formularze ankiet, omawiano prawne problemy zwizane z publikacj i aktualizacj danych na stronach www, a take wspprac z uczelnianym archiwum.
Ostatni blok powicony by tematyce wsplnej strategii pozyskiwania partnerw sieciowych, oferujcych np. zniki w caej Polsce dla absolwentw tych uczelni, ktre wydaj kart klubow pozwalajc na identyfikacj i ktre maj ze swoimi absolwentami stay kontakt. Pozyskanie firm chtnych do wsppracy z szerokim gronem absolwentw zainteresowanych uczelni uznano za korzystne dla wszystkich stron.
Spotkanie pokazao ogromne zapotrzebowanie przedstawicieli uczelni na wiedz z zakresu budowania wizi z absolwentami oraz pyncych z tego korzyci. Ta bardzo rozwinita na Zachodzie dziedzina aktywnoci szk wyszych u nas dopiero zaczyna si ksztatowa.
)
W minionym roku akademickim krakowska Akademia Ekonomiczna witowaa jubileusz 80−lecia. Podczas inauguracji jubileuszowego roku akademickiego uroczycie otwarto i powicono nowy budynek dydaktyczny, otwarto Muzeum AE oraz now sal Senatu. Odbyo si uroczyste nadanie doktoratw honoris causa, odsonito tablice pamitkowe z nazwiskami dotychczasowych rektorw, doktorw honorowych AE oraz pracownikw uczelni, ktrym tytu doktora honoris causa naday inne szkoy wysze. Na jednym ze skwerw kampusu stana „aweczka” – rzeba bdca artystyczn trawestacj 80−letniej historii szkoy. Z okazji jubileuszu wybito okolicznociowy medal.
Historia AE siga roku 1925, gdy powstao Wysze Studium Handlowe. W 1938 zostao ono zaliczone w poczet prywatnych szk akademickich i przemianowane na Akademi Handlow. W 1950 nastpio jej upastwowienie i przemianowanie na Wysz Szko Ekonomiczn. W 1952 uczelni przekazano budynek Fundacji Ksicia Aleksandra Lubomirskiego, do dzi bdcy siedzib wadz AE. W 1974, na mocy rozporzdzenia Rady Ministrw, WSE zmienia nazw na obecn. Dotychczas mury uczelni opucio ponad 73 tys. absolwentw.
Krakowska AE to najwiksza z piciu polskich publicznych uczelni o profilu ekonomicznym. Na czterech wydziaach: Ekonomii i Stosunkw Midzynarodowych, Finansw, Towaroznawstwa, Zarzdzania, i 8 kierunkach: administracja, ekonomia, stosunki midzynarodowe, finanse i bankowo, gospodarka przestrzenna, towaroznawstwo, informatyka i ekonometria oraz zarzdzanie i marketing, ksztaci ponad 21 tys. studentw. Kadr naukowo−dydaktyczn AE stanowi 308 magistrw, 272 doktorw, 60 doktorw habilitowanych, 55 profesorw tytularnych. Krakowska AE posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie ekonomii, nauk o zarzdzaniu i towaroznawstwa oraz doktora habilitowanego w zakresie ekonomii i nauk o zarzdzaniu.
W 2005, w ramach bada statutowych, realizowano 79 tematw badawczych, w ramach grantw indywidualnych – 24 tematy, w ramach bada wasnych zostao przyznanych 18 grantw doktorskich, 6 grantw habilitacyjnych oraz rodki na sfinansowanie jednej ksiki profesorskiej. Prowadzono te prace nad projektem w ramach specjalnego programu badawczego. Uczelnia realizowaa take wiele midzynarodowych projektw, w tym w ramach 5. i 6. Programu Ramowego UE (po 2 projekty), Leonardo da Vinci (2), Socrates (2), Interreg (2), Inicjatywy Wsplnotowej EQUAL (4), Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (10), Jean Monnet (2).
Cakowicie skomputeryzowana biblioteka posiada w ksigozbiorze ponad 500 tys. ksiek i czasopism oraz ponad 15 tys. e−czasopism; dysponuje ponad 200 bazami danych.
Akademia posiada 7−hektarowy kampus w centrum Krakowa. Zajcia prowadzone s w 274 salach dydaktycznych, w tym: 16 pracowniach komputerowych, 18 pracowniach specjalistycznych, 12 salach jzykowych. Uczelnia udostpnia studentom 628 komputerw (w tym 591 z dostpem do Internetu), z 514 mog korzysta poza zajciami dydaktycznymi. Uczelnia posiada 2 domy studenckie: w DS „Merkury” jest 580 miejsc, a w DS „Fafik” – 244. Dodatkowo AE wynajmuje dla swoich studentw miejsca w Miasteczku Studenckim Akademii Grniczo−Hutniczej (220 miejsc) oraz w dawnych hotelach robotniczych na osiedlu Zota Jesie w Krakowie (400 miejsc).
Zakad Biochemii Wydziau Chemicznego PWr. dziki dofinansowaniu z Ministerstwa Nauki i Informatyzacji dysponuje od padziernika unikalnym systemem chromatografii wysokocinieniowej do analizy biomoleku. System AktaExplorer 10 o wartoci 347 784 z jest przeznaczony do opracowywania i optymalizacji metod oczyszczania bioczsteczek, takich jak: peptydy, biaka, DNA. Sposb programowania metod i konfiguracja systemu pozwala na szybkie sprawdzenie, w rnorodnej skali, warunkw rozdziau nie tylko pod wzgldem jakociowym, ale te ilociowym (eksperymenty „scale−up”). System pracuje w zakresie prdkoci przepywu od 0,001 ml/min. i maksymalnym cinieniu 25 MPa oraz zakresie dugoci fali detektora UV−Vis 190−700 nm. Dziki pracy dwch pomp umoliwia przeprowadzenie kadego rodzaju rozdziau chromatograficznego: filtracji elowej, chromatografii aniono− i kationowymiennej, chromatografii powinowactwa, chromatografii interakcji hydrofobowych i odwrconej fazy.
Zakad Biochemii od wielu lat prowadzi badania zmierzajce do scharakteryzowania molekularnych podstaw regulacji transmisji sygnaw biologicznych. W ostatnich latach badania koncentruj si na poznaniu roli, jak peni w regulacji procesu metamorfozy u owadw Biako Wice Hormon Juwenilny (JHBP) oraz Receptor Ekdysteroidowy (ER), EcR i USP. Urzdzenie AktaExplorer 10 bdzie przede wszystkim wykorzystywane do izolacji i oczyszczania natywnych i rekombinowanych JHBP oraz biaek EcR i USP, ktre s gwnymi skadnikami ER. Otrzymane w trakcie bada wyniki maj znaczenie podstawowe, ale te mog mie bardzo due znaczenie dla sposobu stosowania i rozwoju nowych rodkw owadobjczych, szczeglnie w kontekcie bardzo szybkiego uodparniania si owadw na wikszo stosowanych obecnie insektycydw, co powoduje bardzo due straty ekonomiczne.
)
W roku akademickim 2005−06 mija 55 lat od powstania WAT – najwikszej technicznej uczelni wojskowo−cywilnej w Polsce. Pocztkowo uczelnia ksztacia tylko oficerw. Od 1999 ksztaci take studentw cywili. Dotychczas mury WAT opucio 41 tys. absolwentw. Obecnie ksztaci si tam 6405 studentw. W tym na studiach stacjonarnych 3795 osb, na zaocznych i wieczorowych 2525 osb oraz na studiach doktoranckich 85 osb. Tylko 197 studentw to wojskowi.
Struktur uczelni tworz wydziay akademickie: Cybernetyki, Elektroniki, Inynierii Chemii i Fizyki Technicznej, Mechaniczny i Mechatroniki oraz Wydzia Techniki Wojskowej. Kadr naukowo−dydaktyczn WAT tworzy 72 profesorw tytularnych, 75 doktorw habilitowanych i 284 doktorw. Uczelnia posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora habilitowanego w 7 i doktora nauk technicznych w 9 dyscyplinach naukowych.
W 2004 pracownicy WAT uzyskali 54 granty KBN (MNiI), a w 2005 – 46 grantw. Ogem w ubiegym roku akademickim realizowano w WAT ponad 400 prac badawczych. W latach 2004−05 uczeni z WAT opublikowali ok. 1,3 tys. artykuw. Efektem prac badawczych jest ponad 1000 patentw i praw ochronnych, w tym 60 zagranicznych i przeszo 130 umw licencyjnych zawartych na ich stosowanie i wykorzystanie. WAT bierze udzia w pracach agend NATO. Dziki temu zespoy badawcze uczestnicz w midzynarodowej wsppracy w zakresie rozwoju techniki wojskowej. W WAT w 1960 r. skonstruowano pierwsze w kraju lasery, a pniej prowadzono pionierskie prace w zakresie ich praktycznego zastosowania w wojsku i gospodarce narodowej.
Uczelnia dysponuje kampusem akademickim, grupujcym budynki dydaktyczne, badawczo−naukowe i studenck baz socjaln, a take zesp obiektw sportowo−rekreacyjnych. Akademiki oferuj 3,5 tys. miejsc noclegowych, hotel asystencki – 250 miejsc. Obiekty sportowe zajmuj teren 4 ha.
Biblioteka WAT zgromadzia ponad 350 tys. ksiek, ok. 22 tys. woluminw czasopism oraz 3,5 tys. jednostek zbiorw specjalnych.
W dniach 22−23 padziernika odby si Krajowy Zjazd Doktorantw, zorganizowany przez Rad Doktorantw Politechniki Warszawskiej. Uczestniczyo w nim prawie 80 doktorantw z 60 szk wyszych i instytutw Polskiej Akademii Nauk. Obrady odbyway si w dwch panelach tematycznych. Pierwszy dotyczy statusu doktoranta w kontekcie nowej ustawy o szkolnictwie wyszym, drugi – samorzdnoci doktorantw.
Doktorantw najbardziej interesoway kwestie dotyczce ich statusu. Zastanawiano si, czy doktorant to bardziej pracownik naukowy, czy student? Zainteresowani chcieliby by traktowani jako modzi badacze, ze skadkami na ubezpieczenie spoeczne – postulowano tworzenie w uczelniach stosownych funduszy – a zarazem mie uprawnienia np. do rnego rodzaju zniek, przysugujce studentom. Doktoranci chcieliby uczestniczy w tworzeniu regulaminw studiw doktoranckich. Niektre z analizowanych 34 regulaminw zawieray postanowienia niekorzystne dla doktorantw, a czasami nawet odbiegajce od obowizujcego prawa, podobnie sytuacja doktorantw w wielu uczelniach daleka jest od tej, ktr okrelaj przepisy. Paday propozycje, aby doktoranci byli w miar moliwoci zatrudniani na etatach, np. asystenckich. Najwiksze dyskusje wzbudzia kwestia stypendiw doktoranckich. Uczestnicy uwaaj, e powinien je otrzymywa kady doktorant. Omawiano te rne moliwoci finansowania doktoratw. Zwrcono uwag, e doktoranci czsto stanowi w uczelniach najaktywniejsz badawczo grup. Obecne zasady rozdziau rodkw przeznaczanych na finansowanie doktoratw nie s jasne, naleaoby to zmieni. Zdaniem doktorantw, uczelnie nie powinny ogranicza doktorantom moliwoci podjcia dodatkowej pracy. Narzekano te na napotykany w niektrych regulaminach brak moliwoci odwoania od decyzji w sprawie odebrania stypendium czy skrelenia z listy doktorantw. Postulowano, by doktoranci mieli moliwo korzystania z urlopw wychowawczych. Postulowano zniesienie ogranicze wiekowych dla kandydatw na studia doktoranckie.
Dyskusj o zrzeszaniu si doktorantw i reprezentacji w wanych organach rozpoczto stwierdzeniem, e dobrym pocztkiem jest ustanowienie reprezentacji doktorantw w Radzie Gwnej Szkolnictwa Wyszego. Do reprezentowania doktorantw – na razie jako obserwatorw – powoano Rafaa Ruzika z PW i Michaa Ochwata z UJ. W nowym prawie o szkolnictwie wyszym pojawi si zapis, i uczestnicy studiw doktoranckich tworz samorzd doktorantw. Marcin Chaupka z Parlamentu Studentw RP zachca doktorantw do zrzeszania si i wyonienia oglnopolskiej reprezentacji 30−tysicznej ju rzeszy doktorantw. Tradycje zrzeszania si zapocztkowali w 1991 doktoranci z UJ. W 1995 w ich lady poszli doktoranci z Politechniki Warszawskiej, a potem dzkiej – te samorzdy doktorantw dziaaj obecnie najprniej, reprezentujc interesy doktorantw w swoich uczelniach. Podczas zjazdu prezentowano style dziaania rad doktorantw w rnych orodkach i zastanawiano si nad modelem wzorcowym. Uczestnicy spotkania rozstali si ze stanowczym postanowieniem wyonienia krajowej reprezentacji doktorantw, ktra bdzie walczya o jasne okrelenie statusu doktoranta jako studenta i pracownika naukowego jednoczenie.
Midzynarodowa konferencja „Codzienno w literaturze XIX i XX wieku. Od Adalberta Stiftera do wspczesnoci” zostaa zorganizowana w dniach 28−30 padziernika przez Katedr Literatury Pozytywizmu i Modej Polski Uniwersytetu Opolskiego i Pracowni Literatury XIX w. IBL PAN. Dziki udziaowi w konferencji wybitnych badaczy twrczoci Adalberta Stiftera (1805−68) i znanych germanistw (m.in.: dr Ulrich Dittmann, prof. Hubert Lengauer, prof. Wolfgang Wiesmller), posta i twrczo austriackiego pisarza wprowadzono w perspektyw polskiej humanistyki. Wnikliwe analizy uwidoczniy polskim uczestnikom spotkania wieloznaczno i bogactwo dziea tego XIX−wiecznego klasyka literatury niemieckojzycznej, ktrego ksiki przetumaczono na 34 jzyki.
Mwiono te o dziedzictwie biedermeieru w kontekcie problematyki codziennoci. Okazao si, e termin ten jest rnie rozumiany nie tylko przez Austriakw i Polakw. Odmienn jego interpretacj przedstawili badacze z Poznania (np. prof. Dobrochna Ratajczakowa proponowaa uzna Pana Tadeusza za arcydzieo... polskiego biedermeieru). Dziki wystpieniom prof. Hany Voisine−Jechovej (Polski i czeski umiarkowany romantyzm w kontekcie literatury wiatowej), prof. Anety Mazur (Midzy bogosawiestwem a przeklestwem – codzienno u J.I. Kraszewskiego, Adalberta Stiftera i Gustawa Flauberta), mgr Magdaleny Rudkowskiej (Kraszewski i polski hofmanizm. Cudowno – codzienno – groza) i mgr Urszuli Grskiej (Dezintegracja codziennoci. Laur dla Natalii Gyuli Krud’ego w kontekcie poszukiwa literatury rodkowowschodnioeuropejskiej pocztku XX wieku), perspektywa komparatystyczna, obecna w sposb naturalny w trakcie caego naukowego spotkania, zostaa dodatkowo poszerzona i wzbogacona przez wnikliwe analizy porwnawcze.
Prof. Grayna Borkowska (ycie codzienne jako kategoria literacka i badawcza) podja prb teoretycznej kodyfikacji kategorii codziennoci, niejako na przekr Rochowi Sulimie, ktry powiada, e „codzienno jest praktykowana i nie potrzebuje definicji”.
Popularyzacj sylwetki Adalberta Stiftera dopeniay: okolicznociowa wystawa, projekcja slajdw oraz wieczr filmowy prezentujcy dwie ekranizacje synnych nowel austriackiego pisarza.
Wczasy si skoczyy. Taryfa ulgowa wygasa. Przechowalnia bagau dla wygasych wulkanw wiedzy w rnych ogniwach obecnego systemu nauki za chwil przestanie istnie. Na 105. Sesji Zgromadzenia Oglnego PAN prof. Micha Seweryski, minister edukacji i nauki, powiedzia: – Nauka nie lubi demokracji. Tylko najlepsi bd wynagradzani w nowej polityce naukowej. Godzina „O” gruntownej zmiany filozofii uprawiania nauki zblia si coraz szybciej. Prof. Andrzej B. Legocki, prezes Polskiej Akademii Nauk, proponuje, by kultura i nauka stay si polskimi specjalnociami w Unii, a moe i na wiecie. – Tkwi w nas ogromny potencja intelektualny, trzeba go tylko uwolni – twierdzi uczony.
)
W pierwszym rzdzie od lewej prof.prof.: T. Luty, J. Strelau, K. Kurzydowski, M. Seweryski, J. Lipkowski
Dlaczego dzi nie wida nas na europejskich wyynach wiedzy? Jest kilka powodw. Pierwszy to brak oferty nauki dla gospodarki. Nauka musi otworzy si w jej kierunku i promowa rozwizania, ktre zostan kupione i wdroone do przemysu. Naley jednak przestrzec przed niebezpieczestwem podry ulic jednokierunkow. Nauka to nie tylko aplikacje i innowacyjno, ale take badania podstawowe, bez ktrych nie ma postpu wiedzy. Bd zaniechania wobec nauk podstawowych moe kosztowa majtek. Wydajno badaczy obniaj: niskie nakady na nauk, stagnacyjny model jej finansowania poczony z monopolizacj rozdziau rodkw, niewystarczajce systemy kontroli jakoci uprawianej wiedzy, rozdrobnienie tematyczne i brak duych platform badawczych. Naukowcy powinni tworzy, a nie powiela. Planuje si utworzenie Narodowego Centrum Badawczego, w skad ktrego wejd podmioty potrafice sprosta wysokim i jasno zarysowanym kryteriom badawczym. Rozmowy dotyczce powoania tej instytucji, wpisanej w program polityczny IV RP, ju si rozpoczy, m.in. midzy PAN a MEiN.
Polska Akademia Nauk planuje zreformowa wasny pion badawczy tak, by mg sta si w przyszoci jednym z alternatywnych modeli funkcjonujcych w polskiej nauce. Nadziej napawaj naukowcw zapewnienia MEiN o planach zwikszenia nakadw na nauk (w roku 2006 dwukrotnie wicej ni w 2005 i w latach nastpnych cigy wzrost do 2 proc. PKB). Uzna to trzeba za obron interesw narodowych, z ktrych spoeczestwo rozliczy wadz, po upywie czteroletniej kadencji. Czas pokae, jak t lekcj odrobimy.
Zakorzenione, utarte wzory postpowania i stereotypy z ubiegego stulecia blokuj skutecznie rozwj karier modych badaczy. Opinia, e po nas choby potop jest cigle wszechobecna. Modzie musi odsta swoje w kolejce do karier. redni wiek nowo mianowanych profesorw w roku 2002, jak podaje prof. A. Legocki, to 57 lat, a doktorw habilitowanych – 51 lat. Plasuje to nas w europejskim skansenie. Do tego trzeba doda zwyk ludzk zazdro i zawi, od ktrej rodowisko nie jest wolne. Trudno poj, skd w szacownym i kulturalnym gronie bior si tak grone przywary. Nauka udusi si od braku dostpu wieego powietrza, nowej, odwanej myli i energii wnoszonej przez mode pokolenie. Na szczcie, zagroenie to dostrzegaj wybitni akademicy i bij na alarm. Oby skutecznie, bo czas najwyszy to zmieni. Jeeli tego nie uczynimy, luka pokoleniowa bdzie tak wielka, e nigdy i niczym jej nie zapenimy. Modych, obiecujcych Polakw zobaczymy, ale w innych krajach i pod obcymi sztandarami.
W dniach 20−21 padziernika odbya si w Lublanie konferencja zorganizowana przez Europejsk Akademi Nauki i Sztuki oraz Sowesk Akademi Nauki i Sztuki. Wzi w niej udzia dr Janez Potocnik, komisarz Unii Europejskiej ds. nauki i bada oraz przedstawiciele szeregu akademii nauk z centralnej i wschodniej Europy. Prof. Lucjan Pawowski, dyrektor Instytutu Inynierii Ochrony rodowiska Politechniki Lubelskiej, reprezentowa na tym spotkaniu Europejsk Akademi Nauki i Sztuki.
– To byo wane spotkanie, poniewa pokazao, e nie wszyscy uczeni zgadzaj si z polityk naukow prowadzon przez Uni Europejsk – mwi uczony. Nawet dr J. Potocnik, ktry w obszernym wystpieniu przedstawi gwne zaoenia polityki naukowej Komisji Europejskiej, wyrazi pewne zastrzeenia, co do prowadzonej przez ni polityki. – Dr Potocnik zauway, e mimo wysikw i programw, za ktrymi id spore pienidze, Europa wci nie dotrzymuje kroku Stanom Zjednoczonym, a programy unijne s zbyt mocno ukierunkowane na dorane cele utylitarne – mwi prof. Pawowski.
Wystpienie komisarza wywoao wielogodzinn dyskusj, w ktrej podkrelano m.in., e jednym z najwaniejszych instrumentw rozwoju krajw sabo i rednio rozwinitych jest jako ksztacenia kadr, uprawianie za bada ma dla ksztacenia fundamentalne znaczenie. – Rzecz w tym – komentuje prof. Pawowski – e absolwent musi nie tylko posiada wiedz „ksikow”, ale przede wszystkim musi mie umiejtno pracy twrczej. Wymagania co do kreatywnego zachowania si w miejscu pracy bd w najbliszych latach rosy. Bd zatem staway si coraz waniejsz czci przygotowa do zawodu. W tej sytuacji w procesie nauczania w szkoach wyszych coraz wikszego znaczenia nabiera nabywanie umiejtnoci kreatywnych. Te za moe uksztatowa tylko kadra, ktrej badania maj twrczy charakter. Z tego wzgldu wiksze znaczenie dla rozwoju kraju ma zapewnianie wysokiego poziomu bada prowadzonych w szkoach wyszych ni bada o charakterze aplikacyjnym.
Zdaniem uczestnikw konferencji, w programach unijnych naley przywizywa wiksz wag do bada podstawowych. Z inicjatywy EANiS, Soweskiej Akademii Nauk oraz licznych przedstawicieli akademii nauk z Europy rodkowej i Wschodniej, uczestnicy spotkania przyjli The Ljubljana Declaration on Improving the Intellectual, Social and Economic Conditions for Research and Development in Europe. „Unia Europejska, niezalenie od licznych deklaracji, coraz bardziej odstaje od przodujcych krajw, a przepa ta powiksza si. Wysiki podjte przez UE w celu wzmocnienia bada naukowych, rozwoju, innowacyjnoci i potgi ekonomicznej, w tym programy ramowe, okazay si mao efektywne. Z tego powodu najlepsze mzgi emigruj poza Europ, co w duszej perspektywie moe by przyczyn powanych kopotw, m.in. w szkolnictwie wyszym” – czytamy w dokumencie. W deklaracji zwrcono uwag na rol, jak powinny odgrywa podstawowe badania naukowe w unijnej polityce naukowej, zalecajc, by ich rozwj by stymulowany przez Europejsk Rad Bada (European Research Council). Podkrelono take szczegln rol szkolnictwa wyszego, ktre winno by jednym z gwnych centrw szczeglnie podstawowych bada naukowych, ktrych uprawianie jest niezbdnym warunkiem dla ksztacenia na odpowiednio wysokim poziomie. W dyskusji podkrelano, e w uczelniach, w ktrych nie prowadzi si na odpowiednim poziomie bada, trudno jest ksztaci absolwentw o wyrobionych twrczych umiejtnociach, a tacy zadecyduj o rozwoju pastw Unii.
– Deklaracja ta jest wana take dla nas, gdy w Polsce trwa dyskusja o ksztacie polityki naukowej – stwierdza prof. Pawowski. Jego zdaniem, w warunkach polskich o rozwoju kraju w najbliszych latach zdecyduje przede wszystkim kreatywno absolwentw szk wyszych, ktre prowadz powane badania naukowe, w tym take w obszarze nauk spoecznych i humanistycznych, ktrych znaczenie dla idei tzw. zrwnowaonego rozwoju jest niedoceniane.
14 grudnia prezydent Aleksander Kwaniewski wrczy nominacje profesorskie 66 nauczycielom akademickim i pracownikom nauki.
NAUKI BIOLOGICZNE: Mieczysawa Irena Bogu (Instytut Parazytologii PAN, Warszawa), Jarosaw Burczyk (UKW, Bydgoszcz), Krystyna Czyewska (U), Grzegorz Wojciech Gabry (UZ), Ewa Joanna Godziska (Instytut Biologii Dowiadczalnej PAN, Warszawa), Romana Maria Izmaiow (UJ), Janusz Kubrakiewicz (UWr.), Andrzej Franciszek Lewandowski (Instytut Dendrologii PAN, Krnik), Stefan Konstanty Niesioowski (U), Stanisawa Pukacka (ID PAN, Krnik), Joanna Ewa Radziejewska−Lebrecht (U), Hanna Barbara Rokita (UJ).
NAUKI CHEMICZNE: Grzegorz Dariusz Bujacz (P), Ryszard Gawinecki (ATR, Bydgoszcz), Maria Jolanta Koziokiewicz (P), Jerzy Pawe Pikies (PG), Piotr Stanisaw Skurski (UG).
NAUKI EKONOMICZNE: Piotr Jan Dominiak (PG), Leszek Tomasz Dziawgo (UMK), Irena Jdrzejczyk (AE, Katowice).
NAUKI FARMACEUTYCZNE: Elbieta Brzeziska (UM, d), Zbigniew Janeczko (UJ).
NAUKI FIZYCZNE: Pawe Hawrylak (National Research Council of Canada).
NAUKI HUMANISTYCZNE: Roman Dziergwa (UAM), ks. Krzysztof Tadeusz Kocielniak (PAT), Krzysztof Dariusz Nawotka (UWr.).
NAUKI LENE: Stanisaw Dolny (AR, Pozna).
NAUKI MEDYCZNE: Jacek Jerzy Bigda (AM, Gdask), Wojciech Walerian Bogusawski (AM, Gdask), Jan Tadeusz Drugacz (AM, Katowice), Andrzej Kierzek (AM, Wrocaw), Wadysawa Maria Kolasiska−Kloch (UJ), Piotr Krzysztof Konturek (Pierwsza Katedra Medycyny Wewntrznej Uniwersytetu Erlangen, Norymberga, Niemcy), Teresa Bernadetta Kulik (AM, Lublin), Anna Jadwiga Kurnatowska (UM, d), Jerzy Krzysztof Niedzielski (UM, d), Janusz Piotr Schabowski (Instytut Medycyny Wsi, Lublin), Andrzej Piotr Tykarski (AM, Pozna), Elbieta Barbara Urasiska (PAM, Szczecin), Wojciech Tomasz Zauska (AM, Lublin).
NAUKI O ZIEMI: Zygmunt Grka (UJ), Jadwiga Anna Jarzyna (AGH), Jan Lach (AP, Krakw).
NAUKI PRAWNE: Wojciech Kowalski (U), Bogusaw Sygit (U).
NAUKI ROLNICZE: Ryszard Hoownicki (Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Skierniewice), Jzef Korczak (AR, Pozna), Anna Stefania Miechwka (AR, Krakw), Czesaw Stankiewicz (AP, Siedlce), Barbara Witkowska−Walczak (Instytut Agrofizyki PAN, Lublin).
NAUKI TECHNICZNE: Marek Przemysaw Dobosz (PW), Antoni Drapella (PAP, Supsk), Krzysztof Marian Gniotek (P), Wojciech Grega (AGH, Krakw), Ryszard Jzef Kaleczuk (PSz.), Ernest Franciszek Kubica (PWr.), Jzef astowiecki (PW), Zygmunt Sadowski (PWr.), Czesaw Adam Smutnicki (PWr.), Elbieta Stilger−Szydo (PWr.), Piotr Stanisaw Szczepaniak (P), Jerzy Walendziewski (PWr.), Andrzej Marek Wawrzynek (P), Andrzej Krzysztof Wojtanowicz (Uniwersytet Stanowy Luizjany, USA), Zbigniew Jan Wrblewski (PWr.), Jerzy Wyrwa (PO).
– Chciabym, by jak najwiksza liczba studentw moga si ksztaci za granic. Musimy si zastanowi, jak pokry cz kosztw utrzymania takich studentw. Trzeba zwaszcza lepiej wykorzysta fundusze unijne.
Czy znowelizowane zostan przepisy, by mona byo zlustrowa kadr naukow?– Na razie adne prace w tej sprawie nie s prowadzone. W niektrych rodowiskach akademickich wystarczya rzetelna samokrytyka niektrych osb, by odzyskay spoeczne zaufanie. Wyobraam sobie jednak, e s te ludzie, ktrzy nie ujawnili swojej dziaalnoci, a wyrzdzili duo krzywdy innym. Dla nich nie powinno by pobaliwoci, ale potrzebne s narzdzia prawne. Jeeli parlament zdecyduje, bdziemy przeprowadza lustracj.
Wchonicie ministerstwa nauki przez resort edukacji budzi obawy, e nauka na tym straci.
– Mog pani zapewni, e tak si nie stanie. Rzd przyjmuje zaoenie znacznego zwikszenia nakadw na nauk. W cigu czterech lat o 100 procent, a w pierwszym roku o 25 procent, czyli bardzo duo w porwnaniu z t mizeri, jak mielimy. (Prof. Micha Seweryski, minister edukacji i nauki, w rozmowie z Ann Paciorek, Wicej pienidzy i matematyki, „Rzeczpospolita”, 24.11.2005)
Z dokumentw przekazanych przez rzd polski do UE wynika, e nowa ustawa o szkolnictwie wyszym ma wspiera konsolidacj szk wyszych i wspprac midzy rnymi instytucjami. To jednak tylko wyraz urzdowego optymizmu. Nie jest tajemnic, e nawet w tej samej uczelni moe istnie kilka konkurencyjnych wydziaw o podobnym profilu, a o wsppracy midzy nimi nie ma mowy. Struktura organizacyjna naszych uczelni podzielonych na czciowo samodzielne jednostki – wydziay, instytuty, zakady i pracownie konkurujce o fundusze, presti i wpywy – ma w Polsce zbyt siln tradycj, by sama moliwo podjcia wsppracy midzy kilkoma zakadami czy uczelniami zaowocowaa czymkolwiek.
Lokalny patriotyzm uniemoliwia wprowadzenie jednolitych kursw na wszystkich kierunkach. Unika si dawania studentom wyboru – co obudnie tumaczy si tym, e wybieraj oni mniej wymagajcych wykadowcw. Lecz jeli uczelnia ma zbyt mao wymagajcych wykadowcw, to nie wina studentw, tylko uczelni, ktra zatrudnia niekompetentnych pracownikw bez konkursu.
(...) Dzi brakuje przejrzystej i sprawiedliwej polityki kadrowej. Obowizuje model kariery od studenta do rektora w tej samej uczelni. Nie ma strategii wspierania wsppracy i konsolidacji szk wyszych. Brak precyzyjnych kryteriw akredytacji szk wyszych – ocenia si je tylko na podstawie liczby zatrudnionych doktorw habilitowanych i realizacji minimw programowych. Dopiero niedawno wprowadzono zasad, e od systematycznie mierzonych osigni jednostki naukowej ma zalee wysoko dotacji.
Brak jasnej strategii rozwoju rnych dziedzin nauki – nawet gazie relatywnie tanie i rozwojowe, jak biotechnologia czy informatyka, nie maj priorytetu w przyznawaniu rodkw naukowych. Brak strategii wsppracy midzynarodowej – w niektrych uczelniach wyjazd na stypendium to nadal specjalna nagroda, za ktr student musi paci powtarzaniem roku (wszak zagranic nie realizuje si naszego krajowego minimum programowego). Zreszt ministerialne standardy programowe to krok wstecz gwaccy zaoenia Procesu Boloskiego, ktrych celem jest nadanie uczelniom wikszej autonomii w programach nauczania. Standardy wprowadzono po to, eby dyplomy w uczelniach prywatnych byy tyle samo warte co w pastwowych – ale ograniczyo to swobod wszystkich uczelni, a zakres standardw rozdto w sposb kuriozalny. (Marcin Mikowski, Same pienidze nie zmieni uczelni, „Gazeta Wyborcza”, 25.11.2005).
Wydzia I Nauk Spoecznych: W dziedzinie historii im. Joachima Lelewela: doc. dr hab. Wodzimierz Mdrzecki z Instytutu Historii PAN za prac Modzie wiejska na ziemiach Polski centralnej 1864−1939. Procesy socjalizacji, Wyd. DiG, Warszawa 2002. W dziedzinie jzykoznawstwa im. Kazimierza Nitscha: prof. Renata Przybylska z UJ za prac Polisemia przyimkw polskich w wietle semantyki kognitywnej, Towarzystwo Autorw i Wydawcw Prac Naukowych UNIVERSITAS, 2002. W dziedzinie literatury i filologii im. Aleksandra Brcknera: prof. Dariusz nieko z USz. za prac Kronika wszystkiego wiata Marcina Bielskiego. Pogranicze dyskursw, Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczeciskiego, Szczecin 2004. W dziedzinie nauk politycznych: dr hab. Waldemar Paruch za prac Myl polityczna obozu pisudczykowskiego 1926−1939, Wyd. Uniwersytetu Marii Curie−Skodowskiej, Lublin 2005. W dziedzinie prawa im. Leona Petrayckiego: prof. Mirosawa Melezini za prac Punitywno wymiaru sprawiedliwoci karnej w Polsce w XX wieku, Wyd. Temida 2, Biaystok 2003.
Wyrnienia za zaangaowanie w prace naukowo−organizacyjne w komitetach dziaajcych przy Wydziale I Nauk Spoecznych PAN oraz w prace wydawnicze Wydziau: prof. Maria Dudzikowa z Komitetu Nauk Pedagogicznych, prof. Aleksander Zelia – przew. Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, dr Iwona Cechosz−Felczyk z Komitetu Jzykoznawstwa PAN, dr hab. Joanna Partyka z Komitetu Nauk o Literaturze PAN, mgr Andrzej Wroski – dyrektor Wyd. Neriton, ktre od 1995 wydaje „Rocznik Historii Sztuki”.
Wydzia II Nauk Biologicznych: Nagrody: prof. Elbieta Pyza z Instytutu Zoologii UJ za cykl publikacji powiconych badaniom rytmiki dobowej, zesp z Instytutu Biologii Dowiadczalnej im. M. Nenckiego PAN w skadzie: prof. Hanna Strzelecka−Goaszewska, dr hab. Barbara Pliszka, doc. dr hab. Maria J. Rdowicz, dr Barbara Wawro, mgr in. Joanna Gruszczyska−Biegaa, mgr in. Agnieszka Galiska−Rakoczy, Emilia Karczewska oraz dr Joanna Moraczewska z Instytutu Biologii i Ochrony rodowiska Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy za prac Strukturalne podstawy generacji ruchu przez biaka motoryczne miozyn i aktyn. Wyrnienia: dr Andrzej Kaim z Instytutu Paleobiologii im. Romana Kozowskiego PAN za prac Ewolucja ontogenezy muszli mezozoicznych limakw otwartego morza, prof. Magdalena Ralska−Jasiewiczowa z Instytutu Botaniki im. W. Szafera PAN za prac Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. Nagroda im. prof. Kazimierza Bassalika Komitetu Mikrobiologii PAN: zesp z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN w skadzie: dr hab. Monika M. Hryniewicz z PAN, dr Anna ochowska, dr Roksana Iwanicka−Nowicka, mgr Jolanta Zaim, mgr Magorzata Witkowska−Zimny, dr Krystyna Bolewska za prac Identification of activating region (AR) of Escherichia coli LysR−type transcription factor CysB and CysB contact site on RNA polymerase alpha subunit at the cysP promoter.Wydzia III Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych: Nagroda Naukowa im. Marii Skodowskiej−Curie w dziedzinie fizyki: prof. Krzysztof Parliski z Instytutu Fizyki Jdrowej im. Henryka Niewodniczaskiego PAN, za cykl prac o zastosowaniu oblicze ab initio do opisu wasnoci krysztaw.
Nagrody naukowe: W dziedzinie chemii Nagroda Naukowa im. Wodzimierza Koosa: dr Piotr Garstecki z Instytutu Chemii Fizycznej PAN za prac Scattering Patterns of Self−Assembled Cubic Phases.2. Analysis of the Experimental Spectra, Langmuir 18 (7), 2529−2537 (2002). W dziedzinie astronomii Nagroda Naukowa im. Stefana Piekowskiego: dr Marek Gierliski z Obserwatorium Astronomicznego UJ w Krakowie za cykl prac powiconych badaniom akrecji materii na gwiazdy neutronowe i czarne dziury. W dziedzinie matematyki Nagroda Naukowa im. Wacawa Sierpiskiego: dr hab. Tomasz Szarek z Instytutu Matematyki U za prac Invariant measures for nonexpansive Markov operators on Polish spaces.