Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje



Kronika


NESTOR po raz pierwszy

Rozstrzygniêto pierwsz± edycjê programu NESTOR, w którym FNP finansuje kilkumiesiêczne wyjazdy naukowe emerytowanych profesorów do wybranej krajowej placówki naukowej w innym mie¶cie. Zaproszeni przez tak± instytucjê uczeni maj± podczas swojego pobytu mo¿liwo¶æ prowadzenia badañ, seminariów, wyk³adów, udzielania konsultacji itp. Fundacja przyzna³a 5 stypendiów na czteromiesiêczne pobyty badawcze emerytowanych uczonych w instytucjach naukowych w Rzeszowie, Kielcach, £odzi i Szczecinie. Prof. Jan D±browski (IAiE PAN, archeologia) pojedzie na Uniwersytet Rzeszowski, prof. Józef J. Zio³kowski (UWr., chemia) odwiedzi Politechnikê Rzeszowsk±, prof. Julian Liniecki (UM w £odzi, radiobiologia, medycyna nuklearna) bêdzie pracowa³ w Akademii ¦wiêtokrzyskiej w Kielcach, prof. Bronis³aw Zachara (UMK, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, medycyna) zosta³ zaproszony przez AVITUM Polska Sp. z o.o. i Uniwersytet Medyczny w £odzi, prof. W³odzimierz Parzonka (PWr., budownictwo) bêdzie pracowa³ w Politechnice Szczeciñskiej.

Termin sk³adania wniosków do drugiej tegorocznej edycji konkursu up³ywa 15 listopada.

(mit)

Biznes z Marsa, uczeni z... Ksiê¿yca

Podczas debaty Nauki techniczne jako ¼ród³o innowacji?, zorganizowanej w dniach 19−21 maja w Politechnice Wroc³awskiej, poszukiwano rozwi±zañ systemowych, które pozwol± zaanga¿owaæ ¶rodki przemys³u w rozwój nowoczesnych technologii i zestawiano je z realiami. Pretekstem by³o podsumowanie wyników Subsydiów Profesorskich FNP w dziedzinie nauk technicznych, przyznanych w 2001 i 2005 r.

Prof. Maciej ¯ylicz, prezes FNP, zauwa¿y³, ¿e Polska w dziedzinie innowacji przybli¿a siê do Europy, ale UE jest dzi¶ na tym polu coraz dalej za USA, a zw³aszcza za Japoni±. W Unii powstaje tylko 17 proc. ¶wiatowych rozwi±zañ high tech. Polska jest mniej innowacyjna ni¿ Wêgry czy S³owenia. Potrzebujemy 50 lat, by osi±gn±æ poziom, który one uzyskaj± w ci±gu 20 lat. – Przedsiêbiorcy maj± pieni±dze, ale dadz± je inaczej – stwierdzi³a nieco tajemniczo prof. Teresa Lubiñska, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Dzisiejsza niekorzystna struktura finansowania (2/3 pochodzi ze ¶rodków bud¿etowych) nie zachêca do zwiêkszania publicznych nak³adów na badania. Prof. M. Kleiber podkre¶li³ znaczenie synergii dzia³añ (rynek pracy – dostêpno¶æ kapita³u – infrastruktura) i potrzebê dostosowania siê uczonych do potrzeb rynku. Udogodnienia podatkowe powinny dotyczyæ g³ównie tych, którzy dokonuj± wdro¿eñ!

Zgadzano siê, ¿e decyduj±cym czynnikiem jest przymus ekonomiczny po³±czony ze swobod± gospodarcz± (proste, ale ³atwo egzekwowane przepisy, jasne prawa w³asno¶ci, umiarkowane podatki). Problemy wynikaj± z k³opotliwych przepisów o w³asno¶ci intelektualnej i stworzonej wg wzorców UE ustawy o zamówieniach publicznych, która zmusza do formu³owania warunków przetargu wykluczaj±cych ryzyko zamawiaj±cego. Mo¿liwo¶æ zamawiania innowacyjnego rozwi±zania stworzy³aby dodatkowe ¼ród³o finansowania badañ. Przypominano o nieefektywnych jednostkach badawczych i takich kuriozach, jak jbr−y, które w ogóle nie wspó³pracuj± z przemys³em. Krytykowano „rozmiêkczenie” systemu grantów i zalecano solidne rozliczanie prac badawczych.

Jako pozytywny przyk³ad dzia³añ wdro¿eniowych minister Olaf Gajl, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego, przytoczy³ prace zwi±zane z foresightem. Przynios³y one ponad 1 mld z³ obrotu i ponad 900 miejsc pracy. Dodatkowy problem stanowi niski poziom zaufania wzajemnego obywateli, który nie sprzyja dzia³alno¶ci gospodarczej. Prof. Andrzej Jajszczyk (AGH) po³o¿y³ nacisk na innowacyjno¶æ i konkurencyjno¶æ gospodarki. Przez analogiê do systemu amerykañskiego mo¿na przyj±æ, ¿e najwy¿ej 5 z 400 polskich uczelni mog³oby utrzymywaæ siê skutecznie z dzia³alno¶ci badawczej. Prof. Tadeusz Luty (rektor PWr., szef KRASP) zauwa¿y³, ¿e obecnie pojawi³a siê (np. w Skandynawii) tendencja do komasowania uniwersytetów i eliminowania instytucji badawczych innego typu. Tymczasem u nas bywa, ¿e wyniki badañ z uczelni s± wdra¿ane przez instytut przemys³owy, który przejmuje te¿ potencjalny zysk uczelni.

Nastêpnego dnia dyskutowano o wspieraniu transferu technologii i przedsiêwziêciach innowacyjnych. Pad³o wiele uwag krytycznych: o uczelniach, które zniechêcaj± studentów do przedsiêbiorczo¶ci (zapa³ do innowacji maleje z ka¿dym rokiem studiów), o centrach transferu technologii i akademickich inkubatorach przedsiêbiorczo¶ci, które tylko o tyle interesuj± siê dzia³alno¶ci± innowacyjn± naukowca, o ile mog± obci±¿yæ go ró¿nymi op³atami, o przepisach, które uniemo¿liwiaj± uczelni podejmowanie ryzyka (np. w umowie z realizatorem wdro¿enia). Opowiadano wiele zabawnie brzmi±cych przypadków, choæ czasem by³ to ¶miech przez ³zy.

Dyr. Krzysztof Gulda z Ministerstwa Gospodarki przedstawi³ dzia³ania prowadz±ce do stworzenia w latach 2013−15 gospodarki opartej na wiedzy. Okre¶lono 5 strategicznych obszarów wspierania przedsiêbiorców: kadry dla nowoczesnej gospodarki i kszta³cenie ustawiczne, styk gospodarki i nauki, zarz±dzanie w³asno¶ci± intelektualn± (w tym tak¿e kwestie wzornictwa przemys³owego), kapita³ (prywatny) na rzecz innowacji, system parków technologicznych, inkubatorów, klastrów przedsiêbiorstw.

Dyskusje podsumowywano stwierdzeniem, ¿e biznes jest z Marsa, a uczeni z... Ksiê¿yca. Nasze pomys³y s± skutecznie realizowane w innych krajach. To budzi nadziejê, ¿e uda siê wychowaæ nowe pokolenie, które przywróci ducha innowacyjno¶ci gospodarki.

Maria Kisza

Brak rozstrzygniêcia

W dniach 18−19 maja odby³a siê 106. Sesja Zgromadzenia Ogólnego PAN. Pierwszego dnia obrad prof. Andrzej B. Legocki, prezes PAN, przedstawi³ sprawozdanie z dzia³alno¶ci akademii w ostatnich latach. Nie zosta³o ono przyjête przez uczestników spotkania. Odby³y siê te¿ wybory prezesa PAN na kadencjê 2007−10. Jedyny kandydat prof. Andrzej B. Legocki nie uzyska³ wymaganej wiêkszo¶ci 2/3 wa¿nie oddanych g³osów.

Wybory prezesa podczas wiosennej sesji ZO by³y nowo¶ci±. Dotychczas odbywa³y siê one podczas sesji grudniowej. Uczeni z PAN uwa¿aj±, ¿e akademiê czekaj± powa¿ne wyzwania, które nale¿y przedyskutowaæ. – Mamy na to czas do grudnia. Zapewne debata wiele wyja¶ni i pozwoli precyzyjniej okre¶liæ zadania PAN na nastêpne lata – mówi± uczestnicy ZO. Kolejne podej¶cie do wyborów nowych w³adz PAN bêdzie mia³o miejsce podczas 107. Sesji ZO PAN w grudniu.

Czê¶æ naukowa ZO po¶wiêcona by³a badaniom oceanów. Otwarto wystawê obrazuj±c± Wk³ad Instytutu Oceanologii w badania mórz i oceanów. Odby³a siê te¿ sesja naukowa Nowoczesna oceanologia, jej powi±zania z klimatologi±, bioró¿norodno¶ci±, ochron± ¶rodowiska. Profesorowie Instytutu Oceanologii PAN Jan Piechura i Jan M. Wês³awski przedstawili referaty Katastrofa czy powolna zmiana? Klimat, ocean i biosfera w Arktyce.

(rat)
Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich

M³ody szczep

Piêciolecie utworzenia uniwersytetu by³o okazj± do zaproszenia w dniach 8−10 czerwca do Zielonej Góry rektorów polskich uniwersytetów. – Warto by³o po³±czyæ si³y WSP i politechniki, i stworzyæ uniwersytet. Dzi¶ zbieramy pierwsze owoce w postaci szybkiego rozwoju – mówi³ prof. Czes³aw Osêkowski, rektor UZ, prezentuj±c uczelniê. Przy okazji zaprezentowano te¿ 120−tysiêczne miasto, które za logo kampanii promocyjnej wybra³o winoro¶l. Winoro¶l to wszechobecny motyw dekoracyjny, wokó³ miasta powstaj± winnice, winoro¶l sadzona jest nawet na skwerach, a jesieni± odbywa siê impreza promocyjna pod nazw± Winobranie. – Byæ mo¿e toasty na dziesiêciolecie bêdziemy wznosiæ ju¿ winem zielonogórskim – ¿artowa³ rektor.

Prof. Katarzyna Cha³asiñska−Macukow, rektor UW, zda³a relacjê ze spotkañ ¶rodowiska twórców i naukowców z premierem i prezydentem w sprawie utrzymania 50 proc. kosztów uzyskania przychodu dla tych grup. Prezydent zadeklarowa³, ¿e zdecydowanie bêdzie broni³ dotychczasowych zasad a¿ do u¿ycia weta w³±cznie. Jednym z g³ównych tematów konferencyjnej dyskusji by³y sprawy finansowe. Prof. Stefan Jurga, wiceminister nauki i szkolnictwa wy¿szego, mówi³ o kwestiach zwi±zanych z algorytmem podzia³u pieniêdzy na uczelnie. Przez ostatnich kilka lat by³o to przeniesienie finansowania z poprzedniego roku – od 100 do 102,5 proc. W przysz³ym roku ministerstwo przymierza siê do zastosowania zmodyfikowanego algorytmu podzia³u dotacji. Mo¿e to spowodowaæ wiêksze zró¿nicowanie wysoko¶ci finansowania oraz konieczno¶æ modyfikacji zasad podzia³u ¶rodków wewn±trz uczelni i wzmocnienie zarz±dzania centralnego. Analiz± uniwersyteckich finansów i kosztoch³onno¶ci studiów zajmowa³ siê te¿ prof. J. Bliñski, przewodnicz±cy Uniwersyteckiej Komisji Finansowej. Okazuje siê m.in., ¿e malej± przychody uczelni z dzia³alno¶ci naukowo−badawczej, a tak¿e studiów podyplomowych.

Prof. Jerzy B³a¿ejowski poinformowa³ o pracach RGSzW. Rada przewiduje, ¿e na koniec czerwca gotowych bêdzie 60 standardów. Przyjêto, ¿e liczba godzin na studiach niestacjonarnych bêdzie mog³a wynosiæ 60 proc. liczby godzin obowi±zuj±cych na studiach stacjonarnych, ale studenci obu typów studiów powinni mieæ jednakowe umiejêtno¶ci i kwalifikacje. Prof. Z. Marciniak, przewodnicz±cy PKA, dzieli³ siê wnioskami z dzia³alno¶ci komisji akredytacyjnych w innych krajach. Tam bardzo czêsto przeprowadza siê akredytacje instytucji, u nas jest to nadal akredytacja konkretnych kierunków. ¯ywa dyskusja dotyczy³a dzia³alno¶ci zespo³ów oceniaj±cych komisji. Prof. Stanis³aw Chwirot, przewodnicz±cy Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, przedstawi³ wniosek o przyznanie 21 kolejnych akredytacji. £±cznie z zaakceptowanymi w Zielonej Górze przyznano dotychczas 224 certyfikaty.

(as)

7 czerwca 2001 Sejm RP przyj±³ ustawê o powo³aniu Uniwersytetu Zielonogórskiego. Uczelnia powsta³a z po³±czenia Politechniki Zielonogórskiej i Wy¿szej Szko³y Pedagogicznej im. T. Kotarbiñskiego. Strukturê dzisiejszego UZ tworzy 9 wydzia³ów (pocz±tkowo by³o ich 8): Artystyczny; Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji; Fizyki i Astronomii; Humanistyczny; In¿ynierii L±dowej i ¦rodowiska; Matematyki, Informatyki i Ekonometrii; Mechaniczny; Nauk Pedagogicznych i Spo³ecznych; Zarz±dzania.

Uniwersytet oferuje 31 kierunków kszta³cenia (zaczyna³ przed 5 laty z 24). Kszta³ci siê tam 19 123 studentów – 11 740 na studiach dziennych, 7150 na zaocznych, a 233 na wieczorowych. W ci±gu 5 lat istnienia UZ wykszta³ci³ 22 tys. absolwentów.

Uniwersytet posiada dzi¶ 11 uprawnieñ (zaczyna³ z 6) do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie: astronomii, budowy i eksploatacji maszyn, budownictwa, elektrotechniki, filozofii, fizyki, historii, informatyki, in¿ynierii ¶rodowiska, matematyki, pedagogiki. Ma te¿ prawo habilitowaæ w 3 dyscyplinach: elektrotechniki, historii i matematyki (przed utworzeniem UZ tylko historia w WSP posiada³a te uprawnienia). W okresie istnienia uniwersytetu doktoraty uzyska³o w nim 125 pracowników, habilitacje – 42, a tytu³y profesorskie – 22.

Uniwersytet zatrudnia 1877 pracowników, w tym 1100 nauczycieli akademickich; 240 z nich to samodzielni pracownicy naukowi, a 85 – profesorowie tytularni. Uczelnia zatrudnia 400 doktorów i 460 magistrów.

(es)

Klub Stypendystów Zagranicznych FNP

Nagroda im. Artura Rojszczaka

10 czerwca odby³o siê Walne Zebranie Klubu Stypendystów Zagranicznych FNP, w czasie którego rozstrzygniêto konkurs o Nagrodê im. Artura Rojszczaka. Jest ona przeznaczona dla wybitnych m³odych uczonych, ma promowaæ humanistyczn± postawê, szeroko¶æ horyzontów i umiejêtno¶æ przekraczania ram w±skich specjalizacji naukowych – a wiêc te warto¶ci, których uosobieniem by³ tragicznie zmar³y patron nagrody. Wysoko¶æ nagrody to 5 tys. z³.

Jak powiedzia³ prof. Maciej Grabski, by³y prezes FNP i honorowy cz³onek klubu, istot± Nagrody imienia Artura Rojszczaka jest wyró¿nianie osób wykraczaj±cych poza w±skie ramy swojego warsztatu naukowego i aktywnych w spo³eczeñstwie. [...] Wzorca nie powinien wiêc stanowiæ nawet bardzo wybitny, ale zaszyty nosem w swoje kajety uczony [...] chodzi nie o promowanie „poprawno¶ci naukowej”, ale o wyró¿nienie ludzi, wokó³ których co¶ siê dzieje, którzy potrafi± swoj± pasjê naukow± przenie¶æ poza w³asne biurko czy stó³ laboratoryjny, a wiêc niezawê¿aj±cych swojego pola widzenia „koñskimi okularami” w³asnej dyscypliny [...] W naszej nauce, prze¶ladowanej lokalnymi fundamentalizmami i totaln± nieumiejêtno¶ci± ogólnonaukowej dyskusji oraz brakiem autorefleksji nad samym sob±, takich postaw bardzo brakuje.

Spo¶ród o¶miu zg³oszonych kandydatów, do drugiego etapu konkursu klub nominowa³ trzech: dr. Krystiana Eitnera, chemika z UAM (obecnie w Instytucie BioInfoBank w Poznaniu), który ma wybitne osi±gniêcia w popularyzacji nauki w spo³eczno¶ci lokalnej i dzia³aniach na rzecz ochrony ¶rodowiska; dr Ewê Kocój (na fot.), etnologa z UJ, która z wielk± pasj± dzia³a na rzecz odkrywania dla Polski kultury rumuñskiej, prze³amywania stereotypów i budowy kontaktów kulturowych miêdzy Polsk± a Rumuni±; dr Ma³gorzatê £agisz, biologa z UJ (obecnie w Uniwersytecie w Sheffield, UK), która by³a inicjatorem i koordynatorem serii ogólnopolskich i miêdzynarodowych studenckich warsztatów, po¶wiêconych technikom prezentacji naukowych.

Po wyst±pieniach kandydatów cz³onkowie klubu zdecydowali, by Nagrodê im. Artura Rojszczaka przyznaæ dr Ewie Kocój. Laureatka powiedzia³a, ¿e przeznaczy czê¶æ nagrody na sfinansowanie udzia³u w konferencji Ludzie i idee ponad granicami, organizowanej przez Instytut Historii UAM, jednemu z trzech historyków z Mo³dawii zaproszonych na to spotkanie, wierz±c, ¿e znajd± siê instytucje albo osoby, które wspomog± pozosta³ych dwóch. Wiêcej informacji o dzia³alno¶ci dr Ewy Kocój mo¿na znale¼æ na stronach internetowych Towarzystwa Polsko−Rumuñskiego w Krakowie (www.tpr.pl).

Maria £uczkiewicz
Pawe³ Koteja

Nagroda im. Artura Rojszczaka bêdzie przyznawana przez Klub Stypendystów Zagranicznych FNP corocznie. Kandydatów do nagrody zg³aszaj± cz³onkowie klubu na podstawie w³asnych informacji oraz informacji przekazanych im przez ¶rodowisko naukowe. Termin sk³adania wniosków up³ywa 31 stycznia. Regulamin nagrody jest dostêpny na stronie internetowej klubu (www.ksz−fnp.org). Na tej samej stronie znajduj± siê informacje o cz³onkach klubu, z którymi mo¿na siê kontaktowaæ w sprawie proponowanych kandydatów. Nagroda jest fundowana przez cz³onków klubu z w³asnych ¶rodków, a FNP dok³ada drugie tyle pieniêdzy. Kontakt w sprawie nagrody: koteja@ eko.uj.edu.pl

Szko³a G³ówna Gospodarstwa Wiejskiego

190−lecie szkolnictwa rolniczego

SGGW, najstarsza rolnicza szko³a akademicka w Polsce, ¶wiêtuje w tym roku jubileusz 190−lecia utworzenia wy¿szego szkolnictwa rolniczego w kraju, a tak¿e 100−letni± tradycjê Wydzia³u Rolnictwa i Biologii oraz 85−lecie dzia³alno¶ci Wydzia³u Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu.

Instytut Agronomiczny w Marymoncie powo³ano w 1816 r. m.in. z inicjatywy S. Staszica i S. Kostki Potockiego. Jego losy odzwierciedlaj± losy Polski – poddany rusyfikacji, zamykany po upadkach powstañ narodowych, przeniesiony do Pu³aw, a nastêpnie do Rosji, odradza³ siê przyjmuj±c ró¿ne nazwy. Tradycja Instytutu Marymonckiego sta³a siê inspiracj± do utworzenia w 1906 Wydzia³u Rolniczego przy Towarzystwie Kursów Naukowych, w 1911 Kursów Przemys³owo−Rolniczych, w 1916 – Wy¿szej Szko³y Rolniczej oraz Królewsko−Polskiej Szko³y G³ównej Gospodarstwa Wiejskiego. 15 maja 1945 SGGW, jako pierwsza uczelnia w Warszawie, zainaugurowa³a powojenny rok akademicki.

W 1989 siedzibê w³adz uczelni przeniesiono do wyremontowanego pa³acu przy ul. Nowoursynowskiej 166, a w 2003 przeniesiono do Kampusu im. hr. Edwarda Raczyñskiego na Ursynowie wszystkie jednostki uczelni. Na terenie kampusu, zajmuj±cego powierzchniê 70 ha, znajduje siê 47 budynków o ³±cznej powierzchni u¿ytkowej ponad 200 tys. m2. Znajduje siê tam 1,5 tys. pomieszczeñ dydaktycznych, 60 pracowni komputerowych, 300 sal wyk³adowych i æwiczeniowych, 24 aule, nowoczesna biblioteka, Klinika Ma³ych Zwierz±t, Klinika Koni, Zwierzêtarnia, podziemny parking. Uczelnia dysponuje 4 tys. miejsc w 14 domach studenckich. Ma na terenie kraju 5 rolniczych zak³adów do¶wiadczalnych i 1 le¶ny zak³ad do¶wiadczalny.

Na przestrzeni lat, SGGW przekszta³ci³a siê z typowo rolniczej, w uczelniê kszta³c±c± specjalistów ró¿nych dziedzin dla potrzeb przestrzeni przyrodniczej kraju. Uczelnia oferuje 23 kierunki (60 specjalno¶ci), od typowo rolniczych (rolnictwo, ogrodnictwo, le¶nictwo), poprzez weterynariê, zootechnikê, technologiê ¿ywno¶ci i ¿ywienie cz³owieka, ochronê i in¿ynieriê ¶rodowiska, po budownictwo, technologiê drewna, technikê rolnicz± i le¶n±, architekturê krajobrazu, informatykê i ekonometriê, biologiê, biotechnologiê, gospodarkê przestrzenn±, socjologiê oraz turystykê i rekreacjê. Rozwiniête s± te¿ kierunki zwi±zane z naukami ekonomicznymi, takimi jak: ekonomia, marketing i zarz±dzanie, finanse i bankowo¶æ, zarz±dzanie i in¿ynieria produkcji oraz towaroznawstwo.

Kszta³ci siê tam ponad 25 tys. studentów: 13 725 (w tym 103 cudzoziemców) na studiach stacjonarnych, 8507 (w tym 5 cudzoziemców) na zaocznych, na wieczorowych – 951, eksternistycznych – 61, a na podyplomowych – 1349. W SGGW kszta³ci siê te¿ 515 doktorantów (w tym 16 cudzoziemców). Dotychczas mury uczelni opu¶ci³o ponad 140 tys. absolwentów.

Strukturê uczelni tworzy 11 wydzia³ów z pe³nymi prawami akademickimi: Rolnictwa i Biologii, Le¶ny, In¿ynierii i Kszta³towania ¦rodowiska, Nauk o Zwierzêtach, Technologii Drewna, Medycyny Weterynaryjnej, Ekonomiczno−Rolniczy, Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, Technologii ¯ywno¶ci, In¿ynierii Produkcji, Nauk o ¯ywieniu Cz³owieka i Konsumpcji. Biblioteka G³ówna SGGW powsta³a w 1918 r. Obecnie jej zbiory licz± ponad 300 tys. woluminów. W SGGW istniej± te¿ 3 specjalistyczne biblioteki wydzia³owe.

Kadrê SGGW tworzy 1178 nauczycieli akademickich. Jest w¶ród nich 263 profesorów tytularnych, 37 adiunktów ze stopniem doktora habilitowanego i 751 doktorów.

Naukowcy z SGGW w 2005 realizowali 296 projektów badawczych, w tym 59 z partnerami zagranicznymi; 212 to projekty MEiN. W tym samym roku ukaza³o siê w czasopismach recenzowanych zagranicznych lub polskich o zasiêgu co najmniej krajowym 1338 publikacji pracowników uczelni; 203 z nich uwzglêdniono w tzw. indeksie filadelfijskim. SGGW wspó³pracuje z 214 zagranicznymi szko³ami wy¿szymi z 44 pañstw ¶wiata.

Z okazji jubileuszu Senat SGGW ustanowi³ Medal Instytutu Agronomicznego. Bêdzie on przyznawany co roku za wybitne osi±gniêcia w zakresie nauk przyrodniczych.

Krzysztof Szwejk
Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu

Inwestycja dla matematyków

8 czerwca wmurowano akt erekcyjny nowego skrzyd³a gmachu Wydzia³u Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Miko³aja Kopernika w Toruniu. Nowa inwestycja pozwoli zwiêkszyæ powierzchniê u¿ytkow± wydzia³u oraz dzia³aj±cego w jego strukturze Regionalnego Studium Edukacji Informatycznej o ponad 90 proc., a liczbê laboratoriów o blisko 70 proc.

W nowym obiekcie o powierzchni 6094,36 m2 znajd± siê: sala wyk³adowa na 350 miejsc, kompleks 10 specjalizowanych laboratoriów, sala konferencyjna dla Regionalnego Studium Edukacji Informatycznej z zapleczem techniczno−administracyjnym, 40 pokoi do pracy dla pracowników wydzia³u i studium wraz z zapleczem technicznym, zaplecze dla niepe³nosprawnych (podjazdy, winda, toalety, przystosowane laboratoria), hole i ³±czniki komunikacyjne, a tak¿e parking i ogrodzenie. Ogólna warto¶æ inwestycji wynosi 15 869 765,96 z³ – na tê kwotê sk³adaj± siê ¶rodki z Unii Europejskiej przyznane w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (75 proc.), z bud¿etu samorz±du województwa kujawsko−pomorskiego (16,21 proc.), z bud¿etu pañstwa – Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego (4,40 proc.) oraz z bud¿etu UMK (4,39 proc.).

Wydzia³ Matematyki i Informatyki UMK jest jedyn± instytucj± w województwie kujawsko−pomorskim, kszta³c±c± informatyków na poziomie magisterskim oraz ponadregionalnym o¶rodkiem badañ matematycznych na ¶wiatowym poziomie. Regionalne Studium Edukacji Informatycznej organizuje szkolenia w zakresie technologii informacyjnych. Rada Wydzia³u posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk matematycznych w zakresie matematyki oraz doktora habilitowanego nauk matematycznych w zakresie matematyki. Wydzia³ zatrudnia 90 pracowników, w tym 14 profesorów tytularnych, 14 doktorów habilitowanych, 42 doktorów i 20 magistrów. Prowadzi dwa kierunki studiów: matematykê i informatykê. Na studiach stacjonarnych kszta³ci siê tam 859 osób, na niestacjonarnych – 272 osoby, na studiach doktoranckich 55 i na podyplomowych – 23.

kin
Politechnika Poznañska

Centrum Innowacji Microsoft

1 czerwca Microsoft wraz z Poznañskim Centrum Superkomputerowo−Sieciowym oraz Politechnik± Poznañsk± uruchomi³ w Poznaniu Centrum Innowacji Microsoft, którego celem jest wspieranie innowacyjnych rozwi±zañ i technologii w zakresie bezpieczeñstwa informatycznego i us³ug outsourcingowych. Partnerem technologicznym Centrum jest firma Intel, która zadba o najnowocze¶niejszy sprzêt.

Centra innowacji Microsoft na ¶wiecie pe³ni± rolê o¶rodków wspó³pracy w dziedzinie badañ naukowych, technologii oraz rozwi±zañ informatycznych pomiêdzy instytucjami rz±dowymi, uczelniami i przedsiêbiorstwami w celu przyspieszonego zastosowania nowoczesnych technologii. W projektach tych uczestnicz± naukowcy, przedsiêbiorcy, programi¶ci, specjali¶ci IT, studenci oraz samorz±dy lokalne.

Poznañskie Centrum Innowacji Microsoft bêdzie prowadzi³o doradztwo dla szkó³ wy¿szych, jednostek samorz±dowych, s³u¿by zdrowia oraz ma³ych i ¶rednich przedsiêbiorstw w zakresie wprowadzania nowych technologii, bezpieczeñstwa informatycznego i tworzenia specjalistycznych aplikacji. Ponadto Centrum bêdzie oferowa³o szko³om wy¿szym us³ugê hostowania aplikacji, z mo¿liwo¶ci± wykorzystania i zdalnego ich udostêpniania do zajêæ dydaktycznych.

Dotychczasowa dzia³alno¶æ centrów innowacji Microsoft na ¶wiecie pokaza³a, ¿e jako swoiste inkubatory technologiczne, o¶rodki te pozytywnie wp³ywaj± na zwiêkszenie konkurencyjno¶ci lokalnej gospodarki poprzez inwestycje w kapita³ ludzki, u³atwianie dostêpu do wiedzy i technologii oraz zacie¶nianie wspó³pracy miêdzy nauk± a biznesem.

– Otwierane w Poznaniu Centrum Innowacji firmy Microsoft jest przyk³adem ¶cis³ej wspó³pracy nauki z biznesem. Bêdzie ono wykorzystywaæ osi±gniêcia naukowe i dydaktyczne Politechniki Poznañskiej oraz badawczo−rozwojowe Poznañskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego. Jest to szansa dla Poznania i Wielkopolski – podkre¶li³ prof. Jan Wêglarz, pe³nomocnik dyrektora IChB PAN ds. Poznañskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego.

Microsoft Corporation inwestuje ok. 20 proc. swoich przychodów w badania i rozwój. Stosuje strategiê d³ugoterminow± – inwestuje nie tylko w rozwój produktów, ale tak¿e w dziedziny bardziej ogólne, takie, jak badania podstawowe i stosowane obejmuj±ce wszystkie dziedziny informatyki i in¿ynierii oprogramowania.

Zbigniew Krzewiñski
Politechnika £ódzka

Nowoczesne laboratorium

22 maja w budynku Wydzia³u Biotechnologii i Nauk o ¯ywno¶ci otwarto zmodernizowan± halê technologiczn±. Zmiany przestrzenne to g³ównie przekszta³cenie sufitu perforowanego w starej, praktycznie jednopoziomowej hali w pod³ogê nowego piêtra. Dziêki temu uzyskano dodatkow± powierzchniê, na której powstaje nowoczesne laboratorium biotechnologiczne o charakterze edukacyjno−badawczym. W czê¶ci hali ustawiono bioreaktory oraz urz±dzenia do wyodrêbniania i oczyszczania produktów biosyntez. Bioreaktory stanowi±ce wyposa¿enie hali pozwalaj± na prowadzenie procesów w skali od kilkudziesiêciu mililitrów do ok. 150 litrów. W wiêkszo¶ci s± one skomputeryzowane.

Druga czê¶æ hali zosta³a przeznaczona na zbudowan± pilota¿ow± liniê technologiczn±, przeznaczon± do wytwarzania celulozy bakteryjnej, ze szczególnym uwzglêdnieniem produkcji celulozowego materia³u opatrunkowego. Jest on bioproduktem w tzw. grupie opatrunków „nowej generacji”, znajduj±cym zastosowanie do leczenia ran pooparzeniowych i troficznych. Od dwóch lat prowadzone s± zaawansowane badania kliniczne, przynosz±ce bardzo dobre efekty leczenia. Ponadto celuloza bakteryjna znajduje szereg innych zastosowañ, zarówno w medycynie, jak i w przemy¶le spo¿ywczym, papierniczym, kosmetycznym. Tworzona linia pilota¿owa i przeprowadzone badania pozwol± na test urz±dzeñ i projekt linii przemys³owej do otrzymywania bardzo oczekiwanego produktu.

Hala zosta³a wyposa¿ona w nowoczesny system wentylacji (m.in. filtry absolutne klasy „S”), odpowiadaj±cy najnowszym standardom.

Modernizacja hali by³a mo¿liwa dziêki znacznemu wsparciu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu MILAB oraz zaanga¿owaniu ¶rodków w³asnych. Natomiast wyposa¿enie w niezbêdn± aparaturê odbywa siê dziêki zamawianemu projektowi badawczemu, przyznanemu przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji w roku 2004 oraz bud¿etowej dotacji inwestycyjnej na zakup aparatury.

Bogus³awa Pankiewicz
Andrzej Jakubowski
Uniwersytet Warszawski

Student z pomys³em

5 czerwca w Sali Z³otej Pa³acu Kazimierzowskiego wrêczono nagrody finalistom czwartej edycji konkursu „Student z pomys³em. Pre−Inkubator Przedsiêbiorczo¶ci Akademickiej”, zorganizowanego przez Uniwersytecki O¶rodek Transferu Technologii UW. G³ówna nagroda w wysoko¶ci 10 tys. z³, ufundowana przez Warszawski Park Technologiczny zosta³a przyznana zespo³owi Sourcerers za analizê biznesow± SMILE:). SMILE to akronim misji przysz³ej firmy: Spectrometers Made IncredibiLy Easy (w przysz³o¶ci Science Made IncredibiLy Easy). Nagrodzeni: Ewa Gasperowicz – studentka SGH, Bartosz Chmura – doktorant Instytutu Fizyki PAN oraz Piotr Skibiñski – absolwent fizyki w UKSW, a obecnie student Wydz. Matematyki UW, mówi±, i¿ chc± sprawiæ, aby spektrofotometry by³y proste w obs³udze i ³atwo dostêpne dla szerokiej rzeszy odbiorców, od naukowców po uczniów szkó³ ¶rednich. Planuj± produkcjê miniaturowego, konfigurowalnego spektrofotometru ¶wiat³owodowego w swojej przysz³ej firmie optoelektronicznej.

Zdobywcami drugiej nagrody w wysoko¶ci 5 tys. z³, ufundowanej przez Fundacjê Edukacji Rynku Kapita³owego, jest zespó³ Kamikaze, tworzony przez studentów UW i PW. Maj± zamiar stworzyæ firmê zajmuj±c± siê prowadzeniem szkoleñ wspomagaj±cych zarz±dzanie takimi problemami, jak: mobbing, molestowanie seksualne czy równouprawnienie kobiet i mê¿czyzn. Oferta szkoleñ bêdzie skierowana do firm, za¶ w przysz³o¶ci przewidziane jest rozszerzenie dzia³alno¶ci o analizê sytuacji panuj±cej w firmie zleceniodawcy, jak równie¿ doradztwo prawne, zwi±zane z dzia³alno¶ci± firmy oraz wdra¿aniem norm unijnych reguluj±cych kwestie równouprawnienia p³ci.

Trzeci± nagrodê w wys. 3 tys. z³, ufundowan± przez prof. Katarzynê Cha³asiñsk±−Macukow, rektor UW, zdoby³ zespó³ „Wymiatacze”, autorzy analizy Zielona Dolina. Czterech panów, na co dzieñ studentów SGH, UW i Szko³y Nauk Spo³ecznych PAN, maj±c na uwadze, i¿ sukces rynkowy mo¿na odnie¶æ jedynie tworz±c produkt lub us³ugê bêd±c± bezpo¶redni± odpowiedzi± na potrzeby rynku, opracowa³o analizê dla przedsiêbiorstwa ¶wiadcz±cego us³ugi hotelowe dla... ro¶lin. Planuj± równie¿ wynajmowanie ro¶lin podczas tradycyjnych ¶wi±t. W przysz³o¶ci chc± ¶wiadczyæ tak¿e inne „zielone us³ugi outsourcingowe” dla firm i osób prywatnych.

Dziêki firmie Comarch laureaci otrzymali profesjonalne oprogramowanie, u³atwiaj±ce kompleksowe zarz±dzanie ma³ym i ¶rednim przedsiêbiorstwem (program CDN Optima, bêd±cy polskim programem klasy ERP).

Nagrodê specjaln± w wysoko¶ci 2 tys. z³, przyznan± przez rektor UW, przyznano zespo³owi, który przygotowa³ analizê biznesow± firmy oferuj±cej mro¿on± ekologiczn± ¿ywno¶æ dla niemowl±t.

Igor Sulich
Pi±ta edycja konkursu „Student z pomys³em. Pre−Inkubator Przedsiêbiorczo¶ci Akademickiej” rusza jesieni±. Szczegó³owe informacje mo¿na znale¼æ na stronie www.studentzpomyslem.uw.edu.pl.
Politechnika Koszaliñska

Przedsiêbiorcza politechnika

Jednym z akcjonariuszy spó³ki wydawniczej PerMedia S.A. zosta³a Politechnika Koszaliñska. PerMedia S.A. w kwietniu br. rozpoczê³a wydawanie nowej lokalnej gazety codziennej „Miasto”. Decyzjê o wej¶ciu w sk³ad spó³ki podj±³ senat na podstawie artyku³ów 7 i 62 ust. 2 punkt 3b Prawa o szkolnictwie wy¿szym i statutu uczelni. W pracach nad powo³aniem spó³ki i powstaniem wydawnictwa brali udzia³ pracownicy politechniki. Dziennik ukazuje siê w nak³adzie 7 tys. egzemplarzy i jak na razie nie¼le radzi sobie na rynku, konkuruj±c z ukazuj±cymi siê dotychczas gazetami lokalnymi, których jednym z wydawców jest np. norweska Orkla.

Jeden z koszaliñskich pos³ów z³o¿y³ w ówczesnym Ministerstwie Edukacji i Nauki, niebezinteresown± jak siê zdaje, interpelacjê z zapytaniem, czy uczelnia publiczna mo¿e prowadziæ komercyjn± dzia³alno¶æ gospodarcz±, niezwi±zan± z dzia³alno¶ci± naukow± i dydaktyczn±. W odpowiedzi z upowa¿nienia ministra Zdzis³aw Hensel, podsekretarz stanu, napisa³, ¿e zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wy¿szym – uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swego dzia³ania. Wyrazem tej autonomii, przyznanej uczelniom przez ustawodawcê, jest m.in. art. 7, który stwierdza, ¿e uczelnia mo¿e prowadziæ wyodrêbnion± dzia³alno¶æ gospodarcz±. Jej podjêcie jest jednak obwarowane pewnymi warunkami – np. musi byæ ona wyodrêbniona organizacyjnie i finansowo.

– Zak³adane zyski bêdê przeznaczane na dofinansowanie dzia³alno¶ci dydaktycznej uczelni, a w szczególno¶ci na wydawanie pozycji naukowych i dydaktycznych – mówi prof. Tomasz Krzy¿yñski, rektor PKosz. Spó³ka zamierza w przysz³o¶ci rozszerzyæ sw± dzia³alno¶æ na wydawanie ró¿norodnych pozycji ksi±¿kowych.

Nowa ustawa i taka jej interpretacja otwiera przed uczelniami szerokie pole dzia³ania. Oby tylko kroki czynione na tym polu by³y roztropne.

(as)
VI Dni Tischnerowskie

Piêkno w jaskini filozofów

W dniach 10−13 maja odby³y siê VI Dni Tischnerowskie, zorganizowane przez wydawnictwo Znak przy wspó³pracy UJ, PAT oraz PWST.

Laureatami Nagrody im. ks. Józefa Tischnera zostali w tym roku: w kategorii pisarstwa religijnego lub filozoficznego, stanowi±cego kontynuacjê „my¶lenia wed³ug warto¶ci” – prof. Karol Tarnowski, filozof z Uniwersytetu Jagielloñskiego; w kategorii publicystyki na tematy spo³eczne, która uczy Polaków przyjmowaæ „nieszczêsny dar wolno¶ci” – dr Piotr K³odkowski, politolog, adiunkt w Wy¿szej Szkole Informatyki i Zarz±dzania w Rzeszowie; w kategorii inicjatyw duszpasterskich i spo³ecznych wspó³tworz±cych „polski kszta³t dialogu” – Janina Ochojska, za³o¿ycielka Polskiej Akcji Humanitarnej. Laureaci otrzymali statuetki autorstwa Mariana Gromady oraz po 15 tys. z³.

Prof. Tarnowskiego nagrodzono za ksi±¿kê Us³yszeæ niewidzialne. Zarys filozofii wiary, „która jest imponuj±cym dowodem na to, ¿e wiara nie tylko szuka rozumienia, ale je znajduje”. Autor rozja¶nia pierwotne pojêcie prazaufania, wiary w przyrodzone dobro ¶wiata, otwieraj±c przestrzeñ spotkania ludzi wierz±cych i poszukuj±cych. Dr. K³odkowskiego uhonorowano za pracê O pêkniêciu wewn±trz cywilizacji (jego praca habilitacyjna). Opisuj±c dramatyczne dzieje Wschodu, autor uczy rozumienia cywilizacji islamu i hinduizmu.

Stypendium im. ks. J. Tischnera, uprawniaj±ce do pó³rocznego sta¿u w Instytucie Nauk o Cz³owieku w Wiedniu, przyznano Annie Czuchry, która przygotowuje pracê nt. religii i postawy obywatelskiej w liberalnym porz±dku politycznym.

Dni Tischnerowskie to przede wszystkim refleksja nad my¶l± znakomitego filozofa. W cyklu Colloquia Tischneriana o dwuznaczno¶ci szczê¶cia mówi³ prof. Robert Spaemann. W Jaskini filozofów, po¶wiêconej dyskusji o dobru i piêknie, obok ju¿ wspomnianego uczestniczyli te¿ profesorowie: Jerzy Jarzêbski (literaturoznawca z UJ), Krzysztof Michalski (historyk filozofii z UW) i W³adys³aw Stró¿ewski (filozof z UJ). Ksiê¿a profesorowie Pawe³ Bortkiewicz (teolog z ATK) i Andrzej Szostek (filozof z KUL) oraz profesorowie Joanna Górnicka−Kalinowska (filozofka z UW) i Aleksander Bobko (filozof z PAT) dyskutowali o sumieniu: czy obserwujemy dzi¶ kryzys sumienia, jaki wp³yw ma postmodernizm na nasze sumienia, na ile kryzys sumienia wynika z kondycji duchowej cz³owieka. Filozofowie Tadeusz Gadacz i Andrzej Szahaj oraz o. Jan Andrzej K³oczowski podczas panelu w Instytucie My¶li Józefa Tischnera debatowali o relatywizmie i fundamentalizmie.

Podczas Dni Tischnerowskich odby³y siê te¿ prezentacja filmu Dialog z ks. Tischnerem Krystyny Mokrosiñskiej oraz prawykonanie Muzyki My¶li Jerzego Jamiñskiego. Studenci krakowskiej PWST przedstawili spektakl Prorok Mi³osierdzia – rzecz o ¶w. Siostrze Faustynie w piêtnastu obrazach. Impreza by³a te¿ okazj± do spotkania m³odzie¿y ze szkó³ nosz±cych imiê Józefa Tischnera.

(rat)
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej

Agresja niepe³nosprawnych

Ko³o Naukowe Pedagogiki Terapeutycznej, wraz ze Stowarzyszeniem „Otwarte Drzwi” oraz Instytutem Psychiatrii i Neurologii APS, zorganizowa³o 8 czerwca konferencjê Agresja osób z niepe³nosprawno¶ci± i zaburzeniami psychicznymi w ¶wietle praktyki terapeutycznej.

Dr Beata Marcinkowska stwierdzi³a, ¿e osoba z g³êbok± niepe³nosprawno¶ci± jest w stanie z pomoc± terapeuty osi±gn±æ pewne aspekty autonomii. W trakcie terapii pojawiaj± siê zachowania nietypowe, niepo¿±dane, tzn. ró¿ne formy autoagresji, agresji, p³acz, krzyk itd. „Mam problem” – stwierdza rodzic czy opiekun – „mój podopieczny zachowuje siê dziwnie, przeszkadza innym, nie korzysta z zajêæ”. Jak podkre¶li³a referentka, ten problem dotyczy g³ównie osoby niepe³nosprawnej. Swoje przemówienie zakoñczy³a apelem: – Terapeuto, akceptuj osobê, nawet je¶li jej zachowania nie akceptujesz.

Urszula Ga³ka z Fundacji SYNAPSIS przedstawi³a biologiczne, psychiczne i spo³eczne czynniki wystêpowania agresji u osób z autyzmem. By skutecznie wspieraæ w rozwoju osobê z autyzmem, nale¿y akceptowaæ j± i szanowaæ jej godno¶æ. Nale¿y stosowaæ metody pozytywne, nieawersyjne. Postuluje siê wyeliminowanie, w miarê mo¿liwo¶ci, leków s³u¿±cych kontrolowaniu zachowania. Chodzi o to, by podopieczny w³asnymi si³ami potrafi³ zapanowaæ nad reakcjami emocjonalnymi.

Kolejne wyst±pienia dotyczy³y rozwi±zania problemów agresji w konkretnych placówkach: na warsztatach terapii zajêciowej w Warszawie i w domu pomocy spo³ecznej w Miêdzylesiu.

Dr Pawe³ Bronowski przedstawi³ czynniki warunkuj±ce agresjê osób psychicznie chorych przebywaj±cych w ca³odobowych oddzia³ach psychiatrycznych. Zwróci³ uwagê na trzy elementy skutecznej prewencji: monitorowanie poziomu agresji, umiejêtno¶æ rozpoznawania symptomów zwiastunowych, trening interweniowania wobec zachowañ agresywnych.

Panel dyskusyjny z udzia³em prof. Adama Fr±czka, rektora APS, prof. Czes³awa Czaba³y, dr hab. Jadwigi Meder oraz Ireny Grzesiuk ze Stowarzyszenia „Otwarte Drzwi” ukaza³ potrzebê ujêcia w jedno opracowanie wszystkich sposobów radzenia sobie z agresj± niepe³nosprawnych.

W ramach konferencji odby³y siê 3 treningi: CPI (Crisic Prevention Institute), biblioterapia oraz trening Fundacji SYNAPSIS. Warsztaty Proaktywne i reaktywne strategie radzenia sobie z trudnymi zachowaniami osób z autyzmem by³y kontynuacj± wyk³adu U. Ga³ki.

Katarzyna Czekierda

Uniwersytet Marii Curie−Sk³odowskiej w Lublinie

Nano 2006

Istniej±ce od koñca 2003 w Uniwersytecie Marii Curie−Sk³odowskiej w Lublinie interdyscyplinarne Centrum Nanotechnologii zorganizowa³o 8 czerwca, wspólnie z Oddzia³em Lubelskim Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Sympozjum Nanotechnologii – Nano 2006. W spotkaniu uczestniczyli fizycy, chemicy i biolodzy, którzy zaprezentowali wyniki prac lubelskich naukowców.

Tematyka wyk³adów by³a zró¿nicowana: od centrum reakcji w komórkach organizmów ¿ywych, poprzez polimery z odciskiem molekularnym, modyfikowane zeolity i mezoporowate uporz±dkowane struktury krzemionkowe, po kwantowe uk³ady elektroniczne. Mówiono o metodach otrzymywania i badania studni, drutów i kropek kwantowych oraz klastrów metalicznych, a tak¿e o kwantowych zjawiskach interferencji w przestrzeni i czasie, stanach spl±tanych i nadciek³o¶ci spu³apkowanych atomów.

Nanotechnologia to, w pierwszej kolejno¶ci, otrzymywanie odpowiednich uk³adów i dlatego sporo miejsca po¶wiêcono stosowanym w Lublinie metodom otrzymywania i charakteryzacji nanostruktur. Przedstawiono metody chemiczne uzyskiwania implantowanych polimerów i mezoporowatych krzemionek o ¶rednicy porów od oko³o 1 do 20 nanometrów (jeden nanometr to jedna miliardowa czê¶æ metra) i d³ugo¶ci do kilku mikrometrów, metodê implantacji jonów i termicznej aktywacji prowadz±c± do uzyskania pó³przewodnikowych nanokryszta³ów Si i Ge o rozmiarach od 4 do 8 nm, a tak¿e metodê napylania stosowan± do wytwarzania nanodrutów metalicznych na „wicynalnych” powierzchniach krzemu. Oprócz fascynuj±cych w³a¶ciwo¶ci fizycznych i chemicznych wiele z badanych struktur posiada interesuj±ce zastosowania w biologii, medycynie i ochronie ¶rodowiska.

O¶rodek w Lublinie znany jest z do¶wiadczalnych i teoretycznych badañ studni, drutów i kropek kwantowych. Jednym z podstawowych narzêdzi jest skaningowy mikroskop tunelowy, pozwalaj±cy „ogl±daæ” nanostruktury z rozdzielczo¶ci± atomow±. Du¿e zainteresowanie zebranych wzbudzi³ pokaz dzia³ania przeno¶nego skaningowego mikroskopu tunelowego. W szeregu wyk³adów omawiano oryginalne wyniki badañ struktur nanoskopowych. Szczególnie intensywnie badane s± jednowymiarowe, metalowe struktury (druty kwantowe) tworz±ce siê na „wicynalnych” powierzchniach krzemu. Dok³adne poznanie strukturalnych i elektrycznych w³a¶ciwo¶ci takich uk³adów znacznie poszerza wiedzê o zjawiskach kwantowych w nich zachodz±cych i jednocze¶nie stanowi wa¿ny krok na drodze do ich praktycznego wykorzystania. W kilku referatach przedstawiono sposoby wytwarzania takich drutów, ich obserwacji przy pomocy skaningowego mikroskopu tunelowego, jak równie¿ zaproponowano modele teoretyczne, t³umacz±ce wiele obserwowanych zale¿no¶ci. Du¿o miejsca po¶wiêcono teoretycznemu opisowi w³a¶ciwo¶ci energetycznych oraz transportu ³adunku i ciep³a przez kropkê kwantow±. Jest to najprostszy i najmniejszy uk³ad pozwalaj±cy kontrolowaæ pojedyncze elektrony. Te tzw. tranzystory jednoelektronowe s± interesuj±ce ze wzglêdu na mo¿liwe zastosowania kropek kwantowych i ich z³o¿onych uk³adów w kwantowym przetwarzaniu informacji.

Ryszard Taranko
Karol Izydor Wysokiñski
(IF i CNT UMCS)

Fot. Mieczys³aw Ja³ochowski

Wicynalna powierzchnia krzemu z ³añcuchami atomów z³ota. Obraz otrzymany za pomoc± skaningowego mikroskopu tunelowego (STM) w Zak³adzie Fizyki Powierzchni i Nanostruktur Instytutu Fizyki UMCS w Lublinie.

Fot. G. Banaszek

Politechnika Opolska

Uczelniana sieæ biblioteczna

Sieæ biblioteczn± Politechniki Opolskiej tworz±: Biblioteka G³ówna, Biblioteka Wydzia³u Mechanicznego, Biblioteka Wydzia³u Budownictwa, Biblioteka Wydzia³u Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii, Biblioteka Wydzia³u Zarz±dzania i In¿ynierii Produkcji oraz Punkt Informacji Normalizacyjnej.

Zbiory biblioteki gromadzone s± od 1962 r. zgodnie z profilem kszta³cenia oraz potrzebami czytelników. Maj± oni do dyspozycji oko³o 460 tys. woluminów ksi±¿ek, czasopism oraz zbiorów specjalnych. Placówka gromadzi 672 tytu³y czasopism polskich oraz 61 tytu³ów czasopism zagranicznych w wersji papierowej i 11 543 w wersji elektronicznej. W 2005 uczelniane biblioteki odwiedzi³o ponad 93 tys. osób, którym udostêpniono 730 tys. pozycji. Wspó³czynnik aktywno¶ci ogó³u zbiorów wyniós³ 164 proc.

Czytelnicy maj± do dyspozycji 246 miejsc w zapewniaj±cych wolny dostêp do zbiorów czytelniach. Mog± na miejscu korzystaæ z czterech samoobs³ugowych kserografów.

Aktualnie w Bibliotece G³ównej wszystkie procesy biblioteczne s± skomputeryzowane. Informacja o zbiorach prezentowana jest poprzez program SOWA. Obecnie baza liczy oko³o 80 tys. opisów bibliograficznych. Istnieje mo¿liwo¶æ bezrewersowego zamawiania ksi±¿ek poprzez modu³ OPAC oraz przez Internet. W 2005 skorzystano z niej ponad 28 tys. razy.

Oprócz informacji o zbiorach, w bibliotecznych katalogach istnieje baza publikacji pracowników PO, bank prac dyplomowych, doktorskich i habilitacyjnych oraz kartoteki zagadnieniowe obejmuj±ce tematykê: organizacja, zarz±dzanie i marketing, Unia Europejska oraz niekonwencjonalne ¼ród³a energii. Biblioteka G³ówna PO wspó³tworzy bazê SYMPO odnotowuj±c± polskie i zagraniczne materia³y konferencyjne gromadzone przez biblioteki naukowe w kraju oraz bazê BAZTECH rejestruj±c± artyku³y z ponad 300 czasopism polskich o profilu technicznym. Placówka uczestniczy w czterech konsorcjach: SPRINGER, ELSEVIER, EBSCO, PROQUEST, w ramach których udostêpnia czytelnikom bazy czasopism elektronicznych. W 2005 pobrano z tych baz ponad 16 tys. artyku³ów. W bibliotekach PO jest 13 stanowisk multimedialnych z dostêpem do Internetu, wyposa¿onych w skanery, drukarki i nagrywarki. Czytelnicy mog± sk³adaæ propozycje do zakupu drog± elektroniczn± lub ze strony www biblioteki.

Biblioteka PO pozyskuje dodatkowe fundusze na sw± dzia³alno¶æ. Bank Zachodni S.A. w Opolu sfinansowa³ wyposa¿enie stanowisk multimedialnych przeznaczonych dla u¿ytkowników czytelni i Oddzia³u Informacji Naukowej. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu „Librarius” przekaza³a ¶rodki na rozbudowê i nowe wyposa¿enie czytelni BG.

Biblioteki PO zatrudniaj± 37 osób, w tym 13 pracowników z wy¿szym wykszta³ceniem bibliotekarskim.

Przewidywana jest nowa lokalizacja Biblioteki G³ównej. Powierzchnia u¿ytkowa wzro¶nie z obecnych 1500 m2 do 4300 m2, a czytelnicy bêd± mieli swobodny dostêp do ca³o¶ci zbiorów.

Halina Szlejf
Janina Kowal
Teresa Glapa
Uniwersytet Warszawski

Archeologia ogrodowa

W dniach 12−14 maja w Instytucie Archeologii UW odby³y siê „Dni Archeologa”, zorganizowane przez Zarz±d Samorz±du Studentów IA UW oraz Stowarzyszenie ARCHEO. W ramach tej imprezy odby³a siê dwudniowa konferencja Podhorce, Wilanów – interdyscyplinarne badania za³o¿eñ rezydencjonalnych, po¶wiêcona dwóm zespo³om pa³acowo−ogrodowym o najwy¿szych warto¶ciach historycznych, artystycznych i krajobrazowych.

Tematyka konferencji wykracza³a poza problematykê stricte archeologiczn±. Specyfika omawianych stanowisk wymaga zastosowania rozmaitych narzêdzi badawczych, dostarczanych przez nauki humanistyczne, przyrodnicze i ¶cis³e. Tadeusz Moryciñski (z−ca dyr. Krajowego O¶rodka Badañ i Dokumentacji Zabytków) przybli¿aj±c problematykê archeologii ogrodowej, podkre¶li³ istotn± rolê tej dyscypliny w badaniach rezydencji. Prof. Zbigniew Bania (Instytut Historii Sztuki UKSW) przedstawi³ program architektoniczno−ideowy pa³acu w Podhorcach (na fot.) na tle rezydencji polskich i europejskich. Prof. Jerzy Mizio³ek (UW) odkry³ przed s³uchaczami tematy zaczerpniête z utworów literackich Owidiusza, które odnale¼æ mo¿emy w rezydencji wilanowskiej. Piotr Szpanowski (Muzeum Pa³ac w Wilanowie) przypomnia³ historiê muzeum i naszkicowa³ perspektywy rozwoju. Pierwsz± czê¶æ obrad zamkn±³ referat Doroty Sikory (KOBiDZ), traktuj±cy o architekturze krajobrazu w kontek¶cie ogrodu wilanowskiego.

W Galerii Muzeum UW eksponowano wystawê Polsko−ukraiñskie badania za³o¿eñ rezydencjonalnych. Podhorce. Du¿e zainteresowanie zwiedzaj±cych wzbudzi³y makiety wykonane przez studentów Politechniki Lwowskiej. Prace pozwoli³y dok³adniej zapoznaæ siê z uk³adem topograficznym i zagospodarowaniem przestrzennym zespo³u podhoreckiego.

Eryk Bunsch (Muzeum Pa³ac w Wilanowie) mówi³ o programie prac konserwatorskich realizowanych na terenie muzeum. Andrzej Jankowski (KOBiDZ) zaprezentowa³ najnowsze wyniki badañ archeologicznych przeprowadzonych w Wilanowie i Podhorcach. Karol Czajkowski i Rafa³ Kamiñski (KOBiDZ) przybli¿yli s³uchaczom zastosowanie cyfrowych metod dokumentacyjnych oraz cyfrowej fotogrametrii naziemnej, stosowanych przy badaniach archeologiczno−architektonicznych. Piotr Jaworski (IA UW) przedstawi³ perspektywy badañ interdyscyplinarnych na terenie zespo³u pa³acowo−ogrodowego w Królikarni.

Drugi dzieñ obrad zdominowali przedstawiciele studenckich kó³ naukowych. Oprócz referatów dotycz±cych g³ównego tematu konferencji, prezentowali wyniki prac, w których mieli okazjê uczestniczyæ.

Piotr Sypczuk
Uniwersytet Szczeciñski

Zmiana nastawienia do staro¶ci

W dniach 9−10 maja w Szczecinie, odby³a siê miêdzynarodowa konferencja naukowa Humanistyka wobec staro¶ci, zorganizowana przez Zak³ad Pedagogiki Spo³ecznej Instytutu Pedagogiki USz., przy wspó³udziale Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego Oddzia³ w Szczecinie. Celem konferencji by³o prze³amywanie niekorzystnego nastawienia wobec staro¶ci, ukazanie mo¿liwo¶ci rozwojowych ostatniego okresu ¿ycia oraz wskazanie najkorzystniejszych sposobów radzenia sobie z problemami starzenia siê i staro¶ci w wymiarze jednostkowym i spo³ecznym.

Dr hab. Jerzy Semków, prof. UW, podkre¶la³ rolê ¶wiadomego kierowania w³asn± staro¶ci±, przejawiaj±cego siê w aktywno¶ci psychospo³ecznej i fizycznej, osobistym rozwoju, samoakceptacji. Dr hab. Anna Kotlarska−Michalska, prof. UAM, rozpatrywa³a staro¶æ jako problem spo³eczny, zwracaj±c uwagê na zjawisko wykluczania ekonomicznego, politycznego i spo³ecznego. Zastanawiaj±c siê, w jaki sposób zapobiegaæ osamotnieniu ludzi starych, Ph Dr Beata Balogová podkre¶la³a rolê profesjonalnej opieki socjalnej. Dr hab. Piotr B³êdowski, prof. SGH, zwróci³ uwagê na konieczno¶æ przygotowania do staro¶ci z punktu widzenia indywidualnego zabezpieczenia, w tym gromadzenia kapita³u. Ludzie starzy to wa¿ne ¼ród³o wsparcia dla ¶rodowiska – podkre¶la³a Barbara Weigl (Ewangelicka Szko³a Wy¿sza w Berlinie), prezentuj±c programy rozwoju wolontariatu ludzi starszych w Niemczech. Dr hab. Barbara Kromolicka, prof. USz., zwróci³a uwagê na zauwa¿alny, równie¿ i w polskim spo³eczeñstwie, wzrost zainteresowania dzia³alno¶ci± wolontarystyczn± w¶ród seniorów, np. w opiece hospicyjnej. Maj±c na uwadze budowanie bezpiecznej przysz³o¶ci dla wszystkich pokoleñ, ju¿ teraz nale¿y my¶leæ o zawodowej aktywizacji seniorów – podkre¶la³a dr hab. Halina Worach−Kardas, prof. WSHE. Drogi edukacyjne ludzi starszych, na co zwraca³a uwagê prof. Olga Czerniawska, wyznaczaj± jednak ró¿ny stopieñ przygotowania do staro¶ci, co wskazuje na potrzebê indywidualnego podej¶cia do pojawiaj±cych siê wraz z wiekiem problemów.

W trakcie obrad wielokrotnie zwracano uwagê na konieczno¶æ prze³amywania niekorzystnego wizerunku staro¶ci, co mo¿e zachodziæ, zdaniem prof. Marii Czerepaniak−Walczak, w drodze emancypacji staro¶ci, zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i spo³ecznym.

Szczegó³owa problematyka konferencji dotyczy³a zagadnieñ zwi±zanych z filozofi± ¿ycia w staro¶ci, staro¶ci± w kulturach ¶wiata, cz³owiekiem starym w zbiorowo¶ciach spo³ecznych, spo³ecznym wspomaganiem ludzi starych, ¿yciem aktywnym w staro¶ci, opiek± medyczn± w staro¶ci. By³a ona prezentowana przez przedstawicieli z ró¿nych o¶rodków akademickich w kraju i za granic± (W³ochy, Niemcy, S³owacja, Rosja). Imprezy towarzysz±ce konferencji to: wystawa fotografii Oblicza staro¶ci, wystawa prac studentów Staro¶æ w ¿yciu cz³owieka, warsztaty integracyjne Dodaæ ¿ycia do lat, spektakl teatralny W¶cieklica Witkacego, wystawiony przez studentów Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szczecinie.

Beata Bugajska
Uniwersytet Gdañski

Polska odwraca siê od Ba³tyku?

18 maja odby³a siê w Gdyni miêdzynarodowa konferencja naukowa Europa Ba³tycka regionem przysz³o¶ci, zorganizowana przez Katedrê Geografii Rozwoju Regionalnego UG przy wspó³pracy z organizacj± ELEC Polska. Inspiracj± by³a pi±ta rocznica ¶mierci prof. Jerzego Zaleskiego – twórcy pojêcia Europa Ba³tycka.

W panelu politycznym konferencji uczestniczyli: marsza³ek Senatu RP, parlamentarzy¶ci i europarlamentarzy¶ci, ambasadorowie krajów ba³tyckich, naukowcy i biznesmeni. W 1991 r. na scenie europejskiej pojawi³ siê ba³tycki uk³ad miêdzynarodowej kooperacji. W ci±gu kilkunastu lat kraje po³o¿one wokó³ Ba³tyku wytworzy³y gêst± sieæ powi±zañ, instytucji i programów rz±dowych, samorz±dowych i organizacji pozarz±dowych. Te nowe struktury, pomimo ¿e maj± charakter i formy wczesnointegracyjne, zacie¶niaj± zwi±zki pomiêdzy podmiotami tworz±cymi Europê Ba³tyck±.

W panelu naukowym konferencji stwierdzono, ¿e istnieje wiele uzasadnieñ tezy, i¿ obserwowane obecnie tendencje maj± charakter rozwojowy i utrwal± siê w przysz³o¶ci. Blisko¶æ geograficzna czyni rynki krajów nadba³tyckich szczególnie atrakcyjnymi. Bardzo wa¿ne s± te¿ mocno zakorzenione w historii zwi±zki kulturowe, polityczne i gospodarcze pomiêdzy krajami le¿±cymi nad Ba³tykiem.

Region Ba³tyku powinien byæ dla Polski jednym z podstawowych obszarów wspó³pracy miêdzynarodowej. Politycznie i gospodarczo nie wolno nam siê od tego morza odsuwaæ. ¯e tak siê dzieje, ¶wiadcz± niektóre wska¼niki makroekonomiczne przedstawione na konferencji. Tylko wiêksza aktywno¶æ Polski w regionie ba³tyckim mo¿e wzmocniæ jej pozycjê.

Polska polityka zagraniczna i szeroko rozumiana racja stanu ka¿± rozwa¿yæ region Ba³tyku jako kierunek bardziej strategiczny w naszej polityce zagranicznej ni¿ dotychczas. Winien on wyra¼niej wspó³istnieæ obok innych kierunków naszej aktywno¶ci na arenie miêdzynarodowej. Solidne wiêzi z krajami ba³tyckimi mog± mieæ pozytywny wp³yw tak¿e na bezpieczeñstwo kraju.

Renata Anisiewicz
Uniwersytet ¦l±ski w Katowicach

Moralno¶æ w Internecie?

Nowe technologie uprzyjemniaj± nam codzienno¶æ, ale jednocze¶nie nios± zagro¿enia dla wiêzi miêdzyludzkich, zmieniaj± strukturê spo³eczn±, gospodarkê, kulturê. Naukowcy z Polski i Niemiec postanowili przyjrzeæ siê bli¿ej zachodz±cym procesom. Jak bardzo zmieni siê nasze ¿ycie w ci±gu 10 lat? Jak bêdziemy mieszkaæ, bawiæ siê, pracowaæ? Na te i inne pytania odpowiadali uczestnicy miêdzynarodowej konferencji Wizje spo³eczeñstwa informacyjnego 2016, która odbywa³a siê w dniach 7−9 czerwca w Uniwersytecie ¦l±skim w Katowicach. Obrady by³y ostatnim punktem obchodów Roku Polsko−Niemieckiego 2005/06.

– Technologie informacyjne i telekomunikacyjne sk³aniaj± do pytania: jak tendencje globalizacyjne ucywilizowaæ oraz wykorzystaæ dobra racjonalnie i sprawiedliwie? Uniwersytet ¦l±ski, wspólnie z Politechnik± ¦l±sk± i G³ównym Instytutem Górnictwa, chce promowaæ badania nad nowoczesnymi technologiami czystej energii – podkre¶la³ prof. Wies³aw Bany¶, prorektor U¦ ds. nauki i informatyzacji.

W Niemczech rok 2006 obchodzony jest jako rok informatyki i jej ró¿norodnych zastosowañ. Potrzebna jest interdyscyplinarna platforma dialogu nauki i spo³eczeñstwa.

– Nowe technologie napêdzaj± gospodarkê i powstawanie nowych miejsc pracy. Sporo jednak problemów takich, jak na przyk³ad dostêp do informacji, bezpieczeñstwo danych, wielojêzyczno¶æ czy prawa w³asno¶ci, które wymagaj± wspó³pracy. Dzi¶ mamy szanse mówiæ o tym ponad granicami – powiedzia³a Erika Rost z Ministerstwa Edukacji i Badañ Naukowych w Niemczech.

Sesja referatowa pierwszego dnia konferencji by³a wprowadzeniem do dyskusji w sekcjach problemowych: praca – gospodarka, demografia – starzenie siê spo³eczeñstw, kultura – sztuka. Studenci stawiali wa¿ne pytania, np.: czy zasady moralne funkcjonuj± w Internecie, czy jest w nim miejsce na wysok± kulturê?

– Dyskusje by³y wielow±tkowe. Po dwóch dniach obrad mo¿na by³o odnie¶æ wra¿enie, ¿e nikt nie potrafi przewidzieæ, co wyniknie z zachodz±cych przemian i dok±d zmierza spo³eczeñstwo informacyjne – powiedzia³ prof. Andrzej Kiepas, kierownik Miêdzynarodowego Centrum Zrównowa¿onego Rozwoju i Spo³eczeñstwa Informacyjnego przy U¦.

Katowicka konferencja (z udzia³em studentów z Niemiec i Polski) by³a wspólnym przedsiêwziêciem organizacyjnym Miêdzynarodowego Centrum Zrównowa¿onego Rozwoju i Spo³eczeñstwa Informacyjnego (CRI) przy U¦ oraz FhG−ALI – Centrum Wdro¿eniowego Instytutu Fraunhofera dla Planowania Systemów Logistycznych i Informatycznych w Cottbus, Niemcy. Uczestniczyli w niej tak¿e naukowcy z Austrii i Czech.

Polskie Towarzystwo Badania Gier

Badacze gier

Polskie Towarzystwo Badania Gier to pierwsze naukowe towarzystwo ludologiczne w Polsce. Skupia naukowców i studentów z najwiêkszych o¶rodków akademickich w Polsce, którzy zajmuj± siê szeroko pojêt± problematyk± gier – zw³aszcza RPG i gier komputerowych. Jego celem jest popularyzowanie i rozwijanie wiedzy o grach, zarówno w ujêciu teoretycznym (interdyscyplinarnie i od strony nauk szczegó³owych), jak i praktycznym (tworzenie i rozpowszechnianie gier, zastosowania dydaktyczne). PTBG ma ambicjê, aby to jego cz³onkowie dokonywali warto¶ciowych ustaleñ naukowych oraz nowatorskich rozwi±zañ praktycznych. We w³adzach towarzystwa zasiadaj± g³ównie m³odzi naukowcy. Oni te¿ stanowi± wiêkszo¶æ jego cz³onków.

Towarzystwo organizuje – samodzielnie i we wspó³pracy z instytucjami naukowymi – spotkania i panele naukowe oraz inne imprezy zwi±zane z badaniem gier. Ma zamiar upowszechniaæ i wydawaæ powstaj±ce w Polsce ludologiczne prace naukowe. Propaguje ideê gier jako formy twórczego wykorzystania czasu, zamierza przedk³adaæ w³adzom o¶wiatowym wnioski dotycz±ce zastosowania gier w dydaktyce oraz wzbudzaæ zainteresowanie nimi, m.in. za po¶rednictwem Internetu. Towarzystwo bêdzie równie¿ zajmowaæ stanowisko w sprawach publicznych dotycz±cych gier. Planowana jest wspó³praca z towarzystwami naukowymi i pokrewnymi instytucjami w kraju i za granic±.

Jesieni± 2005 r., wspólnie z Instytutem Lingwistyki Stosowanej UAM, PTBG zorganizowa³o miêdzynarodow± konferencjê naukow± Kulturotwórcza funkcja gier. Gra jako medium, tekst i rytua³ (szczegó³y na stronie www.gry.konferencja.org). W pierwszym dniu konferencji odby³o siê Walne Zebranie PTBG, podczas którego wybrano Zarz±d G³ówny oraz zatwierdzono powstanie poznañskiego Ko³a PTBG przy ILS UAM. W ramach towarzystwa dzia³a te¿ warszawskie Ko³o PTBG przy Wydziale Pedagogiki UW. Wobec ogromnego powodzenia pierwszej edycji imprezy, zaplanowano ju¿ kolejne spotkanie.

Augustyn Surdyk
Uniwersytet ¦l±ski

Socjologiczny fenomen

W maju zakoñczy³ siê 10−dniowy obóz naukowy Borne Sulinowo 2006, w którym uczestniczyli studenci Ko³a Naukowego Socjologii dzia³aj±cego na Wydziale Nauk Spo³ecznych U¦. Opiekê naukow± nad badaniami sprawowali mgr Agata Zygmunt, dr Tomasz Nawrocki i dr Andrzej Górny z Instytutu Socjologii U¦.

Obóz by³ trzecim etapem badañ socjologicznych po¶wiêconych kszta³towaniu siê spo³eczno¶ci miejskiej oraz rozwojowi miasta Borne Sulinowo. Przywrócono je Polsce w 1992 r. po opuszczeniu miasta−garnizonu przez wojska radzieckie. Zasiedlili je przybysze z ró¿nych regionów. Badania tego procesu prowadzili studenci Ko³a Naukowego i doktoranci instytutu w latach 1998 i 2002.

Zagospodarowanie Bornego Sulinowa to unikatowy proces, porównywalny jedynie ze zjawiskami obecnymi w okresie powojennym na ziemiach zachodnich i pó³nocnych. Naukowcy uzyskali mo¿liwo¶æ prze¶ledzenia swoistego socjologicznego fenomenu – tworzenia siê nowej spo³eczno¶ci miejskiej w istniej±cej tkance urbanistycznej. Badacze interesuj± siê powstawaniem nowej spo³eczno¶ci miejskiej poprzez ustalenie przyczyn osiedlenia siê w Bornem Sulinowie, kszta³towanie siê wiêzi spo³ecznej, charakteru stosunków s±siedzkich w mie¶cie. Analizuj± ¿ycie codzienne mieszkañców, adaptowanie przestrzeni miasta do ich w³asnych potrzeb i dostosowywanie siê przybyszów do miejskiej przestrzeni, ich stosunek do tworz±cego siê ³adu urbanistyczno−architektonicznego, funkcjonalnego, spo³ecznego, estetycznego. Istotnym w±tkiem badawczym jest równie¿ perspektywa rozwoju Bornego Sulinowa – kierunki rozwoju, szanse i zagro¿enia zwi±zane z wst±pieniem Polski do UE, funkcjonowanie w³adzy lokalnej i jej ocena przez mieszkañców, postrzeganie podstawowych problemów miasta i gminy. Naukowcy staraj± siê tak¿e ustaliæ zasoby kapita³u spo³ecznego m³odych mieszkañców tej miejscowo¶ci.

(tal)
Politechnika Wroc³awska

Studium Generale

W Politechnice Wroc³awskiej tocz± siê prace nad zmian± programów nauczania. Ich potrzeba wynika z wymogów Systemu Boloñskiego, z przepisów nowego Prawa o szkolnictwie wy¿szym i z potrzeby racjonalizacji procesu dydaktycznego. Dyskusje trwaj± na seminariach organizowanych przez prof. Janusza Szafrana, prorektora PWr. ds. nauczania. Zdaniem prof. W³odzimierza Salejdy z Wydzia³u Podstawowych Problemów Techniki, znanego z zaanga¿owania we wspó³pracê ze szko³ami, „produkty” zreformowanego systemu o¶wiatowego, które trafi³y ju¿ na I rok studiów, potwierdzi³y obawy, ¿e szko³y ponadgimnazjalne nie przygotowuj± dobrze kandydatów na studia techniczne. – Ubogim tre¶ciom programowym z przedmiotów ¶cis³ych odpowiada ma³a liczba godzin z tych dziedzin, zatem nawet najlepszy nauczyciel nie mo¿e wiele zdzia³aæ – ocenia uczony. Fakt, ¿e egzamin z matematyki nie jest obowi±zkowy na nowej maturze zniechêca do nauki tego przedmiotu nawet uzdolnionych uczniów. Kandydaci oceniani s± na podstawie wyników ze ¶wiadectwa maturalnego, tymczasem kandydat z ocen± bardzo dobr± w jednym liceum bywa znacznie gorzej przygotowany ni¿ kandydat „trójkowy” z innej szko³y. Te uwarunkowania powinny decydowaæ o sposobie reformowania programów studiów w uczelniach technicznych.

Prof. Tadeusz Luty, rektor PWr., proponuje stworzenie Studium Generale. Kandydaci byliby przyjmowani na uczelniê, a nie na poszczególne wydzia³y. Pozwoli³oby to zorganizowaæ kursy z przedmiotów ogólnych dostosowane do mo¿liwo¶ci – poziomu wiedzy – grup studentów I roku. Niektóre z nich mia³yby wyra¼nie wyrównuj±cy charakter, tj. pozwoli³yby s³abszym studentom podnie¶æ poziom wiedzy z przedmiotów ogólnych, jak matematyka i fizyka, do stanu wymaganego na studiach technicznych. W ramach Studium Generale odbywa³yby siê tak¿e zajêcia z przedmiotów humanistycznych i ekonomicznych. Dyskutowana jest kwestia w³±czenia w ten program kszta³cenia jêzykowego. Z powodu du¿ej rotacji studentów I roku, obecnie zaczyna siê ono od II roku. Mgr Ma³gorzata Stawska, kieruj±ca Studium Jêzyków Obcych, d±¿y do osi±gniêcia uznawalno¶ci i rozpoznawalno¶ci egzaminów prowadzonych przez uczelniê. Chodzi o to, by certyfikat uzyskany w studium by³ traktowany równie powa¿nie, jak FC, LCCI czy Telc.

Powo³anie nowej struktury kszta³cenia zwi±zane bêdzie ¶ci¶le z wdro¿eniem przez uczelniê Procesu Boloñskiego. Specjalne komisje maj± przygotowaæ wycenê punktow± (ECTS) poszczególnych kursów. Nad ca³o¶ci± przemian czuwa rektorska komisja ds. Procesu Boloñskiego. Przegl±d specjalno¶ci i specjalizacji powinien doprowadziæ do ograniczenia ich liczby i zgrupowania kursów w modu³y dydaktyczne. Byæ mo¿e wdra¿anie nowego programu studiów uda siê rozpocz±æ ju¿ w roku akademickim 2007/08. Realizacji tego przedsiêwziêcia dydaktycznego s³u¿y budowa Zintegrowanego Centrum Studenckiego (na fot.) – inwestycji przeznaczonej wy³±cznie dla studentów, z my¶l± o poprawie warunków nauki i dostosowaniu programów nauczania do wymogów nowego, bardziej efektywnego i ekonomicznego, systemu dydaktycznego.

(rat)

Fot. Jakub Drzazga

Stowarzyszenie Wydawców Szkó³ Wy¿szych

Uczelniane oficyny komercyjne?

Ju¿ od dziewiêciu lat Stowarzyszenie Wydawców Szkó³ Wy¿szych spotyka siê rokrocznie na konferencjach naukowych, aby przedyskutowaæ najwa¿niejsze problemy wydawnictw uczelnianych. W dniach 8−11 maja Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu zorganizowa³o spotkanie w ¦lesinie ko³o Konina.

Najwa¿niejszym tematem obrad by³a propozycja funkcjonowania wydawnictwa szko³y wy¿szej jako jednoosobowej spó³ki uczelni. W zwi±zku z ci±g³ym szukaniem oszczêdno¶ci w wielu polskich uczelniach co jaki¶ czas o¿ywa pomys³ komercjalizacji wydawnictw, które, zdaniem w³adz rektorskich, generuj± zbyt wysokie koszty. W referacie wprowadzaj±cym prof. Antoni Sobczak z poznañskiej AE stara³ siê udowodniæ, ¿e wydawnictwa uczelniane s³u¿± realizacji celów statutowych szkó³ wy¿szych, oceniaj±c je nie mo¿na zatem braæ pod uwagê jedynie ich rentowno¶ci. Publikacja naukowa jest miar± prowadzonych badañ i wizytówk± uczelni. W³adze powinny siê liczyæ z tym, ¿e funkcjonowanie wydawnictwa wymaga nak³adów finansowych. Ksi±¿ka jest czê¶ci± kultury narodowej – podobnie jak nauka i szkolnictwo wy¿sze – a ta przecie¿ nie ma charakteru komercyjnego.

Referat wywo³a³ o¿ywion± dyskusjê, podczas której podawano liczne przyk³ady minimalizowania kosztów i podnoszenia rentowno¶ci dzia³alno¶ci wydawnictw uczelnianych. Uczestnicy konferencji zgodzili siê z tez± prelegenta, i¿ w uczelniach publicznych powstanie wydawnictwa o charakterze komercyjnym mija siê z podstawowym celem, jakim jest wydawanie publikacji naukowych, zazwyczaj niskonak³adowych i trudnych do sprzeda¿y. Henryk Podolski z Uniwersytetu Kardyna³a Stefana Wyszyñskiego zwróci³ siê do obecnego podczas obrad prof. Andrzeja Tretyna, prorektora Uniwersytetu Miko³aja Kopernika, z pro¶b± o zorganizowanie spotkania przedstawicieli w³adz szkó³ wy¿szych z Zarz±dem SWSW. Prorektor UMK obieca³, ¿e poruszy tê kwestiê podczas najbli¿szego ogólnopolskiego spotkania prorektorów uniwersytetów.

Podczas innej sesji debatowano nad osobliwo¶ciami prawa autorskiego oraz wadami i zaletami druku cyfrowego.

Spotkanie wydawców w ¦lesinie by³o te¿ okazj± do podziêkowania prof. A. Sobczakowi za wk³ad w powstanie i rozwój SWSW. Przez wiele lat, jako dyrektor Wydawnictwa AE w Poznaniu, pe³ni³ on ró¿ne funkcje w zarz±dzie stowarzyszenia. To z jego inicjatywy 9 lat temu zosta³a zorganizowana pierwsza konferencja stowarzyszenia w Puszczykowie ko³o Poznania.

Konferencji towarzyszy³a wystawa nowo¶ci oficyn wydawniczych szkó³ wy¿szych w Gimnazjum im. Miko³aja Kopernika w ¦lesinie. Trwa³ym ¶ladem po niej zostan± ksi±¿ki, które wydawcy przekazali w darze miejscowej bibliotece i gimnazjum.

S³awomir Stawny
Mistrzostwa Polski Szkó³ Wy¿szych w Kolarstwie Górskim

B³oto w roli g³ównej

Kiedy w pi±tek 26 maja przyjechali¶my do Przesieki, pogoda wydawa³a siê idealna do ¶cigania siê na rowerach górskich. Objazd 6,5 km pêtli w tempie spacerowym zaj±³ pó³ godziny. Trudno¶æ trasy nie wykracza³a poza umiejêtno¶ci ¶rednio zaawansowanego rowerzysty. W³a¶ciwie tylko pierwsze 1,5 km trasy mo¿na by³o nazwaæ cross country, pozosta³a czê¶æ bardziej przypomina³a szlak niedzielnej wycieczki. Jednak po deszczowej nocy sytuacja zmieni³a siê diametralnie.

W sobotê odby³a siê obligatoryjna czasówka, wed³ug wyników której w niedzielê ustawiano zawodniczki i zawodników na starcie. Do pokonania by³a tylko jedna pêtla. Kiedy ruszy³ start czasówki kobiet, w lesie by³o ju¿ bardzo mokro. Zawodniczki startowa³y co 30 sekund i ka¿da kolejna mia³a coraz bardziej rozje¿d¿one b³oto pod ko³ami. W sumie wystartowa³o 76 zawodniczek, a po nich jeszcze ponad 200 panów. Wyniki czasówki nie by³y niespodziank±. W pierwszych dwudziestkach, zarówno w¶ród pañ, jak i panów, znalaz³y siê niemal wy³±cznie nazwiska znane choæby z takich imprez jak Skoda Auto Grand Prix czy najwiêksze cykle maratonów w Polsce.

W niedzielê odby³ siê wy¶cig g³ówny. Praktycznie dopiero rano przed wy¶cigiem podjêto decyzjê, ¿e kobiety bêd± pokonywa³y dwie pêtle, a panowie trzy. Wy¶cig zosta³ skrócony, poniewa¿ pogoda systematycznie siê pogarsza³a. Ca³± noc pada³ deszcz, a droga bardziej przypomina³a ring zapasów b³otnych ni¿ trasê wy¶cigu kolarskiego. Z pi±tkowej sielanki nie zosta³o nic poza profilem. Dla niektórych taka trasa okaza³a siê zbyt du¿ym wyzwaniem i nie wszystkim uda³o siê j± ukoñczyæ.

Jak na wy¶cig cross country zawody ukoñczy³a bardzo du¿a liczba 74 zawodniczek i 194 zawodników. W¶ród kobiet najlepsza okaza³a siê Karolina Kozela z Politechniki Krakowskiej (53 min 46 s) przed Sylwi± Kapust± z Uniwersytetu Rzeszowskiego (56:23) i Magd± Balan± z Politechniki Rzeszowskiej (56:50). Triumfatorem w¶ród mê¿czyzn zosta³ Piotr Su³ek z Politechniki Opolskiej (1 godz. 7 min 1 s) przed Paw³em Wiendloch± z Politechniki ¦l±skiej (01:07:01) i Tomaszem Le¶nikiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego (01:08:46). Dru¿ynowo w kategorii pañ wygra³a Politechnika Poznañska przed Politechnik± Rzeszowsk± i Krakowsk±, za¶ w kategorii panów – Politechnika ¦l±ska przed Akademi± Górniczo−Hutnicz± i Politechnik± Wroc³awsk±.

Anna Maria W³odarczyk

Fot. Sebastian Liszka

Miêdzynarodowe Targi Ksi±¿ki w Warszawie

Nagroda im. Jerzego Kury³owicza

20 maja, podczas 51. Miêdzynarodowych Targów Ksi±¿ki w Warszawie, wrêczono Nagrodê im. Jerzego Kury³owicza za rok 2005. Laureatem nagrody zosta³ Maciej Hildebrand, t³umacz ksi±¿ki Davida J. Browna Mosty. Trzy tysi±ce lat zmagañ z natur±, opublikowanej przez Wydawnictwo Arkady.

Wyró¿niono te¿ Annê Zatorsk±−Goldstein oraz Paw³a Goldsteina za przek³ad pracy Donalda A. McQuarrie’go Matematyka dla przyrodników i in¿ynierów, opublikowanej przez Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wysoko¶æ Nagrody wynosi 5 tys. z³. Jej fundatorem jest Andrzej Kury³owicz, znany wydawca, syn zmar³ego w pa¼dzierniku 2002 roku wybitnego t³umacza literatury naukowej i popularnonaukowej Jerzego Kury³owicza.

Dr in¿. Maciej Hildebrand jest pracownikiem naukowo−dydaktycznym na Wydziale Budownictwa L±dowego i Wodnego Politechniki Wroc³awskiej w Zak³adzie Mostów i t³umaczem literatury technicznej. Pracê w uczelni ³±czy z aktywno¶ci± zawodow± na budowach du¿ych obiektów mostowych w Polsce, nale¿±c do kadry in¿ynierskiej przedsiêbiorstwa Freyssinet Polska sp. z o.o. Ostatnio pracowa³ przy monta¿u przêse³ nowego mostu przez Wis³ê w P³ocku.

Dr Anna Zatorska−Goldstein pracuje w Instytucie Matematyki Stosowanej i Mechaniki UW. Zajmuje siê teori± operatorów subeliptycznych oraz równaniami ró¿niczkowymi cz±stkowymi. Stypendystka Fundacji Humboldta.

Dr Pawe³ Goldstein pracuje w Instytucie Matematyki UW. Jego specjalno¶ci± jest teoria osobliwo¶ci.

(rat)
Akademia Rolnicza im. H. Ko³³±taja w Krakowie

Dworek w Mydlnikach

4 lipca 1995 za³o¿ono ksiêgi wieczyste dla nieruchomo¶ci w Mydlnikach, w których Akademia Rolnicza im. Hugona Ko³³±taja w Krakowie wpisana zosta³a jako wieczysty u¿ytkownik tej nieruchomo¶ci. Od 1 wrze¶nia 2005 grunty pozostaj±ce w u¿ytkowaniu wieczystym uczelni publicznej sta³y siê jej w³asno¶ci±. W zwi±zku z tym AR zosta³a w³a¶cicielem dworku oraz oko³o 110 ha gruntów w Mydlnikach.

Pierwsza wzmianka o Mydlnikach, w których znajduj± siê tereny i obiekty krakowskiej AR, pochodzi z 1226 r. Osada by³a wówczas w³asno¶ci± zakonu Dominikanów. W XV w. Mydlniki uzyska³y status wsi szlacheckiej. W 1973 zosta³y w³±czone do Krakowa, jako czê¶æ dzielnicy Krowodrza. Dwór w Mydlnikach pochodzi z drugiej po³owy XIX w. W 1903 dwór wraz z przynale¿nym do niego maj±tkiem ziemskim zosta³ wystawiony na sprzeda¿. Zainteresowa³ siê nim prof. Kazimierz Rogoyski, gdy¿ by³o to idealne miejsce do stworzenie tzw. folwarku do¶wiadczalnego, s³u¿±cego praktycznemu kszta³ceniu s³uchaczy Studium Rolniczego UJ.

Mydlniki sta³y siê wzorcowym gospodarstwem prowadz±cym do¶wiadczenia naukowo−rolnicze oraz kszta³cenie s³uchaczy Studium, a pó¼niej Wydzia³u Rolniczego UJ. Gospodarstwo do¶wiadczalne w Mydlnikach samo zarabia³o na swoje utrzymanie, sprzedaj±c ziarno, mleko czy nawozy sztuczne. Bardzo dobrze prowadzone zarówno organizacyjnie, jak i uprawowo znane by³o nawet poza granicami kraju. Dobra opinia w pewnym stopniu przyczyni³a siê do wzrostu frekwencji s³uchaczy Wydzia³u Rolniczego UJ, którzy odbywali tu swoje praktyki i pisali prace dyplomowe. Prowadzone tam pierwsze badania naukowe dotyczy³y takich dziedzin, jak: uprawa roli i ro¶lin, genetyka ro¶lin uprawnych (selekcja i krzy¿owanie), gleboznawstwo oraz in¿ynieria i mechanika rolnicza. W pó¼niejszym czasie dosz³a ekonomia rolnictwa, le¶nictwo (za³o¿ono szkó³kê drzew le¶nych), fizjologia i hodowla zwierz±t czy anatomia porównawcza.

31 sierpnia 1953 nieruchomo¶ci w Mydlnikach przesz³y w zarz±d i u¿ytkowanie Wy¿szej Szko³y Rolniczej (protoplasty obecnej AR), powsta³ej po wy³±czeniu Wydzia³ów Rolniczego i Le¶nego z UJ. Do niedawna na terenie dworku mie¶ci³y siê laboratoria stacji do¶wiadczalnych obecnych wydzia³ów: Rolniczo−Ekonomicznego, Hodowli i Biologii Zwierz±t oraz Agroin¿ynierii.

Po uzyskaniu notarialnego aktu w³asno¶ci AR zdecydowa³o siê na gruntowny remont obiektu w Mydlnikach. Ukoñczono go jeszcze w 2005 r. Dworek przeznaczony bêdzie do celów dydaktycznych oraz na potrzeby nowo utworzonego Centrum Kszta³cenia Ustawicznego. Maj± odbywaæ siê w nim szkolenia, kursy i studia podyplomowe dla kadry in¿ynieryjno−technicznej rolnictwa i gospodarki ¿ywno¶ciowej. Powierzchnia obiektu wynosi 755,08 m2. Znajduj± siê w nim trzy kompleksowo wyposa¿one sale wyk³adowo−konferencyjne, ka¿da na ok. 30−40 osób. Dla uczestników szkoleñ przewidziano w dworku cztery pokoje go¶cinne. Koszt remontu wyniós³ ok. 1,5 mln z³.

Ma³gorzata Przyby³o−Micek
Akademicki Zwi±zek Sportowy

Po lepszy warsztat do Wilkasów

Rokrocznie od 1998 r. Zarz±d G³ówny AZS organizuje konferencje szkoleniowe dla nauczycieli akademickich studiów wychowania fizycznego i sportu.

Na IX konferencjê, która odby³a siê w Centralnym O¶rodki Sportu Akademickiego w Wilkasach k. Gi¿ycka w dniach 12−17 czerwca, przyby³o 105 nauczycieli akademickich z 33 uczelni, w tym szkó³ niepublicznych.

Program metodyczno−dydaktyczny doszkalania nauczycieli obejmowa³ 7 dyscyplin sportu. Prowadz±cymi w poszczególnych grupach byli: dr Barbara Olsza (AWF Katowice) – tenis ziemny, Halina Kunicka (ZWKF Gorzów Wlkp.) – kulturystyka, mgr Jerzy Uzarowicz (szef Studium Doskonalenia i Kszta³cenia Kadr AWF Kraków) – siatkówka, Wojciech Wójcik (kierownik SWFiS AM Wroc³aw) – koszykówka, dr Andrzej ¯urawik (AWF Katowice) – p³ywanie, mgr Ewa Suchanowska (PG) i ¯ywila Brañska (AWF Warszawa) – aerobik sportowy oraz Jan £osakiewicz (UW) i Jaros³aw Wojciechowski (WSZiP Warszawa) – tañce (po raz pierwszy).

Nauczyciele uczestniczyli w zajêciach praktycznych i teoretycznych. Prowadz±cy prezentuj± najnowsze tendencje techniki i taktyki w danej dyscyplinie sportu, interpretacje aktualnych przepisów sêdziowskich, ale przede wszystkim dostosowuj± program do specyfiki prowadzenia zajêæ sportowych ze studentami. Wszystko po to, by nauczyciele, którzy ukoñczyli studia przed laty, mogli uzupe³niæ swoje umiejêtno¶ci i poprawiæ warsztat pracy. Bo, jak twierdzi³ Pierre de Couberin: „W sporcie szybko siê traci to, co siê zyska³o, gdy nad tym nie czuwamy!”

W czasie konferencji odby³o siê spotkanie informacyjne nt. systemu rozgrywek AZS w sporcie powszechnym i najwiêkszej studenckiej imprezy, czyli Mistrzostw Polski Szkó³ Wy¿szych. W maju br. zakoñczy³y siê ostatnie zawody w ramach XXIII edycji MPSzW. Zwyciêzcy zostan± uhonorowani na Centralnej Inauguracji Sportowego Roku Akademickiego 2006/07, która odbêdzie siê 21 pa¼dziernika we Wroc³awiu, a pó¼niej studentów−sportowców i ich trenerów czeka dwuletni cykl zawodów w ramach XXIV edycji mistrzostw.

Halina Hanusz
Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje