Instytut Nauk Spoecznych przy KC PZPR mia by filarem polityki partyjnej, promujcej nauki spoeczne kosztem tradycyjnej humanistyki akademickiej. Powsta poprzez przemianowanie w 1954 roku Instytutu Ksztacenia Kadr Naukowych – nadal formujc partyjnych filozofw, ekonomistw i historykw, a od 1956 roku take pedagogw. We wrzeniu 1957 roku INS przebudowano w Wysz Szko Nauk Spoecznych, nadal usytuowan przy KC PZPR. I jak poprzednie formy – ksztacc kadry dla wszystkich uczelni oraz pracownikw frontu ideologicznego.
W 1958 roku rozbudowano WSNS o Studium Zaoczne, Pracowni Bada Spoecznych oraz Zesp Kultury i Sztuki. Zlokalizowana obok budynku KC uczelnia usytuowana bya oficjalnie w ramach systemu szkolnictwa wyszego – stosowano w niej nazw katedra oraz wydzia (powoano dwa: historyczno−socjologiczny oraz ekonomiczny), wykadowcy uywali tytuw i stopni naukowych. W latach siedemdziesitych realizowano w WSNS za pastwowe pienidze problem „Podstawowe uwarunkowania budownictwa socjalizmu w Polsce Ludowej ze szczeglnym uwzgldnieniem sytuacji kryzysowych” oraz okoo stu tematw pomniejszej rangi – rwnie ideologicznych. Koncepcyjny dorobek WSNS ukazaa Partyjna Narada Nauk Spoecznych i Humanistycznych, zorganizowana w KC, 26 i 27 kwietnia 1973 roku. T drog uzupeniano bardziej neutralne prace II Kongresu Nauki Polskiej. Odnalezienie nauk humanistycznych – widoczne take w wczesnych debatach prasowych – nie oznaczao niczego wicej ni krytyk ideologicznych niedoskonaoci humanistyki.
Kolejna Oglnopolska Partyjna Narada Nauk Spoecznych (depersonalizacja podkrelaa systemowe odniesienia), zorganizowana 7 i 8 grudnia 1984 roku w myl ustale XIII Plenum KC, przyniosa nowe haso – „program socjalistycznej odnowy” nauk spoecznych. Byo to echo stanu wojennego. Po staremu jednak nauki te yy zgodnie z rytmem systemu. Podczas narady Henryk Bednarski, sekretarz KC, stwierdzi, i „polityka wycignitej rki... nie oznacza bynajmniej, abymy – jako partia marksistowska – mogli zaakceptowa zasad pokojowego wspistnienia rnych ideologii i wiatopogldw, rnych metodologii w naukach spoecznych”. W tym samym roku powoano Akademi Nauk Spoecznych – czc WSNS z dziaajcym od 1974 roku Instytutem Podstawowych Problemw Marksizmu−Leninizmu. Jak gosi statut, ANS bya „podstawowym orodkiem myli marksistowskiej w Polsce oraz krajowym centrum ksztacenia i doskonalenia kadr dla nauk spoecznych oraz ksztacenia i doskonalenia kadry dziaaczy spoecznych”. Nikt tych zada oczywicie nie rozdziela.
Jeszcze w WSNS powoano w ramach wydziaw struktury instytutowe. Na wydziaach ANS – Nauk Spoeczno−Politycznych oraz Nauk Spoeczno−Ekonomicznych – dziaao ogem 11 instytutw. Zatrudniano 220 wykadowcw oraz podobn liczb pracownikw pomocniczych. Co roku ksztacono okoo 300 studentw i 50 doktorantw, a zaocznie – dodatkowo ponad 1000 studentw i 180 doktorantw. Moe kilku co wnioso do nauki, reszta j zamiecaa.
Celem perspektywicznym byo uformowanie nowego rodowiska – „naukawego”, skrajnie zideologizowanego – wedug sowieckich schematw cile podporzdkowanego partyjnej centrali. Wadze oczekiway na rozwizanie dylematu, jaki rodziy studia nad marksizmem i empiryczne badania socjalistycznych realiw ycia politycznego, gospodarczego i spoecznego. Jak wyjani realne niedostatki i zachowa czysto idei? Po tych pracach pozostaway kolejne tony naukowej makulatury, dezaktualizowanej dodatkowo w wyniku kolejnych kryzysw politycznych i zmian ekip rzdzcych.
Akademia Nauk Spoecznych upada wraz z systemem wadzy komunistycznej, pozostali jednak rozproszeni po krajowych instytucjach jej absolwenci. Take wykadowcy przetrwali. Okazali si – a dokadniej: ich tytuy profesorskie – cennym nabytkiem w nowo tworzonych uczelniach. Jedn z nich, nim zostaa uniwersytetem, nazwano nawet – oczywicie ciepo i nieformalnie – „Czerwon Akademi”.