W poowie padziernika w uniwersytecie w Innsbrucku odbyo si spotkanie przewodniczcych konferencji rektorw krajw Europy rodkowej. To tradycyjne spotkanie jest wanym forum dyskusyjnym, umoliwiajcym jego uczestnikom lepsze poznanie problemw wystpujcych u ssiadw – podczas pierwszej sesji obrad przewodniczcy kadej delegacji omawia bowiem najwaniejsze problemy wystpujce w szkolnictwie wyszym danego kraju oraz – na tym tle – rol i dowiadczenia konferencji rektorw. Okazuje si, e s sprawy uznane za „palce” przez niemal wszystkich uczestnikw. Tak spraw jest m.in. finansowanie szkolnictwa wyszego w warunkach gwatownego wzrostu liczby studentw, a w tym kontekcie – dowiadczenia zwizane z wprowadzaniem odpatnoci za studia. Wymiana dowiadcze stanowi inspiracj do poszukiwania nowych rozwiza we wasnym kraju, a take do wypracowania wsplnego stanowiska w sprawach, w ktrych cz nas wsplne interesy. Ta wsplnota interesw – oprcz bliskoci geograficznej – wynika take std, e uczestnicy spotkania, z wyjtkiem Austrii, reprezentuj kraje bdce nowymi czonkami Unii Europejskiej bd ubiegajce si o czonkostwo, o mniej wicej porwnywalnych wartociach PKB na mieszkaca. Stwarza to korzystne warunki do budowania rnego rodzaju powiza (sieci) uczelni i podejmowania wsplnych przedsiwzi w sferze ksztacenia i bada naukowych: wymiany studentw i pracownikw, prowadzenia wsplnych programw studiw oraz wsplnych dziaa w zakresie programw ramowych UE.
W spotkaniu w Innsbrucku uczestniczy prof. Georg Winckler, prezydent European University Association (EUA). Bya zatem okazja do dyskusji bardziej oglnych zagadnie dotyczcych szkolnictwa wyszego w Europie. Przedmiotem obrad byy m.in. nowe propozycje dotyczce European Institute of Technology (EIT) oraz temat, ktry od kilku miesicy jest stale obecny podczas spotka przedstawicieli rodowiska akademickiego w Europie, a ktry mona by zdefiniowa w formie pytania: Czym jest uniwersytet? Co odrnia t instytucj od innych szk wyszych?
Zabierajc gos w dyskusji na temat EIT, staraem si podkreli istotne znaczenie tej inicjatywy dla krajw Europy rodkowej. Kraje te potrzebuj bowiem instytucji, ktra stworzy utalentowanym studentom i modym naukowcom szans realizowania ich ambicji bez potrzeby opuszczania kraju. Uzgodnilimy, e kraje naszego regionu bd podejmowa wsplne dziaania na rzecz popierania takich rozwiza w projekcie EIT, ktre bd suyy realizacji tej idei.
Uczestnicy z ochot przyjli zoon przeze mnie propozycj, aby nastpne spotkanie odbyo si wiosn 2008 r. we Wrocawiu. Bdziemy wic mieli jeszcze jedn okazj promowania naszego szkolnictwa wyszego.
Niemal bezporednio po spotkaniu w Innsbrucku, w Brnie odbya si jesienna konferencja EUA. Tematem obrad bya tym razem rola szk wyszych we wspieraniu rozwoju regionalnego. Miejsce konferencji wybrano nieprzypadkowo – sze uczelni zlokalizowanych w Brnie wywiera istotny, pozytywny wpyw na rozwj regionu Poudniowych Moraw, o czym mwi prof. Petr Fiala, rektor Uniwersytetu im. Masaryka.
Konferencja obejmowaa sesje plenarne oraz dyskusje w grupach roboczych, poprzedzone wystpieniami wprowadzajcymi. Miaem przyjemno prowadzi dyskusj w jednej z takich grup, a take przedstawi wystpienie wprowadzajce do dyskusji w innej grupie. Tematem mojego wystpienia byy rnorodne wsplne inicjatywy wadz samorzdowych oraz rodowiska akademickiego Wrocawia, wspierane przez nasz regionaln konferencj rektorw na rzecz rozwoju miasta i regionu.
Przebieg obrad pokaza, e w wielu przypadkach misja i strategia rozwoju uczelni powinny by oparte na uwarunkowaniach regionalnych. Co wicej, przedstawione na konferencji „studia przypadkw” wskazuj, e waciwe i odpowiednio silne powizania uczelni usytuowanych w danym regionie pozwalaj im „mwi jednym gosem”, co w poczeniu z wytworzeniem odpowiedniej masy krytycznej umoliwia wpywanie na podejmowane przez lokalnych politykw decyzje dotyczce sfery edukacji, nauki i kultury. Wydaje si, e w naszym kraju wsppraca na szczeblu regionalnym, w trjkcie: uczelnie – wadze lokalne – podmioty gospodarcze, nie jest tak dobrze rozwinita, jak w innych krajach. A szkoda, bo wsppraca taka jest korzystna, przede wszystkim dla spoeczestwa. Istotn, pozytywn rol w intensyfikacji tej wsppracy mogyby odegra dziaajce w Polsce regionalne konferencje rektorw.
Na zakoczenie wana sprawa o wymiarze krajowym. 7 listopada w Uniwersytecie Warszawskim odbyo si spotkanie przedstawicieli rodowiska akademickiego z prezesem Rady Ministrw Jarosawem Kaczyskim. Premier wysucha naszych argumentw i uzyskalimy obietnic, e dooy on wszelkich stara, aby w budecie pastwa na 2007 rok znalazo si dodatkowych 350 mln z na szkolnictwo wysze. Przypomnijmy, e s one niezbdnym warunkiem wdroenia prorozwojowego algorytmu finansowania uczelni, opracowanego w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyszego. Kilka dni po tym spotkaniu otrzymalimy od ministra Michaa Seweryskiego do konsultacji projekt rozporzdzenia zawierajcego taki wanie algorytm. Wyglda wic na to, e jest szansa zapocztkowania korzystnych zmian w naszym szkolnictwie wyszym.