7 czerwca 1997 roku rektorzy polskich uczelni akademickich przybyli do Krakowa, gdzie w Collegium Novum Uniwersytetu Jagielloskiego odbyo si zebranie zaoycielskie Konferencji Rektorw Akademickich Szk Polskich. Rozpocz si kolejny rozdzia „dziejw autonomii i samorzdnoci akademickiej w Polsce”. Nazajutrz, na spotkaniu z Ojcem witym w kolegiacie w. Anny, pierwszy przewodniczcy KRASP, rektor UJ prof. Aleksander Koj, przedstawi Jego witobliwoci rektorw−zaoycieli KRASP, akcentujc wyzwania dla wiata nauki i kultury oraz cicy na rodowisku obowizek formowania postaw moralnych i obywatelskich. Wystpienie Jana Pawa II uznaje si powszechnie za wyjtkowe. Wyraajc rado ze spotkania Ojciec wity powiedzia: Wszystkie uczelnie Polski – i te o wielowiekowej tradycji, i te cakiem nowe – jednocz si wok tej najstarszej – Alma Mater Jagiellonica. Przychodz do niej, aby da wyraz swojemu zakorzenieniu w caej historii polskiej nauki, ktra wzia swj pocztek z owej jagielloskiej fundacji sprzed szeciuset lat.
Z takim oto przesaniem z chwalebnych pocztkw naszej Konferencji obchodzilimy w dniach 7−9 czerwca br. w UJ, czyli tam, gdzie rozpoczynalimy nasz drog, jubileusz 10−lecia KRASP.
Jubileusz ten sta si okazj do przypomnienia, e polskie rodowisko akademickie zawsze suyo i nadal suy narodowi poprzez wytrwa obron i pielgnacj autonomii uniwersytetu, ktra pozwala na utrwalanie wartoci dla bytu narodu zasadniczych. O autonomi i wolno bada naukowych naley stale zabiega, a wsplnota akademicka musi ich pilnie strzec. Podkrelamy to w jubileuszowym dokumencie O misji KRASP w zmieniajcym si wiecie, ktry ogosilimy i podpisalimy podczas spotkania.
KRASP powstaa dla zawiadczania o jednoci celw (cho rnorodnoci misji) polskich uczelni akademickich. Std te historia Konferencji wpisana jest w dzieje autonomii uczelni i samorzdnoci akademickiej oraz „porozumie midzyuczelnianych”. Jasno wynika to z tekstu monografii Konferencja Rektorw Akademickich Szk Polskich (1997−2007). Z dziejw autonomii uczelni i samorzdnoci akademickiej w Polsce, opracowanej specjalnie na okoliczno jubileuszu przez dr. Adama Gakowskiego.
Dziesi lat temu powstaa „instytucja”, do dzi jedyna zrzeszajca uczelnie akademickie bez wzgldu na przynaleno resortow, reprezentujca najpeniejsz palet barw akademickich naszego kraju; z pocztku o charakterze „klubu” w najlepszym tego sowa znaczeniu, z czasem torujca sobie drog przez siln organizacj i kierownictwo do coraz wikszej samodzielnoci i spoecznego powaania. Dzi jestemy prawnym podmiotem, z mocy ustawy powoanym do zabierania gosu we wszystkich sprawach dotyczcych rodowiska akademickiego i naukowego, zobligowanym do opiniowania wszystkich dokumentw rzdowych dotyczcych spraw edukacji, nauki i kultury. Wielka to zasuga moich poprzednikw, przewodniczcych KRASP i wspierajcych ich prezydiw oraz rektorw ubiegych kadencji.
rodowisko akademickie stoi przed wanymi wyzwaniami. Poprawa finansowania, stae podnoszenie jakoci nauczania i bada naukowych oraz internacjonalizacja to – wraz z dbaoci o podnoszenie etosu rodowiska, o ktrej mowa w kodeksie Dobre praktyki w szkoach wyszych, ogoszonym z okazji jubileuszu – kierunki prowadzce do „doskonaoci” polskich uniwersytetw, umoliwiajce im skuteczn konkurencj w skali Europy i globu.
rodowisko akademickie z niepokojem przyjmuje koncentracj uwagi wadz pastwa na przeszoci, a nie na sprawach pilnych i wanych, decydujcych o dugofalowym rozwoju kraju. Po raz kolejny zwracamy si do najwyszych wadz pastwowych, politykw i parlamentu o traktowanie spraw edukacji, nauki i kultury z naleyt powag i podniesienie ich do rangi racji stanu. Oczekujemy w tym wzgldzie porozumienia ponad podziaami politycznymi. KRASP nie utosamia si z adn opcj polityczn i trwanie w tej neutralnoci jest nasz si. Nie godzimy si na wstrzsajce polskim spoeczestwem konwulsje politycznych wani i deprecjonowanie rodowisk inteligenckich. Upadajca na naszych oczach kultura spoecznego dyskursu budzi szczeglny niepokj w naszym rodowisku, wyznajcym maksym: Plus ratio quam vis. Po raz kolejny KRASP deklaruje ch twrczego uczestnictwa w przygotowaniu programu rozwoju intelektualnego i kulturowego polskiego spoeczestwa. Przyszo nie jest dana, musimy mie na ni wpyw. Dzi, kiedy z okazji jubileuszu przywoujemy z dum pikne karty z dziejw autonomii i samorzdnoci uniwersytetw, uwiadamiamy sobie zarazem, e rola KRASP jest rwnie odpowiedzialna i nasza dziaalno bdzie w przyszoci oceniana. Oby z uznaniem.
Na zakoczenie, przekazujc wyrazy szacunku i podzikowania wszystkim, ktrzy przyczynili si do tego, e moemy witowa nasz skromny jubileusz, pragn wyrazi gbokie przekonanie, e KRASP bdzie trwaym elementem systemu szkolnictwa wyszego w naszym kraju, „instytucj” autentyczn i niezalen, wymagajcym partnerem organw wadzy publicznej, a jednoczenie – realizujc sw wielk misj ochrony autonomii uniwersytetu i wolnoci akademickiej – pozostanie na co dzie lekarstwem na samotno rektora.