W koñcu pa¼dziernika w Politechnice Wroc³awskiej mia³o miejsce wa¿ne wydarzenie miêdzynarodowe – Konferencja European University Association. Spotkania tego typu obywaj± siê dwa razy w roku i s± tradycyjnie poprzedzane posiedzeniami organów EUA: tym razem by³y to posiedzenia EUA Board, EUA Council oraz EUA General Assembly. Spotkanie rektorów uczelni cz³onkowskich EUA, zorganizowane po raz pierwszy w Polsce (ostatnie podobne wydarzenie w naszym kraju mia³o miejsce w 2000 r., kiedy to Uniwersytet Jagielloñski go¶ci³ uczestników konferencji CRE), stanowi³o zakoñczenie cyklu przedsiêwziêæ zwi±zanych z obchodami jubileuszu 10−lecia KRASP.
W konferencji uczestniczy³o ponad 300 osób z 40 krajów – przede wszystkim rektorzy uczelni cz³onkowskich EUA. W¶ród uczestników by³o ponad 30 osób z Polski, reprezentuj±cych 20 uczelni cz³onkowskich KRASP.
Przedmiotem obrad konferencji, odbywaj±cej siê pod has³em The Governance of European Universities post 2010: Mission Diversity, Autonomy and Accountability, by³o szeroko rozumiane zarz±dzanie w szkolnictwie wy¿szym w warunkach postêpuj±cego w wielu krajach ró¿nicowania uczelni i zmieniaj±cych siê relacji miêdzy uczelniami i instytucjami rz±dowymi. Dyskusja koncentrowa³a siê wokó³ zwi±zków miêdzy autonomi± szkó³ wy¿szych i ich „rozliczalno¶ci±”, tzn. procesem wykazywania przez uczelnie, ¿e przeznaczone na ich finansowanie ¶rodki publiczne s± wydawane w sposób racjonalny i przynosz±cy po¿ytek spo³eczeñstwu. Kwestie autonomii by³y rozpatrywane w kontek¶cie uwarunkowañ prawnych, wewnêtrznych struktur zarz±dzania uczelni±, mo¿liwo¶ci definiowania profilu kszta³cenia i prowadzonych badañ naukowych, swobody dysponowania kierowanymi na uczelniê ¶rodkami publicznymi oraz swobody w zakresie zatrudniania i wynagradzania pracowników. Jako mechanizmy sprzyjaj±ce rozliczaniu siê uczelni z realizacji zadañ wskazywane by³y ró¿ne cia³a zarz±dzaj±ce i doradcze z³o¿one z osób z zewn±trz (rady powiernicze itp.), przejrzyste procedury rozliczania kosztów ró¿nych rodzajów dzia³alno¶ci oraz wewnêtrzne systemy zapewniania jako¶ci. W tym kontek¶cie dyskutowano tak¿e kwestiê wp³ywu rankingów na strategiê zarz±dzania uczelni±.
Jako konkluzjê z obrad mo¿na przyj±æ, ¿e niezbêdne s± spójne rozwi±zania systemowe, zapewniaj±ce odpowiedni± autonomiê, lecz tak¿e wymuszaj±ce akceptowalne spo³ecznie mechanizmy rozliczania siê uczelni z dzia³alno¶ci, przy czym mog± byæ one ró¿ne w ró¿nych krajach. W wyst±pieniu koñcz±cym spotkanie prof. Georg Winckler, prezydent EUA, zapewni³, ¿e EUA podejmie dzia³ania zmierzaj±ce do analizy tego typu systemowych rozwi±zañ w poszczególnych krajach w celu identyfikacji wystêpuj±cych problemów, jak i wskazania pozytywnych przyk³adów, które mog³yby siê staæ wzorem do na¶ladowania dla innych krajów.
Program konferencji obejmowa³ kilka wyst±pieñ przedstawicieli polskiego ¶rodowiska akademickiego. Podczas ceremonii otwarcia konferencji obok prof. Wincklera wyst±pili: gospodarz spotkania – prof. Tadeusz Luty, rektor PWr. i przewodnicz±cy KRASP, oraz prof. Micha³ Seweryñski, minister nauki i szkolnictwa wy¿szego. Jedn± z dwóch prezentacji w sesji plenarnej przedstawi³ prof. Karol Musio³, rektor UJ i wiceprzewodnicz±cy KRASP. W sesji koñcz±cej konferencjê g³ównym prezenterem by³ prof. Jerzy Buzek, cz³onek Parlamentu Europejskiego.
Spotkanie we Wroc³awiu sta³o siê okazj± do promocji KRASP, polskiego szkolnictwa wy¿szego, a tak¿e historii i kultury naszego kraju. W materia³ach konferencji znalaz³ siê przet³umaczony na jêzyk angielski kodeks Dobre praktyki w szko³ach wy¿szych, przyjêty przez Zgromadzenie Plenarne KRASP w kwietniu br. Uczestnicy spotkania otrzymali tak¿e ksi±¿kê Microcosm: Portrait of a Central European City, przedstawiaj±c± historiê Wroc³awia i mieli okazjê podczas uroczystego obiadu wys³uchaæ wyst±pienia autora tego dzie³a, prof. Normana Daviesa.
Oprócz znacz±cego wk³adu do programu konferencji, warto odnotowaæ jeszcze jeden polski akcent. Sukcesem naszego ¶rodowiska akademickiego zakoñczy³y siê przeprowadzone podczas posiedzenia EUA Council wybory do EUA Nominations Committee. W sk³ad tego 5−osobowego cia³a zosta³ wybrany kandydat zg³oszony przez KRASP – prof. Karol Musio³. O wadze tej decyzji mo¿e ¶wiadczyæ to, ¿e nie uzyskali dostatecznego poparcia inni znakomici kandydaci – byli przewodnicz±cy konferencji rektorów Francji i Wielkiej Brytanii. Zadaniem EUA Nominations Committee jest przedstawienie propozycji kandydatów do objêcia funkcji prezydenta EUA oraz cz³onków EUA Board w zbli¿aj±cych siê wyborach w³adz EUA na kolejn± kadencjê. Jest wiêc szansa, ¿e ¶rodowisko polskich rektorów bêdzie mia³o wiêkszy wp³yw na decyzje personalne w EUA.
Nie jest ³atwo oceniaæ konferencjê osobie zaanga¿owanej emocjonalnie w jej przebieg. Rozmawiaj±c z kolegami z ró¿nych krajów, mia³em jednak¿e okazjê us³yszeæ wiele mi³ych s³ów na temat organizacji przedsiêwziêcia. Znalaz³y one tak¿e odzwierciedlenie w li¶cie gratulacyjnym, wystosowanym przez prezydenta EUA do rektora Tadeusza Lutego, okre¶laj±cym spotkanie we Wroc³awiu jako „niezapomniane wydarzenie” i zawieraj±cym inne komplementy sformu³owane na podstawie opinii znajduj±cych siê w ankietach wype³nionych przez uczestników spotkania.