Wspczesnym produktem realizacji rnych strategii umidzynarodowiania szkolnictwa wyszego jest tzw. student globalny. Ten fenomen naszych czasw interesujco przedstawia Bianka Siwiska w monografii Education goes global. Strategie internacjonalizacji szkolnictwa wyszego. Podstaw swoich bada czyni umieszczenie spraw szkolnictwa wyszego w kontekcie procesw internacjonalizacji i globalizacji, procesw wymuszonych przez zmiany polityczno−spoeczne i cywilizacyjne. To wanie presja globalnej konkurencji i globalnego rynku stanowi, zdaniem autorki, kontekst pozwalajcy zrozumie nowe jakoci procesw umidzynarodowiania relacji w przestrzeniach edukacyjnych wiata.
Owe nowe jakoci przekadaj si na wymierne korzyci, zarwno w aspekcie polityczno−kulturowym, jak i – wstydliwie przemilczanym – ekonomicznym. Sprawa dotyczy kulturowej i ideologicznej atrakcyjnoci danego kraju, z ktrego takim wanie potencjaem warto jest si zapozna i, w dobrym sensie tego sowa, konkurowa. Obecno ksztaccych si specjalistw z innych krajw oznacza nie tylko zetknicie si z innym sposobem mylenia, innymi dowiadczeniami i wizjami innych rozwiza. To rwnie oznacza konieczno wdroenia procesw adaptacyjnych, ktrych efektem staje si uatwienie studiowania wedug obowizujcych w danym kraju standardw, a take „przewietrzenie” uczelni nowymi kontaktami midzynarodowymi, podjt now wspprac zagraniczn, uruchomionymi nowymi lektoratami jzyka i kultury innych krajw. To dostosowanie si do nowych potrzeb i wymaga midzynarodowych jest konsekwencj sprawnego dostrzegania potrzeb edukacyjnych wiata.
Nie bez znaczenia pozostaj take aspekty ekonomiczne. Otwarcie si na kandydatw z innych krajw moe istotnie wzbogaci przychody uczelni. Dobrym przykadem jest rynek wschodni i azjatycki. Podejmowanie studiw przez obcokrajowcw moe suy jako impuls gospodarczy i rozwojowy do zbudowania wasnej bazy socjalnej i innych dziaa powikszajcych potencja gospodarczy uczelni. Znakomicie te moe wypeni luki zwizane z niem demograficznym.
Sprawy internacjonalizacji szkolnictwa wyszego w 40 proc. krajw europejskich prowadzone s, wedug danych OECD, czciowo lub gwnie z ekonomicznych przesanek. Zainwestowanie rodkw pastwowych staje si wanym punktem szerszej strategii internacjonalizacji ycia akademickiego. Tymczasem w Polsce kontakty midzynarodowe realizowane s przede wszystkim z inicjatywy samych uczelni, czsto na wasn rk i gwnie w oparciu o nieformalne wizi midzyludzkie, poddawane zmianom czasu. Podpisywane umowy czsto te maj charakter fasadowy i wykorzystywane s do mnoenia zasug przy okazji sprawozda i wizytacji PKA.
Trudno byoby mwi dzi o jakiejkolwiek pastwowej strategii internacjonalizacji szkolnictwa wyszego w Polsce. Realizowanie wymiany osobowej w ramach takich programw, jak np. Socrates – Erasmus, jest wan form otwarcia si na zagraniczny wiat akademicki, ale dalece niewystarczajc. Trudno jest mwi o celowej strategii, jeli, jak dotychczas, brakuje instytucjonalnego zakotwiczenia dziaa promujcych polskie szkolnictwo wysze w wiecie, na wzr np. British Council, Nuffic czy DAAD. Od kilku lat skutecznie problematyk t rozwija i wprowadza do wiadomoci decydentw Fundacja Edukacyjna „Perspektywy”. Bez wtpienia, umocowanie oficjalne takich dziaa daoby wiksz szans na sprawno realizacji przekazu zagranicznego i podejmowane zobowizania.
Brakuje rwnie woli i dziaa resortowych do zajcia si skutecznie, systemowo i dugofalowo omawian problematyk. Wojny polityczne nie sprzyjaj realizacji waciwego nadzoru i kreowania jakiejkolwiek strategii akademickiej. Partykularne interesy uzewntrzniy si ostatnio w projekcie nowelizacji prawa o szkolnictwie wyszym, nie wiadczc dobrze ani o dziaaniach resortu, ani o samym rodowisku uczelni polskich.
Podjta przez Fundacj Edukacyjn „Perspektywy” inicjatywa uruchomienia programu Study in Poland spotkaa si ze zrozumiaym odzewem rodowiska akademickiego. Wysza bowiem naprzeciw spontanicznym dziaaniom poszczeglnych uczelni oczekujcych na budowanie waciwych ram tej dziaalnoci. Kolejna, jesienna konferencja „Perspektyw” miaa charakter roboczy, pokazujc, jak wane s aktualne informacje zwizane z technicznymi sprawami pozyskiwania i obsugi studentw obcokrajowcw (chociaby wany problem uzyskiwania wiz).
Dziaalnoci programu Study in Poland patronuj obydwie konferencje rektorw, do pierwszej grupy szk wspierajcych ten program weszo 14 uczelni pastwowych i 4 prywatne, cho na midzynarodowe targi edukacyjne dotychczas udali si przedstawiciele obydwu sektorw w proporcjach wyrwnanych. wiadczy to o rzeczywistym zapotrzebowaniu na ryche podjcie odpowiedzialnych dziaa, jeli znowu nie mamy by na bliskich koca pozycjach. Dynamika dziaa obu sektorw w podejmowaniu krokw na drodze internacjonalizacji szkolnictwa wyszego w Polsce wiadczy te o archaicznym i nieuzasadnionym dzieleniu naszego szkolnictwa wyszego ze wzgldu na form wasnoci. Mona mie nadziej, e nowe kierownictwo resortu ewentualn istot podziau bdzie wizao z jakoci ksztacenia i skutecznoci organizacyjn, a nie ze rdem pienidzy na funkcjonowanie szkoy.