Jakiego jzyka uywamy w kontaktach ze studentami? Czy co si tu zmienio? Czy to ten sam jzyk, ktrym mwilimy na wykadach i wiczeniach dziesi, dwadziecia lat temu? Czy jest on inny, nasiknity mow, ktra zawadna naszym otoczeniem?
Jzyk publiczny poszarza i zbrzyd. Zaludniaj go formy raco bdne, niestosowne, wulgarne, ujemnie nacechowane. W kadej epoce tak narzekano i jako to byo. Ale byo dokd ucieka: przed jzykiem gazet – do ksiek, przed jzykiem propagandy – na uniwersytet, do teatru, do kocioa...
Celem mediw nie jest ju przede wszystkim dostarczanie informacji, lecz zdobywanie widzw. Std szokowanie jzykiem, mnogo form nacechowanych emocjonalnie, powszechno stereotypu jzykowego, homogenizacji i kiczu. Swada masowego komunikowania, ze swoim upotocznieniem, emocjonalizacj i zabawnoci wesza na uniwersytet. Rozplenienie jzyka medialnego wyrwnuje rnice midzy mow ludzi wyksztaconych i obytych z kultur a jzykiem spoecznoci najgorzej wyksztaconych i najmniej kulturalnych.
No dobrze, ale przecie jzyk ten spenia swoj podstawow funkcj – jest komunikatywny. Czyby? Na poziomie mediw – moe i tak, cho wolelibymy, by mwiono do nas bezbdnie, rzeczowo, mdrzej. Ale na poziomie uniwersytetu to nie wystarcza. Tu potrzeba nie tylko mowy jasno i mocno przekazujcej komunikat, ale take penej gbi i wewntrznych sensw, apelujcej do intelektu i wyobrani, odsyajcej do rzeczywistoci pozaprozaicznej. W jzyku masowej rozrywki obrazkowej, ubogim w treci, pospolitym w formie, trywialnym, nie da si wyrazi wielu kwestii. Potrzebny jest jzyk rozwinity, indywidualny, zmetaforyzowany, wiadomie ksztatowany tak, by pociga umysy, stawa si wzorcem. Dziki takiemu jzykowi mona w peni uczestniczy w kulturze, rozwija si intelektualnie i duchowo, poznawa wiat.
Grzegorz Filip