Nikt ju chyba nie ma wtpliwoci, e wysoko rodkw przyznanych z budetu pastwa na nauk i szkolnictwo wysze stanowi obraz wiatoci wadz rzdzcych w realizowaniu odpowiedzialnoci za los nie tylko obecnych, ale gwnie przyszych pokole Polakw. Pojawiajce si w mediach okruchy sporw midzy resortami, komu pierzyn, a komu poduch, pozwalaj dostrzec, ale nie zrozumie, kolejk ministrw po pienidze na przeycie.
Jednoczenie zalega w wiadomoci sentencja, e ostateczny ksztat budetu stanowi wiadectwo realizacji obietnic przedwyborczych. Z drugiej strony trudno si dziwi, e w tej pogoni za pastwowymi (naszymi wsplnymi) pienidzmi rzadko ktry z ministrw wygrywa konkurencj z satysfakcj. Bo z perspektywy poszczeglnych resortw nie byoby moliwe funkcjonowanie pastwa i obywateli bez ich wanie udziau. A wic, co po bogatym i mdrym obywatelu, gdy ten jest obonie chory, co po zdrowym Polaku, gdy jest bezbronny i niedouczony, co po aktywnym i przedsibiorczym, gdy niszcz go biurokracja i niesprawiedliwo. Tak mona wylicza jeszcze dugo.
Skd wic to zainteresowanie kwestiami budetu, skd chci do dyskusji o oszczdzaniu, by to, co zaoszczdzone, trafio pod waciwy adres, gdy dowiadczenie poucza, e cho atmosfera oywienia przedbudetowego budzi nadzieje, to ostatecznie wychodzi jak zawsze (albo prawie jak zawsze). Nie przysparza si nabywana przez obywateli wiedza o szastaniu budetowymi pienidzmi na gupot, brak kompetencji, bezmylno. Przeliczane przez nas wasne podatki fiskusowe budz sprzeciw wobec takich faktw, a pojawiajce si natychmiast pomysy na lepsze ich wydatkowanie, dolewaj oliwy do ognia.
Przedstawiony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyszego projekt budetu w zakresie szkolnictwa wyszego oraz w czci 38 – Szkolnictwo Wysze do projektu ustawy budetowej na rok 2009 wskazuje na wzrost planowanych nakadw w porwnaniu do roku ubiegego. Zapewne nie jest to budet marze, ale nauczeni pokory i zachowujcy si wedug zasad bezradnoci wyuczonej przyjmujemy ten znak progresu nie tyle w wymiarze kwotowym, ile bardziej aksjologicznym, jako wynik uporu i determinacji wadz resortu w ustanawianiu polityki finansowania nauki i szkolnictwa wyszego jako polityki nadganiania porwnywalnych ze wiatem zalegoci. Troska o inteligentnego Polaka to przecie troska o inteligentnego Europejczyka, a moe nawet inteligentnego obywatela wiata. W tym zakresie z zainteresowaniem przygldamy si planom finansowym zwizanym z internacjonalizacj naszego szkolnictwa wyszego, z sektorem wsppracy midzynarodowej, z prezentacj naszego trudu intelektualnego oraz oferty edukacyjnej na szerszym forum midzynarodowym. Moe naleaoby rozway wiksze obarczenie niektrymi zadaniami zwizanymi z organizacj nauki i edukacji szczebla wyszego innych resortw, ktre wchaniaj kadry przygotowanych specjalistw do realizacji swych zada statutowych? Cigle otwarta pozostaje kwestia gwarancji budetowych w czciowym chocia dofinansowaniu studentw stacjonarnych uczelni niepublicznych. To problem dotykajcy podstawowej sprawiedliwoci spoecznej, wany dla obywatelskiego poczucia suwerennoci wyboru, czasami za koniecznoci, gdy wybr jest niemoliwy.
Konferencja Rektorw Zawodowych Szk Polskich przygotowaa oczekiwane przez resort uwagi do projektu budetu. Zostan one zapewne wczone do oglnej puli uwag, cho na ich spenienie szans maj zapewne tylko najbardziej powszechne i najostrzej artykuowane. Tak czy owak, jest szansa na ewentualn korekt projektu, gdyby w okrelonych kwestiach sprzeciw rodowisk akademickich by powszechny. Temu celowi su konsultacje rodowiskowe, a pniej midzyresortowe, jako forma procedur w spoeczestwie demokratycznym.
wiadomi historycznych ju zaniedba w sferze finansowania nauki i szkolnictwa wyszego cieszymy si z proponowanego zwikszenia nakadw, cho cigle s to kwoty dalece niewystarczajce, by odrobi zalegoci i stan w jednym szeregu z innymi krajami UE. Cigle jest to jeszcze mizeria miosierna z gry opacona, wymuszajca postaw akceptacji trudu mioci tego, co uzyskane i wytrwaej nadziei.