Pocztki dziaalnoci Ossolineum byy trudne. Po rozlokowaniu zbiorw we Lwowie, uruchomiono w 1828 roku czasopismo naukowe. Dopiero po kolejnych piciu latach otwarto czytelni i drukarni. T zamknito w 1834 roku na danie wadz – za druk pieni patriotycznych. Dyrektora zakadu, Konstantego Sotwiskiego, skazano na wizienie. Zakup nowych ksiek zosta poddany cenzurze, czytelni zamknito, zawieszono te publikowanie czasopisma naukowego zakadu. Dopiero w 1847 roku zakoczono rozbudow gmachw. Rozruchy pod wodz Jakuba Szeli przyniosy mier kuratora ekonomicznego Teodora Broniewskiego i dewastacj dbr funduszowych. Po zniesieniu paszczyzny i propinacji w dobrach fundacyjnych przekazano do kasy zakadu fundusz indemnizacyjny w formie depozytu, z ktrego procenty szy na konto corocznych rat na utrzymanie biblioteki. Dochody z ordynacji przeworskiej pojawiy si w bibliotece dopiero w 1893 roku (powoano j w 1868).
O stabilizacji Biblioteki Ossoliskich wiadczyo organizowanie od 1840 roku corocznych publicznych posiedze zakadu, podczas ktrych dyrektor skada sprawozdanie, a ktry z autorw przedstawia odczyt naukowy. W tygodnikach pojawia si dyskusja na temat stopnia realizacji ustawy fundatora biblioteki. W roku 1842 wznowiono publikacj czasopisma naukowego, a po kolejnych czterech latach ukoczono katalog zbiorw ksikowych (abecadowy, kartkowy).
Jerzy ks. Lubomirski, mianowany zastpc kuratora w roku 1847, uzyska zgod wadz na uruchomienie drukarni i litografii. Drog sekwestracji odzyska dochody z dbr fundacyjnych. Rok pniej uruchomi czytelni. Po mierci ojca w 1850 roku Jerzy ks. Lubomirski obj kuratori literack tymczasowo – wadze staray si ograniczy jego kompetencje. Po wymuszonej rezygnacji przekazay kuratori (1851) Maurycemu hr. Dzieduszyckiemu, c.k. sekretarzowi namiestnictwa – jako „rzdowemu zawiadowcy instytucyi”. Oficjalnym zastpc kuratora mianowano go dopiero w 1864 roku. W inauguracyjnym sprawozdaniu Dzieduszycki ujawnia opakany stan zakadu: „wszystkie jego fundusze byy wobec znacznych dugw wyczerpane, a wielkie nalenoci z dbr od kilku lat zalege; drukarnia bya w nieadzie, manipulacja zawikana, gospodarski porzdek i karno dozorowa zachwiane”. Dzieduszycki uporzdkowa sprawy administracyjne, a w 1857 roku zaprowadzi buchalteri podwjn, zatrudni rachmistrza i wydzierawi drukarni. Zmodernizowa te gmach Ossolineum i urzdzi ogrd. Doprowadzi do druku nowe wydanie „Sownika” Lindego i wznowi czasopismo naukowe. Po zniesieniu kurateli rzdowej w 1869 roku ustpi na rzecz Jerzego ks. Lubomirskiego. Ten – jak podaje Wojciech Ktrzyski – „nie burzy tego, co zasta, lecz usun tylko prowizoria”. W 1871 roku wyodrbni pracowni naukow (do tego czasu uczeni pracowali razem z modzie szkoln w czytelni). Podjto w tych latach – w miejsce czasopisma – wydawnictwa rdowe, poczynajc od „Kodeksu dyplomatycznego” benedyktynw z Tyca.
W roku 1870 ks. Lubomirski przenis do zakadu zbiory Muzeum Lubomirskich (medale i monety przekaza ju jego ojciec). Druki i rkopisy wcielono do biblioteki, cho formalnie pozostay na stanie muzeum. Po mierci Lubomirskiego (1872) nowy kurator Kazimierz hr. Krasicki otworzy dla publicznoci muzeum. Zezwoli uczonym wypoycza ksigi i rkopisy do pracy domowej. Przyspieszy prace nad katalogiem realnym, rozpoczte przez stypendystw w roku 1851. W roku 1878 uzyska od wadz przywilej nakadu ksiek polskich do szk ludowych, co dao zakadowi stabilne dochody. Po mierci Krasickiego (1882) kuratorem zosta jego podopieczny, syn Jerzego, Andrzej ks. Lubomirski. Zakad wszed wtedy w epok stabilizacji. Utara si jego nazwa: Zakad Narodowy imienia Ossoliskich. W 1890 roku biblioteka liczya ju 87 530 ksiek (unikatw), 1845 atlasw i map, 3371 rkopisw, 2782 autografy, 992 dyplomy, 79 podobizn i 230 muzykaliw. Pracowni naukow odwiedzio 3335 osb, czytelni – 12 880. W Muzeum Lubomirskich znajdoway si 24 903 ryciny, 790 obrazw, 650 zbroi, 2144 archeologica, 21 468 monet i medali, 808 banknotw, a take 8683 odlewy. Zbiory te badao 468 osb. Takie byy efekty „Ustanowienia familijnego” Jzefa Maksymiliana hr. Ossoliskiego.