Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje





Publikacja Agnieszki Olechnickiej i Adama P³oszaja ciekawie obrazuje osi±gniêcia nauki polskiej w ujêciu przestrzennym.

Nauka w podregionach

Bior±c pod uwagê podzia³ Polski na 39 podregionów (z w³±czonymi du¿ymi miastami) autorzy rysuj± potencja³ publikacyjny, krajow± i miêdzynarodow± wspó³pracê o¶rodków naukowych, specjalizacjê przedmiotow± podregionów. Warto przytoczyæ niektóre wyliczenia, opracowane na podstawie danych z Web of Science za lata 2001−2006.

Aktywno¶æ publikacyjna

Liczba publikacji z co najmniej jedn± afiliacj± polsk± w tym okresie wzros³a i to bardziej ni¿ w wiêkszo¶ci pañstw europejskich. Przed nami s± Hiszpania, Finlandia i Szwajcaria, za nami W³ochy, Wêgry, Szwecja, Niemcy i inne kraje. Na poziomie naszych podregionów aktywno¶æ publikacyjna jest bardzo zró¿nicowana. Za lata 2005−06 dominuje podregion warszawski, który uczestniczy³ w 30 proc. publikacji oraz krakowsko−tarnowski (16 proc.). Nastêpne w kolejno¶ci podregiony to: wroc³awski, poznañski, ³ódzki, centralny ¶l±ski, gdañski i lubelski. Regiony o mniejszym wk³adzie charakteryzowa³y siê za to wiêkszym przyrostem publikacji w latach 2001−06. W ten sposób wyra¼nie poprawi³y swoj± pozycjê podregiony: szczeciñski, bydgoski, ¶wiêtokrzyski, olsztyñski i rzeszowsko−tarnobrzeski. Najwiêkszy spadek udzia³u w publikacjach nast±pi³ w opolskim i bia³ostocko−suwalskim.

Polscy uczeni czê¶ciej wspó³pracuj± z zagranic± ni¿ z o¶rodkami polskimi. Nieco ponad po³owê artyku³ów z lat 2001−06 afiliowano w jednym regionie, 7 proc. to artyku³y napisane we wspó³pracy miêdzy regionami, a 40 proc. powsta³o we wspó³pracy z o¶rodkami zagranicznymi. Przy czym, rzadko siê zdarza wspó³praca dwóch lub wiêcej o¶rodków krajowych z zagranicznym.

Wspó³praca i uzale¿nienia

Wspó³praca z zagranic± jest tym silniejsza, im wiêcej artyku³ów powstaje w danym regionie. W najsilniejszych podregionach: warszawskim, krakowsko−tarnowskim, toruñsko−w³oc³awskim, wroc³awskim, gdañskim i poznañskim przekracza 30 proc. W regionach o mniejszej liczbie publikacji nie przekracza kilkunastu proc. Najwy¿szy udzia³ artyku³ów, które powsta³y bez jakiejkolwiek, krajowej czy zagranicznej, wspó³pracy ma region lubelski (61 proc.).

Powi±zania naukowe miêdzy regionami Polski kszta³tuj± siê ró¿norodnie. Najwiêksze o¶rodki (warszawski, krakowsko−tarnowski) wspó³pracuj± ze wszystkimi, ma³e uzale¿nione s± publikacyjnie od jednego lub kilku podregionów. Od Warszawy uzale¿nione s± województwa podlaskie i ¶wiêtokrzyskie, od Gdañska – s³upskie, od Krakowa – podregion nowos±decki. Barier± bywa geografia. Podregiony poznañski i szczeciñski s³abo wspó³pracuj± ze wschodni± czê¶ci± kraju, a olsztyñski – z po³udniow±.

Najchêtniej z Ameryk±

W latach 2001−06 polskie instytucje opublikowa³y artyku³y wspólnie z o¶rodkami w 131 pañstwach. W roku 2006 najwa¿niejszym partnerem by³y Stany Zjednoczone (25 proc.), dalej Niemcy (23 proc.), kolejno: Francja, Wielka Brytania, W³ochy, Rosja. Polscy naukowcy wol± wspó³pracê z Europ± Zachodni± ni¿ ¦rodkowowschodni±. Z pañstw naszej czê¶ci Europy, poza Rosj± i Niemcami, najwiêkszy udzia³ maj± (2006 r.): Ukraina (5 proc.), Czechy (4,8 proc.), Austria (4,3), S³owacja (2,6). Bardzo niewielka wspó³praca ma miejsce z Litw± i Bia³orusi±.

Kierunki i profile

£atwo siê domy¶liæ, ¿e regiony bydgoski, ¶l±ski, wroc³awski czy szczeciñski ³±czy wspó³praca publikacyjna z Niemcami. Graj± tu rolê wzglêdy historyczne i geograficzne. Ciekawe natomiast, ¿e dla regionów zielonogórskiego i czêstochowskiego g³ównym partnerem jest Francja, a dla opolskiego – Ukraina. Dla regionów Polski pó³nocno−wschodniej najwa¿niejszym partnerem s± USA. 75 proc. wspólnych publikacji Polski z Tajwanem i 50 proc. z Indiami przypada na region krakowsko−tarnowski. Z kolei podregion warszawski anektuje 75 proc. wspó³pracy z Chile. Podregion poznañski jest istotny dla Mo³dawii, ³ódzki dla Rumunii, a wroc³awski dla Ukrainy i RPA. Najbogatsz± wspó³pracê z zagranic± prowadz± nauki przyrodnicze, a najskromniejsz± – rolnicze.

Autorzy okre¶laj± te¿ profile naukowe polskich podregionów. 217 dziedzin wyszczególnionych w Web of Science sprowadzaj± do piêciu szerokich dziedzin: nauki przyrodnicze (zajmuj± 56 proc. polskiej aktywno¶ci publikacyjnej), in¿ynieryjne (22 proc.), medyczne (16 proc.), rolnicze (5 proc.) oraz, jako pi±ta grupa: nauki spo³eczne, artystyczne i humanistyczne, których ³±czna aktywno¶æ publikacyjna wg Web of Science wynosi 1 proc. W ka¿dej z tych dziedzin króluj± podregiony warszawski, krakowsko−tarnowski, wroc³awski, poznañski, ³ódzki i gdañski, ale pewne podregiony wykazuj± w nich relatywn± specjalizacjê po³±czon± ze stosunkowo wysok± liczb± artyku³ów. W naukach przyrodniczych tak± specjalizacjê ujawniaj± podregiony: toruñsko−w³oc³awski, koszaliñski i ¶wiêtokrzyski. W naukach in¿ynieryjnych i technicznych: rzeszowsko−tarnobrzeski, czêstochowski, ³ódzki, centralny ¶l±ski, szczeciñski i opolski. W naukach medycznych: bia³ostocko−suwalski i bydgoski, szczeciñski, ³ódzki i gdañski. A w naukach rolniczych: olsztyñski, szczeciñski, lubelski, bydgoski, ostro³êcko−siedlecki.

Regionalne ujêcie cytowañ polskich artyku³ów oraz poziom impact factor zawieraj±cych je czasopism omówimy w kolejnym numerze.

(fig)
Agnieszka Olechnicka, Adam P³oszaj, Polska nauka w sieci? Przestrzeñ nauki i innowacyjno¶ci. Raport z badañ, wydawca: Agnieszka Olechnicka, Warszawa 2008.
Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje