Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje





Zwiêkszaj±c liczbê studentów o 50 proc. uczelnia otrzyma dotacjê tylko o 6 proc. wy¿sz± w stosunku do roku poprzedniego. Zmniejszaj±c liczbê studentów o 50 proc. otrzyma dotacjê o 6 proc. ni¿sz±. Wtedy, przy znacz±co obni¿onych kosztach kszta³cenia, poprawi swoj± sytuacjê finansow±. W podobny sposób algorytm reaguje na zmianê zatrudnienia w grupie nauczycieli akademickich.

S³abo reaguj±cy algorytm

Henryk Mi³osz

Pod pojêciem reagowania okre¶lam zachowanie siê algorytmu na skutek zmian danych wej¶ciowych. Chodzi tu o sposób reagowania wyniku obliczeñ wzoru dotacji na zmianê takich parametrów, jak: liczba studentów, doktorantów, etatów nauczycieli akademickich i pozosta³ych danych wej¶ciowych, które przyjmowane s± do obliczeñ udzia³u dotacji i−tej uczelni w dotacji ³±cznej.

W artykule przedstawione s± wyniki obliczeñ i symulacji obowi±zuj±cego wzoru podzia³u dotacji dla szkó³ wy¿szych, które, tak¿e na wykresach, pokazuj± relacje pomiêdzy wzrostem danych wej¶ciowych a przyrostem dotacji. W szczególno¶ci zestawienie dynamiki zmian parametrów wej¶ciowych i dynamiki przyrostów dotacji wykazuje niski stopieñ reagowania tego algorytmu.

„Stary” algorytm

Stosowany po 1991 roku algorytm podzia³u dotacji przez kilkana¶cie lat (do 2006 r. w³±cznie) kszta³towa³ udzia³ uczelni publicznych w dostêpie do dotacji bud¿etowej.

Podstawowymi sk³adnikami tego wzoru by³y: udzia³ przeliczeniowej liczby studentów i−tej uczelni (Spi), udzia³ przeliczeniowej liczby nauczycieli akademickich i−tej uczelni (Nai). Sta³a przeniesienia mia³a warto¶æ C = 0,3 (w niektórych latach C = 0,2). Udzia³ przeliczeniowej liczby studentów i−tej uczelni by³ wynikiem przemno¿enia rzeczywistej liczby studentów i−tej uczelni (100 proc. stacjonarnych + 30 proc. niestacjonarnych) przez wska¼nik kosztoch³onno¶ci kszta³cenia na poszczególnych kierunkach studiów i podzielenia przez sumê liczb przeliczeniowych wszystkich uczelni bior±cych udzia³ w podziale dotacji. Natomiast udzia³ przeliczeniowej liczby nauczycieli akademickich i−tej uczelni to suma liczby etatów profesorów ze wspó³czynnikiem 2, doktorów habilitowanych ze wspó³czynnikiem 1,5 i doktorów ze wspó³czynnikiem 1 podzielona przez sumê liczb przeliczeniowych NA wszystkich uczelni.

W poprzednim algorytmie podzia³u dotacji czynnikami decyduj±cymi o wysoko¶ci otrzymanych ¶rodków by³y: liczba studentów i liczba nauczycieli akademickich, ale tylko z tytu³em lub stopniem naukowym. Pominiêcie w obliczeniach pozosta³ych nauczycieli akademickich nie uwzglêdnia³o kosztów zatrudnienia wszystkich nauczycieli akademickich – nie tylko z tytu³ami i stopniami naukowymi. Tak¿e wspó³czynniki przypisane etatom z tytu³ami i stopniami naukowymi nie odzwierciedla³y charakteru kosztowego tego sk³adnika, szczególnie kiedy uwzglêdnimy koszty pracy jednej godziny dydaktycznej, a nie etatu, do którego przypisane s± ró¿nej wysoko¶ci pensum (Henryk Mi³osz, Jerzy Stefaniak, Oddzielny algorytm, „FA” nr 9/2006).

Poprzedni algorytm podzia³u dotacji, w stosunku do obecnie stosowanego, mocniej reagowa³ na zmiany liczby studentów i liczby etatów nauczycieli akademickich. Wp³yw zmian liczby studentów i liczby etatów nauczycieli akademickich dotyczy³ wówczas 70 proc. kwoty dotacji, a obecnie, uwzglêdniaj±c wagi sk³adników i sta³± przeniesienia C = 0,7, tylko 24 proc. dotacji [(0,35 + 0,35 + 0,1)*(1 – 0,7)]. W PWSZ wp³yw zmian liczby studentów i etatów nauczycieli akademickich dotyczy 30 proc. kwoty dotacji.

Byæ mo¿e nale¿y siê zastanowiæ, czy tak znikome reagowanie wzoru podzia³u dotacji na podstawowe parametry procesu kszta³cenia to w³a¶ciwy sposób stymulowania ilo¶ciowego i jako¶ciowego rozwoju uczelni.

„Nowy” algorytm

Wprowadzony od 2007 r. nowy algorytm obliczania udzia³u i−tej uczelni w dotacji przeznaczonej dla publicznego szkolnictwa wy¿szego zosta³ zbudowany z wiêkszej liczby sk³adników. Obecny model matematyczny obliczania udzia³u i−tej uczelni w dotacji ³±cznej sk³ada siê w grupie uczelni akademickich (UA) z 7 cz³onów, a w grupie pañstwowych wy¿szych szkó³ zawodowych (PWSZ) z 4 cz³onów.

Oczekiwania uczelni, ¿e zwiêkszenie liczby studentów lub zatrudnienie dodatkowych profesorów spowoduje natychmiastowy wzrost przyznawanej dotacji, s± niestety bezpodstawne. Przedstawione w dalszej czê¶ci artyku³u wyniki obliczeñ przeprowadzonych symulacji jednoznacznie wskazuj± na s³abe reagowanie wzoru na zmiany danych wej¶ciowych. Udzia³ poszczególnych sk³adników dotacji w uczelniach akademickich (UA) przedstawia wykres 1.

Sta³a przeniesienia z roku poprzedniego – C

Sta³a przeniesienia na poziomie C = 0,7 jest g³ównym „decydentem” podzia³u dotacji. A¿ 70 proc. ¶rodków zale¿nych jest od dotacji uczelnianych z ubieg³ego roku. Mo¿na rozwa¿yæ, czy nie powinien on byæ zdecydowanie ni¿szy lub te¿ za³o¿yæ zmniejszanie siê warto¶ci sta³ej przeniesienia C w kolejnych latach. Oznacza³oby to, ¿e w kolejnych latach rosn±cy wp³yw na podzia³ dotacji bêd± mia³y zmieniaj±ce siê parametry danych wej¶ciowych modelu matematycznego, g³ównie liczba studentów i wielko¶æ zatrudnienia nauczycieli akademickich. W obecnej postaci przyjête we wzorze sk³adniki w niskim stopniu wp³ywaj± na podzia³ dotacji. Np. wska¼nik studencko−doktorancki w 10,5 proc., co oznacza, ¿e zwiêkszaj±c liczbê studentów o 50 proc. uczelnia otrzyma dotacjê tylko o 6 proc. wy¿sz± w stosunku do roku poprzedniego. Je¿eli wszystkie uczelnie zwiêkszy³yby o 50 proc. liczbê studentów dotacja pozostanie na ubieg³orocznym poziomie. Uczelnia zmniejszaj±c liczbê studentów o 50 proc. otrzyma dotacjê o 6 proc. ni¿sz± – przy znacz±co obni¿onych kosztach kszta³cenia poprawi swoj± sytuacjê finansow±. W podobny sposób algorytm reaguje na zmianê zatrudnienia w grupie nauczycieli akademickich.

Ostatnim trzem sk³adnikom wzoru podzia³u dotacji przypisano wagi (Wb = 0,1 Wu = 0,05, Ww = 0,05), które bêd± bra³y udzia³ w 3 proc. lub 1,5 proc. ogólnej kwoty dotacji. Oczywi¶cie, za tymi procentami kryj± siê odpowiednie ¶rodki finansowe, których nie nale¿y pomijaæ. Jednak przyjêcie sta³ej przeniesienia w wysoko¶ci C = 0,7 znacz±co pomniejsza wp³yw obliczanych sk³adników algorytmu.

Jak± rolê we wzorze pe³ni sk³adnik sta³ej przeniesienia C? Czy obecnie obowi±zuj±ca warto¶æ (C = 0,7) jest akceptowana przez wszystkie uczelnie? Czy istnieje mo¿liwo¶æ sprawdzenia, w jakim stopniu „sprawiedliwie” zosta³a podzielona dotacja?

Przeprowadzenie rzeczywistych obliczeñ i analizy porównawczej jest mo¿liwe po wprowadzeniu do przygotowanego przez autora programu danych rzeczywistych. Obliczenie ¶rednich dotacji przypadaj±cych na jednego studenta przeliczeniowego lub na jeden etat przeliczeniowy nauczyciela akademickiego, w poszczególnych uczelniach, pozwoli³oby na przeprowadzenie analizy porównawczej i udzielenie odpowiedzi na postawione wcze¶niej pytania.

Sta³a przeniesienia C = 0,7 „chroni” dotychczasowy, ukszta³towany przez kilkana¶cie lat dzia³ania poprzedniego algorytmu, poziom udzia³ów poszczególnych uczelni w dotacji. W±tpliwo¶ci budziæ mo¿e m.in. to, czy wspó³czynniki kosztoch³onno¶ci kszta³cenia zamieniaj±ce liczbê studentów na przeliczeniow± liczbê studentów oraz wspó³czynniki zamieniaj±ce liczbê etatów nauczycieli akademickich na przeliczeniow± liczbê etatów mia³y realny kosztowy charakter, czy te¿ by³y to wska¼niki przyjête szacunkowo. Byæ mo¿e nieprawid³owo dobrane wska¼niki kosztoch³onno¶ci kszta³cenia, przez kilkunastoletnie ich stosowanie we wzorach podzia³u dotacji, ukszta³towa³y poziomy finansowania poszczególnych uczelni niekoniecznie proporcjonalnie do ponoszonych kosztów. Udzia³y w dotacjach z 2006 roku s± i bêd± nadal podstawowym kryterium podzia³u dotacji. Np. jedna z 65 uczelni poszerzaj±c zakres us³ug dydaktycznych zwiêksza przez 5 kolejnych lat liczbê studentów o 20 proc. zwiêkszy j± do roku bazowego o 248 proc., a dotacja w tym okresie wzro¶nie o 40−58 proc., w zale¿no¶ci od dynamiki wzrostu zatrudnienia etatowych nauczycieli akademickich (godziny ponadwymiarowe i z tytu³u umów cywilnoprawnych s± mniej kosztowne od godzin realizowanych w ramach pensum). Je¿eli zestawimy te wielko¶ci z dynamik± wzrostów kosztów bezpo¶rednich kszta³cenia (koszty pracy NA), to mo¿na stwierdziæ, ¿e rozwijaj±ca siê dynamicznie uczelnia mo¿e mieæ w kolejnych latach powa¿ne k³opoty finansowe.

Na wykresie 2 widaæ, ¿e dynamika zmian kosztów ro¶nie szybciej ni¿ dynamika zmian dotacji. Podzia³ dotacji to system naczyñ po³±czonych. W przypadku, gdyby wszystkie uczelnie tak samo rozwinê³y dzia³alno¶æ – dotacja przyznana uczelniom pozosta³aby na tym samym poziomie. Wiêksze przyrosty dotacji uczelnia rozwijaj±ca siê uzyska, gdy pozosta³e, lub przynajmniej czê¶æ z nich, obni¿± liczbê studentów i pracowników naukowo−dydaktycznych. Ni¿sza warto¶æ sta³ej C powoduje wyra¼ne zmniejszenie siê ró¿nic pomiêdzy lini± wzrostu kosztów a lini± wzrostu dotacji. Obecna warto¶æ sta³ej C = 0,7 sprzyja uczelniom zmniejszaj±cym zakres dzia³alno¶ci dydaktycznej. Przy gwa³townym spadku liczby studentów i nauczycieli akademickich wielko¶æ dotacji na kolejny rok ulegnie nieznacznemu zmniejszeniu.

symulacja w grupie szkó³ akademickich

W celu zbadania, w jakim zakresie poszczególne sk³adniki dotacji reaguj± na zmianê danych wej¶ciowych, skonstruowana zosta³a w aplikacji Excel MS Office tabela obliczaj±ca dotacjê w sposób umo¿liwiaj±cy przeprowadzenie symulacji reagowania modelu na zmiany danych wej¶ciowych. Sama tabela, ze wzglêdu na jej du¿y rozmiar, nie jest mo¿liwa do umieszczenia w artykule. Nie posiadaj±c danych rzeczywistych przyj±³em za³o¿enia modelu. Korzystaj±c z danych GUS za 2005 rok oraz danych MNiSW zamieszczonych na stronie internetowej, zaprojektowa³em model o parametrach zbli¿onych do rzeczywistych parametrów w uczelniach akademickich. Przyjête wielko¶ci to: dotacja ca³kowita – 6 500 000 tys. z³; liczba uczelni – 65 (100 mln z³ ¶rednio na jedn± uczelniê); liczba studentów (o zró¿nicowanych wska¼nikach kosztoch³onno¶ci kszta³cenia) w jednej uczelni – 11 250; ³±czna liczba studentów stacjonarnych – 731 250; liczba doktorantów w uczelni, o zró¿nicowanych wska¼nikach kosztoch³onno¶ci kszta³cenia – 350, ³±cznie 22 750; liczba etatów nauczycieli akademickich w ka¿dej uczelni – 1100 (z tego: profesorów – 100; adiunktów – 500; asystentów 200; prof. zagr. 10), ³±cznie 72 150 etatów; liczba projektów badawczych – 100; liczba uprawnieñ habilitacyjnych – 4; doktorskich – 8; liczba studentów wymiany: wyje¿d¿aj±cych – 100, a przyje¿d¿aj±cych – 50. Ponadto do obliczeñ kosztowych przyjêto: wska¼nik rocznej liczby godzin przypadaj±cych na jednego studenta – 20, koszt bezpo¶redni jednej godziny – 200 z³, roczny koszt pracy NA na jednego studenta – 4000 z³, a na jednego doktoranta 10 000 z³, koszt pracy jednego etatu NA – 65 000 z³.

Przyjête za³o¿enia pozwoli³y uzyskaæ model „¶redniej” uczelni akademickiej, a warto¶ci ³±czne liczby studentów, nauczycieli akademickich, doktorantów, warto¶ci ³±cznej dotacji dydaktycznej s± zbli¿one do realnych wielko¶ci. Tak przyjête za³o¿enia pozwoli³y zbadaæ reagowanie algorytmu podzia³u dotacji na zmiany danych wej¶ciowych. Poszczególne dane wej¶ciowe zwiêkszano w piêciu przedzia³ach co 10 proc. – od 110 proc. do 150 proc., a zmniejszenia warto¶ci danych wej¶ciowych dokonywano równie¿ co 10 proc. od – 90 proc. do 50 proc.

Obliczenia zmian wysoko¶ci dotacji przeprowadzono dla trzech warto¶ci sta³ej przeniesienia: C = 0,7, C = 0,3 i C = 0.

Sk³adnik studencko−−doktorancki – Si

Jest udzia³em liczby przeliczeniowych studentów i doktorantów i−tej uczelni w ³±cznej liczbie przeliczeniowych studentów wszystkich uczelni (liczba studentów przeliczeniowych = liczba studentów studiów stacjonarnych danego kierunku przemno¿ona przez wska¼nik kosztoch³onno¶ci kszta³cenia „przypisany” temu kierunkowi). Wska¼niki kosztoch³onno¶ci kszta³cenia poszczególnych kierunków winny odzwierciedlaæ relacje poziomów kosztoch³onno¶ci kszta³cenia, tj. koszt kszta³cenia danego kierunku do kosztu kszta³cenia na kierunku administracja.

Sk³adnik studencko−doktorancki wp³ywa na podzia³ dotacji w 10,5 proc. oraz poprzez sk³adnik rozwoju w 1,5 proc. – ³±cznie w 12 proc. (w PWSZ w 15 proc.). W rzeczywisto¶ci wzrost liczby studentów o 20 proc. spowoduje wzrost dotacji nieco ponad 2,3 proc.

Przy podanych wcze¶niej za³o¿eniach modelu graficzna interpretacja tych zale¿no¶ci pokazana zosta³a na wykresie 3. Oczywi¶cie, wielko¶ci zmian zale¿eæ bêd± od tego, jak siê „zachowaj±” pozosta³e uczelnie. Je¿eli zmniejsz± liczbê studentów, to wzrost ten bêdzie wiêkszy ni¿ 2,3 proc., je¿eli zwiêksz±, to skutek tych zmian bêdzie mniejszy. Gdyby liczba studentów wszystkich uczelni bior±cych udzia³ w podziale dotacji wzros³a o 20 proc., to wysoko¶æ dotacji z tytu³u tego sk³adnika nie ulegnie zmianie. Na wykresie 3 zauwa¿yæ mo¿na, ¿e przyrosty dotacji pod±¿aj± za rosn±cymi kosztami kszta³cenia czterokrotnie wolniej.

Jak reaguje model podzia³u dotacji na jednostkowe zmiany liczby studentów? Przeprowadzona symulacja pozwoli³a uzyskaæ nastêpuj±ce wyniki. Zwiêkszenie liczby studentów o 1 powoduje zró¿nicowany wzrost dotacji – ró¿ny dla ka¿dej grupy kierunków, przypisanych do odpowiedniego wska¼nika kosztoch³onno¶ci kszta³cenia. Dla ks = 1 dotacja wzro¶nie o 614 z³, dla ks = 1,5 o 875 z³, dla ks = 2,0 o 1100 z³, dla ks = 2,5 o 1344 z³, dla ks = 3 o 1587 z³. Pokazane wielko¶ci dotycz± obliczeñ przy sta³ej przeniesienia C = 0,7 i mo¿na zauwa¿yæ, ¿e nie zachêcaj± one do zwiêkszania liczby studentów. Zmniejszenie sta³ej przeniesienia do warto¶ci C = 0,3 spowodowa³oby wyra¼niejszy wzrost wspomnianych kwot i wynios³oby dla: ks = 1 dotacja wzro¶nie o 1432 z³, dla ks = 1,5 o 2000 z³, dla ks = 2,0 o 2567 z³, dla ks = 2,5 o 3135 z³, dla ks = 3 o 3703 z³.

Oczywi¶cie, koszty kszta³cenia s± pokrywane tak¿e z kwot dotacji w podstawowym cz³onie zwi±zanych ze sta³± przeniesienia C. W symulacji przedstawione zosta³o s³abe reagowanie algorytmu dotacji na wzrost lub zmniejszenie liczby studentów. Je¿eli przeprowadzi siê symulacjê zmniejszaj±c± liczbê studentów, to oka¿e siê, ¿e spadek kosztów kszta³cenia jest 4−5−krotnie szybszy ni¿ zmniejszanie siê dotacji. W rezultacie uczelnia szybko poprawia swoj± sytuacjê ekonomiczn±.

W ostatnich dwóch latach spad³a liczba studentów w polskich uczelniach. Przewidywane jest dalsze zmniejszanie tej liczby. Przy za³o¿eniu, ¿e ³±czna kwota do podzia³u nie bêdzie siê zmniejszaæ, w kolejnych latach wielko¶æ dotacji przypadaj±cej na jednego studenta bêdzie ros³a – co sprzyjaæ bêdzie poprawianiu wyników ekonomicznych w uczelniach.

Bardzo podobnie zmieniaæ siê bêdzie wysoko¶æ dotacji przy zmianie liczby doktorantów. Mo¿na zauwa¿yæ, ¿e przy za³o¿onym koszcie kszta³cenia na jednego doktoranta w wysoko¶ci 10 tys. z³ dotacja, w odró¿nieniu od wp³ywu zwiêkszenia liczby studentów na jej wzrost, w tym przypadku „pod±¿a” (przy C = 0,7) dwa razy wolniej ni¿ rosn±ce koszty. Jest to wynikiem wystêpuj±cego we wzorze sk³adnika studencko−doktoranckiego tego wspó³czynnika, przemna¿aj±cego piêciokrotnie liczbê doktorantów. Gdyby jednak roczne koszty kszta³cenia doktorantów by³y dwukrotnie wiêksze (20 tys. z³), wówczas k±t nachylenia prostej zmiany kosztów kszta³cenia by³by dwukrotnie wiêkszy i linia przebiegaæ bêdzie powy¿ej prostej zmiany dotacji dla sta³ej przeniesienia C = 0, a „pod±¿anie” dotacji za kosztami bêdzie czterokrotnie wolniejsze.

Zwiêkszenie liczby doktorantów o 1 powoduje zró¿nicowany wzrost dotacji – ró¿ny dla ka¿dej grupy dziedzin nauki, przypisanych do odpowiedniego wska¼nika kosztoch³onno¶ci kszta³cenia. Dla kd = 1 dotacja wzro¶nie o 2560 z³, dla kd = 1,5 o 3776 z³, dla kd = 2,0 o 4992 z³, dla kd = 2,5 o 6209 z³, dla kd = 3 o 7425 z³. Zmniejszenie sta³ej przeniesienia do C = 0,3 pozwoli³oby dotacji „nad±¿aæ” za kosztami, przyczyniaj±c siê do rozwoju m³odej kadry naukowej w uczelniach i zapewnienia temu rozwojowi wiêkszych ¶rodków finansowych.

Sk³adnik kadrowy – Ki

Sk³adnik ten wp³ywa obecnie na podzia³ dotacji w 10,5 proc. oraz poprzez sk³adnik rozwoju w 1,5 proc. – ³±cznie w 12 proc. (w PWSZ w 15 proc.).

W odró¿nieniu od „starego” algorytmu, obecny uwzglêdnia tak¿e liczbê etatów nauczycieli akademickich posiadaj±cych tytu³y zawodowe. Udzia³ procentowy tej grupy pracowników jest zró¿nicowany w poszczególnych uczelniach i wynosi od 15 proc. do 30 proc. (w PWSZ oko³o 50 proc.), co w strukturze kosztów pracy nauczycieli akademickich jest istotnym sk³adnikiem. W analizach nie nale¿y pomijaæ znaczenia, jakie ma udzia³ liczby godzin dydaktycznych realizowanych w ramach godzin ponadwymiarowych i umów cywilnoprawnych (koszt jest oko³o czterokrotnie ni¿szy ni¿ koszt godziny pensum) w ³±cznej liczbie godzin realizowanych w uczelni. W badanych uczelniach akademickich udzia³ ten wynosi od 15 proc. do 45 proc. Wiêkszy udzia³ „tañszych” godzin obni¿a koszty kszta³cenia, ale nie wp³ywa na zwiêkszenie dotacji – nie ma prze³o¿enia na etaty. Mniejszy udzia³ tych godzin podnosi koszty pracy jednej godziny, ale godziny wynikaj±ce z zatrudnienia na umowê o pracê bior± udzia³ w podziale dotacji.

Przeprowadzona symulacja reagowania algorytmu podzia³u dotacji uwzglêdnia tylko wp³yw zmiany liczby etatów nauczycieli akademickich etatowych na zmianê wysoko¶ci dotacji.

Wzrost o 20 proc. w uczelni zatrudniaj±cej 1110 nauczycieli dydaktycznych to zwiêkszenie ilo¶ci etatów o 222. Z tego tytu³u uczelnia bêdzie ponosiæ wy¿sze o 14,4 mln z³ koszty pracy (65 tys. z³ ¶redni koszt jednego etatu NA), a dotacja wzro¶nie tylko o 2,3 mln z³. Zwiêkszaj±c zatrudnienie uczelnia otrzyma w pierwszym roku sze¶ciokrotnie mniejsze ¶rodki ni¿ rzeczywi¶cie bêdzie ponosiæ. Ta ró¿nica w kolejnych latach bêdzie mala³a, poniewa¿ dotacja zwiêkszona w bie¿±cym roku, w kolejnym podziale spowoduje wiêksz± warto¶æ udzia³u sk³adnika dotacji ubieg³orocznej. Nie ma w±tpliwo¶ci, ¿e uczelnia rozwijaj±ca siê bierze na siebie pierwsze skutki finansowe rozwoju kadry. W korzystniejszej sytuacji znajd± siê uczelnie, które zmniejsz± zatrudnienie. Wyczuwalny spadek kosztów pracy przy znikomym spadku dotacji pozostawia uczelni wiêcej ¶rodków.

Sk³adnik zrównowa¿onego rozwoju – Ji

Sk³adnik zrównowa¿onego rozwoju ma 3−procentowy udzia³ w dotacji (w PWSZ w 12 proc.). Parametry wej¶ciowe tego sk³adnika wyst±pi³y ju¿ w sk³adniku kadrowym i sk³adniku studenckim. Jest swoist± „premi±” za posiadanie kadry „markowej”, du¿ej liczby studentów studiów stacjonarnych i stacjonarnych studiów doktoranckich. Danymi wej¶ciowymi s±: liczba studentów i doktorantów stacjonarnych oraz liczba etatów nauczycieli akademickich posiadaj±cych tytu³y i stopnie naukowe. Badaj±c skutki zmian danych wej¶ciowych sk³adnika studencko−doktoranckiego i kadrowego uwzglêdnia³ „automatycznie” tak¿e wp³yw sk³adnika zrównowa¿onego rozwoju na wysoko¶æ dotacji.

komplet danych

Przeprowadzona symulacja modelu algorytmu podzia³u dotacji mia³a za zadanie zbadanie jego reagowania na zmiany parametrów wej¶ciowych. Analizuj±c wykres 4 zauwa¿ymy, ¿e parametrami znacz±co wp³ywaj±cymi na zmianê wysoko¶ci dotacji pozostan± nadal: liczba studentów studiów stacjonarnych oraz liczba etatów nauczycieli akademickich. Pozosta³e zmienne (nie wystêpuj± w PWSZ) w obecnej konstrukcji wzoru maj± niewielki wp³yw na koñcowy efekt podzia³u dotacji.

Sk³adnik badawczy ma 3−procentowy udzia³ w dotacji. W symulowanym modelu, jego wzrost o 20 proc. spowoduje zwiêkszenie siê dotacji o 0,56 proc.

Sk³adnik uprawnieñ ma 1,5−procentowy udzia³ w dotacji. Wprowadzaj±c do modelu o okre¶lonych wcze¶niej za³o¿eniach zwiêkszenie liczby uprawnieñ do nadawania stopnia doktora habilitowanego z 4 do 5 spowoduje wzrost dotacji o 0,18 proc., a zmiana liczby uprawnieñ do nadawania stopnia doktora z 8 do 9 zwiêkszy dotacjê o 0,09 proc.

Sk³adnik wymiany ma 1,5−procentowy udzia³ w dotacji. Reagowanie tego sk³adnika dotacji na procentowe zmiany danych wej¶ciowych jest takie samo, jak sk³adnika uprawnieñ.

Analizuj±c otrzymane wyniki mo¿na zauwa¿yæ, ¿e dynamika zmian danych wej¶ciowych nie powoduje podobnej zmiany w dynamice zmian dotacji. Obecnie uczelnia powiêkszaj±c liczbê studentów i nauczycieli akademickich zmuszona jest sama w wiêkszym stopniu pokrywaæ wzrost kosztów przy kilkakrotnie mniejszym wzro¶cie dotacji.

Obecny od dwóch lat algorytm usankcjonowa³ udzia³y dotacji poszczególnych uczelni wed³ug stanu w 2006 r. Dwuletnie funkcjonowanie nowego algorytmu w niskim stopniu wp³ynê³o na zmianê tych udzia³ów. Rosn±ca o kilka procent dotacja ca³kowita, przy zmniejszaj±cej siê liczbie studentów, spowodowa³a we wszystkich uczelniach wzrost jednostkowej dotacji przypadaj±cej na jednego studenta.

Mniej korzystnie wygl±da sytuacja w PWSZ, z których 8 rozpoczê³o dzia³alno¶æ w pa¼dzierniku 1998 r. – obecnie jest ich 35. Mo¿na przypuszczaæ, ¿e ukszta³towanie siê udzia³ów dotacji tych uczelni nie okrzep³o wystarczaj±co w 2006 r. – roku poprzedzaj±cym wprowadzenie nowego algorytmu. Efekt tego jest taki, ¿e uczelnie, które otrzymywa³y „za du¿o” dotacji – nadal otrzymuj± wiêcej, a te, które otrzymywa³y „za ma³o” – nadal otrzymuj± mniej. Sformu³owania „za du¿o” lub „za ma³o” s± okre¶leniami niewymiernymi. G³ównymi wska¼nikami, które pomog³yby oceniæ „sprawiedliwo¶æ” podzia³u dotacji, mog³yby byæ np.: ¶rednia dotacja na jednego studenta przeliczeniowego, ¶rednia dotacja na jeden etat przeliczeniowy nauczycieli akademickich. Posiadaj±c te wska¼niki i komplet danych wej¶ciowych do algorytmu, mo¿na przeprowadziæ analizê porównawcz±, która pozwoli³aby oszacowaæ prawid³owo¶æ dzielenia dotacji.

Z analizy przeprowadzonej przez autora artyku³u wynika, ¿e zmniejszenie warto¶ci sta³ej przeniesienia C np. do C = 0,3 spowoduje, ¿e reagowanie algorytmu znacz±co siê poprawi i sprzyjaæ bêdzie uczelniom rozwijaj±cym siê.

Dr in¿. Henryk Mi³osz, dyrektor MHM Konsulting s.c., prodziekan Wydzia³u Pedagogiki EUH−E w Elbl±gu.
Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje