Opracowa³ Piotr Kieraciñski
Wspó³praca: Bia³a Podlaska – Renata Rzeczkowska, Bydgoszcz – El¿bieta Rudziñska, Gdañsk – Beata Czechowska−Derkacz, Katarzyna ¯elazek, Katowice – Magdalena Ochwat, Kraków – Ma³gorzata Nowina−Konopka, Ma³gorzata Strakowska−Szczurek, Lublin – Monika Jaskowiak, Poznañ – Karolina Matysik, Toruñ – Marcin Czy¿niewski, Warszawa – Agnieszka Chodkowska, Ewa Chybiñska, Zielona Góra – Ewa Sapeñko.
Choæ zwolnienia planuje na razie tylko 7 proc. polskich firm, wiêkszo¶æ wstrzyma³a nabór pracowników – do odwo³ania. (...) nowe etaty chce stworzyæ zaledwie co pi±te przedsiêbiorstwo. (...) Kryzys zagl±da w oczy przede wszystkim m³odym.
(...) Trudno¶ci (..) nasila demografia. Wiêkszo¶æ osób urodzonych w 1983 r., czyli w szczycie demograficznego wy¿u, wesz³a na rynek pracy dwa−trzy lata temu. Ale nie wszyscy. Olejne roczniki nie s± du¿o mniej liczne. (..) Zamyka siê im ¶cie¿ka emigracyjna – na Zachodzie kryzys przebieg ostrzej ni¿ u nas. (...)
Jednocze¶nie m³odzi absolwenci, którzy w³a¶nie zaczynaj± drukowaæ i wysy³aæ swe CV, nie s± ³atwymi partnerami dla potencjalnych pracodawców. To dzieci wolnego rynku i Internetu, które nie pamiêtaj± ustroju innego ni¿ kapitalizm, ale tez odmawiaj± udzia³u w wy¶cigu szczurów. (...)
Za uzasadnienie dla swych wymogów m³odzi uznaj± miêdzy innymi wykszta³cenie. Faktycznie, ¿adne z dotychczasowych pokoleñ Polaków w swojej masie nie mog³o siê pochwaliæ taka liczba dyplomów. W ubieg³ym roku kszta³ci³a siê co druga osoba miêdzy 19 a 24 rokiem ¿ycia. (...)
Rozczarowanie i frustracja przymierzaj±cych siê do ¿yciowego startu mog± byæ jeszcze wiêksze, gdy porównaj± siê z kolegami – starszymi lub tymi z szybszym refleksem, którzy zakotwiczyli siê na rynku pracy w latach 2003−2005 i zd±¿yli skorzystaæ na gospodarczym skoku Polski. Trudno uciec od pytania, które zadaj± sobie politycy publicy¶ci w kolejnych krajach (...): czy jest mo¿liwe, by nasza m³odzie¿ ruszy³a na ulice, za przyk³adem rozgoryczonych Greków? (...)
Za drobn± pociechê mog± s³u¿yæ prognozy – ¿e poziom bezrobocia wzro¶nie co0 prawda o 3−4 proc., ale bêdzie to wzrost krótkotrwa³y. Trzeba siê jako¶ pocieszaæ. (Joanna Cie¶la, Piotr Stasiak, Strategie przetrwania, „Polityka”, 14.02. 2009)
Uczelnie nie wydaj± przyznanych przez ministerstwo pieniêdzy na stypendia – twierdzi minister nauki Barbara Kudrycka i zapowiada, ¿e obetnie uczelniom fundusze.
(...) W Ministerstwie Nauki dopatrzono siê, ¿e na kontach uczelni zosta³o na koniec 2008 r. ok. 330 mln z³ z funduszu na studenckie stypendia. To ponad 20 proc. ca³orocznych wydatków ministerstwa na ten cel.
(...) – Nie ukrywamy tych nadwy¿ek, co roku figuruj± w raportach finansowych – mówi Ryszard Cach, prorektor Uniwersytetu Wroc³awskiego
(...) – Co roku s± nadwy¿ki. Bior± siê sta, ¿e liczbê studentów zg³aszamy pod koniec roku kalendarzowego, czyli w po³owie roku akademickiego. Wtedy nie wiemy jeszcze, ilu bêdzie studentów w nastêpnych semestrach ani ilu bêd± siê nale¿a³y stypendia.
(...) Co do tej pory uczelnie robi³y z takimi nadwy¿kami?
– We wszystkich poprzednich latach niewykorzystane pieni±dze przechodzi³y do wydania w nastêpny roku – mówi prorektor Uniwersytetu Humanistyczno−Przyrodniczego w Kielcach Jacek Semaniak (...) podkre¶la, ¿e pieni±dze z funduszu mog± byæ wydawane tylko na stypendia i remonty.
(...) Zdaniem ministerstwa niektóre uczelnie znacznie przekracza³y dopuszczalna kwotê na remonty.
(...) Nieoficjalnie dowiedzieli¶my siê, ¿e jedna uczelnia gra³a pieniêdzmi zaoszczêdzonymi na stypendiach na gie³dzie.
Co teraz zrobi ministerstwo?
– Zastanawiamy siê nad nowym rozporz±dzenie. Z zapisem m.in., ¿e o ile uczelnia publiczna nie wyda³a ponad 30 proc., a uczelnia niepubliczna – wiêcej ni¿ 10 proc. z puli na stypendia, to o tak± kwotê zmniejszymy przysz³oroczne dotacje – mówi nam minister nauki. (Aleksandra Pezda, Czy uczelnie oszczêdzaj± na studentach, „Gazeta Wyborcza”, 23.02.2009)
Jednym z elementów proponowanej przez ministerstwo reformy systemu nauki jest modyfikacja zasad uzyskiwania stopni naukowych. Najwiêcej emocji budzi³a dotychczas problematyka habilitacji. MNiSW odst±pi³o od pomys³u likwidacji habilitacji oraz pozostawienia jej w wy³±cznej gestii rad wydzia³ów. Wprost przeciwnie: rady mia³yby znacznie mniejszy wp³yw na habilitacje, bowiem kandydat sam wnioskowa³by do CK o rozpoczêcie procedury – warunki jej wszczêcia mia³yby byæ precyzyjnie okre¶lone – oraz wskazywa³by radê wydzia³u uprawnion± do uczestnictwa w postêpowaniu habilitacyjnym. Gdyby proponowane obecnie zmiany dotycz±ce procedury habilitacyjnej zosta³y wprowadzone zanim dr Marek Migalski rozpocz±³ starania o uruchomienie przewodu habilitacyjnego, nie mia³by k³opotów, które go dotknê³y. MNiSW proponuje tak¿e inne zmiany w zasadach uzyskiwania habilitacji, m.in. jako standardow± procedurê uzyskiwania jej na podstawie dotychczasowego dorobku – 5 najwa¿niejszych pozycji. W¶ród kryteriów rozpoczêcia procedury wskazuje uzyskane nagrody, dzia³alno¶æ popularyzatorsk±, a dla nauk technicznych: wdro¿enia, patenty, wspó³pracê z gospodark±. CK, odpowiedzialna w g³ównym stopniu za procedurê habilitacyjn± i przyznawanie stopnia, musia³aby swoje negatywne decyzje dotycz±ce habilitacji uzasadniaæ na pi¶mie.
Nieznacznym zmianom mia³yby ulec tak¿e zasady uzyskiwania doktoratu. Na bezp³atne studia doktoranckie obowi±zywa³aby procedura konkursowa. Zreszt±, na tej samej zasadzie mia³yby byæ obsadzane wszystkie stanowiska w uczelniach, w tym kierownictwo katedr i zak³adów. Dopuszczalne mia³yby byæ doktoraty w obcych jêzykach: angielskim, a na filologiach – w jêzyku odpowiednim do tematyki pracy. MNiSW chcia³oby zwiêkszyæ rolê zagranicznych recenzentów w postêpowaniach doktorskich i habilitacyjnych oraz u³atwiæ uczonym spoza kraju uzyskiwanie stanowisk w polskich uczelniach i uzyskiwania stosownych uprawnieñ. Konieczno¶ci organizowania konkursów na stanowiska naukowo−dydaktyczne i kierownicze towarzyszy³by wymóg og³aszania wszystkich konkursów, ich wyników i dorobku zwyciêzców na stronach internetowych ministerstwa. To forma zabezpieczenia rzetelno¶ci prowadzenia konkursów.
Ministerstwo proponuje znaczne zwiêkszenie ochrony uprawnieñ profesorów tytularnych. Wprowadzenie stanu spoczynku wi±za³oby siê z dodatkiem do emerytury, którym obci±¿ana by³aby uczelnia wnioskuj±ca o tytu³ profesorski – czêsto wiele lat wstecz i od lat niemaj±ca z nim w chwili przej¶cia na emeryturê ¿adnych kontaktów – a nie uczelnia, w której uczony pracuje. Czy¿by chodzi³o o to, by uczelnie ostro¿niej szafowa³y wnioskami o tytu³ profesorski. Pojawia siê te¿ propozycja wprowadzenia statusu profesora emerytowanego.
Czê¶æ tzw. Partnerstwa dla wiedzy stanowi± propozycje rozwi±zañ dotycz±cych studentów. Ta czê¶æ pakietu zapowiada nagrody dla studentów i doktorantów, znacznie przewy¿szaj±ce obecne nagrody prezesa Rady Ministrów za najlepsze doktoraty (tak kwot± nagrody, jak liczb± nagradzanych studentów). Bez nowej ustawy, za pomoc± zmiany rozporz±dzenia, ministerstwo proponuje uczelniom odej¶cie od obowi±zku prowadzenia indeksów, jako elementu dokumentacji przebiegu studiów. Decyzje o likwidacji indeksów pozostawiono w gestii uczelni.
W dniach 16−21 lutego odby³a siê V Szko³a Zarz±dzania Strategicznego Fundacji Rektorów Polskich dla kanclerzy i ich zastêpców w szko³ach wy¿szych. Zosta³a ona zorganizowana przy wsparciu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc³awiu. Sesja inauguruj±ca Szko³ê Zimow± mia³a miejsce w Centrum Naukowo−Dydaktycznym UP we Wroc³awiu, a obrady odbywa³y siê w Centrum Szkoleniowo−Konferencyjnym w Wojanowie. Projekt zrealizowano zgodnie z za³o¿eniami Programu sta³ych przedsiêwziêæ w systemie doskonalenia kadr kierowniczych szkó³ wy¿szych, w ramach partnerstwa strategicznego KRASP−FRP.
Swój akces do szko³y zg³osi³o 37 uczelni, które zarezerwowa³y 50 miejsc dla swoich przedstawicieli. W poszczególnych sesjach szko³y wziê³o udzia³ ³±cznie 70 uczestników, w³±czaj±c w to go¶ci, a tak¿e wyk³adowców oraz panelistów. W jej programie znalaz³o siê ³±cznie 13 sesji wyk³adowych, 5 debat panelowych oraz debata koñcowa.
Na program szko³y z³o¿y³y siê modu³y o nastêpuj±cej tematyce: Uniwersytet XXI wieku – jaki: przedsiêbiorczy, III generacji, inkluzywny, spo³ecznie odpowiedzialny…?; Aktualne problemy zarz±dzania zasobami uczelni; Modelowe rozwi±zania w uczelni akademickiej, a w tym debata delegacji rektorów i kanclerzy na temat modelu kanclerstwa w uczelni akademickiej; Zmieniaj±ce siê uwarunkowania prawne i ekonomiczne dzia³ania uczelni, z udzia³em przedstawicieli MNiSW; Kierunki prac nad Strategi± rozwoju szkolnictwa wy¿szego do 2020 roku.
W¶ród go¶ci oraz wyk³adowców znale¼li siê m.in.: prof. W. Jurek, podsekretarz stanu w MNiSW, prof. K. Cha³asiñska−Macukow, przewodnicz±ca KRASP, prof. Tadeusz Luty, rektor UW, honorowy przewodnicz±cy KRASP, a tak¿e rektorzy: prof. R. Ko³acz (UP), prof. A. Hamrol (PP), prof. T. Krzy¿yñski (PK), prof. P. Nowacki (PAM), oraz prof. Tadeusz Szulc, sekretarz stanu w MEN w latach 2003−05, odpowiedzialny wówczas za szkolnictwo wy¿sze.
Ocena ogólna V Szko³y FRP dla kanclerzy, u¶redniona na podstawie wype³nionych przez uczestników formularzy ewaluacyjnych, wynios³a 4,2 (w skali 1−5). Ankietowani kanclerze−uczestnicy szko³y jednomy¶lnie opowiedzieli siê za kontynuowaniem przedsiêwziêæ szkoleniowo−dyskusyjnych realizowanych przez FRP. Zgodnie z przedstawionymi przez nich wnioskami, fundacja powinna siê staæ centrum szkoleniowym szkolnictwa wy¿szego.
Postanowiono równie¿, ¿e kierownik szko³y w imieniu kanclerzy przedstawi Prezydium KRASP wniosek o ustanowienie przedstawicielstwa kanclerzy uczelni akademickich przy KRASP. W zwi±zku z tym kanclerze wy³onili ze swego grona grupê robocz± w sk³adzie: Jerzy Pieszczurykow (UW), Henryk Zio³o (AGH), Marek Lepa (UKSW), Wojciech Wydrychiewicz (P¦), Ma³gorzata Koz³owska (WUM), Artur Wezgraj (PK), do konsultacji dalszych dzia³añ w tej sprawie.
W dniach 5−6 lutego w Zakopanem odby³a siê dwunasta ju¿ konferencja stowarzyszenia, zorganizowana tym razem przez Akademiê Górniczo−Hutnicz± im. Stanis³awa Staszica w Krakowie w ramach obchodów 90−lecia tej uczelni. W spotkaniu wziê³o udzia³ 131 osób, reprezentuj±cych 73 publiczne i niepubliczne polskie uczelnie z 22 o¶rodków akademickich ca³ego kraju oraz eksperci zwi±zani z promocj± i mediami.
Zakopiañska konferencja po¶wiêcona by³a Funkcjonowaniu uczelni w przestrzeni miejskiej, regionalnej, krajowej i zagranicznej. Obejmowa³a m.in. warsztaty dla uczelnianych s³u¿b prasowych i promocyjnych. Spotkanie Media – zagro¿enie czy sojusznik? by³o okazj± do dyskusji rzeczników prasowych nad ró¿nymi keysami, np. relacji uczelni z mediami w sprawie dr. Marka Migalskiego. Podczas warsztatów dotycz±cych wspó³pracy miêdzynarodowej, które prowadzi³a dr Ma³gorzata Paw³owska, by³a szefowa dzia³u wspó³pracy zagranicznej PWr., wymieniano siê do¶wiadczeniami uczelni w zakresie rekrutacji studentów zagranicznych. Osi±gniêcia w tej dziedzinie mamy na razie do¶æ skromne. Stosowanie najnowszych programów i narzêdzi informatycznych obejmowa³o szkolenie z zakresu wykorzystywania nowych mediów do budowy wizerunku i jego pomiaru. Przyk³ad Wroc³awia by³ podstaw± do dyskusji nad promocj± miast jako o¶rodków akademickich.
Przy okazji Walnego Zebrania cz³onków stowarzyszenia przyjêto deklaracje kolejnych 10 uczelni, które zdecydowa³y siê do³±czyæ do PRom. Walne Zgromadzenie udzieli³o absolutorium zarz±dowi za rok 2008. Kolejne spotkanie rzeczników prasowych i pracowników promocji z ca³ego kraju – we wrze¶niu w Gdyni. Gospodarzem bêdzie wówczas Akademia Marynarki Wojennej.
W 2002 r. ówczesna Akademia Rolnicza w Lublinie odda³a do u¿ytku kompleks Agro II i Centrum Kongresowe. Nie zrealizowano III etapu inwestycji – budynku naukowo−dydaktycznego z laboratoriami. Teraz wrócono do pomys³u, ale zamiast obiektu naukowo−dydaktycznego w tym samym miejscu powstanie gmach Biblioteki G³ównej. Biblioteka UP nie ma obecnie w³asnego obiektu i korzysta z pomieszczeñ w budynku biblioteki UMCS.
Budynek biblioteki UP zaprojektowany zosta³ na rzucie ko³a. Dwie pierwsze kondygnacje (przyziemie i parter) przeznaczone zosta³y na magazyny ksiêgozbiorów i strefê wej¶ciow± do budynku od strony Rektoratu i Collegium Agronomicum. Z okr±g³± czê¶ci± budynku g³ównego po³±czone s± 2 dwukondygnacyjne pomieszczenia magazynowe ksiêgozbiorów. Zbiory starsze i rzadziej wykorzystywane (ok. 100 tys. wol. ksi±¿ek i ok. 120 tys. wol. czasopism) bêd± usytuowane na najni¿szej kondygnacji. Podrêczniki znajd± siê na drugiej kondygnacji w ramach tzw. wolnego dostêpu. Na wy¿szych kondygnacjach znajd± siê tak¿e komputery z dostêpem do Internetu i terminale katalogu komputerowego dostêpne dla czytelników. Tak¿e tam umieszczone bêd± pracownie biblioteczne i pomieszczenia administracyjne dla pracowników. W budynku biblioteki znajd± te¿ siedzibê Archiwum Uczelniane i Wydawnictwo UP.
Orientacyjne wyliczenie przestrzeni u¿ytkowej w obiekcie BG wygl±da nastêpuj±co: magazyny zwarte zajm± ok. 650,0 m2, magazyny tradycyjne – ok. 300,0 m2, wolny dostêp – ok. 800,0 m2, przestrzeñ dla u¿ytkowników ok. 800,0 m2, pracownie biblioteczne i powierzchnie administracyjne – ok. 400,0 m2, pomieszczenia gospodarcze, techniczne, komunikacyjne – ok. 1050,0 m2. £±cznie powierzchnia u¿ytkowa budynku wyniesie ok. 4 tys. m2, kubatura za¶ ok. 15,5 tys. m3. Na dachu pomieszczeñ magazynowych planowane jest za³o¿enie ogrodów.
Biblioteka G³ówna Uniwersytetu Przyrodniczego powsta³a w 1955 r. Jej ksiêgozbiór liczy ok. 380 tys. woluminów ksi±¿ek, czasopism i zbiorów specjalnych. Obejmuje nauki rolnicze, ogrodnictwo, zootechnikê, medycynê weterynaryjn±, technologiê ¿ywno¶ci, agrobiznes, technikê rolnicz±, maszynoznawstwo przemys³u spo¿ywczego oraz biologiê, biotechnologiê, ochronê ¶rodowiska, a tak¿e (wybiórczo) medycynê, matematykê, fizykê, chemiê i podstawy techniki. Biblioteka oferuje te¿ dostêp on−line do 15 tys. zagranicznych czasopism naukowych.
Od 1995 roku biblioteka u¿ytkuje zintegrowany system biblioteczny VTLS (Virginia Tech Library System), który w 2003 roku zast±piony zosta³ jego unowocze¶nion± wersj± – VIRTUA.
Z us³ug biblioteki korzysta ponad 12 tys. czytelników. Rocznie notuje siê ok. 50 tys. wypo¿yczeñ na zewn±trz i 120 tys. na miejscu w czytelniach.
BG UP zatrudnia 38 osób, w tym 3 w bibliotekach filialnych na wydzia³ach Medycyny Weterynaryjnej i Ogrodnictwa. Wiêkszo¶æ ma wykszta³cenie specjalistyczne.
6 lutego fundacja rozstrzygnê³a pierwsz± edycjê jednego z najlepiej finansowanych programów FNP – WELCOME. ¦rodki na jego realizacjê pochodz± z funduszy strukturalnych UE Wzmocnienie potencja³u kadrowego nauki, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W ramach WELCOME FNP finansuje projekty realizowane przez wybitnych uczonych z zagranicy lub polskich naukowców powracaj±cych z zagranicy i tworz±cych zespo³y badawcze w polskich jednostkach naukowych. Fundacja wymaga, aby zespo³y naukowe powstawa³y w drodze otwartych konkursów. Ka¿dy z laureatów mo¿e do 20 proc. grantu przeznaczyæ na wyposa¿enie laboratorium. Laureatami konkursu zostali trzej naukowcy.
Prof. Stanis³aw Karpiñski z Wydzia³u Botanicznego Uniwersytetu w Sztokholmie przeniós³ siê do Katedry Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Ro¶lin SGGW w Warszawie, gdzie zrealizuje projekt Functional Analisys of Genetic, Molecular and Quantum Mechanisms that Regulate Plants Productivity and Biotechnologies for Cell Wall Degradation and Hydrogen Production. Warto¶æ subwencji, któr± otrzyma³, wynosi 6 641 800 z³.
Dr hab. Sebastian Maækowski po dwuletnim stypendium na Wydziale Chemii i Biochemii Uniwersytetu Ludwika Maximiliana w Monachium zosta³ zatrudniony w Instytucie Fizyki UMK w Toruniu, gdzie realizowa³ projekt Hybrid nanostructures as a stepping−stone towards efficient artificial photosynthesis o warto¶ci ponad 4 mln z³.
Prof. in¿. Marek Samoæ z Centrum Fizyki Laserowej Australijskiego Uniwersytetu w Canberze wróci³ do Polski i bêdzie w PWr. realizowa³ warty 6 311 460 z³ projekt Organometallics in nanophotonics.
Dr hab. Sebastian Maækowski, adiunkt w Instytucie Fizyki UMK, otrzyma³ 4 mln z³ na realizacjê projektu badawczego Hybrid nanostructures as a stepping−stone towards efficient artificial photosynthesis. Celem projektu jest zbadanie mo¿liwo¶ci wykorzystania uk³adów hybrydowych z³o¿onych z nanostruktur pó³przewodnikowych i metalicznych oraz z naturalnych kompleksów fotosyntetycznych wystêpuj±cych w algach i bakteriach w celu bardziej wydajnego wykorzystania energii s³onecznej do wytwarzania energii elektrycznej. G³ówn± ide± tego pomys³u jest próba „poprawienia Natury” poprzez wykorzystanie nanostruktur wytwarzanych w laboratorium. Nanokryszta³y pó³przewodnikowe, charakteryzuj±ce siê siln± absorpcj± oraz daj±ce mo¿liwo¶æ kontroli w³asno¶ci optycznych poprzez zmianê rozmiaru lub kszta³tu, bêd± wykorzystane do rozszerzenia zakresu widmowego absorpcji naturalnych kompleksów fotosyntetycznych. Z kolei nanocz±stki metaliczne, poprzez charakterystyczne dla nich wzbudzenie plazmonowe, pos³u¿± jako narzêdzie kontroli przekazu energii oraz absorpcji w naturalnych uk³adach fotosyntetycznych.
W projekcie znajdzie zatrudnienie 6 m³odych naukowców, w tym uczestników sta¿y podoktorskich, doktorantów oraz studentów, którzy ukoñczyli trzeci rok studiów. Wiosn± odbêdzie siê otwarty konkurs na stanowiska badawcze, w listopadzie za¶ zespó³ rozpocznie pracê. 800 tys. z³ z kwoty dotacji zostanie przeznaczonych na wyposa¿enie laboratorium. Odpowiednie pomieszczenie znalaz³o siê w Instytucie Fizyki, a konfokalny mikroskop fluorescencyjny, który bêdzie g³ównym narzêdziem pomiarowym, zosta³ ju¿ zakupiony.
S. Maækowski (35 lat) zajmuje siê spektroskopi± optyczn± nanostruktur. Studiowa³ na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, doktorat po¶wiêcony w³asno¶ciom optycznym kropek kwantowych obroni³ w Instytucie Fizyki PAN. Przez 6 lat przebywa³ na sta¿ach zagranicznych. Nastêpnie przez 3 lata kontynuowa³ prace po¶wiêcone kropkom kwantowym w Stanach Zjednoczonych na Wydziale Fizyki Uniwersytetu w Cincinnati, a od 2005 roku jako stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta pracowa³ na Wydziale Chemii i Biochemii Uniwersytetu Ludwika Maksymiliana w Monachium, gdzie zajmowa³ siê spektroskopi± kompleksów fotosyntetycznych. Jest autorem i wspó³autorem ponad 80 prac naukowych.
Prezes Rady Ministrów nagradza uczonych za rozprawy doktorskie, habilitacje, wybitny dorobek naukowy lub artystyczny, wybitne osi±gniêcia naukowe lub artystyczne oraz wybitne krajowe osi±gniêcia naukowo−techniczne. Laureatów wy³ania 26−osobowy Zespó³ ds. Nagród PRM, któremu przewodniczy ks. prof. Andrzej Szostek z KUL. 5 lutego wrêczono Nagrody Prezesa Rady Ministrów za rok 2007.
Za wybitny dorobek naukowy (nagrody po 70 tys. z³) premier nagrodzi³: prof. Andrzeja Bia³asa, fizyka z UJ, prezesa PAU; prof. Gerarda Labudê, historyka, emerytowanego profesora Instytutu Historii UAM; prof. in¿. Jana A. St±sieka z PG oraz prof. Andrzeja Szutowicza z AM w Gdañsku.
Nagrody PRM za wybitne osi±gniêcie naukowe w wysoko¶ci 70 tys. z³ ka¿da otrzymali: dr hab. Arkadiusz Chrudzimski z Instytutu Filozofii USz., prof. Andrzej Jerzmanowski z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie i Wydzia³u Biologii UW, prof. Marcin Wójcik z Instytutu Fizyki UJ oraz prof. Piotr Zgliczyñski z Wydzia³u Matematyki i Informatyki UJ.
Za wybitne krajowe osi±gniêcia naukowo−techniczne pierwsz± nagrodê (70 tys. z³) otrzyma³ zespó³ z PWr. pod kierownictwem prof. in¿. Eugeniusza Rusiñskiego, a drug± (45 tys. z³) prof. in¿. W³odzimierz Koczara z PW.
Za rozprawy habilitacyjne nagrody po 30 tys. z³ otrzyma³o 10 uczonych: Tomasz B±czek z Wydzia³u Farmaceutycznego AM w Gdañsku, Adrian Chabowski z Zak³adu Fizjologii UM w Bia³ymstoku, Piotr Garstecki z Instytutu Chemii Fizycznej PAN, Micha³ Nowicki z Katedry i Zak³adu Histologii i Embriologii UM w Poznaniu, Jakub Lewicki z U£, Iga Rudawska z Wydzia³u Nauk Ekonomicznych i Zarz±dzania USz., Agata Smoktunowicz z Instytutu Matematycznego PAN, Tomasz Strabel z Wydzia³u Hodowli i Biologii Zwierz±t UP w Poznaniu, Marcin Szelest z Katedry Organów AMuz. w Krakowie oraz Marcin Witczak z Wydzia³u Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji UZ.
Nagrody premiera za rozprawy doktorskie w wysoko¶ci 15 tys. z³ ka¿da otrzyma³y 32 osoby: Tomasz Arod¼ (AGH), Marcin Balcerzak (IBD PAN), Anna Bilska (IHAR w Radzikowie), Aleksander Budnicki (PWr.), £ukasz Delong (SGH), Grzegorz Dubin (UJ), Jerzy Franczak (UJ), Mi³osz Giersz (UW), Anna Góral (IMiIM PAN), £ukasz Jasnos (UJ), Marcin Jurga (IMDiK PAN), Adrian Kosowski (PG), Anna Kot³owska (UAM), Jacek Król (IChB PAN), Rafa³ Ku¶ (UW), £ukasz Ku¼bicki (UMK), Adam Lamêcki (PG), Rafa³ Loska (IChO PAN), Maria Karolina Mosor (IGC PAN), Radomir My¶liborski (UWr.), Danuta Nawrocka (UAM), Józef Paw³owski (UW), Artur Podhorodecki (PWr.), Monika Przybysz (UKSW), Mateusz Salwa (UW), Jan Skupieñ (CM UJ), Anna S³ysz (UAM), Marcin ¦liwa (IBD PAN), Grzegorz Tchorek (UW), Marta Wac³awczyk (IMP PAN), Wojciech Wasilewski (UMK), Jaros³aw Zimny (UAM).
Laureatami Nagrody Naukowej Miasta Gdañska im. Jana Heweliusza za rok 2008 zostali profesorowie Ryszard Horodecki, fizyk z UG (w kategorii nauk ¶cis³ych i przyrodniczych) oraz Marek Latoszek, emerytowany socjolog z AM w Gdañsku (w kategorii nauk humanistycznych). Nagrodê w wysoko¶ci 16 tys. z³ odebrali 28 stycznia, w rocznicê urodzin jej patrona.
Prof. Horodecki pracuje w Instytucie Fizyki Teoretycznej i Astrofizyki UG. Kieruje te¿ Krajowym Centrum Informatyki Kwantowej. W 2008 r. zosta³ laureatem Nagrody FNP. Nagrod± Heweliusza zosta³ uhonorowany „za wk³ad w tworzenie podstaw informatyki kwantowej, a w szczególno¶ci za wypracowanie metod detekcji kwantowego spl±tania oraz odkrycie fenomenu spl±tania zwi±zanego”. Prof. Latoszek przez wiele lat kierowa³ Zak³adem Socjologii Medycyny i Patologii Spo³ecznej gdañskiej AM. Nagrodê Heweliusza otrzyma³ za „ca³okszta³t badañ dotycz±cych ruchu spo³ecznego „Solidarno¶æ” oraz problematyki regionalizmu i etniczno¶ci”.
9 lutego Gdañsk po raz szósty uhonorowa³ m³odych naukowców Nagrod± im. Jana Uphagena. Laureatami nagrody za rok 2008 zostali: dr in¿. Anna Mietlarek−Kropid³owska z PG i dr Micha³ Harciarek z UG. Nagrodê tworz± pami±tkowy dyplom i statuetka oraz 7 tys. z³.
Dr in¿. Mietlarek−Kropid³owska zosta³a nagrodzona za wk³ad w badania nad otrzymywaniem, w³a¶ciwo¶ciami i zastosowaniem zwi±zków kompleksowych metali z ligandami o donorowym atomie siarki. Uczona pracuje w Katedrze Chemii Nieorganicznej na Wydziale Chemicznym PG. W ub.r. laureatka obroni³a doktorat na temat poszukiwania nowych prekursorów do otrzymywania pó³przewodnikowych warstw siarczków. Zwi±zki tego typu znajduj± zastosowanie w nowoczesnych urz±dzeniach optoelektronicznych. A. Mietlarek−Kropid³owska opublikowa³a 21 prac w czasopismach zagranicznych z listy filadelfijskiej. Jest laureatk± stypendium krajowego START dla m³odych uczonych Fundacji na rzecz Nauki Polskiej i Nagrody im. Ernesta Syma dla m³odego naukowca za rok 2006 oraz dwukrotnie (w latach 2006 i 2007) stypendystk± firmy Polpharma S.A.
Dr. Harciarka nagrodzono za wybitne osi±gniêcia naukowo−badawcze w dziedzinie neuropsychologii klinicznej. Uczony pracuje w Zak³adzie Psychologii Ogólnej Instytutu Psychologii UG. Interesuje siê neuropsychologi± cz³owieka doros³ego, ze szczególnym uwzglêdnieniem zaburzeñ poznawczych wieku podesz³ego. Obroniony w ub.r. doktorat po¶wiêci³ neuropsychologicznym nastêpstwom przewlek³ej niewydolno¶ci nerek. Badania prowadzone przez dr. Harciarka zosta³y nagrodzone m.in. przez Komisjê Nauk Psychologicznych PAN, Fundacjê Rozwoju UG oraz tygodnik „Polityka”.
Kro¶nieñska PWSZ by³a w dniach 30−31 stycznia gospodarzem zgromadzenia plenarnego KRePSZ. W programie konferencji znalaz³a siê m.in. debata o miejscu uczelni zawodowych w strategii rozwoju szkolnictwa wy¿szego do roku 2020. Rektorzy postanowili powo³aæ zespó³ pod przewodnictwem prof. Tomasza Winnickiego, który opracuje stanowisko publicznych uczelni zawodowych w sprawie strategii.
Barbara Rogowska z Departamentu Organizacji Szkó³ Wy¿szych MNiSW zapowiedzia³a likwidacjê kolegiów nauczycielskich i kolegiów pracowników s³u¿b socjalnych. Ju¿ w 2009 r. nie odbêdzie siê nabór do kolegiów, a do 2011 r. przestan± one istnieæ. Przewiduje siê trzy drogi przekszta³ceñ kolegiów: zmianê w zamiejscowy o¶rodek uczelni akademickiej, po³±czenie z PWSZ oraz po³±czenie kilku kolegiów w now± uczelniê zawodow±. B. Rogowska uzna³a wch³oniêcie przez PWSZ za najbardziej naturalny sposób likwidacji kolegiów. Rektorzy zgromadzeni na posiedzeniu uznali, ¿e zechc± przej±æ kolegia wraz z ich infrastruktur±. Zarazem podniesiono problem kadry, której wykszta³cenie nie pozwala otwieraæ nowych kierunków. W³±czenie kolegiów w struktury PWSZ powinno zak³adaæ jak±¶ pomoc na stworzenie zaplecza kadrowego, ewentualnie nawet okres przej¶ciowy, w którym czê¶æ obecnej kadry kolegiów bêdzie mog³a zrobiæ doktoraty. Aktualnie w Polsce dzia³a 107 kolegiów nauczycielskich jêzyków obcych (w tym 41 niepublicznych) oraz 14 kolegiów pracowników s³u¿b socjalnych (w tym 2 niepubliczne).
Go¶ciem rektorów by³ prof. Politechniki Rzeszowskiej Jan Burek, cz³onek Zarz±du Województwa Podkarpackiego. Przypomnia³, ¿e na terenie Podkarpacia ma siedzibê 5 PWSZ oraz 8 kolegiów. Kolegia dostaj± z bud¿etu pañstwa i województwa 60 mln z³ dotacji rocznie. Gdyby podkarpackie PWSZ wch³onê³y kolegia, te ¶rodki finansowe mog³yby zasiliæ ich bud¿ety. Dla porównania – obecnie dotacja dydaktyczna PWSZ w Kro¶nie wynosi 8,5 mln z³ rocznie. Kro¶nieñska PWSZ powsta³a m.in. z trzech istniej±cych wcze¶niej w tym mie¶cie kolegiów nauczycielskich. Prof. Burek poinformowa³, ¿e w województwie podkarpackim uczelnie musz± zapewniæ jedynie 15−proc. wk³ad w³asny do inwestycji w infrastrukturê, finansowanych ze ¶rodków unijnych. Wielu rektorów zauwa¿y³o, ¿e w ich regionach ten wk³ad wynosi 30 proc. kosztów inwestycji, co bardzo utrudnia, a czêsto uniemo¿liwia takie przedsiêwziêcia. Rektorzy skierowali list do minister nauki z postulatem zagwarantowania wk³adu w³asnego do inwestycji w bud¿ecie MNiSW.
Dzia³alno¶æ Pañstwowej Komisji Akredytacyjnej przedstawi³ jej sekretarz dr hab. Mieczys³aw Socha. Mówi³ o zmianach w systemie oceniania, który coraz bardziej sk³ania siê ku ocenie jednostek, a nie kierunków kszta³cenia. Coraz wiêksz± rolê przyk³ada siê do oceny efektów kszta³cenia, ale prawo wci±¿ wymaga oceny procesu kszta³cenia. Komisja zamierza przynajmniej czê¶ciowo publikowaæ raporty. Do¶æ kuriozalnie zabrzmia³o uzasadnienie, ¿e nie mo¿na publikowaæ ich pe³nych wersji, gdy¿ ujawniano by w ten sposób, kto ¼le pracuje, kto s³abo wyk³ada i byle jak prowadzi prace dyplomowe. PKA jest zalewana przez ma³e, s³abe uczelnie niepubliczne wnioskami o otwarcie studiów magisterskich. A¿ 109 z nich prowadzi wci±¿ tylko jeden kierunek kszta³cenia. M. Socha sformu³owa³ ¿yczenia PKA wzglêdem uczelni zawodowych, ale musia³ te¿ wys³uchaæ skarg na pracê wyra¼nie niechêtnych publicznym uczelniom zawodowym zespo³ów PKA oceniaj±cych kierunki techniczne i rolnicze. Rektorzy uwa¿aj±, ¿e eksperci PKA utrudniaj± im otwieranie tego typu kierunków. Sekretarz PKA zaakcentowa³, ¿e komisji nie podobaj± siê akademickie aspiracje PWSZ. Tymczasem kilka z nich ju¿ uruchomi³o studia magisterskie. Jakby nie patrzeæ, formalnie magister to tytu³ zawodowy.
(PK)
Krystian Zimerman, jeden z najwybitniejszych artystów naszych czasów, odwiedzi³ Polskê po kilku latach nieobecno¶ci. W dniach 5−13 lutego pianista wyst±pi³ w Filharmonii im. A. Rubinsteina w £odzi, Auditorium Maximum UW, Auli UAM w Poznaniu, Auditorium Maximum UJ w Krakowie oraz dwukrotnie w AMuz. w Katowicach. Cztery sale, w których odby³y siê koncerty, nale¿± do szkó³ wy¿szych. Artysta postanowi³ nie pobieraæ honorarium, a dochód z biletów przeznaczyæ na nagrodê w przysz³orocznym Konkursie Chopinowskim.
Krystian Zimerman od lat zwi±zany jest ze szkolnictwem wy¿szym. Jednym z celów jego drogi artystycznej jest dzielenie siê wiedz± z m³odymi muzykami. W 2005 r. AMuz. w Katowicach (macierzysta uczelnia artysty) przyzna³a mu doktorat honoris causa. Przy okazji tego wydarzenia artysta poprowadzi³ niezapomniane kursy mistrzowskie dla studentów. Na sta³e wielki polski pianista wyk³ada w Akademii Muzycznej w Bazylei.
Jedn± z najwa¿niejszych cech bogatej osobowo¶ci Zimermana jest nieustanna chêæ poznawania. – Moim zawodem jest studiowanie i wieczne uczenie siê muzyki. Samego grania nigdy nie uwa¿a³em za swój zawód – powiedzia³ w jednym z wywiadów. Poza badaniami nad wszystkimi aspektami samej muzyki, artysta interesuje siê m.in. budow± fortepianów, akustyk± sal koncertowych, technikami zapisu d¼wiêkowego, psychologi± i informatyk±. Od wielu lat zafascynowany zjawiskami z dziedziny akustyki, wychwala³ mo¿liwo¶ci sali „Symfonia AM” katowickiej AMuz., w której nagrana zostanie dokumentuj±ca ca³y projekt p³yta dla wytwórni Deutsche Grammophon. – Chylê czo³a przed tymi, którzy zbudowali tak doskona³y obiekt – powiedzia³ artysta w jednym z wywiadów.
12 lutego mia³am szczê¶cie uczestniczyæ w zamkniêtym koncercie Krystiana Zimermana w sali „Symfonia AM” katowickiej AMuz. W programie autorskiego projektu Zimermana, po¶wiêconego pamiêci Gra¿yny Bacewicz w 100−lecie jej urodzin, znalaz³y siê utwory wybitnej polskiej skrzypaczki i kompozytorki. Pierwsz± czê¶æ wydarzenia wype³ni³y II Kwintet fortepianowy (1965) oraz II Sonata na fortepian (1953), natomiast drug± – I Kwintet fortepianowy (1952) G. Bacewicz.
Arty¶cie towarzyszyli wspaniali polscy muzycy: Kaja Danczowska (skrzypce), Agata Szymczewska (skrzypce), Ryszard Groblewski (altówka) oraz Rafa³ Kwiatkowski (wiolonczela).
Muzycy sprawiali wra¿enie jedno¶ci, wzajemnego porozumienia i znakomitego dopasowania pod wzglêdem barwy. Zachwyca³y precyzja, selektywno¶æ, perfekcja, doskona³e uchwycenie proporcji oraz logika formy prezentowanych kompozycji. Podczas tej wielkiej i niezapomnianej uczty muzycznej nie zabrak³o ca³ej palety muzycznych emocji, m.in. humoru oraz autentycznej rado¶ci ze wspólnego muzykowania. W wystêpie Krystiana Zimermana dominowa³y prawda, naturalno¶æ i szczero¶æ w podej¶ciu do dzie³a muzycznego. Nic nie narusza³o idealnej harmonii i porz±dku wszystkich jego elementów.
Wydzia³ V Nauk Rolniczych, Le¶nych i Weterynaryjnych: Nagrodê im. Micha³a Oczapowskiego za ksi±¿kê Ochrona zdrowia ¶wiñ otrzyma³ prof. Zygmunt Pejsak (Pañstwowy Instytut Weterynaryjny w Pu³awach).
Dyplomy i nagrody pieniê¿ne za prace badawcze: dr hab. Dariusz J. Gwiazdowicz (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu) za pracê habilitacyjn± Ascid mites (Acari, Mesostigmata) from selected forest ecosystems and microhabitats in Poland; dr hab. Wies³aw Olek (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu) za pracê habilitacyjn± Modelowanie zagadnieñ odwrotnych procesu dyfuzji wody zwi±zanej w drewnie; zespó³ z Instytutu Rozrodu Zwierz±t i Badañ ¯ywno¶ci PAN w Olsztynie w sk³adzie: prof. Dariusz J. Skar¿yñski, dr n. wet. Izabela Woc³awek−Potocka, dr Anna J. Korzekwa, dr n. wet. Mamadou M. Bah za pracê Udzia³ czynników immunologicznych i nieod¿ywczych sk³adników paszy (fitoestrogenów) w regulacji funkcji cia³ka ¿ó³tego krowy; zespó³ z Instytutu Fizjologii i ¯ywienia Zwierz±t im. J. Kielanowskiego PAN w Jab³onnie w sk³adzie: prof. Marian Czauderna, prof. Jan Kowalczyk, dr Katarzyna Marta Nied¼wiedzka, mgr Katarzyna Korniluk za pracê Wp³yw zmiany profilu kwasów t³uszczowych w diecie oraz dodatku selenu i witaminy E na kszta³towanie prozdrowotnych w³a¶ciwo¶ci produktów zwierzêcych.
Dyplomy za prace badawcze: zespó³ z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu w sk³adzie: prof. Marek ¦witoñski, mgr Monika Stachowiak, dr hab. Maciej Szyd³owski, dr Agata Chmurzyñska, dr Izabela Szczerbel, dr Mariusz Maækowski za pracê Genomika cechy ot³uszczenia tuszy u trzody chlewnej; zespó³ z Instytutu Genetyki Ro¶lin PAN w Poznaniu w sk³adzie: prof. Zbigniew Zwierzykowski, dr Arkadiusz Kosmala, mgr El¿bieta Zwierzykowska, dr hab. Marcin Rapacz, dr Dagmara G±sior, dr Mike Humphreys za pracê Poznanie funkcjonalnych efektów introgresji genów z kostrzew do ¿ycic oraz struktury genomu wytworzonych mieszañców; zespó³ ze Szko³y G³ównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w sk³adzie: prof. Tomasz Motyl, dr Ma³gorzata Gajewska, dr Joanna Zarzyñska, prof. Barbara Gajkowska, dr Monika Lamparska−Przybysz, dr Magdalena Górka, dr Agnieszka Jezierska, mgr Agnieszka Sobolewska za pracê Molekularne mechanizmy apoptozy i autofagii w komórkach nab³onka gruczo³u sutkowego i raka sutka; zespó³ z Instytutu Rozrodu Zwierz±t i Badañ ¯ywno¶ci PAN w Olsztynie w sk³adzie: doc. dr hab. Henryk Zieliñski, mgr Anna Michalska, prof. Halina Koz³owska, doc. dr hab. Mariusz Pisku³a za pracê Przeciwutleniaj±ce w³a¶ciwo¶ci surowców ro¶linnych oraz produktów ich tradycyjnego przetwarzania.
Wydzia³ VI Nauk Medycznych: Medal im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Tadeusz Mazurczak z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie za wybitne osi±gniêcia w dziedzinie genetyki klinicznej, pediatrii, diagnostyki pre− i postnatalnej chorób i zespo³ów uwarunkowanych genetycznie.
Nagroda im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Andrzej Pilc z Instytutu Farmakologii PAN w Krakowie za cykl prac Receptory m/Glu oraz GABA− b dla aminokwasów, jako punkt uchwytu dzia³ania potencjalnych leków przeciwlêkowych i przeciwdepresyjnych.
Zespo³owa Nagroda Wydzia³owa: dr Jaros³aw Jó¼wiak (Zak³ad Histologii i Embriologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego), prof. Sergiusz Jó¼wiak (Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”) i dr Pawe³ W³odarski (Zak³ad Histologii i Embriologii WUM) za pracê nad Mo¿liwymi mechanizmami rozwoju chorób w stwardnieniu guzowatym.
Indywidualna Nagroda Wydzia³owa: prof. Rafa³ Suwiñski (Centrum Onkologii – Instytut im. M. Sk³odowskiej−Curie – Oddzia³ w Gliwicach) za cykl prac dotycz±cy „niekonwencjonalnych schematów frakcjonowania dawki promieniowania w radioterapii przed− i pooperacyjnej”.
Laur Medyczny im. dr. Wac³awa Mayzla: Piotr Filipczak, student Wydzia³u Biotechnologii i Ochrony ¦rodowiska Uniwersytetu ¦l±skiego w Katowicach za udzia³ w badaniach nad lokalizacj± bia³ka HspA2 w j±derkach i centrozomie komórek nowotworowych w Centrum Onkologii w Gliwicach. Aleksandra Borczyñska, studentka Wydzia³u Biologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, pracuj±ca w Instytucie Genetyki Cz³owieka PAN w Poznaniu, za udzia³ w badaniach nad rol± czynników reguluj±cych kr±¿enie krwi (PIGF) w ci±¿ach skomplikowanych, podwy¿szon± ekspresj± genu c−kit w ró¿nych patologiach zwi±zanych z niep³odno¶ci± mê¿czyzn i perspektywami zastosowania komórek macierzystych w leczeniu zawa³ów serca. Joanna Micha³owska, studentka Wydzia³u Lekarskiego Akademii Medycznej we Wroc³awiu, pracuj±ca w Klinice Pediatrii, za badania nad ocen± rozwoju fizycznego dzieci z m³odzieñczym idiopatycznym zapaleniem stawów (MIZS).
Wydzia³ VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych: Nagroda im. Stanis³awa Staszica: dr hab. in¿. Marek Rogo¿, emerytowany profesor, pracownik G³ównego Instytutu Górnictwa w Katowicach za podrêcznik monograficzny Dynamika wód podziemnych.
Nagroda im. Eugeniusza Romera: dr Jacek Wolski, adiunkt w Zak³adzie Geoekologii i Klimatologii Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanis³awa Leszczyckiego PAN za pracê Przekszta³cenia krajobrazu wiejskiego Bieszczadów Wysokich w ci±gu ostatnich 150 lat.
19 lutego, w rocznicê urodzin Miko³aja Kopernika, w pobli¿u fontanny Cosmopolis w Toruniu ods³oniêto rze¼bê Planetoida 12999 Toruñ autorstwa Pauliny Kaczor−Paczkowskiej, doktorantki Wydzia³u Sztuk Piêknych UMK, inauguruj±c w ten sposób w Polsce obchody Miêdzynarodowego Roku Astronomii. Dzieñ wcze¶niej w Dworze Artusa otwarto wystawê Astro¿arty Jacka Dr±¿kowskiego, czyli z czego ¶miej± siê astronomowie, prezentuj±c± rysunki publikowane w „Uranii – Postêpach Astronomii”. Odby³ siê te¿ pokaz Toruñ – miasto Kopernika oraz prapremiera filmu dokumentalnego Tajemnica kodu Kopernika. W dyskusji na temat odnalezienia miejsca pochówku Kopernika uczestniczy³ prof. Jerzy G±ssowski, odkrywca grobu astronoma. Inauguracjê obchodów MRA 2009 zakoñczy³ wyk³ad ks. prof. Micha³a Hellera Czas cz³owieka, czas wszech¶wiata.
Rok 2009 zosta³ og³oszony Miêdzynarodowym Rokiem Astronomii (MRA 2009) przez Organizacjê Narodów Zjednoczonych z inicjatywy Miêdzynarodowej Unii Astronomicznej. W Polsce organizacj± obchodów MRA 2009 zajmuj± siê Komitet Astronomii PAN, Polskie Towarzystwo Astronomiczne i Polskie Towarzystwo Mi³o¶ników Astronomii, które powo³a³y zespó³ koordynacyjny ds. MRA 2009, kierowany przez dr. Stanis³awa Bajtlika z Centrum Astronomicznego im. Miko³aja Kopernika PAN w Warszawie. Z okazji MRA 2009 w Polsce odbêdzie siê szereg imprez, m.in.: zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Krakowie (wrzesieñ 2009), miêdzynarodowa konferencja po¶wiêcona pamiêci prof. Bohdana Paczyñskiego w Warszawie (grudzieñ 2009) oraz miêdzynarodowa konferencja m³odych astronomów (lato 2009). Has³o obchodów MRA brzmi: Odkryj swój wszech¶wiat.
Pretekstem do organizacji MRA sta³a siê przypadaj±ca w tym roku 400. rocznica u¿ycia przez Galileusza lunety do ogl±dania nieba. To wydarzenie stanowi³o prze³om w postrzeganiu i rozumieniu kosmosu. Astronomia pozwoli³a na formu³owanie wa¿nych praw fizyki (prawa ruchu planet). Dziêki postêpowi technologicznemu, prowadzeniu obserwacji we wszystkich zakresach widma elektromagnetycznego, korpuskularnego promieniowania kosmicznego, obserwacji neutrin kosmicznych, a wkrótce tak¿e fal grawitacyjnych, astronomia stwarza wielkie mo¿liwo¶ci poznania fundamentalnych praw przyrody. Astronomia jest jedn± z tych nauk, którym towarzyszy masowy ruch mi³o¶ników. Na dodatek ma on tak¿e wymierne znaczenie badawcze, bowiem pasjonaci astronomii uczestnicz± w obserwacjach nieba i dokonuj± odkryæ nowych obiektów i zjawisk astronomicznych.
Organizatorzy MRA maj± nadziejê, ¿e bêdzie on nie tylko okazj± do promocji astronomii, ale tak¿e do wyboru przez m³odzie¿ kierunków ¶cis³ych jako drogi kariery.
Utworzony w 1988 roku z inicjatywy ks. prof. Krzysztofa Szczyg³a i za sugesti± Ojca ¦wiêtego Jana Paw³a II Miêdzywydzia³owy Instytut Bioetyki PAT by³ do koñca lat 90. jedynym samodzielnym o¶rodkiem bioetycznym w Polsce.
W pierwszych latach istnienia podstawow± rolê w rozwoju jednostki odgrywa³a Katedra Etyki Wydzia³u Filozoficznego kierowana przez ks. prof. Szczyg³a. Od roku 1999 rolê tê przejê³a utworzona na tym wydziale Katedra Bioetyki, której kierownictwo powierzono ks. dr. hab. Tadeuszowi Biesadze, prof. PAT. Obecnie MIB dzia³a jako jednostka miêdzywydzia³owa i obejmuje pracowników oraz studentów trzech wydzia³ów: Teologicznego, Filozoficznego i Nauk Spo³ecznych. Zrzesza katedry: Antropologii, Etyki i Bioetyki z Wydzia³u Filozoficznego, Teologii Moralnej Ogólnej i Szczegó³owej z Wydzia³u Teologicznego oraz Nauk o Rodzinie z Wydzia³u Nauk Spo³ecznych.
W instytucie zatrudnionych jest 4 profesorów tytularnych i 8 doktorów. W seminariach naukowych – magisterskich i doktoranckich – corocznie bierze udzia³ 20−30 studentów, a w studiach podyplomowych – 20 osób. Wyk³ady i æwiczenia prowadzone s± przez pracowników MIB dla kilkuset studentów PAT i innych uczelni.
Celem instytutu jest analiza, pog³êbianie oraz poszukiwanie antropologicznych i etycznych podstaw nauczania Magisterium Ko¶cio³a w rozwi±zywaniu moralnych problemów zwi±zanych z pocz±tkiem ¿ycia ludzkiego, jego trwaniem i ¶mierci±. Interdyscyplinarno¶æ poszukiwañ s³u¿y ca³o¶ciowej refleksji nad moralnymi aspektami rozwoju nauki i techniki, a przywo³ywanie oraz rekonstruowanie filozoficznej i teologicznie pog³êbionej koncepcji cz³owieka i jego moralno¶ci ma na celu humanizacjê biotechnologii i medycyny oraz wykorzystanie jej dla dobra osoby ludzkiej. Instytut propaguje personalistyczny i chrze¶cijañski styl uprawiania bioetyki.
W ramach dzia³alno¶ci wydawniczej publikowane s± serie naukowe Prace i Sympozja (9 pozycji), Studia z Bioetyki (4 pozycje) oraz liczne opracowania, m.in.: W trosce o ¿ycie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. K. Szczygie³, Tarnów 1998; Encyklopedia Bioetyki, red. A. Muszala, Radom 2005; Elementy etyki lekarskiej, T. Biesaga, Kraków 2006 oraz comiesiêczne artyku³y na ³amach periodyku „Medycyna Praktyczna”.
Historia i przysz³o¶æ bioetyki to tytu³ sympozjum zorganizowanego 17 stycznia z okazji 20−lecia Miêdzywydzia³owego Instytutu Bioetyki PAT i 80. urodzin jego twórcy – ks. prof. Krzysztofa Szczyg³a. Program obrad by³ prób± przedstawienia dziejów bioetyki (od prawie 30 lat na ¶wiecie i ponad 20 lat w Polsce) w relacjach nestorów tej dziedziny (Historia bioetyki) oraz jej aktualnych problemów w pogl±dach m³odszych profesorów tej dyscypliny (Przysz³o¶æ bioetyki).
Punktem wyj¶cia w czê¶ci historycznej by³ referat ks. prof. Tadeusza Biesagi, dyrektora MIB PAT, który na tle rozwoju bioetyki ¶wiatowej ukaza³ istotne cechy badañ bioetycznych ks. prof. Szczyg³a i g³ówne kierunki rozwoju bioetyki medycznej, papieskiej (Jana Paw³a II) oraz personalistycznej. Obraz pocz±tków bioetyki dope³ni³ referat ks. prof. Jana Kowalskiego (PAT) o teologicznych wyró¿nikach tej nauki w dyskusji w niektórych krajach zachodnich oraz etyczna refleksja nad eksperymentem medycznym (badaniem klinicznym) w ujêciu ks. dr. Stefana Kornasa z Siedlec.
Ciekawym w±tkiem w czê¶ci Przysz³o¶æ bioetyki by³y doniesienia naukowe o tych problemach etycznych, które – jak siê wydaje – bêd± wiod±ce i najbardziej kontrowersyjne w naukach biomedycznych najbli¿szych lat. Pierwszy w tej grupie by³ komunikat s. prof. Barbary Chyrowicz (KUL) Natura ludzka jako norma w perspektywie rozwoju biotechnologicznych mo¿liwo¶ci). Zagadnienie filozoficznych podstaw rozstrzygniêæ moralnych w biotechnologii kontynuowa³ ks. prof. Pawe³ Bortkiewicz (UAM) w refleksji Etyczne aspekty sztucznego ¿ycia. Ks. prof. Marian Machinek (UWM) i ks. prof. Piotr Morciniec (UO) wskazywali na fizyczn± czê¶æ osoby ludzkiej jako problem w kontek¶cie nowoczesnych mo¿liwo¶ci nauki i przewidywali kierunki deprecjacji cia³a cz³owieka zarówno u pocz±tków ¿ycia, jak i u jego kresu.
Historyczno−futurystyczne ujêcie jubileuszu 20−lecia Instytutu Bioetyki PAT i 80−lecie jego za³o¿yciela wydaje siê w³a¶ciwym sposobem ukazania obecnego miejsca bioetyki w rozwoju medycyny i biotechnologii.
Politechnika jako pierwsza spo¶ród ³ódzkich uczelni zdecydowa³a siê ufundowaæ stypendia dla swoich najwybitniejszych pracowników i studentów, tworz±c W³asny Fundusz Stypendialny P£.
O stypendia mog± siê staraæ naukowcy, którzy zmierzaj± bezpo¶rednio do obrony stopnia doktora, a nie ukoñczyli 27. roku ¿ycia, koñcz± prace nad rozprawami habilitacyjnymi przed ukoñczeniem 35 lat albo ubiegaj± siê o nominacjê profesorsk± przed 45. urodzinami. Stypendia z funduszu mog± uzyskaæ te¿ studenci, którzy koñcz±c studia mog± siê poszczyciæ aktywnym uczestnictwem w wa¿nych dla uczelni badaniach.
W pierwszej edycji konkursu stypendia przyznano 5 osobom, w tym 4, które przygotowuj± rozprawy habilitacyjne i 1 studentce. Stypendium studenckie wynosi 1 tys. z³ miesiêcznie przez okres 12 miesiêcy, habilitacyjne za¶ 3 tys. z³ miesiêcznie przez 12 miesiêcy.
Laureatami pierwszej edycji konkursu W³asnego Funduszu Stypendialnego P£ zostali: Justyna Majchrzak z Wydzia³u Chemicznego, która zajmuje siê chemi± medyczn±, a dok³adniej – neutronow± terapi± nowotworow±; dr in¿. Marcin Bizukojæ z Wydzia³u In¿ynierii Procesowej i Ochrony ¦rodowiska, który zajmuje siê in¿ynieri± bioprocesow±; dr in¿. Maciej Boguñ z Wydzia³u Technologii Materia³owych i Wzornictwa Tekstyliów, badaj±cy biomateria³y i dr in¿. Dawid Stawski z tego samego wydzia³u, który bada w³asno¶ci tekstyliów modyfikowanych; dr in¿. Tomasz Czyszanowski z Wydzia³u Fizyki Technicznej, Informatyki i Matematyki Stosowanej, który analizuje pracê laserów i mo¿liwo¶ci ich wykorzystania.
– Uczelnia podejmuje tak¿e inne dzia³ania, maj±ce na celu odm³odzenie kadry naukowej i wsparcie najwybitniejszych m³odych badaczy – podkre¶la dr Joanna Kulesza, szefowa Dzia³u Nauki. – W tym roku odbêdzie siê trzecia edycja konkursu o projekty habilitacyjne, a po raz pierwszy zostan± przyznane nagrody za najlepsze wdro¿enia i publikacje oraz dla najm³odszego autora pierwszej publikacji naukowej.
Rocznie na wsparcie koñcowego etapu przygotowania rozpraw habilitacyjnych uczelnia wydaje ponad 250 tys. z³. W poprzednich dwóch edycjach przyznano 8 grantów habilitacyjnych. Na nagrody Politechniki £ódzkiej uczelnia przeznaczy³a ponad 100 tys. z³. Wyniki tych konkursów bêd± znane w koñcu kwietnia.
Siedleckie Towarzystwo Naukowe powsta³o w 1993 r. 14 stycznia ¶wiêtowa³o 15−lecie dzia³alno¶ci. Prezes STN prof. Piotr Matusak przedstawi³ dorobek badaczy regionu z tego okresu, podkre¶laj±c opisanie licznych nieznanych dotychczas wydarzeñ z historii i kultury Podlasia oraz Mazowsza. Towarzystwo d±¿y do anga¿owania m³odych pokoleñ badaczy w zg³êbianie lokalnej historiografii i aktywnego uczestniczenia w wydarzeniach zwi±zanych z zachowaniem tradycji. Sprzyja temu dzia³alno¶æ wydawnicza. – Misja spo³ecznego ruchu naukowego polega na pog³êbianiu to¿samo¶ci, upowszechnianiu wiedzy o regionie, podtrzymywaniu pamiêci o zwyczajach naszych przodków, ich dokonaniach oraz wyrabianiu w m³odzie¿y poczucia dumy z ich ma³ej ojczyzny. Takie cele realizuje Siedleckie Towarzystwo Naukowe – podkre¶li³ prof. Matusak.
Od 1993 r. STN zorganizowa³o 31 konferencji naukowych, ogniskuj±c ich tematykê wokó³ dziejów regionu. Rezultaty badañ propagowane s± te¿ przez publiczne wyk³ady popularnonaukowe w ramach Siedleckich Spotkañ Historycznych. Dotychczas przedstawiono w tym cyklu 36 prelekcji. Od 2000 r. STN, we wspó³pracy z Urzêdem Marsza³kowskim Województwa Mazowieckiego oraz Stowarzyszeniem Spo³eczno−Kulturalnym „Brama”, przyznaje nagrody „Z³otego Jacka”. Wyró¿niono nimi 49 osób i instytucji. Nagrody wrêczane s± w trzech kategoriach: wybitne osi±gniêcia naukowo−badawcze, dzia³alno¶æ popularyzatorska nauki i kultury oraz najlepsza praca magisterska. Bibliografia publikacji cz³onków STN dotycz±cych regionu liczy 700 pozycji. Najwa¿niejsz± z nich jest monografia Siedlce 1448−2007, pod redakcj± prof. Edwarda Paw³owskiego. Towarzystwo jest tak¿e wydawc± rocznika naukowego „Szkice Podlaskie”, wa¿nego forum publikacji i popularyzacji badañ regionalnych. Aktualnie do STN nale¿y 65 osób, w tym 28 profesorów, 22 doktorów i 15 magistrów.
W ramach towarzystwa funkcjonuje 11 sekcji: jêzykoznawcza, historyczna, nauk spo³ecznych, kultury i sztuki, filozofii, upowszechniania wiedzy, wydawnicza, historycznoliteracka, regionalna, psychologiczno−pedagogiczna, marketingu i promocji. Siedziba STN znajduje siê w obiektach Akademii Podlaskiej, a jego dzia³alno¶æ finansowana jest ze ¶rodków pozyskiwanych od sponsorów oraz funduszy Urzêdu Miasta Siedlce. Wsparcia udziela mu tak¿e AP.
Jubileusz u¶wietni³a promocja ksi±¿ki Siedleckie Towarzystwo Naukowe 1993−2008, autorstwa dr Gra¿yny Korneæ, przy wspó³pracy Tadeusza Boruty, Dariusza Grzegorczuka i Artura Ziontka. Okoliczno¶ciowe wyró¿nienia wrêczono osobom zas³u¿onym dla towarzystwa oraz dla rozwoju badañ nad histori± Siedlec i Podlasia. Honorowe cz³onkostwo STN otrzymali profesorowie: Maria Ciechociñska, Janusz Wojtasik i Jerzy Damrosz. Okoliczno¶ciowe medale otrzymali m.in.: bp Zbigniew Kiernikowski, prezydent Siedlec Wojciech Kudelski, rektor Akademii Podlaskiej prof. Antoni Jówko oraz by³y rektor siedleckiej uczelni i pierwszy prezes STN prof. Edward Paw³owski.
WRFSNT NOT co roku przyznaje nagrody za wybitne wdro¿enia w zakresie konstrukcji obiektów, maszyn, urz±dzeñ, sprzêtu i materia³ów, procesów technologicznych, kompleksowej mechanizacji i automatyzacji procesów wytwórczych, zmniejszenia zu¿ycia materia³ów, surowców i energii, rozwi±zañ organizacyjno−ekonomicznych, a tak¿e ochrony ¶rodowiska oraz warunków bezpieczeñstwa i higieny pracy.
23 stycznia wrêczono nagrody za rok 2008. 4 nagrody I stopnia otrzymali naukowcy z Politechniki Wroc³awskiej, Uniwersytetu Wroc³awskiego i Uniwersytetu Przyrodniczego.
Zespó³ z Instytutu Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki PWr. w sk³adzie: dr hab. in¿. Tadeusz Gudra, dr in¿. Krzysztof J. Opieliñski i mgr in¿. Juliusz S. Bednarek nagrodzono za technologiê ultrad¼wiêkowej tomografii transmisyjnej (UTT) do wczesnego wykrywania zmian patologicznych w piersiach kobiet.
W Instytucie Technologii Maszyn i Automatyzacji PWr. powsta³a technologia lutowania twardego narzêdzi zbrojonych wêglikami spiekanymi do rozdrabniaczy le¶nych i ³upiarek produkowanych przez Wêgliki Spiekane BAILDONIT. Wspó³pracê z przedsiêbiorstwem prowadzi³ zespó³ badaczy w sk³adzie: prof. in¿. Zbigniew Mirski, dr hab. in¿. Kazimierz Granat, dr in¿. Tomasz Piwowarczyk, mgr in¿. Zdzis³aw Dorochowicz, mgr in¿. Jerzy Piszkiewicz, mgr in¿. Jan Krajzel oraz technicy: Ryszard Dziewior, Jacek Batura, Jerzy Mielcarski i Henryk Musio³.
Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn PWr. nagrodzono za urz±dzenie do automatyzacji prac zwi±zanych z przygotowaniem do spawania powierzchni czo³owych segmentów walcowych o du¿ych gabarytach. Projekt celowy finansowany przez Federacjê Stowarzyszeñ Naukowo−Technicznych NOT realizowali: dr in¿. Kazimierz Malcher, dr in¿. Wiktor Stefurak, prof. in¿. Eugeniusz Rusiñski, mgr in¿. Grzegorz Pycia i Marek Skoczylas.
Zespó³ naukowców z UWr. i UP w sk³adzie: prof. Tadeusz Trziszka, prof. Antoni Polanowski, dr Agata Soko³owska i dr Agnieszka Kubiak nagrodzono za opracowanie metody jednoczesnej izolacji cystatyny i lizozymu z bia³ka jaja jako preparatu o aktywno¶ci bakteriocydnej i grzybobójczej.
Nagrody II stopnia otrzyma³y dwa zespo³y z UP. Dr Tomasz Ziêba, prof. Wac³aw Leszczyñski, mgr Ma³gorzata Kapelko i dr Artur Gryszkin zostali uhonorowani za opracowanie metody otrzymywania skrobi o zmniejszonej podatno¶ci na dzia³anie enzymów amylolitycznych, tzw. skrobi opornej. Dr Maciej Charkiewicz i prof. Leszek Romañski zostali nagrodzeni za skonstruowanie wysokosprawnych minisi³owni wiatrowych, które przy ¶rednicy wirników do 2 m w zale¿no¶ci od si³y wiatru mog± generowaæ pr±d elektryczny o mocy do 1 kW. Nagroda II stopnia przypad³a tak¿e mgr. in¿. Wojciechowi Macherzyñskiemu z Wydzia³u Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki PWr. za urz±dzenie do szybkiej obróbki termicznej przyrz±dowych struktur pó³przewodnikowych.
Wyró¿nienie w konkursie NOT przyznano za technologiê otrzymywania niektórych m±k specjalnych w zak³adach m³ynarskich z zastosowaniem komputerowego systemu wspomagania, opracowan± przez zespó³ w sk³adzie: mgr. in¿. Szymon Dziuba, dr in¿. Mohamed Khlafalla−Omar oraz prof. in¿. Katarzyna Szo³tysek z Katedry Analizy Jako¶ci Uniwersytetu Ekonomicznego we Wroc³awiu.